Месяц: Сентябрь 2021

Այբբենական կարգով դասավորի՛ր՝

ա) սենյակիդ իրերի անունները, -աթոռ, ,բարձ, գիրք, հեռուստացույց,նկար

բ) սիրածդ գրքերի անունները, — Անդերսենի հեքիաթները, Երկարագուլպա Պիպին,  Չիպոլինոյի արկածները

գ) անուններն այն առարկաների, որոնք կուզենայիր ունենալ:-  ավտոմեքենա Էլեկտրական ինքնագնաց,  

Տրված բառերն այբբենական կարգով դասավորի՜ր: Ո՞ր տառերն են դուրս մնացել:

Ճ, ջ, ժ, ձ, յ, ռ, ր, ց, է, ղ, փ,բ, ս, մ, ո, կ, ը, թ, ծ, վ, գ, ե, ա, ն, ի, տ, հ, պ:

Ա, բ, գ,  ե, է, ը:

Դուրս են մնացել ՝ Դ, զ, լ, խ, շ, չ, ու, ք, և, օ,ֆ   տառերը:

Հաշվիր՜, թե տրված բառերի մեջ քանի՞ տառ, քանի՞ հնչյուն կա:

Օրինակ՝

Եղևնի— 5 տառ, 7 հնչյուն:

Երիտասարդ — 9 տառ, 10 հնչյուն

 Ոլոռ – 4 տառ,  5 հնչյուն

Ողնաշար – 7 տառ,  8 հնչյուն

Գրքույկ – 6 տառ, 7 հնչյուն

բարև — 4 տառ, 5 հնչյուն

կարևոր – 6 տառ,  8 հնչյուն

 ոտք – 3 տառ, 4 հնչյուն

 երամ — 4 տառ  5 հնչյուն:

Մեկ տառ փոխելով տրված բառերից ստացի՛ր նոր բառեր:

Օրինակ՝

որդ — արդ (հիմա), երդ, որբ, որթ, որձ, որմ (պատ), որջ, որս:

Հորդ – լորդ

 Հարդ – վարդ,  

Ուղտ – աղտ

Աղտ —  արտ

 Գիրք – գիրկ, ձիրք:

Հիշի՛ր

Հնչյունը լսվում  և արտասանվում է, իսկ տառը գրվում  է: Տառը հնչյունի նշանն է:

Հայերենում երեսունվեց հնչյուն կա: Դրանք արտահայտվում են երեսունինը տառերով:

Երեսունվեց հնչյուններից վեցը ձայնավորներ են (ա, է, ը, ի, օ, ու), իսկ երեսունը՝ բաղաձայններ (բ, գ, դ, զ, թ, ժ, լ, խ, ծ, կ, հ, ձ, ղ, ճ, մ, յ, ն, շ, չ, պ, ջ, ռ, ս, վ, տ, ր, ց, փ, ք, ֆ):

Է և ե տառերը  է հնչյունի նշաններն են:

Օ և ո տառերը  օ հնչյունի նշաններն են:

Ե և ո տառերը կարող են մեկից ավելի հնչյուն արտահայտել (ե-յէ, ո-վօ):

Մեկից ավելի հնչյուն է  արտահայտում նաև և տառը (կա՛մ էվ, կա՛մ  յէվ):

95. Թվանշաններով գրել հետևյալ թվերը:

Ա) Հարյուր երեսուներկու հազար ինը հարյուր իննսուներկու=132992

Բ) Երեք միլիոն երկու հարյուր յոթանասուն հազար ինը հարյուր հիսունմեկ=3270951

Գ) Վեց հարյուր երկու միլիոն յոթ հազար երեք հարյուր հիսունութ=602007358

Դ) Երկու միլիարդ  յոթ հարյուր քառասունյոթ=2000000747:

97. Արգակից Երկրի հեռավորությունը հարյուր քառասունինը միլիոն վեց հարյուր կիլոմետր է: Այդ հեռավորությունն արտահատող թիվը գրել թվանշաններով:

Պատ.՝ 149000600:

 99. Համաշխարհային օվկիանոսի ամենամեծ խորությունը (Մարիանյան իջվածք) տասնմեկ հազար քսաներկու մետր է: Այդ թիվը գրել թվանշաններով:

Պատ.՝ 11022:

100. Կատարել գործողությունները:

Ա) 15 x 6 x 4=360

Բ) 3 x 7 x 25=525

Գ) 18 x 10 x 9=1620

Դ) 125 x 8 x 4=4000

Ե) 9 x 35 x 40=12600

Զ) 24 x 25 x 6=3600

Է) 10 x 100 x 13=13000

Ը) 37 x 23 x 10=8510

Թ) 25 x 98 x 11=26950

75. Կատարել բաժանում:

Ա) 441 : 3=147

Բ) 225 : 15=15

Գ) 1053 : 27=39

Դ) 2665 : 13=205

Ե)  5208 : 24=217

Զ) 2023 : 289=7

Է) 9152 : 416=22

Ը) 23616 : 24=984

Թ) 11420 : 2284=5:

82. Մի դպրոցում կա 217 աշակերտ, իսկ մյուսում երկու անգամ ավելի: Երկրրորդ դպրոցում որքանո՞վ  ավելի աշակերտ կա, քան առաջինում: Ընդամենը քանի՞ աշակերտ կա երկու դպրոցներում:

Լուծում

1) 217 x 2=434 աշակերտ – II դպրոցում

2) 434 – 217=217

3) 434 + 217=651

Պատ.՝ 217 աշակերտով ավելի քան առաջինից և միասին 651 աշակերտ:

84. Հեծյալը պետք է անցնի 140 կմ ճանապարհ: Նա 3 ժամ ընթացել է ՝ յուրաքանչյուր ժամում անցնելով 20 կմ և 4 ժամ՝ յուրաքանչյուր ժամում անցնելով 14 կմ: Հեծյաալին ինչքա՞ն ճանապարհ է մնացել անցնելու:

Լուծում

1) 20 x 3=60

2) 14 x 4=56

3) 60 + 56=116

4) 140 – 116=24 կմ

Պատ.՝ 24 կմ:

69. Սևանա լճի խորությույնը 81 մ է: Եթե Սևանա լճի խորությունը 19 մետրով ավելի լիներ, քանի՞ կարգ կունենար  այն արտահայտով թիվը:

Լուծում

81+19=100 կարգ

Պատ.՝ 100 կարգ:

81. Կամուրջն ունի երեք կամրջամաս (Տե՛ս նկ.3): Առաջինի և երրորդի երկարությունները նույնն են և հավասար են  3 մետրի: Երկրորդ կամրջամասը մյուսներից երկար է երեք անգամ: Որքա՞ն է կամուրջի երկարությունը:

Լուծում

1) 3 x 3=9 մետր

 2)3 + 3=6 մետր

3) 6 + 9 =15  մետր

Պատ.՝ 15  մետր:

83. 3 ժամում կառքն անցավ 65 կմ: Առաջին ժամում այն անցավ 25 կմ, երկրորդում ՝ 4 կմ-ով պակաս: Քանի՞ կիլոմետր անցավ կառքը երրորդ ժամում:

Լուծում

1) 25 — 4=21 – II ժամ

2) 25 + 21=46 – I և II ժամ միասին

 3) 65 – 46 =19 – III ժամ

Պատ.՝ III ժամ – 19:

75. Կատարել բաժանում:

Ա) 441 : 3=147

Բ) 225 : 15=15

Գ) 1053 : 27=39

Դ) 2665 : 13=205

Ե)  5208 : 24=217

Զ) 2023 : 289=7

Է) 9152 : 416=22

Ը) 23616 : 24=984

Թ) 11420 : 2284=5

Թագավորի խորհրդատուն գալիս է նրա մոտ, ասում. — Թագավորն ապրած կենա, մեր քաղաքում մի խաբեբա է հայտնվել, որը բլբլացնելով ազնիվ մարդկանցից փող է կորզում։

— Ո՞նց թե,— զարմացած հարցնում է թագավորը։

— Մենք էլ դրանից գլուխ չենք հանում։ Այդ մարդը աչքերը խորհրդավոր հառում է վրադ ու բլբլացնում։ Հետո, մինչև գլխի ես ընկնում, տեսնում ես քսակդ առել, չքացել է։ Մի անգամ նույնիսկ քաղաքի ամենախորամանկ մարդուն քթից բռնած ման ածեց։

— Խելքին մոտ բաներ չես խոսում,— ասում է թագավորը։

— էն Աստված, ճիշտ եմ ասում։

— Դե լավ, գնա էդ մարդուն բեր, տեսնենք ինձ ոնց է խաբում։ Եթե նրան չհաջողվի այդ բանն անել, զգուշացնում եմ՝ գլուխդ ուսերիդ չի մնա։

Եվ խորհրդատուն գնում է բլբլացոդ խաբեբայի մոտ ու ասում.

— Մեր թագավորը քեզ իր պալատն է կանչում, որ իրեն խաբես։ Լավ կլինի, ինչքան հունար ունես բանեցնես։

— Ե՞ս… Խաբե՞մ թագավորին… Չէ, Աստված ինձ թույլ չի տա որ էդ բանն անեմ։

— Եթե քեզ չհաջողվի մեր թագավորին խաբել, երկուսիս էլ կգլխատեն,— բացատրում է խորհրդատուն։

— Դե լավ, ինչ արած, որ ասում ես, ասում ես…— համաձայնում է խաբեբան։

Եվ խորհրդատուն նրան տանում է թագավորի մոտ։

Թագավորն ասում է.

— Ինձ ասել են, որ դու խաբել ես մեր քաղաքի ամենախելացի մարդկանց ու նրանցից փող կորզել։ Ես շատ եմ հպարտանում իմ խելքով և ուզում եմ ինձ էլ խաբես։ Հապա, փորձիր։

— Թագավորն ապրած կենա, խաբելը կխաբեմ, բայց վախենամ չկարողանամ, որովհետև բոլոր գործիքներս գրավ են դրված։ Իսկ առանց գործիքների… նույնիսկ ամենամիամիտ գյուղացուն չեմ կարող խաբել։

— Որ այդպես է, գնա գործիքներդ բեր,— հրամայում է թագավորը։

— Բայց ես փող չունեմ,— ասում է խաբեբան։

— Իսկ ինչքա՞ն է պետք, որ գործիքներդ ետ բերես։

— Երկու հարյուր ոսկի,— ասում է խաբեբան։

— Խորհրդական,— հրամայում է թագավորը,— այդ երիտասարդին երկու հարյուր ոսկի տուր, թող գնա իր գործիքները բերի, տեսնենք ո՞նց է ինձ խաբում։

Եվ խորհրդականը խաբեբային երկու հարյուր ոսկի է տալիս։ Վերջինս իրեն յուրահատուկ ծեսերով գլուխ է տալիս ու դուրս գնում՝ խոստանալով երկու ժամից հետո վերադառնալ։ Իսկ թագավորը հարմարավետ տեղավորվելով գահին սպասում է։ Շատ ժամանակ անց խորհրդատուն վախվորած ժպտում է.

— Ինչո՞ւ ես ժպտում,— հարցնում է թագավորը։

— Թագավորն ապրած կենա, եթե որոշել եք այդ խաբեբային սպասել… Ոնց ասեմ՝ մինչև ձեր երեխաներն էլ լույս աշխարհ գան, նրանց թոռներն ու ծոռներն էլ, այդ խաբեբան չի վերադառնա։ Չէ՞ որ նա արդեն խաբել է Ձեզ, ով աշխարհի ամենաիմաստուն արքա։

Այդ խաբեբայի գործիքը հենց նրա բլբլացող լեզուն է։

Прочитайте. Составьте пословицы из слов двух столбиков. Напишите
их. Устно переведите их на армянский язык.
1) У курицы серёжки, а) туда и нитка.
2) Нет лучшего дружка, б) а мышке – слёзки.
3) Кошке – игрушки, в) а у петуха сапожки.
4) Куда иголка, г) чем родная матушка.

1. У курицы серёжки, а у петуха сапожки.
2. Нет лучшего дружка, чем родная матушка.
3. Кошке — игрушки, а мышке — слёзки.
4. куда иголка, туда и нитка.

14.

Напишите по образцу. Вставьте пропущенные буквы, подчеркните проверочное слово. Проставьте ударения.
новый сапог – новые сапоги

большой рог -большие рога
большой сад – большие сады

зелёный лук – зелёные луки
белый гриб – белые грибы

новый город –новыйе городы
больной зуб – больные зубы

морской берег – морские береги

50.  Կատարել բազմապատկում:

Ա) 23 x 5=115

Բ) 48 x 54=2592

Գ) 84 x 49=4116

Դ) 383 x 30=11490

Ե) 454 x 15=6810

Զ) 642 x 21=13482

Է) 228 x 23=5244

Ը) 282 x 63=17766

Թ) 551 x 15=8265

Ժ) 35 x 101=3535

Ժա) 45 x 303=13635

Ժբ) 623 x 509= 317107:

52. Կառքը 5 ժամում անցնում է 125 կմ: Քանի՞ ժամում կառքը կանցնի 300 կմ:

Լուծում

1) 125 : 5 =25կմ/ժ

2) 300 : 25=12 ժ

54. Աղավնին 3 ժամում նամակը մի վայրից հասցրել է մյուսը, որի հեռավորությունը առաջինից  120 կմ է: Պատասխանը տանելիս նրա թռիչքը տևել է 4 ժ: Վերադառնալիս որքանո՞վ է աղավնու արագությունը նվազել:

Լուծում

1) 120:3=40 կմ/ժ

2) 120:4=30 կմ/ժ

3) 40 – 30=10  կմ/ժ-ով

Պատ.՝ 10  կմ/ժ-ով  նվազել է:

49. Գրադարանում կա 12525 գիրք: Դրանից  9325-ը գեղարվեստական են,  2375-ը ՝ գիտական, իսկ մնացածները դասագրքեր են: Որքանո՞վ է գիտական գրքերի քանակը մեծ դասագրքերի քանակից:

1) 12525-9325=3200- գեղարվեստական

2) 3200-2375=825 — գիտական

3) 2375-825=1550

Պատ.՝ 1550:

50.  Կատարել բազմապատկում: (է — ժբ)

Է) 228 x 23=5244

Ը) 282 x 63=17766

Թ) 551 x 15=8265

Ժ) 35 x 101=3535

Ժա) 45 x 303=13635

Ժբ) 623 x 509=317107

Գրել հոմանիշները:

Պատուհան – լուսամուտ

Գեղեցիկ – շքեղ

Կապույտ – երկնագույն

Կարմիր – կարմրագույն

Սպիտակ – ճերմակ

Կանաչ — կանաչագույն

Արև — արեգակ

Ամպ – Թուխպ

Մոլորակ- Երկնային մարմին

Երկրագունդ — հողագունդ

Ճերպ — ճերմակ

Հինգից  վեց

Ավլել, թափել

Անուն, ազգանուն

Ծլել – ծաղկել

Ոտքի կանգնել

Վեց – վեց

Տասը, տասնհինգ 

Աղբյուր – հուշարձան

Արփով — վարքով

Ասել — խոսել

Գոռուն,  գոչուն

30. Մի տոպրակում կար 264 ընկույզ, իսկ մյուսում ՝ 305: Առաջին տոպրակից երկրորդը տեղափոխեցին 82 ընկույզ, ապա երկրորդից առաջինը՝ 117 ընկույզ: Քանի՞ ընկույզ եղավ տոպրակներից ամեն մեկում:

Լուծում

1) 264-82=182 –I տոպրակ

2) 305+82=287 – II տոպրակ

3) 387-117=270- II տոպրակ

4) 182+117=239 – I տոպրակ

Պատ.՝ I տոպրակ- 239  և  II տոպրակ-270:

31. Ծովախորշում  խարսփ էր գցել նավատողմիղը:Այն բանից հետո, երբ նավատորմիղին միացավ ևս 11 նավ, իսկ 7-ը ուղևորվեցին նավարկության, նավատորմիղն արդեն կազմված էր 35 նավից: Սկզբում քամի՞ նավ էր մտել ծովախորշը:

Լուծում

35-11=24

24+7=31

Պատ.՝  31:

46. Կատարել գոծողությունները:

Ա) 733 + 834 – 430=1137

Բ) 116 + 6799 – 78=6837

Գ) 458 + 291 – 126=623

Դ) 374 + 350 – 43=681

Ե) 916 – 24 + 125=1017

Զ) 4910 – 622 + 87=4188

Է) 1115 – 657 + 47=505

Ը) 165 – 119 + 1039=1085

Թ) 1087 — 291 + 25=821:

48. Առաջին շտեմարանում կար 3100 պարկ ցորեն, իսկ երկրորդում՝  750 պարկով ավելի: Քանի՞ պարկ ցորեն կար երրորդ շտեմարանում, եթե այնտեղ եղած պարկերի քանակը  1130-ով պակաս էր, քան առաջին և երկրորդ շտեմարաններում միասին եղածը:

Լուծում

1) 3100+750=3850 — II-րդ շտեմարան

2) 3100+3850=6950

3) 6950-1130=5820 – III- րդ շտեմարան

Պատ.՝  5820 III- րդ շտեմարան: