Месяц: Сентябрь 2022

56. Գրի՛ առեք համեմատությունը.

բ) 1-ը հարաբերում է 100-ին այնպես, ինչպես 10-ը հարաբերում է
1000-ին

1 : 100 = 10 : 1000

դ) 2/7 -ը հարաբերում է 5-ին այնպես, ինչպես 4-ը հարաբերում է 70-ին:

2/7 : 5 = 4 : 70

57. Փոխանակելով համեմատության միջին և եզրային անդամների
    տեղերը` կազմե՛ք երեք նոր համեմատություն.

բ) 52 : 39 = 60 : 45,

39 : 52 = 45 : 60

դ) 4/5 : 2/3 = 12 : 10

2/3 : 4/5 = 10 : 12

59. Գտե՛ք իրար հավասար հարաբերությունները և նրանցից համեմատությո՛ւն կազմեք.

բ) 34 : 3, 306 : 27, 262 : 24,

դ) 1/2 : 1/12, 3/4 : 1/9 , 9: 3/2:

60 Հետևյալ թվերից կազմե՛ք համեմատություններ.

բ) 15, 18, 6, 5,

15 : 5 = 18 : 6

դ) 5 1/2, 7 7/32, 6 2/3, 8 3/4,

56. Գրի՛ առեք համեմատությունը.

ա) 6-ը հարաբերում է 5-ին այնպես, ինչպես 2-ը հարաբերում է 5/6 –ին

 6 : 5 = 2 : 5/6

գ) 63-ը հարաբերում է 49-ին այնպես, ինչպես 45-ը հարաբերում է 35-ին

63 : 49 = 45 : 35

57. Փոխանակելով համեմատության միջին և եզրային անդամների տեղերը` կազմե՛ք երեք նոր համեմատություն.

ա) 3 : 5 = 21 : 35

 5 : 3 = 35 : 21

գ) 9 : 1/2 = 63 : 7/2

1/2 : 9 = 7/2 : 63

59. Գտե՛ք իրար հավասար հարաբերությունները և նրանցից համեմատությո՛ւն կազմեք.

ա) 15 : 35, 9 : 60, 3 : 7,

15/35 = 3/7

գ) 354/273, 4/3, 492/369,

492/369 = 4/3

60. Հետևյալ թվերից կազմե՛ք համեմատություններ.
    ա) 4, 6, 12, 8,

գ) 3 3/10, 2 1/5, 120, 80

1.Поставьте существительные в родительном падеже.

Собака, лодка, море, диктант, лётчик, вода, корова, молоко, дедушка, дорога, инженер, бабочка.

Собаки, лодки, моря, диктантa, лётчика, воды коровы, молока, дедушки, дороги, инженера, бабочки.

2. Запиши словосочетания с данными существительными. Обозначь падеж существительных.

Привет (кому?) (брат, сестра)_Привет Брату, сестре — Дат. падеж
Радовался (чему?) (весна, праздник) Радовался весне, празднику — Дат. падеж
Писать (чем?) (перо, мел) Писать пером, мелом — Тв. падеж
Рассказывать (о ком?) (лиса, сова) Рассказывать о лисе, о сове — пр. падеж
Урожай (чего?) (овёс, пшеница) Урожай овса, пшеницы. — рад. падеж
Рассказ (кого?) (ветеран) Рассказ ветерана. — рад. падеж

3.Впиши подходящие по смыслу предлоги, укажи все падежи существительных.

Добежать до реки, подъехал к заводу, летел над полем, читал о животных, смотрел на картину, нашёл в портфеле, поставил на полку, ушёл с другом, поздравление от мамы, поскакал по дороге.

Предлоги: над, на, от, по, с, в, к, о, до.

Դասարանական աշխատանք

1. Ո՞ր երևույթներն են կոչվում ֆիզիկական։ Բերե՛ք օրինակներ։

Ֆիզիկական երևույթի ժամանակ նյութը չի փոխարկվում այն նյութի․ Ֆիզիկական թրևութների օրնակներ են՝ սառույցի հալվելը, ջրի գոլորշացումը, ապակու կոտրվելը, եղյամի առաջացումը կավձի մանրացումը։

1. Ո՞ր երևույթներն են կոչվում քիմիական ։ Բերե՛ք օրինակներ։

Քիմիական երևույթի ժամանակ նյութը փոխարկվում է այն նյութը։ Քիմիական երևութների օրինակներ են՝ լուծը և փայտի վառվելը, երկաթի ժանգոտելը և այն։

