~ Կարոլինա Եսայանի ուսումնական բլոգ ~

Մեր ընտանիքում կար մի հին ու առանձնահատուկ գորգ: Գորգը ամբողջությամբ ձեռագործ էր, ստեղծված իմ տատիկի տատիկի ձեռքերով՝ մեծ հոգատարությամբ ու սիրով: Երբ տատիկս ամուսնացավ, նա այդ գորգը նվիրեց իր թոռնիկին՝ իմ տատիկին, որպեսզի այն շարունակի գեղեցկացնել իրենց տունը ու հիշեցնի անցյալը: Ցավոք, հիմա այն գտնվում է Արցախում, և հնարավոր չի այն հետ բերել Հայաստան, բայց այն դեռ ապրում է մեր հիշողություններում՝ հարազատ և թանկագին ժառանգություն լինելով:

———

Այս նկարում մենք տեսնում ենք գեղեցիկ, ձեռագործ գորգ։ Նման գորգերը հաճախ գալիս են Կովկասից կամ Պարսկաստանից։ Դրանք հին ու ավանդական արվեստի գործեր են։

Գորգը պատրաստված է հիմնականում բրդից։ Բուրդը շատ ամուր է, տաք և փափուկ։ Այն թույլ է տալիս, որ գույները երկար մնան վառ։ Այս գորգի մեջ օգտագործված են մուգ կապույտ, կարմիր և ոսկեգույն գույներ։

Գորգի վրա կան երկրաչափական (քառակուսի, եռանկյունաձև) և հստակ նախշեր։ Այս նախշերը ունեն իրենց իմաստը և փոխանցվել են սերնդեսերունդ։ Դրանք պատմում են այն մարդկանց կյանքի մասին, ովքեր գործել են գորգը։

Այս գորգը ոչ միայն գեղեցիկ իր է, այլև մշակույթի մի փոքրիկ հատված։ Այն տունը դարձնում է տաք ու հարմարավետ։

1. ՀՀ օգտակար հանածոների քարտեզ-նշել հետևյալ օգտակար հանածոների հանքավայրերը. ոսկի, պղինձ, մոլիբդեն, երկաթ, տուֆ, հանքային ջրեր: 

Դեղին — ոսկի

Մոխրագույն — պղինձ

Կարմիր — մոլիբդեն

Կանաչ — երկաթ

Մանուշակագույն — տուֆ

Կապույտ — հանքային ջրեր

1. ՀՀ գետային ցանցի քարտեզ-նշել հետևյալ գետերի անունը, երկարությունը, ակունքն ու գետաբերանը-Ախուրյան, Քասախ, Հրազդան Արփա, Որորտան, Ողջի, Փամբակ, Ձորագետ, Դեբեդ, Աղստև:

Գետի անունը	Երկարությունը	Ակունքը	Գետաբերան
Ախուրյան	186 կմ	Արարատյան դաշտում՝ Արարատ լեռից	5,750 կմ²
Քասախ	115 կմ	Ախթամար լեռից	1,900 կմ²
Հրազդան	141 կմ	Սևանա լճից	2,900 կմ²
Արփա	128 կմ	Վայոց Ձորից	2,500 կմ²
Որոտան	82 կմ	Սյունիքից	1,500 կմ²
Ողջի	60 կմ	Լոռիից	820 կմ²
Փամբակ	100 կմ	Անի լեռներից	1,250 կմ²
Ձորագետ	90 կմ	Գեղարքունիքի լեռնոտ շրջան	950 կմ²
Դեբեդ	178 կմ	Լոռիից	4,000 կմ²
Աղստև	150 կմ	Շիրակի լեռներից	3,200 կմ²

1. ՀՀ ռելիեֆի քարտեզ-նշել
   ա) հետևյալ լեռնաշղթաները. Վիրահայոց, Բազումի, Փամբակի, Գուգարաց, Արեգունու, Սևանի և Արևելյան Սևանի, Վայքի, Զանգեզուրի.
   բ) հետևյալ հրաբխային լեռնավահանները. Եղնախաղի, Ջավախքի, Արագած, Գեղամա, Վարդենիսի, Սյունիքի: 

ա՝

բ`

1. Նշել ՀՀ լանդշաֆտները- առանձնացնելով տվյալ լանդշաֆտին բնորոշ բուսական ու կենդականական աշխարհը, կլիմայական պայմանները, հողերը, տարածման բարձրությունները: 

Լանդշաֆտ	Բուսականություն	Կենդանական աշխարհ	Կլիմայական պայմաններ	Հողեր	Տարածման բարձրություն
Արարատյան արտեզյան հարթավայր	Խոտուտներ, առանձին ծառեր, խաղող, պտղատու ծառեր	Վազվզող և բլրի կենդանիներ, լեռնային և դաշտային տեսակներ	Սեմիառիզային, շոգ ամառ, մեղմ ձմեռ	Լեռնային-տափաստանային սոխային, տիպիկ կարմրագույն հողեր	800–1,000 մ
Լեռնային գոգավորություններ	Խիտ լեռնային անտառներ՝ սոճի, թեն, бук, նռնե ծառեր	Սիրամոլ եղջերավորներ, մարալներ, նապաստակ, աղվես	Մտահոգիչ ամառ, ցուրտ ձմեռ, միջին խոնավություն	Լեռնային սալահող, կարմրախող	1,000–2,000 մ
Լեռնային տափաստաններ ու լեռնաշղթաներ	Լեռնային արոտավայրեր, խոտուտներ	Կովերի, այծերի, փոքր վայրի եղջերավորներ	Խիստ կլիմա՝ ցուրտ ձմեռ, մեղմ ամառ	Լեռնային կարմրախող, լեռնային սալահող	1,500–2,500 մ
Աղոտ ու լեռնային ձորեր	Վատիկներ, ջրասուն խոտուտներ	Ջրային և ձկնային կենդանիներ, միջին չափի թռչուններ	Միջին խոնավություն, մեղմ ամառ և ձմեռ	Սև հող, մուշեղային հողեր	900–1,800 մ
Սևանա լճի ավազան	Ջրային բույսեր, խոտուտներ	Ձուկ, հրակենդանիներ, ջրասուն թռչուններ	Լճային կլիմա, մեղմ ամառ, ցուրտ ձմեռ	Լճային նստվածքային հողեր	1,900 մ (Սևանա լճի մակարդակ)
Ճոպանավոր լեռնային լանդշաֆտներ (Հրաբխային)	Սոճի, թեն, խոտուտեր	Գորշ գայլ, մարալ, նապաստակ, սագեր	Տարբեր կլիմայական գոտիներ՝ կախված բարձրությունից	Վառ, լեռնային կարմրախող	1,500–4,090 մ (Արագած)

ա) Այո

բ) Ոչ

գ) Ոչ

ա) f(3) = 5

բ) Ոչ

ա)

բ)

գ)

դ)

բ) Ոչ

գ) Հնարավոր է

ա)

f(-1) = 2 x (-1)² — 3 x (-1) + 1

f(-1) = 2 + 3 + 1 = 6

f(-1) = 6

բ)

y = 2 (x + 1)² — 3(x + 1) + 1 = 2(x² + 2x + 1) — 3x — 3 + 1 =2x² + 4x + 2 — 3x — 3 + 1 = 2x² + x

y = 2x² + x

y = f(x — 1) = (x — 1 + 1)² — 3(x — 1) — 3 = x² — 3x + 3 — 3 = x² — 3x

y = x² — 3x

y = f(x — 2) = (x — 2)² — (x — 2) — 1 = x² — 4x + 4 — x + 2 — 1 = x² — 5x + 5

y = x² — 5x + 5

Խելացիները ոչ այնքան մենակություն են փնտրում, որքան խուսափում են հիմարների ստեղծած ունայնությունից։
Արթուր Շոպենհաուեր

Խորությամբ ապրելուն հնարավոր է հասնել միայն այն պահին, երբ դադարեցնում ես ունայնությունը և էլ չես հետևում ուրիշ մարդկանց կյանքին։
Ամեն մարդ իր կյանքի ուղին ունի։ Մի պահ պատկերացրեք, թե հայտնվել եք բոքսի չեմպիոնի հետ նույն ռինգում։ Եվ նա ուրախ նախավարժանք է անում, որ ձեր դեմքը արյունաշաղախ անի։ Հաճելի՞ զգացողություն է։ Բայց չէ՞ որ շատ մարդ կա, որ երազում է նման հանդիպման մասին։
Այն, ինչ մեկի համար սարսափելի է ու մղձավանջ, ուրիշի համար ողջ կյանքի երազանքն է։ Դրա համար հարկ չկա ուրիշներին աչք տալու. ձեր ճանապարհը փնտրեք, ձեր ուղին։ Ի՞նչ շահ կա ուրիշի կյանքը քննարկելուց։ Որքա՛ն ավելի հաճելի է սեփականն ապրելը։ Հիշեք ձեր երազանքներն ու ցանկությունները, ձգտեք դրանց։ Ձեզ թույլ տվեք մի լավ երազել առանց սահմանափակումների։ Չէ՞ որ ձեր բանականության համար սահման չկա։ Այն, ինչ կարող եք մանրամասն պատկերացնել, կարող եք և ստանալ։ Բայց նորից դեպի դատարկ երազանքները փախչելու և կյանքից փախչելու վտանգ կա, դրա համար էլ վերադարձեք կյանքի այն պահը, որտեղ հիմա եք։
Որպես սկիզբ՝ ընկղմվեք մարմնի զգացողության մեջ։ Մարմինը միշտ ապրում է ներկայով և երբեք չի ստում։ Ինչ ձեզ հետ կատարվում է, նստվածք է տալիս ձեր մարմնում։ Մարմնում են վիրավորանքները, վախերը, չիրականացած ցանկությունները, ուրիշների և սեփական արգելքները ձեր նկատմամբ։ Ձեր մարմինը ծալծլված է, և մի հույս ունի. որ տերը կդադարի ուրիշներին հետևելուց ու կվերադառնա սեփական մարմնի մեջ։
Այդ ժամանակ, հնարավոր է, երջանիկ լինի։ Մարմինը ձեզ կնվիրի պահի հրաշալիության բոլոր նույն զգացողությունները, որ դուք ապարդյուն փորձում էիք գտնել ուրիշի կյանքում։
Ամեն նոր զգացողության մեջ սուզվեք, ինչպես շոգին կսուզվեիք ալիքի մեջ։ Թող ձեզ գլխովին ծածկեն զգացողությունները։ Փախչելու տեղ չկա, շտապելու տեղ չկա։ Երբեք չի կարող ԱՅՆՏԵՂ ավելի լավ լինել, քան ԱՅՍՏԵՂ է։
Այն, ինչ ձեր շրջապատում է, հենց ձեր կյանքն է։ Մի՛ փորձեք ձևացնել, թե ձեզ դա էնքան էլ պետք չի։ Հենց ունեցած ամեն ինչ կորցնելու վտանգ է լինում, միանգամից հիշում եք կյանքի արժեքի մասին։ Բայց ի՞նչն է խանգարում ամեն ակնթարթ զգալու պահի արժեքը։
Երջանկություն եք ուզում՝ ավելի խորը ընկղմվեք կյանքի մեջ։

Առաջադրանքներ

Ա) Լրացրե´ք նախադասությունները՝ հիմնվելով տեքստում արտահայտված մտքերի վրա:
Հնարավոր է երջանիկ լինել, եթե մարդը ապրի իր կյանքով:
Խորությամբ ապրելուն հնարավոր է հասնել միայն այն պահին, երբ կենտրոնանաս սեփական կյանքի և զգացողությունների վրա։

Ավելի հաճելի է սեփական կյանքը, քան շարունակել նախանձել կամ համեմատվել ուրիշների հետ։

Եթե ձեր մարմինը դադարի ուրիշներին հետևելուց ու վերադառնա սեփական մարմնի մեջ, այն ժամանակ կզգաք իրական հանգստություն և երջանկություն։

Բ)Ի՞նչ կապ ունեն հեղինակի մտքերը բնաբանի՝ Արթուր Շոպենհաուերի ձևակերպման հետ:Խելացիները ոչ այնքան մենակություն են փնտրում, որքան խուսափում են հիմարների ստեղծած ունայնությունից։

Երկուսն էլ ընդգծում են, որ իրական խաղաղություն և երջանկություն կարելի է գտնել միայն այն ժամանակ, երբ մարդը հեռանում է ունայնությունից՝ դատարկ զբաղմունքներից ու ուրիշների կյանքին հետևելուց, և կենտրոնանում է սեփական կյանքի ու ներքին աշխարհի վրա։

Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման՝
Թեմա 1․«Մարդու իրավունքներ» հասկացությունը։Մարդու իրավունքների սերունդները․
ա/ «Մարդու իրավունքներ» հասկացությունը

«Մարդու իրավունքներ» նշանակում է այն բաները, որ յուրաքանչյուր մարդ պետք է ունենա, որովհետև նա մարդ է։

բ/ Մարդու իրավունքների սերունդները /էլե կտրոնային դասագիրք՝ էջ 102-108, նաև այլ աղբյուրներ/․

Առաջադրանք
1․ Սահմանե՛ք «մարդու իրավունքներ» հասկացությունը։ Ինչու՞ են դրանք անհրաժեշտ․արտահայտե՛ք ձեր կարծիքը։

Մարդու իրավունքները այն բաներն են, որ ամեն մարդ պիտի ունենա՝ ազատ ապրելու, կարծիք ասելու, սովորելու ու պաշտպանված լինելու համար։ Դրանք պետք են, որ մարդկանց հետ արդար վարվեն։

2․ Ի՞նչ իրավական փաստաթղթեր գիտեք, որոնցում ամրագրված են մարդու իրավունքները։ Թվարկե՛ք դրանք /բլոգային աշխատանք/․

Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրում

Հայաստանի Սահմանադրությունում

Եվրոպական մարդու իրավունքների կոնվենցիայում։

Քաղաքականության իրավունքները

Discovering Myself

At the beginning of the year, I started learning more about myself. I tried to understand what I like, what I’m good at, and what kind of person I am. I did some simple tests and activities that showed me my interests and talents. I know that I enjoy helping others and being creative. I especially love drawing, designing, and making things look nice and colorful.

This part taught me that everyone is different and special in their own way. When we know our strong and weak sides, it becomes easier to choose a future job. I understood that the first step in finding the right career is to know yourself better. I realized that my creativity and love for art could become part of my future job that’s when I started thinking about becoming a graphic designer.

World with full of different jobs

After learning about myself, I learned about different jobs. There are so many types of work in the world, doctors, teachers, artists, engineers, and many more. Each job is important and helps people in different ways.

I already knew a lot about what a graphic designer does because I had been learning it before. Graphic designers create posters, logos, websites, and many other visual projects that help people understand ideas better. They use art and technology together to make things look beautiful and interesting. I also learned that they need creativity, computer skills, and good communication to work with others.

Knowing more about this job made me even more excited. I love the idea of turning imagination into something real that others can see and enjoy. Exploring the world of work helped me see that graphic design fits my interests perfectly.

My Skills

As I already said, I know a lot about graphic design because I was learning it in 6th–8th grade. We had a small group of teenagers who also wanted to learn graphic design. The teachers were kind, clever, and very helpful. I learned everything from them and could create anything using my skills and creativity.

Since I decided to become a graphic designer, I started practicing a lot with the teachers. Their lessons were amazing and easy to understand. Now, I can create literally anything that people ask for. For example, a dog taller than the whole Earth. Hmm, that would be an amazing logo for a brand!

Воспоминание

За окном, у ворот
Вьюга завывает,
А на печке старик
Юность вспоминает.

«Эх, была-де пора,
Жил, тоски не зная,
Лишь кутил да гулял,
Песни распевая.

А теперь что за жизнь?
В тоске изнываю
И порой о тех днях
С грустью вспоминаю.

Погулял на веку,
Говорят, довольно.
Размахнуть старину
Не дают раздолья.

Полно, дескать, старик,
Не дури ты много,
Твой конец не велик,
Жизнь твоя у гроба.

Ну и что ж, покорюсь,—
Видно, моя доля.
При́дет им тоже час
Старческого горя».

За окном, у ворот
Вьюга завывает,
А на печке старик
С грустью засыпает.

Что это такое?

В этот лес завороженный,
По пушинкам серебра,
Я с винтовкой заряженной
На охоту шел вчера.
По дорожке чистой, гладкой
Я прошел, не наследил…
Кто ж катался здесь украдкой?
Кто здесь падал и ходил?
Подойду, взгляну поближе:
Хрупкий снег изломан весь.
Здесь вот когти, дальше — лыжи…
Кто-то странный бегал здесь.
Кабы твердо знал я тайну
Заколдованным речам,
Я узнал бы хоть случайно,
Кто здесь бродит по ночам.
Из-за елки бы высокой
Подсмотрел я на кругу:
Кто глубокий след далекий
Оставляет на снегу?..

Гой ты, Русь, моя родная…

Гой ты, Русь, моя родная,
Хаты — в ризах образа…
Не видать конца и края —
Только синь сосет глаза.

Как захожий богомолец,
Я смотрю твои поля.
А у низеньких околиц
Звонно чахнут тополя.

Пахнет яблоком и медом
По церквам твой кроткий Спас.
И гудит за корогодом
На лугах веселый пляс.

Побегу по мятой стежке
На приволь зеленых лех,
Мне навстречу, как сережки,
Прозвенит девичий смех.

Если крикнет рать святая:
«Кинь ты Русь, живи в раю!»
Я скажу: «Не надо рая,
Дайте родину мою».

<BCM = 28/2 = 14

Ոչ, քանի որ միջնուղղահայացները հատվում են մի կատում:

1 : 1

Այո, քանի որ BM || AC

How I Spent My Summer

English

September 15-19

Classwork

September 22-26

Destination B1

My hobbies

September 29- October 3

Ընդհանրապես, ամենադժվարը ստի նկատմամբ հաղթանակն է: Մարդն այնքան շատ է խաբում և՛ ինքն իրեն, և՛ ուրիշներին, որ դադարում է դա նկատելուց: Բայց և այնպես ստին անհրաժեշտ է հաղթել: Եվ առաջին ջանքը, որ պահանջվում է մարդուց, ուսուցչին խաբելը հաղթահարելն է: Մարդ պետք է մեկընդմիշտ որոշի կա´մ ոչինչ չասել բացի ճշմարտությունից, կա´մ անհապաղ հրաժարվել ուսումից:

Պետք է ձեզ համար պարզեք, որ ուսուցիչը շատ դժվար խնդիր ունի լուծելու՝ մարդկային մեքենաների (1) մաքրում և նորոգում: Իհարկե, նա հանձն է առնում միայն այն մեքենաները, որոնք ի զորու է նորոգել: Եթե մեքենայի մեջ շարքից դուրս է եկել էական ինչ-որ բան, ապա նա հրաժարվում է դա նորոգելուց: Սակայն նույնիսկ այն մեքենաները, որոնք, ըստ էության, դեռ հնարավոր է նորոգել, բոլորովին անհույս են դառնում, եթե սկսում են ստել: Ուսուցչին ասած սուտը, նույնիսկ ամենաաննշանը, օրինակ` ուսուցչից ինչ-որ բան թաքցնելը, որ ուրիշ մեկն է խնդրել գաղտնի պահել, կամ որ մենք ենք ուրիշին ասել, մարդու աշխատանքին վերջ է դնում, մանավանդ եթե նախկինում արդեն ինչ-որ ջանքեր գործադրել էր (2):

Այստեղ գործում է մի կանոն, որը պարտավոր եք հիշել՝ մարդու գործադրած ցանկացած ջանք ավելացնում է նրա առջև դրված պահանջները: Քանի դեռ մարդը լուրջ ջանքեր չի թափել, նրանից շատ բան չեն պահանջում. սակայն նրա աշխատանքն անմիջապես մեծացնում է այդ պահանջները: Եվ որքան ավելանան գործադրված ջանքերը, այնքան նշանակալից կդառնան նոր պահանջները:

Այս փուլում աշակերտները հաճախ մի սխալ են թույլ են տալիս, որը հետագայում անընդհատ կրկնվում է: Նրանք մտածում են, որ այն ջանքերը, որ գործադրել են նախկինում (այսպես ասած, իրենց անցյալի վաստակը), իրենց ինչ-որ իրավունք կամ օգուտ են տալիս, իրենց նկատմամբ պահանջները պակասեցնում են, իրենց կարծես ներում են, եթե այլևս չաշխատեն կամ ինչ-որ բան սխալ կատարեն: Իհարկե, սա խորապես սխալ մոտեցում է, որովհետև այն, ինչ մարդ կատարել է երեկ, նրան չի ազատում պատասխանատվությունից այսօր: Հենց ընդհակառակը, եթե նա երեկ ոչինչ չի արել, այսօր նրանից ոչինչ չեն պահանջի, իսկ եթե երեկ ինչ- որ բան արել է, դա նշանակում է, որ այսօր պարտավոր է ավելին անել: Սա, իհարկե, ամենևին չի նշանակում, որ ավելի լավ է ընդհանրապես ոչինչ չանել: Նա, ով ոչինչ չի անում, ոչինչ էլ չի ստանում:

Ինչպես արդեն ասել եմ, մարդուն ներկայացվող առաջին պահանջը անկեղծությունն է (3): Բայց կան անկեղծության տարբեր ձևեր. կա խելացի անկեղծություն, և կա անխելք անկեղծություն: Ինչպես անխելք անկեղծությունը, այնպես էլ անխելք կեղծավորությունը միանգամայն մեխանիկական բնույթ ունեն: Սակայն եթե մարդն ուզում է յուրացնել խելացի անկեղծությունը, նա ամենից առաջ պետք է անկեղծ լինի ուսուցչի և բոլոր այն մարդկանց հետ, ովքեր իրենից երկար են զբաղվել աշխատանքով: Սա հենց «խելացի անկեղծությունն» է: Բայց այստեղ անհրաժեշտ է նշել, որ անկեղծությունը չպիտի վերածվի «անուշադրության»: Ուսուցչի կամ ուսուցիչ նշանակվածի նկատմամբ անուշադրությունը, ինչպես արդեն ասացի, աշխատանքի բոլոր հնարավորությունները ոչնչացնում է: Իսկ եթե մարդը ցանկանում է սովորել խելացի ոչ անկեղծությունը, ապա նա պետք է ոչ անկեղծ լինի, երբ խոսքը վերաբերում է իր աշխատանքին. պետք է սովորի լռել աշխատանքով չզբաղված մարդկանց մոտ, ովքեր երբեք չեն գնահատի և չեն հասկանա այդ աշխատանքը: Սակայն խմբում (4) անկեղծ լինելը բացարձակ պահանջ է, քանի որ եթե մարդը խմբում շարունակում է ստել, ինչպես իր կյանքում ինքն իրեն և ուրիշներին է խաբում, ապա նա երբեք էլ չի կարողանա ճիշտը ստից տարբերել:

Երկրորդ արգելքը հաճախ վախի նկատմամբ հաղթանակն է լինում (5): Մարդը սովորաբար ունենում է ոչ պետքական, երևակայական բազում վախեր: Սուտ և վախեր. ահա այն միջավայրը, որտեղ ապրում է սովորական մարդը: Ինչպես ստի նկատմամբ հաղթանակը, այնպես էլ վախի նկատմամբ հաղթանակը անհատական պիտի լինի: Ամեն մարդ ունի միայն իրեն բնորոշ վախեր: Նախ պետք է ի հայտ բերել այդ վախերը, իսկ հետո վերացնել դրանք: Վախերը, որոնց մասին խոսում եմ, որպես կանոն, կապված են ստի հետ, որի մեջ ապրում է մարդը. դուք պիտի հասկանաք, որ դրանք ոչ մի ընդհանուր բան չունեն ո՛չ սարդերից, մկներից կամ մութ սենյակից վախենալու, ո՛չ էլ անբացատրելի նյարդային վախերի հետ:

Ինքն իր մեջ պայքարը ստի և պայքարը վախի դեմ առաջին դրական աշխատանքն է, որ մարդն սկսում է կատարել (6):

Ընդհանրապես հարկավոր է հասկանալ, որ աշխատանքի մեջ ներդրված ջանքերը և մինչև իսկ «զոհողությունները» չեն կարող առաջացող սխալները արդարացնել և ներել: Ընդհակառակը, ինչ հնարավոր է ներել ոչ մի ջանք չթափած և ոչինչ չզոհաբերած մարդուն, չի կարելի ներել նրան, ով արդեն մեծ զոհողությունների է գնացել:

Դա անարդար է թվում, բայց փորձեք հասկանալ օրենքը: Յուրաքանչյուր մարդու համար առանձին հաշիվ է բացվում: Նրա ջանքերն ու զոհողությունները գրի են առնվում գրքի մի էջի վրա, իսկ սխալներն ու բացթողումները` մեկ այլ: Այն, ինչ գրի է առնվել դրական էջում, երբեք չի կարող քավել բացասականի գրառումը: Բացասական էջի գրառումը միայն ճշմարտությամբ կարելի է ջնջել, այսինքն՝ անհրաժեշտ է կատարվածի անհապաղ և ամբողջական խոստովանում ինքն իրեն և մյուսներին, նախ և առաջ՝ ուսուցչին: Իսկ եթե մարդը տեսնում է իր սխալը, սակայն շարունակում է արդարանալ, ոչ մեծ բացթողումն իսկ կարող է ի չիք դարձնել ջանադրության և աշխատանքի տարիները: Այդ պատճառով աշխատանքում հարկավոր է մեղքն ընդունել նույնիսկ այն դեպքում, երբ անմեղ եք: Սակայն սա շատ նուրբ հարց է և պետք չէ բարդացնել: Հակառակ դեպքում` արդյունքը կլինի վախով խրախուսվող միևնույն սուտը:

Ծանոթությունները՝ թարգմանչի (ըստ «Քսաներորդ դարի մանկավարժական տեսություններ» ձեռնարկի, Երևան 2005):

1) «Չորրորդ ուղի» գրքում խոսելով մարդ-մեքենայի անսահման հնարավորությունների մասին, Գյուրջիևը գրել է. «Մենք մեզ օգտագործում ենք որպես սայլ, այն դեպքում, երբ կարող էինք թռչել»: Համաձայն մակրո և միկրո տիեզերքների համակարգի մասին Գյուրջիևի տեսության` մարդիկ մեքենաներ են, և որպեսզի մարդ-մեքենան աշխատի,անհրաժեշտ է երեք բան` սնունդ, օդ, տպավորություններ:

2) Ըստ Գյուրջիևի գիտելիքը չի կարող տրվել մարդկանց առանց սեփական ջանքերի: Ուսուցումը ևս դիտարկվում է որպես ինքնազարգացում:

3) «Ձեզ համար չափազանց օգտակար կլիներ աշխատել անկեղծ լինել ինքներդ ձեզ հետ: Անկեղծությունն է այն դռան բանալին, որի հետևում դուք կկարողանաք տեսնել ձեր մեջ տարբեր մասեր, և դուք կտեսնեք բոլորովին նոր բան: Դուք պետք է շարունակեք անկեղծ լինելու ձեր փորձերը: Ամեն օր դուք դիմակ եք դնում և պետք է մաս-մաս այն հանեք» («Հայացք իրական աշխարհից»):

4) Գյուրջիևը թիմային աշխատանքը համարում էր ուսուցման անկյունաքար և դիտարկում ուսումնական խմբի համագործակցության երեք ուղղություններ` աշխատանք իր համար, աշխատանք խմբի համար և աշխատանք ուսուցչի կամ Աշխատանքի համար: Ըստ Գյուջիևի` կոլեկտիվ աշխատանքի ընթացքում ձևավորվում են միջանձնային շփումներ, ի հայտ են գալիս մարդու վարքագծի ձևաչափեր (շաբլոն): Ստեղծվում են ինքնագիտակցման զարգացմանը և միջանձնային հարաբերությունների ձևավորմանը նպաստող իրավիճակներ:

5) Խոչընդոտները հաղթահարելու համար անհրաժեշտ է կազմակերպվածություն: Պետք է աշխատել խմբում և դրա օգնությամբ: Հարկավոր են ստույգ գիտելիքներ և նրանց հրահանգները, ովքեր արդեն անցել են այդ ուղով: Այդ ամենը պետք է իրականացնել համատեղ ջանքերով:

6) Գյուրջիևն առաջարկում է ճանաչողության «չորրորդ ուղին», որը մշտական ինքնադիտման և ինքնամտապահման աշխատանք է:

Աղբյուրը

Առաջադրանք

1. Դո՛ւրս  բերեք կարևոր միտք արտահայտող տողերը և մեկնաբանեք։ 

Ընդհանրապես, ամենադժվարը ստի նկատմամբ հաղթանակն է: Մարդն այնքան շատ է խաբում և՛ ինքն իրեն, և՛ ուրիշներին, որ դադարում է դա նկատելուց: Բայց և այնպես ստին անհրաժեշտ է հաղթել: Եվ առաջին ջանքը, որ պահանջվում է մարդուց, ուսուցչին խաբելը հաղթահարելն է: Մարդ պետք է մեկընդմիշտ որոշի կա´մ ոչինչ չասել բացի ճշմարտությունից, կա´մ անհապաղ հրաժարվել ուսումից:

Ստելը ամենամեծ չարիքն է: Այն դառնում է սովորություն, որը այլևս չի նկատվում կամ հաշվի չի առնվում: Այն ամենամեծ վնասը հասցնում է ստողին, որը կարող է լինել վարակիչ մյուսների համար, որոնց համար ինքը հեղինակություն է:

——

Այստեղ գործում է մի կանոն, որը պարտավոր եք հիշել՝ մարդու գործադրած ցանկացած ջանք ավելացնում է նրա առջև դրված պահանջները: Քանի դեռ մարդը լուրջ ջանքեր չի թափել, նրանից շատ բան չեն պահանջում. սակայն նրա աշխատանքն անմիջապես մեծացնում է այդ պահանջները: Եվ որքան ավելանան գործադրված ջանքերը, այնքան նշանակալից կդառնան նոր պահանջները:

Այս մտքի օրինակ կարող է հանդիսանալ՝ փոքրիկ ծիլի և մեծ ծառի առջև դրված պահանջներն և նրանց տված օգուտները: Փոքրիկ ծիլի համար հարկավոր է քիչ ջուր և արև, որպեսզի նա աճի: Հետագայում որքան մեծանում է, այնքան շատ ջուր և արև է պահանջում: Իսկ մեծ ծառը արդեն անհամեմատելի մեծ պահանջներ ունի: Սակայն պահանջները և օգուտները համեմատելի են:

——

Ըստ Գյուրջիևի գիտելիքը չի կարող տրվել մարդկանց առանց սեփական ջանքերի: Ուսուցումը ևս դիտարկվում է որպես ինքնազարգացում:

Ցանկացած գիտելիք կամ միտք, որպեսզի մերը դառնա, պետք է նրա համար ժամանակ տրամադրվի: Հետագայում այդ միտքը, գիտելիքը , կամ ընդունվում կամ մերժվում է մեր կողմից: Եթե ընդունվում է, ապա մենք փորձում ենք գնալ այդ ուղղով և հասնել ինքնազարգացման, մեզ հասանելի աստիճանի: Իսկ հակառակ դեպքում, մենք աշխատում ենք մեզ փորձել այլ բնագավառներում: