Месяц: Февраль 2022

1241. Նավակը գետի հոսանքի ուղղությամբ ընթանում է 11 կմ/ժ արագությամբ, իսկ հոսանքին հակառակ ուղղությամբ՝ 7 կմ/ժ արագությամբ: Որքա՞ն են գետի հոսանքի արագությունը և նավակի արագությունը չհոսող ջրում:

Լուծում

1) 11 – 7 = 4 կմ/ժ

2) 4 : 2 = 2 կմ/Ժ – գետի արագություն

3) 11 – 2 = 9 կմ/ժ կամ  7 + 2 = 9 կմ/ժ – նավակի արագությունը:

1243. Մեքենան երկու քաղաքների միջև եղած հեռավորությունն անցավ 3 ժամում, իսկ ավտոբուսը՝ 5 ժամում: Մեկնումից 2 ժամ անց ճանապարհի ո՞ր մասն էր մնում անցնելու յուրաքանչյուրին:

1250. Կատարել բազմապատկում.

Ա) 3/7 x 5/2 = 15/14

Բ) 8/3 x 9/4 = 6

Գ) 5/9 x 7/4 = 35/36

Դ) 6/7 x 3/8 = 9/28

Ե) 2/9 x 6/17 = 4/51

Զ) 10/7 x 3/8 = 15/28

Է) 4/5 x 21/16 = 21/20

Ը) 15/14 x 5/3 = 25/14                                        

Թ) 12/17 x 31/27 = 124/153

Ժ) 56/39 x 13/8 = 7/3

Ժա) 25/25 x 69/70 = 69/70

Ժբ) 44/37 x 111/11 = 12

Ժգ) 55/90 x 16/33 = 5/15 = 1/3

ԺԴ) 18/29 x 36/17 = 648/493

ԺԵ) 54/23 x 25/36 = 75/46

ԺԶ) 45/21 x 63/81 = 15/9

1250. Կատարել բազմապատկում. (Ե — ԺԶ)

Ե) 2/9 x 6/17 = 4/51

Զ) 10/7 x 3/8 = 15/28

Է) 4/5 x 21/16 = 21/20

Ը) 15/14 x 5/3 = 25/14                                        

Թ) 12/17 x 31/27 = 124/153

Ժ) 56/39 x 13/8 = 7/3

Ժա) 25/25 x 69/70 = 69/70

Ժբ) 44/37 x 111/11 = 12

Ժգ) 55/90 x 16/33 = 5/15 = 1/3

ԺԴ) 18/29 x 36/17 = 648/493

ԺԵ) 54/23 x 25/36 = 75/46

ԺԶ) 45/21 x 63/81 = 15/9

Զօրաւոր առիւծ մը, որ նստած էր ժայռի մը վրայ, կը տեսնէ որ գազանները սարսափահար կը վազէին։ Առիւծը կը հարցնէ, թէ ինչո՞ւ կը փախէին եւ որմէ՞ կը վախնային։ —Դուն ալ փախիր,- կ’ըսեն,- որովհետեւ մարդը կու գայ։ —Ո՞վ է մարդը,- կը հարցնէ Առիւծը,- եւ ի՞նչ է անոր ուժը, որ կը փախիք անկէ։ —Կու գայ եւ քեզի ալ կը վնասէ,- կ’ըսեն։ Իր ուժերուն վստահ՝ Առիւծը կը մնայ իր տեղը։ Եւ ահա կու գայ հողագործ մարդ մը։ —Եկուր կռուինք,- կ’ըսէ հպարտ Առիւծը։ —Շատ լաւ,- կ’ըսէ մարդը,- բայց քու զէնքերդ հետդ են, մինչ իմիններս տունն են։ Քեզ կապեմ, որպէսզի չփախիս, իսկ ես երթամ եւ բերեմ զէնքերս, որպէսզի կռուինք։

Առիւծը կ’ըսէ. —Երդում ըրէ, որ պիտի գաս եւ ես կ’ընդունիմ ըսածդ։ Մարդը երդում կ’ընէ եւ Առիւծը կը համաձայնի կապուիլ։ Մարդը կը հանէ պարանը եւ Առիւծը պինդ* կը կապէ կաղնիի ծառին, ապա ծառէն կը կտրէ հաստ ճիւղ մը եւ կը սկսի զարնել Առիւծին։ Առիւծը կը գոչէ. —Աւելի զօրաւոր եւ անխնայ զարկ կողերուս, որովհետեւ այս խելքիս միայն այսպիսի ծեծ կը վայելէ։

ՎԱՐԴԱՆ ԱՅԳԵԿՑԻ

5. Подберите соответствующие слова к данным.
Какой? – Зелёный лес, пушистый ковёр, недоедливый воробей, белый снег;
Какая? – Высокая сосна, милая птица, силная вьюга, белоснежная зима, радостная страна, тонинкая шуба;
Какое? – милинкое окно, гарячие солнце, голобое небо, белое зима;
Какие? – красивые берёзки, высокие сосны, недоедливие воробышки, красивые ёлочки.

8. Вставьте вместо вопросов подходящие слова из таблицы.

1. Вечером к мне пришёл (чей?) мой друг. 2. Высокие горы окружают
   (чьё?) моё село. 3. (Чья?) моя бабушка живёт в деревне. 4. (Чья?) моя тетрадь
   лежала на столе. 5. (Чьи?) мои учебники лежат в сумке. 6. (Чьи?) мои уроки
   начинаются рано утром

Լճերը ցամաքի բնական այն գոգավորություններն են, որոնք լցված են ջրով և ուղղակիորեն կապված չեն օվկիանոսի հետ:

Լճերը միմյանցից տարբերվում են իրենց ծագմամբ: Ըստ ծագման`լի­նում են տեկտոնական, հրաբխային, տեկտոնահրաբխային, մնացորդա­յին, սառցադաշտային լճեր:

Տեկտոնական ծագմամբ լճերը գոյացել են երկրակեղևի դարավոր շարժումների հետևանքով: Որպես արդյունք՝ ձևավորվել են բեկվածքներ և լցվել ջրով` առաջացնելով լճեր: Դրանք աշխարհի ամենախորը լճերն են, օրինակ`Բայկալը, Տանգանիկան և այլն:

Հրաբխային ծագմամբ լճերն առաջացել են հրաբուխների ժայթքու­մից, լինում են խառնարանային և արգելափակման: Խառնարանային լճե­րը փոքր են և ծանծաղ: Հայաստանի տարածքում հայտնի են Աժդահակը, Արմաղանը :

Արգելափակման լճերն առաջանում են այն դեպքում, երբ լավային հոսքերր փակում են գետի հունը, և ջուրը, կուտակվելով, գոյացնում է լիճ: Լավային հոսքերը նպաստել են նաև Սևանա և Վանա լճերի առաջացմանը: Արգելափակման լճեր կարող են առաջանալ նաև լեռնալանջերի փլվածք­ների հետևանքով: Տիպիկ օրինակը Հայաստանում Պարզ լիճն է:

Տեկտոնահրաբխային ծագմամբ լճերն առաջացել են երկու ուժի` երկրակեղևի շարժումների և հրաբուխների ազդեցությամբ: Նմանատիպ լճե­րից հայտնի են Սևանա և Վանա լճերը:

Սառցադաշտային ծագմամբ լճերը ձևավորվել են սառցադաշտերի քայքայիչ աշխատանքի հետևանքով առաջացած գոգավորություններում` հալոցքային և անձրևային ջրերի կուտակումից: Այդպիսի լճեր կան Արագած լեռան բարձրադիր մասերում, օրինակ’ Քարի լիճը:

Մնացորդային լճերի տարածքն անցյալում եղել է ծովերի և օվկիա­նոսների մաս: Հետագայում երկրակեղևի շարժումների հետևանքով այդ մասերն անջատվել են օվկիանոսից` ձևավորելով առանձին ջրային ավա­զաններ, օրինակ` Կասպից և Արալյան լճերը, որոնք մեծության ու աղիութ­յան պատճառով ծով են անվանվում:

Լճերի սնման հիմնական աղբյուր են մթնոլորտային տեղումները, ստո­րերկրյա ջրերը, սառցադաշտերի հալոցքաջրերը: Այն լիճը, որից գետ է սկիզբ առնում, կոչվում է հոսուն լիճ: Հոսուն լճերից է Սևանը, որից սկիզբ է առնում Հրազդան գետը: Անհոսք է այն լիճը, որից ոչ մի գետ սկիզբ չի առ­նում: Անհոսք լճեր են Կասպիցը, Արալը, Հայկական լեռնաշխարհում’ Ուրմիան, Վանը:

Որպես կանոն’ անհոսք լճերն աղի են, իսկ հոսունները’ քաղցրահամ:

Ջրամբարներ: Բացի բնական ճանապարհով առաջացած լճերից’ գո֊յություն ունեն նաև արհեստական լճեր, որոնք ստեղծվել են մարդու կող­մից: Դրանք կոչվում են ջրամբարներ: Գետերի վրա կառուցվում են ամբարտակներ’ պատնեշներ, և կուտակում ջուրը:

Ջրամբարներում կուտակված ջուրն օգտագործում են ոռոգման, ջրա­մատակարարման, էլեկտրաէներգիա ստանալու, նավարկության, ձկնաբու­ծության և այլ նպատակներով: Հայաստանում նույնպես կան կառուցված բազմաթիվ ջրամբարներ, որոնց ջուրը հիմնականում օգտագործում են ո­ռոգման նպատակով, օրինակ’ Ախուրյանի, Ապարանի և այլ ջրամբարներ:

1) 2-ի բաժանվում  են այն  թվերը  որոնց  միավորների կարգում   0, 2, 4, 6, 8 թվանշաններն  են:

Թիվը բաժանվում է 3-ի եթե թվի կարգերում  եղած  թվերի գումարը բաժանվում  է  3-ի:

5-ի բաժանվում է այն թիվը,  որի գրառումը վերջանում է 0-ով կամ  5-ով:

Եթե թվի կարգերում  եղած  թվերի գումարը 9-ի բաժանվում է,  թիվը բաժանվում է 9-ի:

10-ի բաժանվում է այն թիվը, որի գրառումը վերջանում է 0 թվանշանով:

2)  Այն բնական թիվը, որը տրված բնական թվերից յուրացանչյուրի բաժանարար է, կոչվում է ընդհանուր բաժանարար:

Օրինակ՝  12 և 24

12 – 2, 3, 4, 6, 12

24 – 2, 3, 4, 6,  8, 12, 24

(12; 24) – 2; 3; 4; 6; 12

 Այս ընդհանուր բաժանարարներից ամենամեծը 12 է:

(12; 24) = 12

12 ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարն է:

3) Այն բնական թիվը, որը տրված բնական թվերից յուրաքանչյուրի բազմապատիկ է, կոչվում է այդ թվերի ընդհանուր բազմապատիկ:

Օրինակ՝ 3 և 6 թվերի  ընդհանուր բազմապատիկներից են  6; 12; 18; 24: Նրանցից ամենափոքրը 6 – է:

[3 ; 6] = 6

6-ը ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկն է:

5) Այն բնական թիվը, որն ունի միայն երկու բաժանարար՝ ինքը և մեկը, կոչվում է պարզ թիվ :

Օրինակ.՝ 2; 3; 5; 7; 11; 13; 17; 19

Այն բնական թիվը, որը իրենից և 1-ից բացի ունի նաև այլ բաժանարարներ, կոչվում է բաղադրյալ թիվ:

Օրինակ.՝  4; 6; 8; 22; 640; 995:

10. Слова в скобках напишите во множественном числе.

Горные (озёра), наши (сёла), новые (платья), старые (письма), большие (озёро), высокие (окна), глубокие (Моря), зелёные (поля).

11. Спишите. Слова в скобках напишите во множественном числе.

1. По голубому небу плыли белые (облака). 2. В нашем краю красивые (озёра). 3. Наши (окна) выходят во двор. 4. В шкафу висят новые (платья). 5. Зимой птицы устраивают снежные (гнёзда). 6. Нас ждут интересные (дела).

12. Впишите вместо точек подходящие слова.

1. Моя сестра часто пишет книги. 2. Осенью гнёзда птиц пустеют. 3. Зимой деревья замерзают. 4. В саду растут высокие кусты . 5. Наши картинки красивые.

13. Составьте из данных слов предложения и запишите их.

1. землю, Всю, белый, пушистый, укрыл, снег.

Всю землю укрыл белый пушистый снег.

2. деревьях, снег, На, лежит.

На деревьях  Снег лежит.

 3. животных, Снег, от, холода, спасает.

Животных от холода спасает снег. 

4. снежный, покров, Растениям, зимой, необходим.

Растениям зимой, необходим снежный покров.

 5. день, 21 декабря, семь, продолжается, часов.

21 декабря семь часов день продолжается.