Պատմություն 9

Հունվարի 26-31-ը, 9-րդ դաս.

Սիրելի սովորողներ, խնդրում եմ ներբեռնել դասագիրքը:

Առաջադրանք 1

Հայաստանը բոլշևիկների կառավարման առաջին կիսամյակում

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր

Հայաստանի Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետություն (ՀՍԽՀ) –
Հայաստանը, որը ստեղծվեց 1920 թ․-ին, երբ իշխանությունը անցավ բոլշևիկներին և երկիրը դարձավ խորհրդային։

Ս. Շահումյան –
Հայ բոլշևիկ գործիչ, որը հավատում էր կոմունիստական գաղափարներին և կարևորում էր ռուսական հեղափոխական մտածողությունը։

Ս. Կասյան –
Հայաստանի հեղկոմի ղեկավար, որի ժամանակ իրականացվեց բոլշևիկյան կոշտ քաղաքականությունը Հայաստանում։

Ի. Դովլաթյան –
Հայ բոլշևիկ գործիչ, որը մասնակցել է խորհրդային իշխանության հաստատմանը Հայաստանում։

Չեկա –
Բոլշևիկների ստեղծած հատուկ մարմին, որը զբաղվում էր բռնություններով, ձերբակալություններով և հակառակորդների ճնշմամբ։

Հ. Օհանջանյան –
Հայաստանի Հանրապետության նախկին վարչապետ, որը ձերբակալվեց բոլշևիկների կողմից։

Հ. Քաջազնունի –
Հայաստանի Հանրապետության առաջին վարչապետը, որը նույնպես ենթարկվեց բոլշևիկյան հալածանքների։

Ռազմական կոմունիզմ –
Բոլշևիկների քաղաքականություն, որի ընթացքում պետությունը վերահսկում էր տնտեսությունը և մարդկանցից բռնությամբ վերցնում էր սնունդը։

Պարենմասնատրում –
Գյուղացիներից բերքի «ավելցուկը» վերցնելու գործընթաց, որը հաճախ թողնում էր նրանց առանց սննդի։

Կուռո (Ս. Թարխանյան) –
Փետրվարյան ապստամբության զինված ուժերի առաջնորդներից մեկը։

Հայրենիքի փրկության կոմիտե –
Կառույց, որը ստեղծվեց 1921 թ․ փետրվարյան ապստամբության ժամանակ՝ Հայաստանը փրկելու նպատակով։

Ս. Վրացյան –
Հայրենիքի փրկության կոմիտեի ղեկավար։

Գ. Նժդեհ –
Հայ ազգային գործիչ, որը ղեկավարում էր պայքարը Զանգեզուրում և շարունակեց դիմադրությունը բոլշևիկների դեմ։

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը: Ի՞նչ ազդեցություն
ունեցավ ռազմական կոմունիզմի քաղաքականությունը Հայաստանում:
2. Ընդհանրացո՛ւ: Ի՞նչ հիմական գծեր կառանձնացնես բոլշևիկ­յան տիրապետության առաջին ամիսներից:
3. Գնահատի՛ր։ Փետրվարյան ապստամբության
նշանակությունը:

——

1. Ռազմական կոմունիզմը Հայաստանում ունեցավ շատ վատ ազդեցություն։
Գյուղացիներից բռնությամբ վերցվում էր սնունդը (պարենմասնատրում), արգելվում էր ազատ առևտուրը, մարդիկ աղքատանում էին։ Շատ ընտանիքներ սովի էին մատնվում, և ժողովրդի դժգոհությունը մեծանում էր։ Այդ քաղաքականությունը խիստ վնասեց ժողովրդի կյանքին։


2. Բոլշևիկյան իշխանության առաջին ամիսներին բնորոշ էին՝

  • բռնություններ և ձերբակալություններ,
  • Չեկայի գործունեությունը,
  • նախկին պետական գործիչների հալածանք,
  • ազգային շահերի անտեսում,
  • Ռուսաստանի օրենքների կիրառումը Հայաստանում։

Այս ամենը ցույց է տալիս, որ իշխանությունը պահվում էր ուժով, ոչ թե ժողովրդի վստահությամբ։


3. Փետրվարյան ապստամբությունը ցույց տվեց, որ հայ ժողովուրդը չէր ընդունում բռնապետական քաղաքականությունը և պատրաստ էր պայքարել իր իրավունքների համար։ Թեպետ ապստամբությունը պարտվեց, այն կարևոր էր, քանի որ ստիպեց բոլշևիկներին վարել ավելի զգուշավոր քաղաքականություն։ Այն արտահայտում էր ժողովրդի ազատության կամքը։

Առաջադրանք 2

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր
• Փետրվարյան ապստամբություն • Ա. Մյասնիկ­յան • Վ. Լենին • սպեցիֆիկներ • Ս. Սրապիոնյան (Լուկաշին)
• Ա. Հովհաննիսյան • Մ. Սարյան • Հ. Կոջոյան • Ա. Խաչատրյան

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը։ Ի՞նչ դրական և
բացասական կողմեր կառանձնացնես Հայաստանի պատմության բոլշևիկյան-կոմունիստական
իշխանության շրջանից:
2. Ընդհանրացո՛ւ: Համեմատի՛ր ՀՀ և ՀՍԽՀ կառավարման համակարգերը:
3. Գնահատի՛ր: Ինչո՞ւ «Հայաստանի ՍԽՀ-ն» հետագայում փոխարինվեց «Հայկական ՍԽՀ»-ով:

Առաջադրանք 3

էսսեագրության ուղեցույց (առարկայական և ինտեգրված)-7-9-րդ դասարանների համար

Էսսեի գնահատման ռուբրիկ (սանդղակաշար)

Գրել էսսե ստորև գրված թեմայով

 Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝ Մուրացան «Առաքյալը» Կրթության նվիրյալը

Կենսաբանություն 9

Դաս 16(02․02-06․02)

Օրգանիզմների սեռական բազմացումը։Էջ 47-48։

1․Ի՞նչ է սեռական բազմացումը և ինչո՞ւ է այն կարևոր թե՛ բույսերի, թե՛ կենդանիների համար։

Սեռական բազմացումը այն է, երբ արական և իգական բջիջները միանում են և ստեղծում նոր օրգանիզմ։ Այն կարևոր է, որովհետև դրա շնորհիվ բույսերն ու կենդանիները ունենում են առողջ և տարբեր սերունդներ։

2․Որո՞նք են սեռական բազմացման հիմնական տարբերությունները բույսերի և կենդանիների մոտ։

Կենդանիների մոտ բեղմնավորումը տեղի է ունենում արական և իգական սեռական օրգաններում։
Բույսերի մոտ սեռական բազմացումը կատարվում է ծաղկի միջոցով, և ծածկասերմ բույսերի մոտ տեղի է ունենում կրկնակի բեղմնավորում, ինչը կենդանիների մոտ չկա։

3․Ի՞նչ դեր ունեն ծաղկի մասերը (փոշեհատիկ, սերմնաբուն) բույսերի սեռական բազմացման ընթացքում։

Փոշեհատիկը պարունակում է արական սեռական բջիջները, որոնք տեղափոխվում են սերմնաբուն։
Սերմնաբնում գտնվում է ձվաբջիջը, որտեղ տեղի է ունենում բեղմնավորումը և ձևավորվում է սերմը։

4․Ինչո՞ւ է սեռական բազմացումը ապահովում սերունդների բազմազանություն, ի տարբերություն անսեռ բազմացման։

Սեռական բազմացման ժամանակ սերունդը ստանում է գենետիկական նյութ երկու ծնողներից, ինչի պատճառով առաջանում են տարբեր հատկանիշներ։
Անսեռ բազմացման դեպքում սերունդը նման է ծնողին, և բազմազանություն գրեթե չի առաջանում։

Աշխարհագրություն 9

Հուվարի 28 – Փետրվարի 5

Բնակչության տեղաբաշխումը: Տարաբնակեցումը

Դաս 27, էջ 84-87

1. Ի՞նչ գործոններ են ազդում ՀՀ բնակչության ու բնակավայրերի տեղաբաշխման վրա:

Ազդում են ռելիեֆը, կլիման, ծովի մակարդակից բարձրությունը, ջրային ռեսուրսները, հողերի բերրիությունը, տնտեսությունը և հաղորդակցությունը։

2. Ինչով են պայմանավորված ՀՀ–ում բնակչության ու բնակավայրերի տեղաբաշխման
մեծ տարբերությունները՝ ըստ ծովի մակարդակից ունեցած բարձրության:

Բարձրության փոփոխությամբ կլիման խստանում է, հողերն ու պայմանները վատանում են, և բնակչությունը նվազում է։

3. Ի՞նչ զարգացում է ունեցել քաղաքային տարաբնակեցումը ՀՀ–ում:

Քաղաքների թիվը և քաղաքային բնակչությունը աճել են արդյունաբերության և տնտեսական զարգացման շնորհիվ։

4. Ի՞նչ փոփոխություններ է կրել ՀՀ գյուղական տարաբնակեցումը։

Փոքր գյուղերի թիվը նվազել է, խոշոր գյուղերը մեծացել են, և հարթավայրերում ստեղծվել են նոր գյուղեր։

5. Թվարկե՛լ ՀՀ մարզերը մարզկենտրոններով /օգտվել էջ 29-ի քարտեզից

Արագածոտն՝ Աշտարակ։
Արարատ՝ Արտաշատ։
Արմավիր՝ Արմավիր։
Գեղարքունիք՝ Գավառ։
Լոռի՝ Վանաձոր։
Կոտայք՝ Հրազդան։
Շիրակ՝ Գյումրի։
Սյունիք՝ Կապան։
Վայոց ձոր՝ Եղեգնաձոր։
Տավուշ՝ Իջևան։
Երևան՝ մայրաքաղաք։