~ Կարոլինա Եսայանի ուսումնական բլոգ ~

(-10; -3) (-1; 5) աճող

(-3; -1) (5; 10) նվազող

(-9; -7) (-6; 0) նվազող

(-7, -6) (0, 7) աճող

(0, 8) նվազող

(-8, -4) (-4, 6) աճող

(-10, -2) (2, 10) աճող

(-2, 2) նվազող

(-9, -7) (0, 7) աճող

(-7, 0) (7, 9) նղազող

(-8, -1) (2, 4) նվազող

(-1, 2) (4, 7) աճող

(-8, -4) (0, 4) աճող

(-4, 0) (4, 8) նվազող

(-8, 0) նվազող

(0, 4) աճող

(4, 6) չնազող

(-5, -2) նվազող

(-2, 2) աճող

(2, 7) չնազող

(-6, 3) աճող

(3, 6) նվազող

(-6, -1) (4, 7) նվազող

(-1, 4) աճող

(-7, -3) (0, 3) (3, 7) աճող

(-3, 0) նվազող

(-8, -4) (4, 8) աճող

(-4, 4) նվազող

(-8, -4) (4, 8) աճող

(-4, 4) չնվազող

(-6, -2) (-2, 0) (2, 6) նվազող

(0, 2) աճող

ա) (-3, 6) max F (-3) = 6

(10, -7) min F(10) = -7

___

բ) (-9,6) max F(-9) = 6 || (7, 6) max F (7) = 6

(0, -8) min F(0) = -8

___

գ) (0, 2) max F (0) = 2

(8, -6) min F(8) = -6

___

դ) (6, 5) max F (6) = 5

(-8, -4) min F(-8) = -4

___

ե) (-2, 4) max F(-2) = 4 || (10, 4) max F(10) = 4

(2, -4) min F(2) = -4

___

զ) (-7, 2) max F(-7) = 2 || (7, 2) max F(7) = 2

(0, -5) min F(0) = -5

___

է) (7, 10) max F(7) = 10

(-1, -1) min F(-1) = -1

___

ը) (4, 4) max F(4) = 4

(-8, -4) min F(-8) = -4 || (0, -4) min F(0) = -4 || (8, -4) min F(8) = -4

(-8, -5) չաճող

(2, 7) չնվազող

ա) ոչ

բ) այո

ա) ոչ

բ) այո

Հեղինակ՝ Լեոնիդ Ենգիբարյան

Իզուր, հենց էնպես մարդուն նեղացնել պետք չի, որովհետեւ դա շատ վտանգավոր է։ Հանկարծ ու նա Մոցա՞րտն է։ Ու հատկապես, եթե դեռ ոչինչ չի հասցրել գրել, անգամ «Թուրքական մարշը»։ Կնեղացնեք նրան ու ոչինչ էլ չի գրի։ Մի բան չի գրի, հետո մյուսը, ու աշխարհում կպակասի գեղեցիկ երաժշտությունը, կպակասեն լուսավոր զգացմունքներն ու մտքերը, ու նշանակում է, լավ մարդիկ էլ կպակասեն։

Իհարկե, մեկ ուրիշին կարելի է եւ նեղացել՝ ամեն մեկը հո Մոցարտ չի՞։ Բայց, այնուամենայնիվ, պետք չի, հանկարծ ու…

Մի՜ նեղացրեք մարդուն, պետք չի…

Դուք էլ այնպիսին եք, ինչպիսին նա է։

Լա՜վ նայեք իրար, մարդի՜կ:

Իմ կարծիքով այս փոքր ստեղծագործությունը շատ դրական մտքեր է փոխանցում: Միտքը նրանում է, որ նեղացնողը նույնպես կարող է հայտնվել նեղացվողի կարգավիճակում: Նեղացնելով տարածվում է վատը և բացասականը: Նաև դրանով կոտրում ենք մարդու ներաշխարհը և հնարավորությունները, և աշխարհը կորցնում է հանճար կամ լավ մարդ:

Աշխատանքի նպատակ. գործնական աշխատանքով տարբերել հաղորդիչներին և անհաղորդիչներին:

Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր. հաղորդալարեր, տագդիրի վրա ամրացված լամպ, անջատիչ, հոսանքի աղբյուր և տարբեր նյութերից պատրաստված մարմիններ:

Աշխատանքի ընթացք. տրված սարքերով այնքան փորձեցի հաղորդալարերով սարքերը միացնել մինչև լամպը միացավ, որից հետո երկու հաղորդալար առանձնացրեցի և նրանց մեջտեղում հերդականությամբ դրեցի տրված տարբեր նյութերից պատրաստված մարմինները: Նրանց ծայրերը միացրեցի առանձնացրած հաղորդալարերով:

7,8— րդ  դաս—ում անցածի կրկնողություն.  Քիմիական  տարրերի  պարբերական  օրենքը և համակարգը: Ատոմի բաղադրությունը և էլեկտրոնային  թաղանթի կառուցվածքը: Ատոմի  հատկությունները՝ ատոմի շառավիղ, իոնացման  էներգիա, խնամակցություն  էլեկտրոնի  հանդեպ, հարաբերական էլեկտրաբացասականություն, վալենատականություն  և  օքսիդացման  աստիճան:

Առաջադրանք․ Բնութագրեք  R տարրի ատոմը  ըստ  հետևյալ  սխեմայի.

Ածխածին՝

ա)  քիմիական  տարրի  նշանը ՝ C
բ)  կարգաթիվը` 6, միջուկի  լիցքը՝ +6
գ)  ատոմի  բաղադրությունը (պրոտոնների, նեյտրոնների, էլեկտրոնների  թիվը) N (նեյտրոն) = A (զանգվածի թիվ , Ar) — Z

N = 12 — 6 = 6

դ)  պարբերության  համարը` 2

ե)  խմբի  համարը, ենթախումբը (գլխավո՞ր  է, թե՞ երկրորդական), արտաքին

     էներգիական  մակարդակում  էլեկտրոնների  թիվը

զ)  էլեկտրոնների  բաշխումն  ըստ էներգիական  մակարդակների, լրիվ լրացված    

     էներգիական մակարդակների  թիվը…

է)  էլեկտրոնային  բանաձևը (էլեկտրոնների  բաշխումն ըստ էներգիական

      մակարդակների  և ենթամակարդակների)

ը)  ո՞ր հատկություններն  են  ավելի  ուժեղ  արտահայտված` մետաղակա՞ն, թե՞ 

      ոչ մետաղական…                                                                             

թ)  ինչպիսի՞  պարզ  և  բարդ  նյութերի  օրինակներ  գիտեք, որոնց  բաղադրության  մեջ          

      առկա  է  այդ   տարրի  ատոմներ

ժ)  Կատարեք  հաշվարկներ (որոշեք  այդ  տարրի  մեկ  ատոմի  զանգվածը` m_o (գ),

     տարրի  առաջացրած  օքսիդի  հարաբերական  մոլեկուլային  զանգվածը`Mr,

     տարրերի  զանգվածային   հարաբերությունները, զանգվածային  և մոլային  բաժինները

     օքսիդում):

AP : PB = 2 : 1

CP : PD = 2 : 1

AP = 12/3 x 2 = 8

CP = 12/3 = 8 ==> APC հավասարակողմ եռանկյուն է ==> AC = 8

AP x PB = CP x PD

x x (18 — x) = 4 x 18

18x — x² = 72

x² — 18x + 72 = 0

D = 324 — 288 = 36 = 6²

x1 = (18 + 6)/2 = 12

x2 = (18 — 6)/2 = 6

AP = 6 սմ

PB = 12 սմ

AM x BM = ըստ 2 հատվող լարերի կանոնի

AM x BM = CM x MD

AM x BM = (R — d) (R + d)

AM x BM = R² — d²

AD = AC + CD = 8x

AB² = AC x AD

81 = 2x x 8x

81 = 16x²

x = 9/4

AD = 8 x 9/4 = 18

AC x AB = AK x AL

AB = ?

AK = 9 — 7 = 2

AL = 2 + (2 x 7) = 16

AC = CB = x

AB = 2x

x x 2x = 2 x 16

2x² = 32

x = 4

AB = 2 x 4 = 8

MA² = MP² + PA²

MA² = 1125 + 900

MA = ✓2025

MA = 45

MP² = MB x MA

1125 = MB x 45

MB = 25

Քանի որ AC = BC ==> ABC հավասարասրուն եռանկյուն է ==> CH և բարձրություն է և միջնագիծ և կիսորդ:

Ոչ, քանի որ x — երի առանցքը հատում է մեկ կետում:

ա)

բ)

գ)

դ)

ա) 13 + 4 = 17

13 —-> 17 (4 միավոր դեպի աջ)

բ) 11 + (-6) = 5

5 <—— 11 (6 միավոր դեպի ձախ)

գ) -17 + (-5) = -22

— 22 <—— -17 (5 միավոր դեպի ձախ)

դ) -8 — 3 = -11

-11 <—— -8 (3 միավոր դեպի ձախ)

ե) 24 — (- 2) = 26

24 ——> 26 (2 միավոր դեպի աջ)

զ) -4 + 7 = 3

-4 ——> 3 (7 միավոր դեպի աջ)

1. Ո՞ր նյութերն են կոչվում պոլիմերներ, նշել դրանց մոնոմերները։
   
   Պոլիմերները այն նյութերն են, որոնք կազմված են մոնոմերներից։
   
   Ամինաթթուներ- սպիտակուցներ են։
   
   Մոնոսախարիդներ — ածխաջրերն են։
   
   Նուկլեոտիդներ — ԴՆԹ-ն և ՌՆԹ-ն են ։
   
2. Նկարագրել սպիտակուցների , ածխաջրերի , ճարպերի ֆունկցիաները՝ նշելով օրինակներ։
   
   Սպիտակուցներ — օգնում են մարմնին կառուցվել և աճել, կերտում են բջիջները, օգնում վերականգնվել ու պաշտպանվել հիվանդություններից։ Օրինակ՝ միսը, ձուն և կաթը տալիս են շատ սպիտակուցներ:
   
   
   Ածխաջրեր — հիմնականում տալիս են մարմնին էներգիա, որ մենք կարողանանք շարժվել ու աշխատել։ Օրինակ՝ հացը, շաքարը և կարտոֆիլը ունեն շատ ածխաջրեր:
   
   
   Ճարպեր — պահպանում են էներգիան, պաշտպանում օրգանները և օգնում մարմնին տաք մնալ։
   
   
   
   
   
3. Ի՞նչ ես հասկանում սպիտակուցի բնափոխում ասելով՝ բերել առօրյաում հանդիպող օրինակներ։
   
   
   Սպիտակուցի բնափոխում նշանակում է, որ սպիտակուցը փոխում է իր կառուցվածքը և կորցնում իր սկզբնական հատկությունները՝ տաքությունից, նյութերից կամ շփումից։
   
   Օրինակ՝ ձուն եփելիս, հեղուկը դառնում է պինդ: Կամ կաթի մեջ լիմուն ճզմելիս փաթիլավորվում է, դառնում է տվոռոգ:
   
   
4. Նկարագերլ նուկլեինաթթուների կառուցվածքը և ֆունկցիաները։
   
   Նուկլեինաթթուները լինում են երկու տեսակի՝ ԴՆԹ և ՌՆԹ։ Նրանք բաղկացած են մոնոմերներից, որոնք կոչվում են նուկլեոտիդներ։
   
   Նուկլեոտիդի կառուցվածքը բաղկացած է երեք մասից՝ շաքարից, ֆոսֆատային խմբից, ազոտային խմբից:
   
   ԴՆԹ-ն պահում է ժառանգական տեղեկությունը:
   
   ՌՆԹ-ն նպաստում է սպիտակուցների սինթեզին:

1. Առանձնացրե՛ք ածականները։

Խոշոր, անձրև, անտառ, քնքուշ, խեղճ, բարձր, աստառ, բողոք, արգավանդ, երջանիկ, ավանդ, տխուր, գուղձ, հարազատ, գորգ, ամբոխ, անիվ, գանգուր։ 

2. Կապակցությունների իմաստն արտահայտեք մեկ ածական անվանբ։

Ճահիճներով պատված — ճահճապատ

մանրէներ ծնող — մանրէածին

մորը սիրող — մայրասեր

մարդկանց ատող — մարդատյաց

մաքուր գրած — մաքրագիր

միայնակ կյանք վարող — մենակյաց

մեգով պատված — միգապատ

միշտ փթթած — մշտափթիթ 

թախծոտ դեմքով — թախծադեմ 

միրգ տվող — մրգատու

նոր տնկած — նորատունկ

նվեր տվող — նվիրատու

նուրբ հնչող — նրբահունչ 

շահույթ բերող — շահութաբեր 

շեկ վարսերով — շիկավարս

շատ շնորհներ ունեցող — շնորհաշատ

ինչքից զուրկ — ընչազուրկ 

ոսկուց ձուլված — ոսկեձույլ 

ուշքը կորցրած — ուշակորույս 

ջուր տանող — ջրատար 

3. Առանձնացրե՛ք որակական ածականները։ 

Խոր, ուժեղ, երկար, դառը, թույլ, հաստ, երկաթե, մայրենի, սուր, կեռ, խաղաղ, քարակոփ, բազմաշերտ, մագաղաթյա։ 

4. Առանձնացրե՛ք հարաբերական ածականները։ 

Առաջնակարգ, պղնփակոփ,  խելացի, պողպատակուռ, թթվաշ, թավշե, դժգոհ, բարձր, գեղեցիկ, պարզ, կավաշեն։ 

5. Առանձնացրե՛ք գերադրական աստիճանի ածականները։ 

Խստագույն, շագանակագույն, վատթարագույն, վիթխարագույն, միագույն, մանուշակագույն, հիմարագույն, դժվարագույն, ամենազգաց, ամենակոշտ, ամենաքիչ, ամենանուրբ, ցորնագույն։ 

6. Ընդգծե՛ք փոխանուն ածականները։ 

Նոր տարվա գիշերը  մեծերը մնացել էին տանը, իսկ ջահելներս շրջում էինք տնից տուն։ Հեռախոսիս միջի համարները պարբերաբար վերանայում եմ․ հները ջնջում եմ, նորերն եմ ավելացնում։ 

Պապս քաղում էր հասուն խնձորները․ հասունները դարսում էր փայտե արկղում, մանրերից տատս չիր էր անում։ 

7. Կազմի՛ր տրված ածականների բաղդատական եղանակը։ 

խորը, խելացի, գեղեցիկ, քաղցր 

ավելի խոշոր, ավելի խելացի, ավելի գեղեցիկ, ավելի քաղցր:

8. Գտե՛ք սխալները և ուղղե՛ք ։ 

Նա իմ ամենագեղեցկագույն զգեստն է։ — Ամենագեղեցիկ կամ գեղեցկագույն:

Դա ամենամեծագույն նվաճումն էր, որ մենք ունեցել ենք։ — Ամենամեծ կամ մեծագույն:

Սերոբը ամենաազնվագույն մարդն է, որին հանդիպել եմ։ — Ամենաազնիվ կամ ազնվագույն:

Մեդալը ամենալավագույն պարգևն էր, որ ստացա այս տարի։ — Ամենալավ կամ լավագույն:

9. Նկարագրե՛ք աշուն՝ օգտագործելով որքան հնարավոր է շատ ածականներ։ 
   Գունագեղ, տաք, փափուկ, զով, անձրևոտ, արևոտ, քամոտ, ոսկեգույն, դեղին, գեղեցիկ, գույնզգույն, կարմիր:
   
   
10. Լրացրե՛ք բաց թողնված բառերը։ 

Ըստ իմաստի՝ ածականները բաժանվում են երկու խմբի՝ որակական և հարաբերական:

Որակական ածականների մեծ մասն ունի համեմատության աստիճաններ։ 

Ածականն ունի համեմատության երեք աստիճան՝ դրական, բաղդատական, գերադրական:

Կրկնում ենք ողջ անցածը՝

1․ Նախակորիզավոր և կորիզավոր բջիջներ։Էջ5-8

2Կենդանի օրգանիզմի բաղադրություն, օրգանական, անօրգանական նյութեր, հիդրոֆիլ և հիդրոֆոբ նյութր:Էջ 11-12։  3Բջջի օրգանական նյութեր`ածխաջրերի, սպիտակուցներ, դրնաց կառուցվածքը՝ առաջնային, երկրորդային, երրորդային, չորրորդային կառուցվածք,բնափոխում, ֆունկցիան:Ածխաջրեր, ճարպեր դրանց կառուցվածքը: Էջ՝ 15-16։

4․Նուկլեյնաթթուներ, դրանց ֆունկցիաները, գենետիկական կոդ ։Էջ 25-26

Պատրաստվում եք բանավոր հարցման, կարգի եք բերում բլոգները, նշանակելու եմ ամփոփիչ գնահատականները։

Սիրելի սովորողներ,  խնդրում եմ ներբեռնել Համաշխարհային պատմության դասագիրքը:

Առաջադրանք 1

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ (XIX ԴԱՐ – XX ԴԱՐԻ ՍԿԻԶԲ) էջ 7-11-ը պատմել, եզրույթները սովորել , դասի ընթացքում հանդիպող բոլոր հարցերին գրավոր պատասխանել

Հումք ու շուկա պետք էր գործարաններին, դրա համար պետությունները կռվում էին։

Վիեննայում պետությունները բաժանեցին տարածքներ ու փորձեցին հավասարակշռություն պահել։

Հաագայում որոշեցին, որ վեճերը պետք է լուծվեն խաղաղությամբ ու սահմանեցին պատերազմի կանոններ։

Հավասարակշռությունը խախտվեց, որովհետև Գերմանիան ուժեղացավ և պետությունները սկսեցին նոր տարածքներ նվաճել։

1.Եռյակն ու Անտանտը ստեղծվեցին պետությունների անվտանգության և ազդեցության համար։

2.Իմ կարծիքով, հավասարակշռությունը խախտվեց, որովհետև Գերմանիան արագ ուժեղացավ և նոր տարածքներ ուզեց։

3.Իմպերիալիզմը ստիպեց պետություններին ձգտել նոր տարածքներ գրավել և մյուսների վրա իշխել։

Առաջադրանք 2

ԱԶԳԱՅԻՆ ՀԻՄՆԱԽՆԴԻՐԸ ԲԱԶՄԱԶԳ  ՏԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՒՄ, էջ 14-19-ը,պատմել, եզրույթները սովորել , դասի ընթացքում հանդիպող բոլոր հարցերին գրավոր պատասխանել

1. Համացանցից օգտվելով՝ պարզի՛ր նրանցից առնվազն երեքի անունը։
Գնահատի՛ր նրանց դերը հեղափոխության մեջ (աշխատանքը ներկայացրո՛ւ
2–3 րոպեանոց ելույթի միջոցով)

2.Ժամանակակից քարտեզի վրա ցո՛ւյց տվեք այն տարածքը, որն զբաղեցնում էր
Ավստրո–Հունգարական կայսրությունը։ Ներկայիս ո՞ր պետություններն էին
մտնում կայսրության կազմի մեջ։

3*. Վերհիշելով պետության և կառավարման համակարգի մասին «Հասարակագիտությունից» սովորածը՝ փորձի՛ր կանխատեսել այն ներքին հիմնախնդիրները, որոնց կարող էր բախվել երկկենտրոն կայսրությունը։

4*. Օգտվելով քարտեզից՝ կազմի՛ր այն տարածքների ցանկը, որոնք գրավել էր
Ռուսաստանը 1796–1914 թթ. ընթացքում։ Հայկական ո՞ր տարածքներն են միացվել կայսրությանը (վերհիշի՛ր նաև Հայոց պատմության 8–րդ դասարանում քո
սովորածը, որ կօգնի ամբողջական պատասխան տալու)։

ԱՄՓՈՓԻՉ ԵՎ ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ
1. Թվարկի՛ր քեզ հայտնի ազգային պետություններ:
2.* Քո կարծիքով ինչո՞ւ են ազգերը ձգտում ունենալու անկախ պետություն։
3. Թվարկի՛ր Ավստրիական կայսրության կազմում մտնող երկրներն ու ժողովուրդներին։
4.* Ի՞նչ արդյունք ունեցավ 1848–1849 թթ. հեղափոխությունը Ավստրիական կայսրությունում։
5. Ե՞րբ և իրավական ո՞ր հիմքով ստեղծվեց երկկենտրոն տերությունը։
6.* Ո՞րն էր Ավստրո–Հունգարիայի ներքին կյանքի գլխավոր հիմնախնդիրը։
7. Թվարկի՛ր Ռուսաստանյան կայսրությունում ապրող ազգերի և ժողովուրդների։
8. Փորձի՛ր ընդհանուր կողմերով բնութագրել բազմազգ տերությունը։
9.* Ներկայացրո՛ւ ռուսական գերիշխանության բացասական և դրական կողմերը Ռուսաստանում ապրող ազգերի և ժողովուրդների համար։
1**. Ուսումնասիրե՛ք այսօր գոյություն ունեցող պետությունների պետական կառավարման
համակարգերը, այն խնդիրներն ու մարտահրավերները, որոնց բախվում են
ժամանակակից բազմազգ պետությունները, և ներկայացրե՛ք պետությունների
փորձը դրանց հաղթահարման հարցում։
ՀԵՏԱԶՈՏԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ
ԳՈՐԾՆԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ
1. Ներկայացրո՛ւ Ավստո–Հունգարիայի պետական կառավարման համակարգը գծապատկերի տեսքով։
2.* Արտահայտի՛ր քո վերաբերմունքը այդ համակարգի արդյունավետության և հեռանկարի մասին։

ՆՊԱՏԱԿԱՅԻՆ ԽՈՍՔ
1. Ռուսաստանը, ինչպես նաև Ավստրո–Հունգարիան պատկերավոր անվանում էին «ժողովուրդների բանտ»։ Ինչո՞ւ է կայսրություններին տրվել նման բնորոշում։ Ուսումնասիրի՛ր և դուրս բեր այն հիմնական կետերը, որոնք հիմք են հանդիսացել հիշյալ բնորոշման համար։ Պատրաստի՛ր 3–4 րոպեանոց ելույթ և ներկայացրո՛ւ դասարանում։
ԱՐԺԵՔ ԵՎ ՎԵՐԱԲԵՐՄՈՒՆՔ
1. Գնահատի՛ր այն ճանապարհը, որով ճնշված ազգերը անցնում են անկախության
հասնելու համար։
2. Գնահատի՛ր ուժեղ կայսրի/ղեկավարի դերը բազմազգ տերությունների պահպանման գործում։