1. Հաշվիր.

ա)  2184 -725 + 96542 – 7205=  90796            բ) 8592 – 657 + 124567 – 7025=125477                                                                                                                                      1) 2184-725=1459                                                 1) 8592-657=7935

2)  1459+96542=98001                                        2) 124567+7935=132502

3) 98001-7205=90796                                          3) 132502-7025=125477

1000 : 4 * 80 : 200=100                                          5100 : 6 * 40 : 200=112

1. 1000:4=250                                                       1)    5100:6=850
2. 250*80=20000                                                  2)    850*40=34000
3. 20000:200=100                                                 3)   34000:200=112

                                                                      
215 * 4 : 20 * 30=1290                                  33600 : 60 : 70 * 22=176

1. 215*4=860                                                1)    33600:60=560
2. 860:20=43                                                 2)    560:70=8
3. 43*30=1290                                              3)    8*22=176
   
   
4. Մրգային աղցանի համար Սոնան օրգտագործեց խնձոր, տանձ և դեղձ :Խնձորը 320 գ-ով ավելի էր  դեղձից: Տանձը 120 գ-ով քիչ էր դեղձից : Հաշվիր, թե որ քան միրգ օգտագործվեց Սոնան՝ գիտենալով, որ դեղձը 600 գ է :

Դեղձ-600 գ

Տանձ-?, 120 գ-ով քիչ էր դեղձից

Խնձոր-?, 320 գ-ով ավելի էր դեղձից

Ընդամենը — ?

1. 600-120=480 (գ)-տանձ
2. 600+320=920 (գ)-խնձոր
3. 600+480+920=2000 գ=2 կգ

Պատ.՝ 2 կգ միրգ:

• Հաշվիր արտահայտության արժեքը, եթե   a=3200

a + 308 – 1654=3200+308-1654=1854                5 * a : 40=5*3200:40=400                                          a + 3208 – a : 40 * 64=3200+3208-3200:40*64=6408-80×64=6408-5120=1288

• Տրված թվերը գրիր երկու հավասար արտադրիչների արտադրյալիտեսքով:
  1,  4 , 9 , 16 , 25 , 36,  49,  64 , 81 , 100

1=1×1      36=6×6             

4=2×2      49=7×7

9=3×3      64=8×8

16=4×4    81=9×9

25=5×5    100=10×10

36=6×6

• Արտահայտիր.
  
  ա)  միլիմետրով                     բ) մետրով
  
  5սմ  =50մմ                                            5կմ   =5000մ
  7մ=7000մմ                                                 23կմ 235մ=23235մ
  5սմ 6մմ  = 56մմ                                   318կմ 16մ=318016մ
  5մ 55սմ 6մմ   =5556մմ                            400կմ 4մ =400004մ

Լյուսի տատիս իմացած հեքիաթներին վերջ չկար: Ահա դրանցից մեկը, որն ապացուցում է, թե հուսահատությունը պարզապես անհեթեթություն է: Այս պատմությունը հյուսնի մասին է, ով ապրել է հարյուրավոր տարիներ առաջ: Օրերից մի օր, տուն վերադառնալիս, ընկերներից մեկը կանգնեցնում է նրան և հարցնում.

– Եղբայրս, դեմքդ ինչո՞ւ է թթված: Բա՞ն է պատահել:

– Եթե իմ տեղը լինեիր, – պատասխանում է հյուսնը, – դու էլ այս օրին կլինեիր:

– Ի՞ն չ է եղել, – հետաքրքրվում է ընկերը:

– Մինչև առավոտ, – ասում է հյուսնը, – թագավորի հրամանով պետք է տասնմեկ հազար տասնմեկ հարյուր տասնմեկ գրվանքա փայտի լավագույն սղոցուքը տանեմ պալատ, թե չէ գլխիցս կզրկվեմ:

Ընկերը ժպտում է և գրկում նրան:

– Ասում է, – սիրելի ընկերս, – մի հուսահատվիր: Արի գնանք, ուտենք-խմենք և վաղվա մասին մոռանանք: Հույսդ երբեք մի կորցրու:

Գնում են հյուսնի տուն և տեսնում, որ նրա կինն ու երեխաները նույնպես լուրն առել են և լացուկոծ են անում: Ընկերը նրանց էլ է հորդորում, որ չվշտանան և բոլորը միասին սկսում են ուտել, խմել, ուրախ-ուրախ զրուցել, երգել ու պարել:

Խնջույքի կեսին հյուսնի կինը վերսկսում է. – Խեղճ ամուսինս, առավոտյան զրկվելու ես գլխիցդ, իսկ մենք զվարճանում ենք:

– Ա՜խ, և ոչ մի հույս չկա:

– Մի’ տանջվիր, – ասում է հյուսնը, – ամեն ինչ զուր է:

Եվ շարունակում են ուտել, խմել, երգել ու պարել:

Երբ լույսը ճեղքում է խավարն ու սկսվում է օրը, բոլորը լռում են՝ սարսափով ու վշտով համակված: Թագավորի մարդիկ գալիս և կամացուկ թակում են հյուսնի տան դուռը:

Հյուսնը հառաչում է.

– Այժմ գնում եմ մեռնելու:

Եվ բացում է դուռը:

– Հյուսն, – ասում են հյուրերը, – թագավորը մեռել է:

Նրա համար դագաղ սարքիր:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ սովորեցրեց քեզ այս առակը: Քո կարծիքով, ո՞րն է այս առակի հիմնական ասելիքը:

Բոլոր անհնարին, անելանելի իրավիճակներում, կարելի է ելք, լուծում գտնել:

 Իմ կարծիքով այս առակի հիմնական ասելիքը այն է, որ ժամանակից շուտ պետք չի հուսահատվել;
2.Բնութագրի՚ր թագավորին: Թագավորրը չար էր և անխելք:

 4-ական բառ դուրս գրեք, որոնք սկսվեն Օ-Ո-ով և Ե-ով։

Որն     օրերից     եղբայր

Ով      օր          եթե

Որ      օրին       երեխաներ

Ոչ       օրը        երգել

                     երբեք

1. Լրացրու բաց թողնված տառերը. Օ-Ո

օրինակ

 օգնական

 նորոգել

 անօգնական

 այսօր

որոնել

 կեսօր

օճառ

օղ

որսորդ

ականջօղ

ոչինչ

օղակաձև

որևէ

օրնիբուն

օգոստոս

օրորոց

բոլոր

օգնություն

կլօրիկ

անօգուտ

շորորալ

օգուտ

ոզնի

2․Առարկա ցույց տվող բառերը խմբավորիր ըստ պահանջվող հարցերի:

Կղզի, Արմեն, երազ, ուսանողներ, թոռնիկ, ժպիտ, կատուներ, մեքենավար, Վահրամ, սկյուռ, զայրույթ, տատիկ, վերմակներ, ձկնորս, փողոցներ, երգչուհիներ, խոզանակներ, աղջիկներ, նուռ, վախ, ծիծաղ, սփռոց, վիշտ, մանուշակներ, ջութակահար, տանիք, հարգանք, կատուներ:

Օրինակ՝

ի՞նչ տանիք, կղզի, երազ, ժպիտ, սկյուռ, զայրույթ, նուռ, վախ, ծիծաղ, սփռոց, վիշտ, տանիք, հարգանք

ինչե՞ր  վերմակներ, կատուներ, փողոցներ, խոզանակներ, մանուշակներ

ո՞վ տատիկ, Արմեն, թոռնիկ, մեքենավար, Վահրամ, ձկնորս, ջութակահար

ովքե՞ր աղջիկներ, ուսանողներ,  երգչհիներ

3․Միացրու երկու մասերը  և կազմիր նոր բառեր։

ընկեր, առու, հերոս, տուն, միրգ, փողոց

-ուհի, -վակ, -ական, -ակ, -եղեն, -ային

Ընկեր+ուհի-ընկերուհի

առու+վակ-առվակ

հերոս+ական-հերոական

միրգ+եղեն-մրգեղեն

տուն+ակ-տնակ

տուն+ային-տնային

փողոց+ային-փողոցային

There is a  sharpener  on the table.

Thare are cats in the box.

There is a ball under the table.

Тhere are a fllowers in a vase.

There is a computer on the table.

8.  Look at the pictures and say what you can do and what you can’t.

I can run.

I can jump.

I can’t play football.

I can’t  play volleyball.

I can play tennis.

I can’t play chess.

I can run but I can’t play football.

I can jump but I can’t play volleyball.

I can’t play football but I can play a ball.

I can’t play volleyball but I can play cycling.

I can play tannis but I can’t  play skate.

I can’t play chess but I can play badminton.

I can speak Russian but I can’t  speak French.

I can  sing but I can’t  dance.

I can’t  ride a bike but I can  ride a horse.

I can play  the piano but I can’t play the guitar.

Опубликовано 13 марта, 2019

Մեզ հիացմունք են պատճառում երկնքի աստղերը, բարձր լեռները, հարթավայրերը, օվկիանոսները, գետերը և այլն: Զարմանալի է նաև բույսերի և կենդանիների աշխարհը: Բայց երկրագնդի վրա ամենայուրահատուկը մարդն է: Մարդը ևս կենդանի բնության մաս է կազմում: Ինչպես մյուս կեն­դանի օրգանիզմները, նա նույնպես շնչում է, սնվում, աճում, զարգանում, ունենում երեխաներ: Դրա համար էլ մարդուն անհրաժեշտ է օդ, ջուր. լույս, ջերմություն, սնունդ: Առանց բնության մարդը չի կարող գոյություն ունենալ, ապրել և աշխատել: Մարդն ապրում է գրեթե ամենուր՝ ծովափերում և լեռներում, երկրագնդի տաք և ցուրտ վայրերում,  անջուր անապատներում և փարթամ անտառների հարևանությամբ: Նա օգտվում է բնության բարիքներից, ինչպես մյուս կենդանիները: Բայց, ի տարբերություն նրանց, մարդը ստեղծում է այդ բարիքներից օգտվելու գործիքներ, մեքենաներ, սարքեր: Որովհետև մարդը բնության միակ բանական, այսինքն՝ մտածող էակն է: Նա ունի նաև խոսելու և աշխատելու ունակություն: Դրանց շնորհիվ մարդը ստեղծել է յուրօրի­նակ աշխարհ՝ ժամանակակից քաղաքներ և գյուղեր, գործարաններ և ֆաբրիկաներ, ճանապարհներ և կամուրջներ, ավտոմեքենաներ և տիեզերանավեր, հեռուստացույցներ և համակարգիչներ: Մարդիկ գրում են գրքեր, նկարահանում ֆիլմեր, ստեղծում քանդակներ, երաժշտություն, նկարներ: Նրանք ուսումնասիրում են բնությունը, նրա գաղտնիքները: Որպես սնունդ մարդն օգտագործում է բու­սական և կենդանական ծագում ունեցող սննդա­մթերք: Դրա համար նա մշակում է հողը՝ աճեց­նելով տարբեր բույսեր, պահում է ընտանի կեն­դանիներ, որսում ցամաքում և ջրում ապրող կենդանիներ: Ապրելով և աշխատելով բնության մեջ՝ մարդն անխուսափելիորեն ներգործում է բնության վրա և փոխում այն: Օրինակ՝ մարդու մեղքով անհետացել և անհետանում են բազմաթիվ կենդանիներ և բույսեր, ջրերն ու հողը աղտոտվում են թունավոր նյութերով, օդում հայտնվում են կենդանի օրգանիզմների համար վտանգավոր նյութեր: Մարդը չի կարող չօգտվել բնությունից, սակայն նա միաժամանակ պետք է հոգ տանի նաև դրա պահպանման համար: Գոյություն ունեցող բույսերի և կենդանիների պահպանության համար ստեղծվում են պետության կողմից պահպանվող տարածքներ՝ արգելոցներ: Հազվագյուտ և անհետացման եզրին գտնվող բույսերի և կենդանիների անունները մտցվում են հատուկ՝ Կարմիր գրքերի մեջ: Մարդը չպետք է մոռանա, որ ինքը բնության մի մասն է և ոչնչաց­նելով բնությունը՝ կործանման է դատապարտում ինքն իրեն:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ինչո՞վ է մարդը տարբերվում կենդանիներից:

Մարդը բնության միակ մտածող էակն է, նա կարողանում է խոսել , աշխատել, իսկ կենդանիները չեն կարող:

2. Ինչ  չափով է մարդը կախված բնությունից: Բեր օրի­նակներ:

Մարդը բնության հետ կախված է նրանով, որ մարդուն պետք է օդ, լույս և ջերմություն:

3. Ինչպե՞ս է մարդը ներգործում բնության վրա: Բե’ր օրի­նակներ:

Շատ մարդիկ բնությունը կեղտոտում են թափոններով, առանց գիտակցելու, որ նրանք դրա հետ մեկտեղ օգտվում են բնության բարիքներից:

4. Ինչպե՞ս է մարդը պահպանում բնությունը: Բեր օրի­նակներ:

Մարդը մշակում է հողը, ջրում, ցանում բույսեր և այլն․

Ապրելով և աշխատելով բնության մեջ՝ մարդն էլ անխուսափելիորեն ներգործում է բնության վրա և փոփոխում այն: Ինչպե՞ս է դա տեղի ունենում: Հսկայական հողատարածքներ հազարամյակներ շարունակ մշակվել են մարդու կողմից, յուրացվել են նոր տարածություններ: Կառուցվել են խոշոր քաղաքներ, մեծ ջրամբարներ, ինչի արդյունքում հսկայական տարածքներ անցել են ջրի տակ:

Մարդը երկրի ընդերքից այնքան օգտակար հանածոներ է արդյունահանել, որ դրա արդյունքում անգամ լեռներ են հողին հավասարվել: Այս ամենով մարդը աստիճանաբար փոխում է երկրագնդի դեմքը: Այսօր արդեն մեր երկրագնդի վրա շատ քիչ տարածքներ կան, որոնց մարդու ձեռքը չի դիպել: Այս գործընթացը շարունակվում է, այսինքն՝ մարդը շարունակում Է վերափոխել բնությունը: Այդ փոփոխությունները շատ հաճախ բնական միջավայրի համար կործանարար են, քանի որ բնությունը չի հասցնում վերականգնել իր հարստություններն այն արագությամբ, ինչ չափով, որ մարդը օգտագործում է դրանք: Մարդկությունը գիտակցում է բնությանը հասցրած  վնասների հետևանքները: Նույնիսկ կատարվել են հաշվարկներ, որոնք ցույց են տալիս այդ վնասների վատ հետևանքները հենց մարդու կյանքի և առողջության վրա: Բայց այդուհանդերձ, մարդն անընդհատ շարունակում է վերափոխել բնությունը՝ դրանով նաև շարունակելով իր վնասակար գործունեությունը: Ինչո՞ւ: Նախ՝ տարեցտարի ավելանում է երկրագնդի բնակչության թիվը, հետևաբար մեծանում են նաև նրա պահանջմունքները: Դա իր հերթին պահանջում է բնությունից ավելի շատ հարստություններ վերցնել: Բացի այդ, մեծ թափով զարգանում, հզորանում և կատարելագործվում են այն մեքենաներն ու սարքավորումները, որոնցով մարդը կորզում է բնության հարստությունները: Ստացվում է, որ մարդը հայտնվել է մի յուրօրինակ կախարդական շրջանի մեջ: Մի կողմից նա չի կարող չօգտագործել բնության հարստությունները, մյուս կողմից՝ վնասում է բնությանը՝ գիտակցելով դրա հետևանքները: Այսպես, օրինակ՝ մարդու համար կարևոր նշանակություն ունի բնափայտը: Փայտից նա պատրաստում է տարբեր իրեր, օգտագործում է դրանք շինարարության մեջ, ստանում է թուղթ և այլն: Այդ նպատակով ամեն տարի հարյուր հազարավոր հեկտար անտառներ են հատվում: Դրա հետևանքով ոչնչանում են նաև հատվող ծառերի կողքին աճող բույսերը և կենդանիների բնակատեղիները: Անտառների կրճատման հետևանքով նվազում են թթվածին արտադրող և օդը մաքուր պահող բուսածածկ տարածքները, դրա հետևանքով էլ քամին, անձրևը քշում-տանում են հողը: Փաստորեն ստացվում է, որ մարդը իր կարիքների համար հատում է անտառը, բայց գիտակցում է, որ դրանով անդառնալի հարված է հասցնում ինչպես բնությանը, այնպես էլ սեփական առողջությանը, որովհետև անտառները թթվածին արտադրող բնական գործարաններ են: Դրանց պատկերավոր անվանում են նաև երկրագնդի թոքեր:

Այսպիսով՝ մարդը չի կարող խուսափել բնական միջավայրը փոփոխելուց, բանի որ դրանով է բավարարում իր պահանջմունքները, բայց և պարտավոր է հնարավորինս վերականգնել բնությանը իր պատճառած վնասները: Պետք է միշտ հիշել, որ բնության բարիքներից օգտվելու են նաև հաջորդ սերունդները:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ինչո՞ւ է մարդը վերափոխում բնությունը:

Մարդը վերափոխում է բնությունը իր պահանջմունքները  բավարարելու համար:

2.Ի՞նչ բնական հարստություններ են օգտագործվում տնտեսության մեջ:

Փայտ, երկաթ, ջուր, նավթ։

3. Նայիր ձեր տան և դասարանի առարկաներին և փորձի’ր պատասխանել, թե ինչպե՞ս են պատրաստվել դրանք, ի՞նչ բնական հարստություններ են օգտագործվել դրանց պատրաստման համար, ի՞նչ մասնագիտության տեր մարդիկ են պատրաստել դրանք:

Սեղան, աթոռ, դաշնամուր՝ պատրաստվել է փայտից: Պատրաստում  է կահույքագործը:

4. Ինչո՞ւ Է անհրաժեշտ հոգատարություն ցուցաբերել բնության նկատմամբ: Դու ինչպե՞ս ես հոգ տանում բնության պահպանության համար:

Անհրաժեշտ է հոգատարություն ցուցաբերել բնության նկատմամբ ,մաքուր պահել :Ես  հոգ եմ տանում բնության պահպանմանը օրինակ՝ երբ տեսնում եմ , որ երեխաները տրօրում են խոտը թույլ չեմ տալիս, եթե աղբ եմ տեսնում՝ միշտ գցում եմ աղբամանը:Դպրոցում ծառեր ենք տնկում և մաքրում տարածքը աղբից:

1.Թռչնորս, ով, օդանավակայան, բարձրորակ, վոլեյբոլ, կրկնօրինակ, հայորդի,  մեղմօրոր, չօգնել, գիշերօթիկ, կիրակնօրյա, անորակ, ոսկեզօծել, ջրօրհնեք, այսօրինակ,  հանրօգուտ, ովքեր, ոդիսևս, միջօրե, տափօղակ,  անօգնական, կիրակնօրյա, շտապօգնություն, բնօրրան,  օրեցօր, հանապազօրյա, ցածրորակ, ոհմակ, վոլտ, արծաթազօծ, փոխօգնություն:

2. Հակաօդային, օազիս, որսորդ, չարորակ, օբյեկտ, ոսկեզօծել, օդերևութամաբական, օրըստօրե, օրացույց, որթ, որձ, օձ, օձագալար, օձիք, ամենաորակյալ, Որմիզդուխտ, հայորդի, արջորս, ջրօրհնեք, Վոլգոգրադ:

1. Կարգային գումարելիների գումարը գրիր թվի  տեսքով:
   
   ա) 7 հազ.  + 3 հ.  + 3տ.  + 5մ. =7335
         8 x10000  + 3 x 1000  +  2 x10=83020
         200000 + 400  + 5=200405

բ )  60000  +  2000  +  50 + 5=62055
      4 x100000  + 3 x 100  + 2 x 1=400302
      6 հազ.  + 3 հ.  + 8մ.  =6308
 

2. Կազմիր արտահայտություն և պարզիր.
ա) Որքանո՞վ կմեծանա 34581 թիվը, եթե նրա գրության հինգերորդ կարգում գրված թվանշանը փոխարինենք 8-ով:

84581-34581=50000

բ)  Որքանո՞վ կփոքրանա 434581 թիվը, եթե նրա գրության հազարավորը փոխարինենք 0-ով :

434581-430581=400

3.Զբոսաշրջիկները առաջին օրում անցան 20կմ ճանապարհ, որը 5 անգամ քիչ է երկրորդ օրվա անցած ճանապարհից: Որքա՞ն ճանապարհ են անցել զբոսաշրջիկները այդ երկու օրում:

Լուծում

20:5=4 կմ

4+20=24կմ

Պատ.՝ 24կմ անցան երկու օրերում միասին

4.Հաշվիր.
ա)  8592: 6=1432
բ ) 5580:60=93
գ ) 3320 x 7=23240
դ) 308 x 40=12320