1. Հետևյալ երևույթներից որո՞նք են ֆիզիկական՝ մոմի այրվելը,բաժակի կոտրվելը,եղյամի առաջացումը, ջրի եռալը,լուցկու այրվելը, կաթի թթվելը։

Ֆիզիկական երևույթներն են – բաժակի կոտրվելը, եղյամի առաջացումը, ջրի եռալը։

Երբ ես փոքր էի, պաշտում էի կրկեսը, և կրկեսում ամենից շատ գազաններն էին ինձ դուր գալիս: Ինձ հատկապես փիղն էր գրավում, որը, ինչպես հետո իմացա, նաև մյուս երեխաների սիրելին էր: Ներկայացման ժամանակ այդ հսկայական վայրի կենդանին ցուցադրում էր իր անասելի քաշը, ուժը, չափսերը… Բայց իր ելույթից հետո մինչև հաջորդ ելույթի սկիզբը նա շղթայված էր, շղթայի մի ծայրը կապված էր փղի ոտքին, իսկ մյուսը` գետնի մեջ խրված ցցին:

Դա ընդամենը փայտի մի կտոր էր, որ միայն մի քանի սանտիմետր էր խրված հողի մեջ: Չնայած շղթան հաստ էր և ամուր, ինձ համար ակնհայտ էր, որ այդպիսի կենդանին, որն ընդունակ է ծառեր արմատախիլ անելու, հեշտությամբ կարող էր այդ ցիցը հանել ու փախչել:
Ինձ համար հանելուկ էր մնացել` ի՞նչն էր նրան պահում, ինչո՞ւ նա չէր փախչում:

Երբ դեռ հինգ-վեց տարեկան էի, հավատում էի մեծահասակների իմաստությանը: Չեմ հիշում` այս հարցերը ես տվեցի ուսուցչի՞ս, հայրիկի՞ս, թե՞ հորեղբորս: Նրանցից մեկն ինձ բացատրեց, թե փիղը չի փախչում, քանի որ նա վարժեցված է:
Այդ ժամանակ ես տվեցի միանգամայն ակնհայտ հարց. «Եթե փիղը վարժեցված է, էլ ինչո՞ւ են նրան շղթայում»:
Հիշում եմ, որ ոչ մի բավարար պատասխան չստացա: Ժամանակի ընթացքում մոռացա փղին էլ, նրա հետ կապված հարցերն էլ և այդ մասին հիշում էի միայն մարդկանց շրջապատում, ովքեր գոնե մեկ անգամ այդ հարցն իրենց տվել են:

Մի քանի տարի առաջ հայտնաբերեցի, որ, հուրախություն ինձ, բավականին խելացի մի մարդ գտել է հարցի պատասխանը` կրկեսային փիղը չի փախչում, որովհետև նա մանկուց կապված է նմանատիպ ցցի:
Աչքերս փակեցի և պատկերացրի ցցին կապված նորածին անպաշտպան փղին: Վստահ եմ, որ այն ժամանակ փղիկն ամբողջ ուժով ձգել է` փորձելով ազատվել: Բայց, չնայած թափված ջանքերին, ոչինչ չի ստացվել, քանի որ ցիցն այն ժամանակ բավականին ամուր է եղել:
Պատկերացնում էի, թե ինչպես է նա երեկոյան ուժասպառ ընկնում, իսկ առավոտյան փորձում նորից ու նորից… Մինչև, իր համար սարսափելի մի օր, նա հնազանդվել է իր ճակատագրին՝ ընդունելով սեփական անզորությունը:
Այդ հսկա և հզոր փիղը կրկեսից չի փախչում, քանի որ խեղճը կարծում է, թե չի կարող:

Նրա հիշողության մեջ մնացել է անզորության այն զգացողությունը, որն ապրել է ծնվելուց անմիջապես հետո:
Եվ ամենավատն այն է, որ այդ հիշողությանը նա երբեք չի կասկածում:
Նա այլևս երբեք չի փորձել իր ուժը կիրառել:

-Այսպիսին է կյանքը, Դեմիան:Բոլորս էլ ինչ-որ բանով նման ենք կրկեսի փղին. այս կյանքում մենք կապված են հարյուրավոր ցցերի, որոնք սահմանափակում են մեր ազատությունը:
Ապրում ենք` համարելով, որ «չենք կարող» անել բազում գործեր, ուղղակի, որովհետև, շատ վաղուց, երբ դեռ փոքր էինք, փորձել ենք ու չենք կարողացել:
Այն ժամանակ վարվել ենք այս փղի նման, մեր հիշողության մեջ գրանցել ենք այսպիսի հրահանգ. «Չեմ կարողացել, չեմ կարողանում և երբեք չեմ կարողանա»:
Մենք մեծացել ենք այս հրահանգով, որն ինքներս ենք մեզ տվել, և դրա համար էլ երբեք չենք փորձել ցիցը հանել:
Երբեմն, շղթայի ձայնը լսելիս, հայացք ենք ձգում ցցին և մտածում.
Չեմ կարողանում և երբեք էլ չեմ կարողանա:

…. Եվ միակ ձևը պարզելու, որ դու կարող ես ինչ-որ բանի հասնել, նոր փորձ անելն է, որի մեջ կներդնես քո ամբողջ ոգին:
Քո ամբողջ ոգին: 

Հեղինակ՝ Խորխե Բուկայ

Աղբյուրը

Առաջադրանքներ 

1.  Առանձնացրո՛ւ անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։ 

անասելի – որ չի կարելի ասել՝ աննկարագրելի

արմատախիլ – արմատից՝ արմատով խլած՝ պոկած

վարժեցված – տևական ու կանոնավոր պարապմունքներով՝ աշխատանքով ու վարժություններով մի բանի հմտացնել:

ակնհայտ – ակներև, բացահայտ

2. Բացատրի՛ր այս միտքը՝  Եվ միակ ձևը պարզելու, որ դու կարող ես ինչ-որ բանի հասնել, նոր փորձ անելն է, որի մեջ կներդնես քո ամբողջ ոգին:

Ցանկացած անհաջող փորձից հետո չպետք է հուսահատվել, այլ պետք է ավելի ոգևորված նոր փորձ անել։

3. Ո՞րն է ստեղծագործության ասելիքը։

Ստեղծագործության ասելիքը այն է, որ մենք մեզ երբեք չպետք է ներշնչենք, որ ինչ-որ բան չենք կարող անել։ 

4. Շարադրի՛ր մտքերդ ՝ ․․Կկարողանա՞մ,, ։ 

Կկարողանամ։ Յուրաքանչյուր ոք, ով ունի հաղթական ոգի, սկսածը ավարտելու կամք և անընդհատ փորձելու համբերություն, ապա հաջողությունը չի ուշանա։

34. Ինչի՞ է հավասար աստիճանի թեքությունը (բարձրության հարաբերությունը խորությանը), եթե նրա բարձրությունը 18 սմ է, խորությունը` 30 սմ:

Լուծում

18/30 = 3/5

Պատ․՝ 3/5 — աստիճանի թեքություն։

41. Գտե՛ք 5/7 -ի հավասար մի կոտորակ, որի համարիչի և հայտարարի
գումարը հավասար լինի 36-ի։

Լուծում

Պատ․՝ 15/21:

49. Գերանը սղոցով կտրելն արժե 50 դրամ: Ինչքա՞ն է պետք վճարել
գերանը 6 մասի բաժանելու համար:

Լուծում

1)6 — 1 = 5

2) 5 x 50 = 250 (դր)

Պատ․՝ 250 դրամ։

32. Մեկ աշխատանքային օրում, որը տևում է 8 ժ, խառատը պատրաստել է 384 մանրակ։ Գտե՛ք մանրակների քանակի հարաբերությունը դրանք պատրաստելու ժամանակին։ Ի՞նչ է ցույց տալիս այդ հարաբերությունը։

Լուծում

384 : 8 = 48

Պատ․՝ 48 մանրակ 1 ժամում։

38. Երկու մարդ թեյ են խմում։ Առաջինը 3 գդալ շաքարավազ է լցրել լիքը բաժակի մեջ, իսկ երկրորդը 2 գդալ՝ 3/4 -ով լի բաժակի մեջ։ Նրանցից որի՞ թեյն է ավելի քաղցր։

Լուծում

1) 3 : 1 = 3

2)

3)

Պատ․՝ I — ի թեյը ավելի քաղցր է քան II — ինը։

44. Երեք բնական թվերի գումարը 364 է։ Նրանցից մեկն ամենամեծ
երկնիշ թիվն է։ Մյուս երկուսից մեկը մյուսից չորս անգամ մեծ է։
Գտե՛ք այդ թվերը:

Լուծում

1) 364 — 99 = 265

2) 1 + 4 = 5 (մաս)

3) 265 : 5 = 53 — II թիվ

4) 53 x 4 = 212 — III թիվ

Ստ․՝ 212 + 99 + 53 = 364

Պատ․՝ I — 99, II — 53, III — 212:

48. Երկու մեքենաներ միաժամանակ իրար ընդառաջ դուրս եկան
երկու քաղաքներից և 3 1/4 ժ հետո հանդիպեցին։ Մեքենաներից մեկի արագությունը 60 կմ/ժ էր, իսկ մյուսինը՝ 40 կմ/ժ։ Գտե՛ք քաղաքների հեռավորությունը։

Լուծում

1) 60 + 40 = 100 (կմ/ժ)

2)

Պատ․՝ 325 կիլոմետր։

Улицы — немые свидетели и хранители истории наших городов. Названия улиц о многом могут рассказать сведущему человеку. Многие улицы названы в честь писателей и поэтов, композиторов, коммунистических деятелей, знаменательных дат и праздников, военных деятелей.

Мало кто знает, в честь кого названы большие улицы и небольшие улочки в наших городах. Порой мы ежедневно ходим по давно знакомым улицам и даже не задумываемся, почему улица носит то или иное название? Как называлась раньше и почему? Кому посвящены памятники и мемориальные доски? Кто из знаменитых людей ходил и жил на улицах наших городов. Среди названий улиц есть повторяющиеся, типичные для каждой страны или региона, а есть и единственные в своём роде. Изучение истории названий улиц— это отличная возможность познакомиться с судьбой не только конкретного места, но и всего города.

,,Улица Мовсес Хоренаци’‘

Улица на которой я проживаю называется Мовсеса Хоренаци, в честь армянского историка.

Улица Мовсеса Хоренаци  — улица Еревана, в центральном районе Кентрон и районе Эребуни. Проходит от проспекта Месропа Маштоца и за улицей Сасунци Давид имеет продолжением улицу Азатамартикнери, часть, вместе с улицами Агатангелоса, Сарьяна, Ханджяна, Московян, охватывающего центр города дорожного кольца. Одна из границ Детского парка и Английского парка.

Современное название в честь крупнейшего армянского средневекового историка Мовсеса Хоренаци (ок. 410—490-е).

В советское время носила имя немецкого философа и лидера международного коммунистического движения Карла Маркса

Известные жители

д. 6 — Левон Джанполадян

Левон Михайлович Джанполадян (арм. Լևոն Միքայելի Ջանպոլադյան; 1912—1997) — советский и армянский учёный-технолог, специалист в области армянского виноделия, доктор технических наук, профессор, член-корреспондент АН АрмССР (1971), действительный член АН Армении (1994). Заслуженный деятель науки Армянской ССР (1967).

д.12 — Айрапет Айрапетян (1874—1962) поэт, прозаик, переводчик (мемориальная доска)

д. 26 — Нинель Гараджян (1916—2001) — первая женщина-пилот в Армении (мемориальная доска)

Կար-չկար , աշխարհում մի մեծ ու գեղեցիկ քար կար: Նրա մոտով հոսող առուն փայլելու աստիճան հղկել էր նրա կողքերը, որոնք փայլում էին արևի տակ: Բայց ժամանակի հետ առուն չորացավ, իսկ քարը շարունակում էր բլրակին պառկած մնալ: Նրա շուրջը լայնարձակ տարածություն էր բարձր խոտերի ու դաշտային վառ ծաղիկների համար:

Վերևից շատ լավ երևում էր ներքևում անցնող սալարկված ճանապարհը, որի եզրին խճաքարերի ու գլաքարերի կույտն էր: Առանց ուրախ առվակի սովորական խոխոջյունի մենակ մնացած քարը սկսեց ավելի ու ավելի հաճախ նայել ներքև՝ ճանապարհին, որտեղ մշտական աշխուժություն էր տիրում: Մի անգամ նա այնքան տխուր էր, որ չդիմացավ ու բացականչեց.

-Ամբողջ կյանքս հո միայնակ չեմ անցկացնելու: Խոտերից ու ծաղիկներից ի՞նչ օգուտ: Շատ ավելի խելամիտ է կողք կողքի ապրել իմ եղբայրակիցների հետ բանուկ ճանապարհի վրա, որտեղ կյանքը եռում է:

Այդ ասելով՝ նա շարժվեց իր վաղուցվա տեղից ու գլխապատառ գլորվեց ներքև, մինչև հայտնվեց ճանապարհին՝ նույնպիսի քարերի մոտ, ինչպիսին ինքն էր: Ով ասես, որ չէր անցնում ճանապարհով: Էլ սայլերի երկաթյա շրջանակներով անիվները, էլ ձիերի, կովերի, ոչխարների, այծերի սմբակները, էլ հեծյալների պճնազարդ  երկարաճիտ կոշիկները, էլ մեխերով գամված գյուղացիների ամուր մաշիկները:

Քարը ճանապարհին հրմշտոցի մեջ հայտնվեց, որտեղ նրան կոպտորեն մի կողմ էին շպրտում, տրորում էին, փշուր-փշուր էին անում, ցեխի շիթերն էին թափում վրան: Իսկ երբեմն էլ նա մինչև ականջները աղտոտվում էր կովի թրիքով:

Ո՞ւր կորավ նրա երբեմնի գեղեցկությունը: Հիմա նա տխրությամբ նայում էր վեր՝ բլրակին, որի վրա մի ժամանակ խաղաղ պառկած էր ՝ շրջապատված ծաղիկների ու տարբեր խոտերի բուրմունքով: Նրան այլևս ոչինչ չէր մնում անելու, քան ապարդյուն երազել կորցրած հանգստությունը վերադարձնելու  մասին: Իզուր չեն ասում. ,,Մեր ունեցածը չենք պահպանում, իսկ կորցնելուց հետո լաց ենք լինում,,:
Հեղինակ՝ Լեոնարդո դա Վինչի 

Առաջադրանքներ

1.Գրի՛ր տրված բառերի բացատրությունը՝ հղկել, լայնարձակ, սալարկված, պճնազարդ, ամուր, մաշիկ, աղտոտել, ապարդյուն:

Հղկել – հղկիչ նյութով մետաղի՝ փայտի՝ ապակու ևն մակերեսը մշակել

Լայնարձակ – լայնատարած

Սալ – քար

Պճնազարդ – պճնանքով զարդարված

Ամուր – պինդ

Մաշիկ – կոշիկ

Աղտոտել – Կեղտոտել

Ապարդյուն – Արդյունք չտվող՝ չունեցող:

2.Քո կարծիքով ո՞րն է այս առակի ասելիքը:

Այս առակի ասելիքը այն է, որ պետք է գոհ լինել այն համար ինչ-որ ունենք, իսկ եթե նախանձենք ամենիչից կզրկվենք և շատ կհուզվենք։

3.Ինչպիսի մարդկանց է խորհրդանշում քարը:

Քարը խորհրդանշում է այն մարդկանց, ովքեր նույնպես գոհ չեն իրենց ունեցածից և հետո ամեն ինչ կորցնում են

4.Բացատրիր հետևյալ տողը՝ Մեր ունեցածը չենք պահպանում, իսկ կորցնելուց հետո լաց ենք լինում:

Այս տողը բացատրում է երբ մենք ուշադիր չենք լինում մեր իրերին հետո, երբ կորցնում ենք, հուզվում ենք։

5.Բացատրիր տրված համանունները(ձևով նույն են, իմաստով՝ տարբեր)՝ քանոն, այր, աղա:

քանոն – Գծափայտ

այր – տղամարդ

աղա – աղալ

6.Հետևյալ դարձվածքների իմաստն արտահայտիր մեկ բառով:

Ջրի գին – էժան

կրակի գին –  թանկ

անկողին ընկնել – հիվանդանալ

պոչը քաշել – փախնել

ոտքերն ընկնել – խնդրել

աչքը ջուր կտրել – համբերել:

7. Գրի՛ր տրված դարձվածքների հոմանիշ դարձվածքը:

Լեղաճաք լինել- ահաբեկվել

Արյունը գլխին խփել- զայրանալ

Աչքը ջուր կտրել- համբերել

Կյանքի թելը կտրվել- Մահանալ

Ոտքերն ընկնել – խնդրել

28. Գտե՛ք հարաբերությունը.

բ) 6-ի և 3/2 -ի

դ) 1/2 -ի և 3/7 -ի

զ) 50/7 -ի և 10/49 -ի:

29. Գտե՛ք հարաբերությունը.

բ) 15-ի և 245-ի

15 — 245

դ) 7/10 -ի և 1/4 -ի

զ) 7 1/2 -ի և 18 9/16 -ի։

33. Մի շրջանում, որի տարածքը 5000 կմ2 է, բնակվում է 275000 մարդ, իսկ մյուսում, որի տարածքը 7500 կմ2 է՝ 360000 մարդ։ Ո՞ր շրջանում է բնակչության խտությունը (շրջանում բնակվող մարդկանց քանակի հարաբերությունը նրա մակերեսին) ավելի մեծ։

Լուծում

1. 275000 : 5000 = 55 I շրջան
2. 360000 : 7500 = 48 II շրջան

Պատ․՝ I շրջանը ավելի մեծ է քան II։

40. 3/4 կոտորակային թիվը ներկայացրե՛ք երկու թվերի՝

բ) տարբերության տեսքով

դ) քանորդի տեսքով