Месяц: Сентябрь 2022

Вопросы для обсуждения:

Сколько было у купца дочерей? Как их звали?

у купца было три дочери․

Какие подарки просили девочки ,чтобы отец привез для них ?

Старшая дочь попросила привести ей золотой венец из камениeв самоцветных, средняя – большое зеркало из хрусталю восточного, а меньшая дочь, самая любимая, попросила батюшку подарить ей аленький цветочек, которого бы не было краше на белом свете.

Куда ездил купец?

Купец ездил за тридевять земель по своим торговым делам.

Каким образом и откуда купец покупал(находил) подарки для своих дочерей?

Он удачно торговал «по чужим сторонам заморским», покупал и менял различные товары и так о находил подарки для своих дочерей.

Повторяем и закрепляем пройденные темы.

Род и падеж существительных.

1,

 Поставьте  и  напишите  в  скобках  вопрос  и  определите     падеж   существительного.

1.Катались  ( на чем? )  на  машине. (Предложный  падеж).

2.Шли   ( по чему?    )  по  площади . (Датьелный падеж).

3.Отплыл  ( от чего?)  от  причала. (Родительный падеж).

4.Подбежал  ( к чему )  к  кровати. (Датьелный падеж).

5.Прыгает  (  Кто?  )  белка. (Именительный падеж).

6.Достали   (  что?  ) мяч. (винительный падеж)

7.Гуляли   (  за  чем? )  за  школой. (Творительный падеж).

8.Написал  ( в чем? )  в  тетради. (Предложный падеж).

9.Кружились  ( в чем?  )  в  воздухе.(Предложный падеж).

10. Мылись    ( Чем? )  шампунем. (Творительный падеж).

2,Определите род имён существительных. Составьте словосочетания.

Существо (С. р) — милое существо

шампунь (М. р) — ароматный шампунь

море (С. р) — глубокое море

депутат (М. р) — сильный депутат

перила (нету рода)

дружище (M. р) — дружелюбный дружище

курица (Ж. р) — белая курица

секретарь (М. р) — умный секретарь

биография (Ж. р) — интересная биография

адвокат (М. р) — умный адвокат

окунь (М. р) — маленький окунь

желе (С. р) — вкусное желе

мозоль (Ж. р) — большая мозоль

сорока (Ж. р) — чёрная сорока

собака (Ж. р) — лающая собака

библиотекарь (М. р) — работающий библиотекарь

юноша (М. р) — красивый юноша

дверь (Ж. р) — лёгкая дверь

поле (С. р) — зелёное поле

тетрадь (Ж. р) — ученическая тетрадь

яблоко (С. р) — красное яблоко ,

обжора — общий род 

авария (Ж. р) — большая авария .

117. Ստուգե՛ք, որ աղյուսակում տրված են հակադարձ համեմատական մեծություններ, և գտե՛ք նրանց հակադարձ համեմատականության գործակիցը.

Y	5	10	25	50	100	125
x	25	12 1/2	5	2 1/2	1 1/4	1

Լուծում

25 x 5 = 125

12 1/2 x 10 = 125

2 x 25 = 125

2 1/2 x 50 = 125

1 1/4 x 100 = 125

1 x 125 = 125

Պատ․ գործակիցը 125 է։՝

118. Հաշվե՛ք x կողով խորանարդի ծավալը, եթե x = 3 սմ, 4 սմ, 5 սմ, 6 սմ։ Հակադարձ համեմատակա՞ն են արդյոք խորանարդի ծավալը և նրա կողի երկարությունը։ Իսկ ուղի՞ղ համեմատական։

3 x 3 x 3 = 27

4 x 4 x 4 = 48

5 x 5 x 5 = 125

6 x 6 x 6 = 216

Պատ․՝ Ուղիղ համամատական է:

126. Համեմատե՛ք թվերը.

բ) 901/1000 և 8 7/9

դ) 3/2500 և 823/17

զ) 14 5/8 և 353/24

128. Երկու գումարելիներից մեկը 644 է և գումարի 4/5 -ն է։ Որքանո՞վ է այդ գումարելին մեծ մյուսից.

Լուծում

Պատ․՝ 4 անգամ։

114. 3 1/5 կգ ապրանքի համար վճարել են 19520 դրամ: Որքա՞ն է պետք
վճարել նույն տեսակի կգ ապրանքի համար:

Լուծում

19520 : 3 1/5 = 29280

29280 x 5/16 = 9150դ

Պատ․՝ 9150 դրամ։

y = k x x

k = y/x

126. Համեմատե՛ք թվերը.

ա) 69/200 և 5/3

գ) 4 6/25 և 41/125

ե) 137/26 և 497/98

1. Տրված բառերին ավելացրո՛ւ -եր (-ներ), – ի, -ով, -ից վերջավորությունները: Հնչյունափոխված բառերն առանձնացրո՛ւ և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Գիրք – գրքեր, գրքի, գրքով, գրքից (ի – ն դարձել է ը)

առու – առուներ, առվի (ու – ն դարձել է վ), առվով (ու – ն դարձել է վ), առվից (ու – ն դարձել է վ)  

ծաղիկ – ծաղիկներ, ծաղկի (ի – ն սղվել է), ծաղկով (ի – ն սղվել է), ծաղկից (ի – ն սղվել է) 

լուսին – լուսիններ, լուսնի (ի – ն սղվել է), լուսնով (ի – ն սղվել է), լուսնից (ի – ն սղվել է)

երկինք – երկինքներ, երկնքի (ի – ն դարձել է ը), երկնքով (ի – ն սղվել է), երկնքից (ի – ն սղվել է)

ջուր – ջրեր, ջրի, ջրով, ջրից (ու – ն դարձել է ը)

հեռագիր – հեռագրեր, հեռագրի, հեռագրով, հեռագրից (ի – ն դարձել է ը):

2.     Տրված բառերը գործածելով՝ հորինի՛ր պատմություն:

Աշխարհ, շնորհք, ճանապարհ, խոնարհ, արհամարհել:

Լինում է, չի լինում, մի աշխարհ։ Այդ աշխարհում լինում է մի խոնարհ տղա, որը սիրում է իր ծնողներին։ Նա մի օր որոշում է շրջել աշխարհը և գտնել իր կոչումը։ Նա արհամարհելով փորձությունները լինում է շատ տեղերում։ Տղան սովորում է շատ բաներ և ձեռք է բերում շնորհքներ։ Բազմաթիվ արկածներ ունենալուց հետո, նա ձանձրանում է շրջելուց և որոշում է վերադառնալ տուն։ սկսում է մտածել․ ինչ է պատասխանելու ծնողներին, երբ հարցնեն, թե ի՞նչ է գտել ինքը։

3. 1.     Կետերի փոխարեն գրի՛ր յա, իա կամ եա: Բառարանով ստուգի՛ր՝ ճի՞շտ ես գրել:

Միմյանց, քվեարկություն, որդյակ, յասաման, քիմիական, հեքիաթային, ոսկյա, հրեական, դաստիարակություն, սենյակ, կրիա, Անդրիաս, Եղիազարյան, կյանք:

1.  Գրի՛ր, թե ընդգծված արմատների մեջ ինչ փոփոխություն է կատարվել (փոփոխությունը տեսանելի դարձնելու համար բառը վանկատի՛ր):

Օրինակ՝

կես — կիսատ (կի-սատ) – ե-ն դարձել է ի:

Թիվ-թվանշան(թըվա-նը-շան)-ի-ն դարձնել է ը:

Անասուն — անասնապահ (ու-ն դուրս է ընկել, սղվել է:

Տեր — տիրանալ (տի – րա – նալ) – ե – ն դարձել է ի։

էջ-իջնել (իջ – նել) – է – ն դարձել է ի։

ինձ — ընձուղտ (ընձ – ուղտ) – ի – ն դարձել է ը։

գիծ — գծել (գը – ծել) – ի – ն դարձել է ը։

աղավնի — աղավնյակ (աղ – ավ – նյակ) – ի – ն դարձել է յ։

կաղնի — կաղնուտ (կաղ – նուտ) – ի – ն սղվել է։

հուր — հրեղեղեն (հը – րե – ղեն) – ու – ն դարձել է ը։

հիսուն — հիսնամյա (հիս – նամ – յա) – ու – ն սղվել է։

առու — առվակ (առ – վակ) – ու-ն դարձել է վ։

աստղ — աստղային (աստղ – ային) – ը-ն սղվել է:

2.     Գրի՛ր, թե ընդգծված արմատների մեջ ի՞նչ փոփոխություն է կատարվել:

Օրինակ՝

վայրկյան — վայրկենական — յա-ն դարձել է ե:

Ձյուն — ձնհալ – յու-ն դարձել է ը:

Մատյան —մատենիկ – յա – ն դարձել է ե,

սառույց —սառցահատ – ույ – ը սղվել է,

կառույց — կառուցել – ույ-ը դարձել է ու։

կույտ — կուտակել – ույ-ը դարձել է ու։

3. 1.     Հնչյունափոխություն բառը բաղադրիչների բաժանի՛ր և դրանց օգնությամբ բացատրիր:

Տրված բաղադրիչներով բառեր կազմի՛ր և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Ոսկի + ա + գույն – ոսկեգույն – ի – ն գումարելիս ա, դառնում է ե։

փոշի + ա + կուլ – փոշեկուլ – ի – ն գումարելիս ա, դառնում է ե։

տարի + ա + վերջ – տարեվերջ – ի – ն գումարելիս ա, դառնում է ե։

այգի + ա + պան – այգեպան – ի – ն գումարելիս ա, դառնում է ե։

 բարի + ա + կամ – բարեկամ – ի – ն գումարելիս ա, դառնում է ե։

Յուրաքանչյուր շարքից մի բաղադրիչ ընտրի՛ր և բաղադրյալ բառեր կազմի՛ր: Նշի՛ր, թե ի՞նչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Օրինակ՝

գգույշ + անալ — գգուշանալ (ույ-ը՝ու):

Ա. Բազում, ամուր, բույր, կապույտ, բույս, ողջույն, որդի, ոսկի.

Բ. -պատիկ, -անալ, -ավետ, -ական, ակ, յա:

Բազում – բազմապատիկ (ու – ն սղվել է), բազմանալ (ու – ն սղվել է)

ամուր – ամրանալ (ու – ն սղվել է), ամրակ (ու – ն սղվել է)

բույր – բուրավետ (ույ – ը դարձել է ու)

կապույտ –կապուտակ (ույ – ը դարձել է ու)

բույս – բուսական (ույ – ը դարձել է ու), բուսակ (ույ – ը դարձել է ու)

ողջույն – ողջունել — (ույ – ը դարձել է ու)

որդի – որդիական, որդյակ (ի – ն դարձել է յ)

ոսկի – ոսկյա (ի – ն սղվել է )

109. Ստուգե՛ք, որ աղյուսակում տրված են ուղիղ համեմատական մեծություններ, և գտե՛ք նրանց համեմատականության գործակիցը.

y	3	4	5	6	7	8
x	3/5	4/5	1	1 1/5	1 1/2	1 1/5

y = k x

k = y : x

Լուծում

Պատ․՝ ուղիղ համեմատական չեն։

111․ Հաշվե՛ք x կողմով քառակուսու մակերեսը, եթե x = 2 սմ, 3 սմ, 4 սմ,
5 սմ։ Ուղիղ համեմատակա՞ն կլինեն արդյոք քառակուսու մակերեսը և նրա կողմի երկարությունը։ Պատասխանը հիմնավորե՛ք։

Լուծում

x = 2 սմ S = 2 x 2 = 4 (սմ2)

x = 3 սմ S = 3 x 3 = 9 (սմ 2)

x = 4 սմ S = 4 x 4 = 16 (սմ2)

x = 5 սմ S = 5 x 5 = 25 (սմ2)

Պատ․՝ ուղիղ համեմատական։

113․ Երկու բանվոր որոշակի ժամանակում պատրաստել են 30 մանրակ: Քանի՞ բանվոր պիտի աշխատի նույն ժամանակում 45, 90, 120 մանրակ պատրաստելու համար։

Լուծում

1) 2 : 30 = x : 45

2) 2 : 30 = x : 90

3) 2 : 30 = x : 120

Պատ․՝ 3, 6, 8 բանվոր։

124․ Գոյություն ունի՞ արդյոք կողմերի հետևյալ երկարություններով
եռանկյուն.

բ) 2 սմ, 3 սմ, 6 սմ

Լուծում

2 + 3 < 6

Պատ․՝ ոչ։

125․ Ունենք վեց թվերի հաջորդականություն, որում յուրաքանչյուր հաջորդ թիվ 2 անգամ մեծ է նախորդից։ Քանի՞ անգամ է այդ հաջորդականության վերջին թիվը մեծ երկրորդից։

Լուծում

1) 5 x 2 = 10 II

2) 10 x 2 = 20 III

3) 20 x 2 = 40 IV

4) 40 x 2 = 80 V

5) 80 x 2 = 160 VI

6) 160 : 10 = 16

Պատ․՝ 16 անգամ։

109. Ստուգե՛ք, որ աղյուսակում տրված են ուղիղ համեմատական մեծություններ, և գտե՛ք նրանց համեմատականության գործակիցը.

y	1	2	3	4	5	6
x	6	12	18	24	30	36

y = k x x

k = y/x

Լուծում

Պատ․՝ k = 1/6:

110. x տառով նշանակենք քառակուսու կողմը, իսկ y-ով՝ նրա պարագիծը։ Ուղիղ համեմատակա՞ն կլինի արդյոք x մեծությունը y մեծությանը։

Լուծում

y = 4 x x

Պատ․՝ ուղիղ համեմատական։

112. Եթե x մեծությունն ուղիղ համեմատական է y մեծությանը k գործակցով, ապա ուղիղ համեմատակա՞ն կլինի արդյոք y մեծությունը x մեծությանը։ Եթե այո, ապա ինչի՞ հավասար կլինի նրանց համեմատականության գործակիցը։

Լուծում

x = k x y

y = x : k

Պատ․՝ համեմատականության գործակիցը հավասար կլինի 1/k:

124. Գոյություն ունի՞ արդյոք կողմերի հետևյալ երկարություններով
եռանկյուն.

