Месяц: Февраль 2022

Յուրաքանչյուր  հայի  ծանոթությունը  Հովհաննես  Թումանյանի,  նրա ստեղծագործության  հետ  սկսվում  է դեռ  շատ  փոքր  տարիքից:

Իմ  ծանոթությունը Թումանյանի   հետ  սկսվել  է  նրա  հեքիաթներից: Դեռևս  երեք տարեկանից մայրիկս  և տատիկս   հաճախ   ընթերցում  էին  Թումանյանի հեքիաթները: Համարյա  անգիր   գիտեի   «Չարի վերջը», «Շունն ու  կատուն», «Կիկոսի մահը», «Բարեկենդանը»  հեքիաթները:  Նրանց  շնորհիվ,  ես  սովորեցի  ճանաչել  չարն  ու  բարին,  հարգել,  գնահատեցի աշխատասիրությունը:  Իսկ   հիմա  ես  մեծ  սիրով  կարդում  եմ Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթները: Ես  հասկանում  եմ,  որ  ինչքան   էլ  մեծանամ, նորից եմ կարդալու  Թումանյանի ստեղծագործությունները: Նրանք  ամեն  անգամ  ինձ  նոր  բան  կսովորեցնեն:

Թումանյանը  սովորեցնում  է  երեխաներին մտածել,  արտահայտել   սեփական մտքերը, տարբերել  լավն ու վատը:  Եվ  իհարկե,  մեզ  դաստիարակում  է որպես  հայ:

Մենք դասարանով  դիտել  ենք  Թումանյանի  կյանքին  նվիրված  մուլտֆիլմը,   որը  շատ  ուսանելի էր և հետաքրքիր:

Ես գիտեմ, որ  Հովհաննես Թումանյանը  և  Կոմիտասը  ծնվել  են  նույն  թվականին:

Թումանյանը մեզ հետ է մեր կյանքի ողջ ընթացքում:    

Ժամանակով մի մարդ ու մի կնիկ են լինում։

Էս մարդ ու կնիկը իրար հավանելիս չեն լինում։

Մարդը կնկանն է ասում հիմար, կնիկը՝ մարդուն, ու միշտ կռվելիս են լինում։

Մի օր էլ մարդը մի քանի փութ եղ ու բրինձ է առնում, տալիս մշակի շալակը, տանում տուն։

Կնիկը բարկանում է․

— Ա՛յ, որ ասում եմ՝ հիմար ես, չես հավատում․ էսքան եղն ու բրինձը միանգամից ինչի՞ համար ես առել բերել․ հորդ քելեխն ես տալի՞ս, թե՞ տղիդ հարսանիքն ես անում։

— Ի՜նչ քելեխ, ի՜նչ հարսանիք, ա՛յ կնիկ, ի՜նչ ես խոսում, տար, պահիր, բարեկենդանի, համար է։

Կնիկը հանգստանում է, տանում է, պահում։

Անց է կենում որոշ ժամանակ, էս կնիկը սպասում է, սպասում է, բարեկենդանը գալիս չի։ Մի օր էլ շեմքումը նստած է լինում, տեսնում, է՝ մի մարդ շտապ-շտապ փողոցով անց է կենում։ Ձեռքը դնում է ճակատին ու ձեն տալիս․

— Ա՛խպեր, ա՛խպեր, հալա մի կանգնիր։

Տղեն կանգնում է։

— Ա՛խպեր, բարեկենդանը դու հո չե՞ս։

Անցվորականը նկատում է, որ էս կնկա ծալը պակաս է, ասում է՝ հա՛ ասեմ, տեսնեմ՝ ինչ է դուրս գալիս։

— Հա՛, ես եմ բարեկենդանը, քույրիկ ջան, ի՞նչ ես ասում։

— Էն եմ ասում, որ մենք քո ծառան հո չե՞նք, որ քո եղն ու բրինձը պահենք։ Ինչ որ պահեցինք, հերիք չէ՞ր․․․ չես ամաչո՞ւմ․․․ Ընչի՞ չես գալի քո ապրանքը տանում․․․  — Դե էլ ինչ ես նեղանում, քույրիկ ջան, ես էլ հենց դրա համար եմ եկել, ձեր տունն էի ման գալիս, չէ՛ի գտնում։

