~ Կարոլինա Եսայանի ուսումնական բլոգ ~

1. Նախադասությունների մեջ շարադասության (բառերի դասավորության) սխալ կա. ուղղի՛ր:

Բարձր ու երկարաձիգ գորտն սկսեց կռկռալ:

Գորտը սկսեց բարձր ու երկարաձիգ կռկռալ:

Աղմուկի միջց հուսահատ մեզ էին հասնում օգնության կանչերը:

Աղմուկի միջից մեզ էին հասնում օգնության, հուսահատ կանչերը:

Հայտնվեցին միանգամայն յուրահատուկ իրիկնային ձայները` ռիթմիկ գվվոց ու բարձր, բեկբեկուն մռնչյուն:

Հայտնվեցին յուրահատուկ իրիկնային ձայները` միանգամայն ռիթմիկ գվվոց ու բարձր, բեկբեկուն մռնչյուն:

Քարացած նայում էր իրիկնային տերևների ու թփերի տարուբերումին, կարծես առաջին անգամ էր տեսնում:

Քարացած նայում էր տերևների ու թփերի իրիկնային տարուբերումին, կարծես առաջին անգամ էր տեսնում:

Արահետը ոչ թե գնում էր դեպի գյուղը ուղիղ գծով, այլ շարունակ ծառերի մեջ գալարվելով:

Արահետը գնում էր դեպի գյուղը ոչ թե ուղիղ գծով, այլ շարունակ ծառերի մեջ գալարվելով:

Սա հսկայի այն կոշիկն է, որը հաղթեց դևերին ու հետ բերեց աղջկան:

Սա այն հսկայի կոշիկն է, որը հաղթեց դևերին ու հետ բերեց աղջկան:

Տեսանք ավտոբուսի այն վարորդին, որով եկել էինք:

Տեսանք այն ավտոբուսի վարորդին, որով եկել էինք:

2. Տրված բառերով կազմի՛ր բառակապակցություններ` նրանց ավելացնելով ինչպիսի՞, ո՞ր, ո՞ւմ, ինչի՞ հարցերին պատասխանող լրացումներ:

Կրակ, ջուր, հող, օդ, երեխա, տուն:

Կրակ ՝

Հրեղեն կրակ (ինչպսի՞), այն կրակը (ո՞ր), աղջկա կրակը (ո՞ւմ), աչքերի կրակը (ինչի՞)

Ջուր՝

Սառը ջուր (ինչպսի՞), լեռնային ջուրը (ո՞ր), մարդու ջուրը (ո՞ւմ), գետի ջուրը (ինչի՞)

Հող՝

Սև հող (ինչպսի՞), կիսանապատային հողը (ո՞ր), գյուղացու հողը (ո՞ւմ), տնամերձ հողը (ինչի՞)

Օդ՝

Թարմ օդ (ինչպսի՞), անտառային օդ (ո՞ր), մարդու օդ (ո՞ւմ), մթնոլորտի օդ (ինչի՞)

Երեխա՝

Հարցասեր երեխա (ինչպսի՞), Այն երեխան (ո՞ր), կնոջ երեխան (ո՞ւմ), առյուծի երեխա (ինչի՞)

Տուն՝

Մեծ տուն (ինչպսի՞), գյուղի տունը (ո՞ր), մեր տունը (ո՞ւմ), շան տունը (ինչի՞)

Հիմա գիտե՞ս , որ գրողի մասին է:

ՊԱՏԱՍԽԱՆՆԵՐ [բայց սկզբում ինքնուրույն լուծիր, իսկ հետո ստուգիր և տես քո արդյունքներն ու թերությունները!!]՝

17․02-21․02;24․28

Կրկնել նախորդ թեմանները։

Կատարել  Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս II  >>-ից էջ3 -ից մինչև էջ8 -ի տարբերակները։

Կարգի բերել բլոգները։Պատրաստ լինել  բանավոր հարցմանը։

Թեման․Գաղափար մեխանիկական տատանումների մասին:

Դասարանում քննարկվող հարցեր.

1.Մեխանիկական տատանումների տարբեր օրինակներ

Սրտի բաբախումը,ձայնալարերի թրթռումը,թիթեռնիկի թևերի թափահարումը,ավտոմեքենայի շարժիչի գլանում մխոցի առաջընթաց-հետընթաց շարժումը,կարի մեքենայի ասեղի վեր ու վար շարժումը,ծառերի ճյուղերի օրորվելը,ատոմների տեղաշարժերն իրենց հավասարակշռության դիրքերից մերթ այս,մերթ այն կողմ և այլն,մեխանիկական տատանումների օրինակներ են։

2.Ի՞նչն է բնորոշ բոլոր տատանողական շարժումներին

Կարելի է նկատել,որ թվարկված օրինակներում տատանումները շարժումներ են,որոնք կատարվում են հերթականորեն՝հակադիր ուղղություններով.

3.Ո՞ր տատանումներն են անվանում պարբերական

Այն տատանումները,որոնք որոշակի հավասար ժամանակից հետո նույնությամբ կրկնվում են,կոչվում են պարբերական։

4.Ո՞ր ֆիզիկական մեծությունն է կոչվում տատանումների պարբերություն

Այն ամենափոքր ժամանակամիջոցը, որից հետո տատանումները կրկնվում են, կոչվում է տատանումների պարբերություն։

5.ի՞նչ միավորներվ է արտահայտվում տատանումների պարբերությունը

Տատանումների լայնույթն արտահայտվում է երկարության միավորներով` մետրով (մ), սանտիմետրով (սմ) և այլն։
T=t/n

6.ի՞նչ է տատանումների լայնույթը:ինչ միավորներվ է այն արտահայտվում;

Տատանումների լայնույթն այն առավելագույն հեռավորությունն է, որի չափով իր հավասարակշռության դիրքից կարողանում է հեռանալ տատանվող մարմինը։ Տատանումների լայնույթը չափվում է երկարության միավորներով` մետրով, սանտիմետրով և այլն։

7.ի՞նչ է տատանումների հաճախությունը;Ինչ միավորներով է այն արտահայտվում

Տատանումների հաճախությունը մեկ վայրկյանում կատարվող տատանումների թիվն է։ 

8.Ո՞ր հաճախությունն է կոչվում 1Հց։

Միավորների ՄՀ-ում հաճախության չափման միավոր է ընդունված մեկ հերցը (1 Հց)` գերմանացի ֆիզիկոս Հ. Հերցի պատվին

Սովորել Է. Ղազարյանի դասագրքից էջ61-ից մինչև էջ  76

Փորձ,որը կարող եք կատարել տանը․

1.100սմ երկարությամբ թելից կախեք որևէ գնդիկ(կստացվի թելավոր  ճոճանակ),այն կախեք այնպես,որ փոքր-ինչ սեղանից կամ գետնից  բարձր լինի:Գնդիկը շեղեք հավասարակշռության դիրքից 8-ից  10սմ և բաց թողեք:Չափեք  40   լրիվ տատանումների ժամանակը,բանաձևերով հաշվեք տատանումների պարբերությունը և հաճախությունը:

Լաբ․աշխատանք. Թելավոր ճոճանակի տատանումների ուսումասիրում

Փորձը կրկնեք՝ կարճացնելով թելը չորս անգամ,տատանումների լայնույթը դարձնելով 2սմ- ից 3սմ:

Արեք եզրակացություն ճոճանակի թելի երկարությունից տատանումների պարբերության և հաճախության կախումների  վերաբերյալ:

 Փորձ   տեսագրեք ,պատրաստեք նյութ,տեղադրեք ձեր բլոգներում, հղումը ուղարկեք ինձ:

Խաղում ենք տրամաբանական խաղ-վիկտորինա Kahoot.it հարթակով։

Խնդիր1

Ոչ զրոյական իրարից տարբեր 6 թվանշաններ գրված են վանդակներում այնպես, որ 4 վանդականոց շարքի թվերի գումարը հավասար է 12, իսկ 3 վանդականոց սյան թվերի գումարը՝ 23։ Գտե՛ք բոլոր վանդակների թվերի գումարը։

Խնդիր 2

Նկարում առաջին պատկերը կազմված է 1 վանդակից, երկրորդը՝ 5, երրորդը՝ 13, չորրոդը՝ 25 և այդպես շարունակ։ Գտե՛ք 101-րդ պատկերում վանդակների քանակը։

20201

Խնդիր 3

1, 2, 3, 4 թվերը տեղադրված են a, b, c, d թվերի փոխարեն այնպես, որ տեղի ունի 𝑎/𝑏 − 𝑐/𝑑 = 1
հավասարությունը։ Գտե՛ք 𝑎 + 𝑐-ի արժեքը։

3/1 — 4/2 = 1

3 + 4 = 7

Խնդիր 4

Հնարավո՞ր է արդյոք 9 × 9 տախտակի յուրաքանչյուր վանդակում գրել 1 կամ 2, այնպես որ ցանկցած սյունում գրված թվերի գումարը բաժանվի 5-ի, իսկ ցանկցած տողում գրված թվերի գումարը՝ 7-ի։

Փետրվարի 17-21-ը

1․ Տորթի կրեմ ստանալու համար պետք է կարագը խառնել խտացրած կաթի հետ 3 : 7 հարաբերությամբ։ Ամենաշատը քանի՞ գրամ կրեմ է հնարավոր պատրաստել ունենալով 240գ կարագ և 490գ խտացրած կաթ։

2․ Քանի՞ եռանկյուն կա նկարում։

3․ Շաբաթվա ի՞նչ օր կլինի սեպտեմբերի 8-ը, եթե հուլիսի 1-ը եղել է երեքշաբթի։

4․ Քանի՞ քառանիշ թիվ է հնարավոր կազմել օգտագործվելով 1, 2, 3, 4, 5 թվանշանները՝ յուրաքանչյուրը առավելագույնը մեկ անգամ, որ ստացված թիվը բաժանվի 12-ի։

5․ Նկարում պատկերված ուղղանկյունը բաժանված է 4 ուղղանկյունների, որոնցից 3-ի մեջ գրված են իրենց պարագծերը։ Գտե՛ք չորրորդ ուղղանկյան պարագիծը։

6․ Հակոբն ունի 7 գիրք, որոնցից 3-ը կանաչ են, 2-ը՝ կապույտ են, իսկ մյուս 2-ը՝ կարմիր են։ Նա ուզում է գրքերն իրար կողք դասավորել այնպես, որ նույն գույնի գրքերը լինեն իրար կողք (միագույն գրքերի միջև այլ գույնի գիրք չլինի)։ Քանի՞ եղանակով է կարող Հակոբը դասավորել գրքերը։

7․ Խանութը բացվելու 2-րդ տարում ունեցավ 100%-ով ավելի վաճառք, քան առաջին տարում, իսկ երրորդ տարում՝ 50%-ով ավելի, քան երկրորդ տարում։ Քանի՞ տոկոսով պետք է չորրորդ տարում վաճառքը գերազանցի երրորդ տարվա վաճառքին, որպեսզի չորրորդ տարվա վաճառքը կազմի երկրորդ տարվա վաճառքի եռապատիկը։

8․ Քանի՞ եռանիշ թիվ կա, որ բաժանվում է 3-ի կամ 7-ի։

9․ 12 ժամ աշխատանքի դիմաց Արամը պետք է ստանար 12000 դրամ և մի զույգ կոշիկ։ Սակայն
նա աշխատեց 7 ժամ և ստացավ 5000 դրամ ու կոշիկները։ Ի՞նչ արժեն այդ զույգ կոշիկը։

10․ Եռանիշ թվի վերջին թվանշանը 5 է, իսկ առաջին երկու թվանշանները նույնն են։ Հայտնի է
նաև, որ ինչ-որ միանիշ թվի բաժանելիս մնացորդում ստացվում է 8։ Գտնել այդ թվի թվանշանների արտադրյալը։

Փետրվարի 10-14-ը

Քննարկում և լուծում ենք օլիմպիադայի խնդիրները։

Խնդիրներն՝ այստե՛ղ։

Փետրվարի 3-7-ը

Թեման՝ Համաչափությունը, համաչափությունը մաթեմատիկայում։

Տե՛ս՝ այստե՛ղ։

Առաջադրանք, 8-րդ դաս.,փետրվարի 3-9

Առաջադրանք, 8-րդ դաս.,փետրվարի 3-9

Առաջադրանք, 8-րդ դաս., փետրվարի 15-21

Առաջադրանք, 8-րդ դաս., փետրվարի 15-21

Մեկ էջի սահմանում ամփոփիր՝ ինչ թեմաներ ենք ուսումնասիրել:

Փետրվար ամսվա ընթացքում պատմության դասերում մենք ուսումնասիրեցինք մի շարք կարևոր թեմաներ, որոնք վերաբերում էին տարբեր հասարակությունների ձևավորմանը, նրանց մշակույթին և փոփոխություններին:

Սկզբում քննարկեցինք նոր հասարակության ձևավորման ասիական ուղին, որի ընթացքում դիտարկեցինք, թե ինչպես են Ասիայի երկրները ձևավորել իրենց յուրահատուկ պետական ու սոցիալական կառուցվածքները: Մենք նկատեցինք, որ Արևմտյան երկրների օրինակին չհետևելով՝ Ասիայի որոշ երկրներ ընտրել են իրենց զարգացման սեփական ուղին, որը ներառում էր ավանդական կառավարման համակարգերի որոշակի վերափոխում:

Այնուհետև ուսումնասիրեցինք Ճապոնիայի զարգացումը: Իմանալով Ճապոնիայի անցած ճանապարհի մասին՝ տեսանք, թե ինչպես է այդ երկիրը կարողացել համադրել իր ավանդույթները նորարարությունների հետ՝ դառնալով աշխարհի ամենազարգացած երկրներից մեկը: Հատկապես կարևոր էր Մեյջիի բարեփոխումների ուսումնասիրությունը, որոնք նպաստեցին Ճապոնիայի տնտեսական ու ռազմական հզորացմանը:

Հաջորդ կարևոր թեման ավանդական հասարակությունների ճգնաժամն էր: Մենք տեսանք, որ 19-րդ դարում և 20-րդ դարի սկզբին շատ երկրներում ավանդական կառավարման ձևերը կանգնեցին լուրջ մարտահրավերների առջև՝ պայմանավորված նոր գաղափարների, տեխնոլոգիական առաջընթացի ու սոցիալական փոփոխությունների հետ: Այս ճգնաժամերը երբեմն հանգեցրին հեղափոխությունների, պատերազմի կամ հիմնավոր բարեփոխումների:

Վերջին թեման վերաբերում էր մշակութային և առօրյա կյանքին: Մենք անդրադարձանք տարբեր ժամանակաշրջանների մշակութային առանձնահատկություններին, ուսումնասիրեցինք, թե ինչպես են փոխվել մարդկանց ապրելակերպն ու մտածելակերպը, ինչպիսի դեր են ունեցել կրոնը, գրականությունը, արվեստն ու սովորույթները: Այս ամենը կարևոր է հասկանալու համար, թե ինչպես են պատմական փոփոխությունները ազդել հասարակությունների առօրյա կյանքի վրա:

Այսպիսով, փետրվար ամսվա ընթացքում ձեռք բերած գիտելիքները մեզ հնարավորություն տվեցին ավելի լավ հասկանալու համաշխարհային պատմության զարգացումները և դրանց ազդեցությունը ժամանակակից հասարակությունների վրա:

Հիմնավորելով ՝գնահատիր ինքդ քեզ:

Ես ինձ 9 կգնահատեի, քանի որ լավ եմ հասկացել թեմաները, կարողանում եմ ճիշտ վերլուծել և պատմել, հասկանալով ինչի մասին է խոսքը գնում: Բայց չխափեմ, թերություններ էլ ունեի, բայց դա խնդիր չէ, քանի որ միշտ կարող եմ իմ սխալները ուղղել:

ա) D = 16 + 48 = 64 = 8²

x1 = (4 + 8)/2 = 12/2 = 6

x2 = (4 — 8)/2 = -4/2 = -2

X — (6 ; 0) , (-2 ; 0)

Y — (0 ; -12)

բ) D = 25 + 24 = 49 = 7²

x1 = (5 + 7)/2 = 12/2 = 6

x2 = (5 — 7)/2 = -2/2 = -1

X — (6 ; 0) , (-1, 0)

Y — (0; -6)

գ) D = 900 — 900 = 0

x1,2 = 30/18 = 5/3 = 1 2/3

X — (1 2/3 ; 0)

Y — (0; 25)

դ) D = 324 — 324 = 0

x1,2 = (-b/2a) = 18/162 = 1/9

X — (1/9 ; 0)

Y — (0 ; 1)

ա) a > 0 , D > 0

բ) a > 0, D = 0

գ)a < 0, D < 0

դ) a < 0, D > 0

ե) a > 0, D > 0

զ) a <0, D = 0

ա) a > 0, b < 0, c > 0

բ) a < 0, b > 0, c > 0

գ) a > 0 , b > 0, c > 0

դ) a < 0, b > 0, c < 0

1 — զ

2 — ե

3 — ա

4 — դ

5 — բ

x (x + 8) = 609

x² + 8x — 609 = 0

D = 64 + 2436 = 2500 = 50²

x1 = (-8 + 50)/2 = 42/2 = 21

x2 = (-8 — 50)2 = -58/2 = -29 (չի բավարարում)

x = 21

x + 8 = 29

Պատ.՝ 29:

Մենք ուխտ ունենք՝ միշտ դեպի լույս,
Ու գընում ենք մեր ճամփով,
Մըրրիկներով պատած անհույս,
Սև խավարով, մութ ամպով։

Մենք անցել ենք արյան ծովեր,
Սուր ենք տեսել ու կրակ,
Մեր ճակատը դեմ ենք արել
Մրրիկներին հակառակ։

Ու թեպետև պատառ-պատառ

Մեր դրոշը սըրբազան,
Ու մենք չունենք տեղ ու դադար՝
Երկրից երկիր ցիրուցան։

Բայց գընում ենք մենք անվեհեր
Զարկերի տակ չար բախտի,

Մեր աչքերը միշտ դեպի վեր՝
Դեպի լույսը մեր ուխտի։

1. Անհասկանալի բառերը բացատրի՛ր:

Անհասկանալի բառեր չկային:

2. Բացատրի՛ր վերնագիրը:

Վերնագիրը իրենից ցույց է տալիս հայ ժողովրդի վճիռը, միշտ կայուն ու կանգուն լինել, անտեսելով չար ճակատագիրը:

3. Մի քանի նախադասությամբ ներկայացրո՛ւ բանաստեղծության ասելիքը,  արտահայտած միտքը: 

Բանաստեղծությունում ներկայացվում է հայ ժողովրդի անկոտրուն կամքը, միշտ գնալ դեպի լույսը, դեպ վեր առանց կոտրվելու ճակատագրի մրրիկներից ու խոչնդոտներից:

4. Ուղտ-ուխտ. ինչպիսի՞ բառեր են, բացատրի՛ր: 

Ուղտ — կենդանի

Ուխտ — երդում:

Հայկական տառատեսակները ձևավորվել են հայ գրերի պատմության զարգացման հետ մեկտեղ՝ սկսած Մեսրոպ Մաշտոցի կողմից ստեղծված այբուբենից մինչև ժամանակակից թվային դիզայնի լուծումները։ Տառատեսակների ընտրությունը ոչ միայն գեղագիտական, այլև մշակութային նշանակություն ունի, քանի որ այն արտացոլում է հայ գրավոր ժառանգությունն ու ժամանակի ոճային միտումները։

Պատմական հայ տառատեսակները

Հայկական ձեռագրերում կիրառվել են տարբեր ոճերի տառատեսակներ, որոնք իրենց վրա կրում էին դարաշրջանի ու գրիչի ձեռագրային արվեստի ազդեցությունը։

1. Երկաթագիր (5-12-րդ դարեր) – Առաջին հայերեն տառաձևն էր, որն առանձնանում էր ուղիղ ու խիստ ձևերով։ Այս տառատեսակը հանդիպում է Մաշտոցի ու նրա աշակերտների ձեռագրերում։
2. Գրչագիր (10-15-րդ դարեր) – Ավելի կլոր ու դյուրին գրվածք, որն ավելի հեշտ էր ձեռքով գրելու համար։
3. Նոտրգիր (11-18-րդ դարեր) – Արագ գրելու համար հարմարեցված տառաձև, որն օգտագործվում էր պաշտոնական ու գործնական գրությունների մեջ։
4. Շղագիր (16-19-րդ դարեր) – Ավելի գրավիչ, գեղարվեստական ոճ, որը հաճախ կիրառվում էր մատյանների ու եկեղեցական տեքստերի զարդարանքներում։
5. Մանրագիր – Փոքր ու մանրատառ գրվածք, որը թույլ էր տալիս խնայել թանաքն ու թուղթը, և լայնորեն կիրառվում էր միջնադարյան գրչության մեջ։

🖋 Ժամանակակից հայկական տառատեսակները

Ժամանակակից տպագրության և դիզայնի զարգացման հետ մեկտեղ հայկական տառատեսակները նույնպես վերափոխվեցին՝ հարմարեցվելով թվային միջավայրին։ Այսօր մենք ունենք տարբեր տառատեսակներ, որոնք նախատեսված են ինչպես տպագիր, այնպես էլ թվային մեդիայի համար։

1. Անտիկվա ոճի տառատեսակներ – Մտնում են դասական խմբի մեջ և մոտ են պատմական երկաթագրին (օր․՝ Sylfaen, Noto Serif Armenian)։
2. Առանց սերֆի (Sans-serif) տառատեսակներ – Ժամանակակից ու պարզ ոճ ունեցող տառատեսակներ, որոնք լայնորեն կիրառվում են UI/UX դիզայնի և թվային բովանդակության համար (օր․՝ GHEA Grapalat, Noto Sans Armenian)։
3. Գրչագրային և դեկորատիվ տառատեսակներ – Հաճախ հանդիպում են գովազդային նյութերում, վերնագրերում և մշակութային միջոցառումների ձևավորման մեջ (օր․՝ Bardigiana, Arek):
4. Մոնոսպեյս (Monospace) հայկական տառատեսակներ – Տեխնիկական ու ծրագրավորման միջավայրերում կիրառվող տառատեսակներ (օր․՝ Fira Code Armenian)։

Հայկական տառատեսակների կիրառություն

• 📖 Տպագրություն – Գրքեր, թերթեր, ամսագրեր հիմնականում օգտագործում են սերֆային տառատեսակներ՝ ընթերցանության դյուրինության համար։
• 💻 Թվային միջավայր – Կայքերի, հավելվածների ու գովազդների համար նախընտրելի են առանց սերֆի (sans-serif) կամ մինիմալիստական դիզայնով տառատեսակներ։
• 🏛 Մշակութային նախագծեր – Ազգային ոճի, ձեռագրային կամ պատմական հայկական տառատեսակները հաճախ օգտագործվում են գեղարվեստական նախագծերում, թանգարանային ցուցադրություններում կամ հայկական ժառանգությունը ներկայացնող ծրագրերում։

Որտեղից գտնել հայկական տառատեսակներ

Հայկական թվային տառատեսակներ կարելի է գտնել հետևյալ հարթակներում՝

• GHEA Fonts (Գրական Տառատեսակների Շտեմարան) – gheafonts.com
• Google Fonts – fonts.google.com (որոնել Armenian բաժնում)
• Noto Fonts – Նյութի դիզայնի համար նախատեսված տառատեսակներ, որոնք ներառում են հայերեն գրեր։

Ապագայի հեռանկարները

Հայկական տառատեսակների ոլորտում այսօր իրականացվում են նորարարական նախագծեր, որոնք ուղղված են ինչպես ավանդական տառաձևերի վերականգնմանը, այնպես էլ ժամանակակից ու թվային տառատեսակների ստեղծմանը։ Արհեստական բանականության, 3D դիզայնի և ինտերակտիվ տեխնոլոգիաների զարգացման շնորհիվ առաջիկայում կարող ենք ակնկալել ավելի հարմարեցված, դինամիկ ու բազմաֆունկցիոնալ տառատեսակներ, որոնք կհամապատասխանեն ժամանակակից պահանջներին։

Տառատեսակները մեր առօրյայի անտեսանելի, բայց կարևորագույն մասն են։ Դրանք ոչ միայն գեղեցկացնում են գրավոր խոսքը, այլև ազդում են ընթերցողի ընկալման վրա։ Տառատեսակների ճիշտ ընտրությունը կարող է հաղորդագրությունը դարձնել ավելի հասկանալի, ընթեռնելի և ազդեցիկ, մինչդեռ անփույթ ընտրությունը կարող է խաթարել հաղորդակցման էությունը։

Տառատեսակները կարելի է բաժանել մի քանի հիմնական խմբերի՝ սերիֆային, առանց սերիֆի, գրչագրային, մոնոսպեյս և դեկորատիվ։ Սերիֆային տառատեսակներն ունեն փոքրիկ գծիկներ՝ տառերի ծայրերում, որոնք կարդալիս աչքին բնական հոսք են հաղորդում։ Դրանց օրինակներից են Times New Roman-ը և Garamond-ը։

Առանց սերիֆի տառատեսակները չունեն այդ հավելումները և ավելի մաքուր ու մինիմալիստական տեսք ունեն՝ օրինակ Arial-ը կամ Helvetica-ն։

Գրչագրային տառատեսակները նմանվում են ձեռագրին՝ հաղորդելով ավելի արտահայտիչ ու ստեղծագործական ոճ, մինչդեռ մոնոսպեյս տառատեսակները բոլոր տառերը նույն լայնությամբ են ներկայացնում և հիմնականում կիրառվում են ծրագրավորման ու տեխնիկական փաստաթղթերի համար։ Դեկորատիվ տառատեսակները նախատեսված են վերնագրերի կամ գովազդային նյութերի համար, քանի որ աչք են շոյում յուրահատուկ ձևավորմամբ։

Տառատեսակների պատմությունը դարերի խորքից է գալիս։ Միջնադարում օգտագործվել են սևագիր տառատեսակները, որոնք կարելի է տեսնել հին գրքերում։ 15-րդ դարում տպագրության գյուտով սկսեցին ձևավորվել նոր ոճեր, իսկ 20-րդ դարում թվային տեխնոլոգիաների զարգացմամբ նոր հնարավորություններ առաջացան տառատեսակների ստեղծման և տարածման համար։

Տառատեսակ ընտրելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել մի քանի կարևոր գործոններ՝ ընթերցելիություն, միջավայր, հաղորդագրության ոճ և նպատակ։ Օրինակ՝ պաշտոնական փաստաթղթերի համար նախընտրելի են դասական և հեշտ ընթեռնելի տառատեսակներ, մինչդեռ գովազդային պաստառների համար կարելի է ընտրել վառ ու արտահայտիչ տարբերակներ։ Ժամանակակից տեխնոլոգիաների շնորհիվ այսօր յուրաքանչյուր ոք կարող է ընտրել ու կիրառել հազարավոր տառատեսակներ՝ գտնելով այն մեկը, որն ամենից լավ կարտահայտի իր միտքն ու ոճը։

Այսպիսով, տառատեսակները ոչ միայն գեղագիտական գործիք են, այլև հաղորդակցության հզոր միջոց, որը ճիշտ օգտագործելու դեպքում կարող է մեծ ազդեցություն ունենալ ընթերցողի վրա։

• Սրտամկանի ինֆարկտ, առողջ սիրտ,
• Ինսուլտ՝գլխուղեղի կաթված- այս նյութը դասարանում քննարկել ենք․-էՋ 107-110:

Լրացուցիչ աշխատանք․

1. Ինչպե՞ս է առաջանում սրտամկանի ինֆարկտը։

Սրտամկանի ինֆարկտը առաջանում է, երբ սրտի արյունատար անոթները փակվում են, ինչի հետևանքով սիրտը չի ստանում բավարար թթվածին և կարող է վնասվել։

1. Ինչպե՞ս է առաջանում գլխուղեղի կաթվածը։

Գլխուղեղի կաթվածը տեղի է ունենում, երբ գլխուղեղին արյուն չի հասնում, որի արդյունքում որոշ հատվածներ սկսում են չաշխատել կամ վնասվում։

Ներկայացնում եմ նոր թեմա․

1. Շնչառական համակարգ:
2. Կառուցվածքը:

Շնչառության նշանակությունը