ա) 1 սմ, 1 սմ, 7 սմ,

Լուծում

1) 1 + 1 = 2

2) 2 < 7

Պատ․՝ ոչ։

գ) 3 սմ, 4 սմ, 5 սմ

Լուծում

1) 3 + 4 > 5

2) 3 + 5 > 4

3) 4 + 5 > 3

Պատ․՝ այո։

• Վարժությունների գրքից՝ էջ 9 վարժություն 4,6

4. Relaciona.

6. Ordena las frases.

¿ / español / eres / tú / ?

¿ Tú eres español ?

1. Profesora / Rosa / se llama / la

2. Es / ventana / la / grande

La ventana es grande.

3. Pedro / yo / me / llamo

Me llamo yo Pedro.

4. Catorce / tengo / años

Tengo catorce anos.

5. Argentino / compañero / es / mi

Mi argentino es compañero.

6. ¿ / años / cuántos / tienes / ?

¿ Cuántos años tienes?

7. ¿ / Compañero / se / cómo / tu / llama / ?

8. Ángel / y / amigos / llaman / mis / Alicia / se

Mis se amigos llaman Ángel y Alicia.

9. Profesora / profesor / llama / se / mi / y / Carlos / Ana / mi / se / llama.

• Էջ՝10 վարժություն 8

8. Escribe el articulo el / la.

La casa.

1. El limon.

2. La mesa.

3. El libro.

4. La naranja.

5. La ventana.

6. El boligrafo.

7. El colegio.

8. La autobus.

9. El balon.

10. La coche.

90. Մետաղյա խորանարդը, որի կողի երկարությունը 13 սմ է, ունի 1352 գ
զանգված։ Որքա՞ն է նույն մետաղից պատրաստված և 2 սմ կողով խորանարդի զանգվածը։

Լուծում

13 : 1352 = 2 : x

Պատ․՝ 208 գրամ։

91. Լուծե՛ք խնդիրը` համեմատություն կազմելով.

բ) Հետիոտնը անցնում է 12 կմ` քայլելով 4 կմ/ժ արագությամբ: Քանի՞ կիլոմետր կանցնի նա նույն ժամանակում, եթե քայլի 4 1/2 կմ/ժ արագությամբ:

Լուծում

12 : x = 4 : 4 1/2

Պատ․՝ 13 1/2 կիլոմետր։

100. Մեքենան ճանապարհի վերջնակետին է հասել 2 օրում։ Առաջին օրն այն անցել է 450 կմ, երկրորդ օրը՝ առաջին օրն անցածի 4/3 -ը։ Յուրաքանչյուր 100 կմ ճանապարհն անցնելու համար մեքենան ծախսել է 11 լ բենզին։ Քանի՞ լիտր բենզին է անհրաժեշտ եղել ամբողջ ճանապարհն անցնելու համար:

Լուծում

Պատ․՝ 115 1/2 լիտլ։

89. Բանվորը 8 ժ աշխատելու համար ստանում է 2500 դրամ։ Քանի՞
դրամ կստանա բանվորը 12 ժ աշխատելու համար։

Լուծում

8 : 2500 = 12 : x

Պատ․՝ 3750 ժ։

91. Լուծե՛ք խնդիրը համեմատություն կազմելով.

ա) Հետիոտնը 2 1/2 ժամում անցել է 10 կմ: Նույն արագությամբ քայլելով նա քանի՞ կիլոմետր կանցնի 4 ժամում:

Լուծում

2 1/2 : 10 = 4 : x

Պատ․՝ 16 կմ։

99. Խանութում 5 արկղ նարինջ կար։ Օրվա առաջին կեսին վաճառելու համար յուրաքանչյուր արկղից հանեցին 4 կգ նարինջ, օրվա երկրորդ կեսին՝ ևս 3 կգ։ Դրանից հետո բոլոր արկղերում մնաց այնքան նարինջ, ինչքան հանել էին։ Օրվա սկզբում ընդամենը ինչքա՞ն նարինջ կար արկղերում։

Լուծում

1) 4 + 3 = 7 (կգ)

2) 7 x 5 = 35 (կգ)

3) 35 x 2 = 70 (կգ)

Պատ․՝ 70 կիլոգրամ նարինջ։

101. Երկու արհեստանոցներ 1 ամսում պիտի որոշակի քանակով մանրակներ պատրաստեին։ Առաջին արհեստանոցը կատարեց աշխատանքի 3/4 -ը, իսկ երկրորդը՝ առաջինից 3 անգամ պակաս։ Կարողացա՞ն արդյոք արհեստանոցները ժամանակին կատարել նախատեսված աշխատանքը:

Լուծում

Պատ․՝ 1 – այո, կարողացան։