— Դե արի, տար։

Էս մարդը ներս է մտնում, սրանց եղն ու բրինձը շալակում ու կրունկը դեսն է անում, երեսը՝ դեպի իրենց գյուղը։

Մարդը գալիս է տուն, կնիկն ասում է․

— Հա՛, էն բարեկենդանն եկավ, իր բաները իրեն սևցրի, տարավ։

— Ի՞նչ բարեկենդան․․․ ի՞նչ բաներ․․․

— Ա՛յ էն եղն ու բրինձը․․․․ Մին էլ տեսնեմ՝ վերևից գալիս է․ մեր տունն էր ման գալի․ կանչեցի, մի լավ էլ խայտառակ արի, շալակը տվի, տարավ։

— Վա՛յ, քու անխելք տունը քանդվի, որ ասում եմ՝ հիմար ես, հիմար ես, էլի․․․ Ո՞ր կողմը գնաց։

— Ա՛յ էն կողմը։

Էս մարդը ձի է նստում, ընկնում բարեկենդանի ետևից։ Ճանապարհին բարեկենդանը ետ է մտիկ անում, տեսնում է՝ մի ձիավոր քշած գալիս է։ Գլխի է ընկնում, որ սա էն կնկա մարդը պետք է լինի։

Գալիս է, հասնում իրեն։

— Բարի օր, ախպերացու։

— Աստծու բարին։

— Հո էս ճամփովը մարդ չի՞ անց կացավ։

— Անց կացավ։

— Ի՞նչ ուներ շալակին։

— Եղ ու բրինձ։

— Հա՛, հենց էդ եմ ասում։ Ի՞նչքան ժամանակ կլինի։

— Բավականին ժամանակ կլինի։

— Որ ձին քշեմ, կհասնե՞մ։

— Ո՞րտեղից կհասնես, դու՝ ձիով, նա՝ ոտով։ Մինչև քու ձին չորս ոտը կփոխի՝ մի՜ն, երկո՜ւ, երե՜ք, չո՜րս, նա երկու ոտով մե՛կ-երկո՛ւ, մե՛կ-երկո՛ւ, մե՛կ-երկո՛ւ, շուտ-շուտ կգնա, անց կկենա։

— Բա ի՞նչպես անեմ։

— Ի՞նչպես պետք է անես, ուզում ես՝ ձիդ թող ինձ մոտ, դու էլ նրա պես ոտով վազի, գուցե հասնես։ 

— Հա՜, էդ լավ ես ասում։

Վեր է գալիս, ձին թողնում սրա մոտ ու ոտով ճանապարհ ընկնում։ Սա հեռանում Է թե չէ՝ բարեկենդանը շալակը բարձում է ձիուն, ճամփեն ծռում, քշում։

Էս մարդը ոտքով գնում է, գնում է, տեսնում է՝ չհասավ, ետ է դառնում։ Ետ է դառնում, տեսնում՝ ձին էլ չկա։ Գալիս է տուն։ Նորից սկսում են կռվել, մարդը՝ եղ ու բրինձի համար, կնիկը՝ ձիու։

Մինչև օրս էլ էս մարդ ու կնիկը կռվում են դեռ։ Սա նրան է ասում՝ հիմար, նա՝ սրան, իսկ բարեկենդանը լսում է ու ծիծաղում։

В этом видео мальчик очень грустный. Он, несмотря на то, что жил очень бедно,был умным и не показывал никому, что ему плохо живётся. Одноклассники  мальчика сделали доброе дело и ему положили еду ,пока тот  был в коридоре. Нас в школе также учат и, что надо помогать, если кто-то нуждается в помощи.

857. Գտնել.

Я буду рисовать кота.

Они будут смотреть на учителя.

Я буду играть с моим братиком (братом)

Ты будешь слушатся меня.

Мы будем  читать новую книгу.

Вы будете играть стольные игры.

Они не будут собирать кубик рубик.

Он  не будет  учить уроки.

Она будет купить новый телефон.

————————————————

 Я рисую, я буду рисовать, я рисовала

Ты рисуешь, ты будешь рисовать, ты рисовал

Мы рисуем, мы будем рисовать, мы рисовали

Вы рисуете, вы будете рисовать,вы рисовали

Они рисуют, они будут рисовать, они рисовали

Он рисует, он будет рисовать, он рисовал

Она рисует, она будет рисовать, она рисовала

Я	что делаю?	играю
Ты	что делаешь?	играешь
Он	что делает?	Играет
Она	что делает?	Играет
Мы	что делаем?	Играем
Вы	что делаете?	Играете
Они	что делают?	играют

(855, 856) Հաշվել.

Задание1. Перепишите предложения, употребите глаголы в настоящем времени.

1. Весной птицы возвращаются из тёплых краёв.

2. Ранним весенним утром вдали показываются журавли.

3. Мама боится, что мальчик простудиться.

4. Почему ты улыбаешься?

5. Я встаю в восемь часов, умываюсь, одеваюсь и иду в школу.

6. Как вы готовитесь квозвращению перелётных птиц?

Задание 2. Образуйте словосочетания и предложения. 5-6 предложений запишите.

1. сегодня хорошая, плохая, тёплая, холодная

Сегодня хорошая погода

Сегодня плохая погода

Сегодня тёплая погода

Сегодня холодная погода.

Сегодня прекрасная погода.

2. вчера была прекрасная,отвратительная, отличная погода

Вчера была отвратительная погода

Вчера была отличная погода

Вчера была прекрасная погода

Вчера была холодная погода.

Вчера была тёплая погода.

3. завтра будет дождливая, морозная, великолепная, солнечная

завтра будет дождливая погода.

завтра будет морозная погода.

завтра будет великолепная погода.

завтра будет солнечная погода.

завтра будет плохая погода.

Задание 3. Впишите подходящие глаголы.

1. Современные дети увлекаются компьютерными играми.

2. Дима занимается боксом.

3. Борис давно интересовался историей.

4. Лена уже два года занимается музыкой.

5. Все должны заниматься спортом.

6. Мой брат увлекается техникой.

7. Мы гордимся нашей родиной.

Слова для справок: увлекаться, интересоваться, заниматься, гордиться.

179. Ա և Բ խմբի բառերի տարբերությունը  գտի´ր՝ ´ր՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց սկզբնատառերի գրությանը:

Ա. Հայր, տղամարդ, տղա, ուսուցիչ, վարիչ, վարչապետ, անգլիացի, պարսիկ, կին, տատ, իտալուհի, բժշկուհի,քար, վարդ, երկաթ, առյուծ, արջ:

Բ. Նաիրա, Արմեն Տիգրանյան, Տիգրան Մեծ, Չալանկ, Մարան, Աֆրիկա (մայր ցամաք), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ (պետություն), Սևան, Արաքս, Նիագարա (ջրվեժ):

Տարբերությունն այն է, որ Ա-ն հասարակ անուններ են, իսկ Բ-ն հատուկ անուններ:

18O. Նախորդ վարժության մեջ տրված ո՞ր գոյականներն են հասարակ և որո՞նք՝ հատուկ: Պատասխանդ պատճառաբանիր:

Հատուկ գոյականները — Նաիրա, Արմեն Տիգրանյան, Տիգրան Մեծ, Չալանկ, Մարան, Աֆրիկա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, Աևան Արաքս, Նիագարա,

Հասարակ գոյականները — հայր, տղա, տղամարդ, տատ, վարիչ, ուսուցիչ, վարչապետ, անգլիացի, պարսիկ, կին, իտալուհի, բժշկուհի, քար, վարդ, երկաթ, առյուծ, արջ:

181. Բացատրի´ր, թե —ցի ածանցով կազմված բառերը ո՞ր դեպքում են մեծատառով գրվում:

Մովսես Խորենացին գիր է առել մեր նախնիների մասին պատմող առասպելներն ու դարերի միջով հասցրել մեզ:
Գայլ Վահանը Ղազար Փարպեցու ամենասիրելի հերոսն է:
Առակներն ընտրված էին Վարդան Այգեկցու «Աղվեսագրքից»:
Գրիգոր Նարեկացու մասին մի ավանդույթ պատմում է, թե նա ինչպես է կյանք տվել ու թռցրել եփած աղավնիներին:
Անանիա Շիրակացին էլ յոթերորդ դարում է քննել տիեզերքը:

Մովսես Խորենացի, Ղազար Փարպեցի, Վարդան Այգեկցի, Գրիգոր Նարեկացի, Անանիա Շիրակացի — հատուկ անուններ:

182. Բացատրի՛ր, թե ընդգծված հատուկ գոյականները ի՞նչ բառերից են առաջացել:

Մեր բակի ամենաուրախ աղջիկը Շուշանն է:
Աշոտ Երկաթի մասին նոր գիրք եմ ուզում կարդալ:
Ամբողջ պատմության մեջ Ձախորդ Փանոսը ոչ մի անգամ մեղավոր չի՞ լինում, ի՞նչ է:
Դավթի հայրն էր Առյուծ Մհերը:
Փիլիսոփա և բանաստեղծ Հովհաննես Երզնկացին աշակերտել է ժամանակի համբավավոր գիտնական Վարդան Արևելցուն:
Նեղոսի արեմտյան ափին՝ Արքաների հովտում, հին Եգիպտոսի ճարտարապետական հուշարձանների մի ամբողջ թանգարան է պահպանվել:

Շուշան — շուշան — ծաղկի անուն

Աշոտ Երկաթ — երկաթ -մետաղ

Ձախորդ Փանոս — ձախորդ — անհաջողակ

Առյուծ Մհեր — առյուծ — ուժեղ կենդանի

Հովհաննես Երզնկացի — երզնկացի — Երզնկայի բնակիչ

Վարդան Արևելցի — արևելցի — արևերքի բնակիչ

Արքաների հովիտ — արքա — թագավոր

183. Կետերի փոխարեն պահանջվող մեծատառը կամ փոքրատառը գրի´ր:

Նրա պապը սասունցի էր ու շատ էր պատմում սասունցիների մասին։
Ուզում էր նմանվել Սասունցի Դավթին:
էպոսի վերջին հերոսը Փոքր Մհերն է:
Գրքի հերոսը մի փոքր տղա է:
«Սասունցի Դավիթ» էպոսում հիշատակվում է Պղնձե քաղաքը:
Գտածը պղնձե մատանի էր:
Կիրակոս Գանձակեցու պատմության մեջ հանդիպում է Պղնձահանք կոչվող վանքը:
Ես վստահ եմ, որ Գանձասար լեռը դեռ կարդարացնի իր հպարտ անունը:
Ինչե՜ր ասես չկային՝ ոսկե անոթներ ու արձանիկներ, թանկարժեք զարդեր. դա մի իսկական գանձասար էր:
Պետրոս Առաջինը հովանավորում էր գիտությունն ու արվեստը:
Պետրոսն առաջինը հասավ կայանին:
Ալեքսանդր Մակեդոնացին գիտեր ամեն մի իրավիճակից դուրս գալու ձևը:

184. Ա և Բ խմբի բառերի տարբերությունը գտի՛ր և լրացրո՛ւ տրված նախադասությունը:

Ա. Երեխա, գրող, նավաստի, գերմանացի, խոհարարուհի, Արտակ, հայ, մարզիկ, նախագահ, նախարար:

Բ. Ծով, ձուկ, երկաթ, պայուսակ, այծ, փիղ. տուփ, խնձոր, սառույց, շուն, կատու, գրիչ, սեղան:
Գոյականները

են երկու խմբի՝ անձ և իր:

Երեքշաբթի

186. Յուրաքանչյուր շարքի չորս բառերն ի՞նչ ընդհանրություն ունեն, որ նույն շարքի մի բառը չունի:
ա) Երաշտահավեր                          բ) Մանուկներ                      գ) Հատիկներ
դեղձանիկներ                                 երեխա                                  կապիկներ
վագրեր                                             պատանիներ                       ձագուկներ
առյուծներ                                        երիտասարդներ                 կանայք
սիրամարգ                                       մարդիկ                                 տանտիկիններ

Յուրաքանչյուր շարքի ընդհանրություն ունեն եր ներ վերջավորությունը, որպես ընդհանրություն՝ եր ներ վերջավորությունը հոգնակի Ա շարքում՝ սիրամարգ, Բ շարքում՝ մարդիկ, Գ շարքում՝ կանայք:

187. Տրված բառախմբերի տարբերությունը գտի՛ր և բառախմբերն անվանի՛ր:

Ա. Շինարար, վարպետ, գեղեցկուհի, տարի, գիրք, տետր, գազան, վանդակ:

Այստեղ բառերը եզակի են:

Բ. Շինարարներ, վարպետներ, գեղեցկուհիներ, տարիներ, գրքեր, տետրեր, գազաններ, վանդակներ:

Այստեղ բառերը հոգնակի:

188. Բառախմբերի կազմման օրինաչափությունը գտի՛ր և Բ խումբն ինքդ լրացրո՛ւ:

Ա. Սար, հայ, կաթիլ, ուսուցիչ, մայր, մատանի, տատ, կատու, թութակ, գրպան:
Բ. Սարեր, հայեր, կաթիլներ, ուսուցիչներ, մայրիկներ, մատանիներ, տատիկներ, կատուներ, թութակներ, գրպաններ:

189. Տրված նախադասությունը կարդա՛ և հարցերին պատասխանի՛ր:
187 և 188-րդ վարժությունների Ա խմբերում եզակի թվով դրված գոյականներ են, իսկ Բ խմբերում նույն գոյականներն են՝ հոգնակի թվով:
1. Գոյականը քանի՞ թիվ ունի:

երկու եզակի և հոգնակի

2. Ի՞նչ է ցույց տալիս գոյականի եզակի թիվը (եզ — միակ, մեկ հատ):

մեկ հատ:

3. Ի՞նչ է ցույց տսգիս գոյականի հոգնակի թիվը (հոգն — բազում, շատ):

հոգնակին շատ:

190. Կազմի՛ր տրված գոյականների հոգնակին: Փորձի՛ր բացատրել, թե ո՞ր բառերին է -եր վերջավորություն ավելանում, ո՞ր բառերին՝ -ներ:

Ա. Ծառեր, ձայններ, հոտեր, քարեր, կովեր, արջեր, փնջեր, լուրեր, բառեր, բեղեր, հայեր, հայրեր, ցեղեր, սրտեր, գրեր, սյուներ, պատեր, հույներ, ձվեր, սրեր, քթեր. քույրեր, մայրեր, ձեռքեր, ոտքեր, տատեր, պապեր:

Բ. Եղբայրներ, աթոռներ, պապիկներ, տատիկներ, գրպաններ, թութակներ, եղնիկներ, ոչխարներ, սեղաններ, թռչուններ, մեքենաներ, բարեկամներ, աշակերտներ, մատյաններ, հեռախոսներ, ծաղկավաճառներ. պանրագործարաններ:

ներ բառը ավելանում է Բազմավանկ բառերին իսկ եր բառը միավանկ բառերին:

191. Գրի՛ր, թե նախորդ առաջադրանքը կատարելիս
ա) ո՞ր բառերի մեջ երկու ն գրեցիր.

ձայններ, հույններ, գրպաններ, սեղաններ, թռչուններ, մատյաններ, պանրագործարարններ:

բ) ո՞ր բառերի մեջ հնչյուններ փոխվեցին:

Փնջեր, սրտեր, գրեր, ձվեր, սրեր, թքեր, մայրեր, տատեր, պապեր բեռերի մեջ հնչյուններ փոխվեցին: