~ Կարոլինա Եսայանի ուսումնական բլոգ ~

1. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական և պատասխանի՛ր հարցերին:

Մի ձեռնարկատեր հասարակությանը զվարճացնելու համար կառուցել էր գնդաձև սենյակ հիշեցնող զվարճալի և ուսանելի կարուսել:

Հասարակությանը զվարճացնելու համար կառուցել էր գնդաձև սենյակ հիշեցնող զվարճալի և ուսանելի կարուսել մի ձեռնարկատիրոջ կողմից:

Ինչո՞ւ սովորական իրերի իրար ձգելը մենք չենք նկատում:

Ինչո՞ւ սովորական իրերի իրար ձգվելը մենք չենք նկատում:

Քամին սկզբում քշեց թեթև, թույլ ամրացրած տանիքները:

Թեթև, թույլ ամրացրած տանիքները քշվում էին քամու կողմից։

Նուրբ շղարշը տաքացնում է դեմքը:

Դեմքը նուրբ տաքացվում է շղարշի կողմից։

Մրջյունները ծածկել էին սեղանը:

Սեղանը ծածկվել էր մրջյունների կողմից։

Ձնհալի մի բաժակ մաքուր ու սառը ջուրը փրկեց հիվանդին: 

Հիվանդը փրկվեց ձնհալի մի բաժակ մաքուր ու սառը ջրի շնորհիվ։

2. Նախադասություններն ըստ օրինակի փոխի՛ր (դարձրո՛ւ ներգործական):

Սիրտը գերվեց աղջկա մի ժպիտից:

Աղջկա մի ժպիտը գերեց սիրտը։

Այս ծառի տակ ինչ-որ մեկի կողմից գանձ է թաղվել:

Ինչ֊որ մեկը այս ծառի տակ գանձ է թաղել։

Քարը մաշվել, հարթվել էր անձրևից ու քամուց:

Անձրևը ու քամին հարթել, մաշել էին քարը։

Քարտը լրացվում է միայն չափահաս քաղաքացիների կողմից:

Միայն չափահաս քաղաքացիներն են լրացնում քարտը։

Մնացածը բանավոր ենք կատարել

3. Դո՛ւրս գրիր այն բայերը, որոնք կարող են կրավորական դաոնալ, և դարձրո՛ւ:

Օրինակ`

փնտրել — փնտրվել:

Վազել, երգել, ցրել, կոտրել, դնել, թռչել, թրջել, գալ, գնալ, հեռանալ, հեռացնել, հնարել, ներել, լուսանալ, մթնել, մթնեցնել, բարձրանալ, թխել, մրմռալ, մաքրել, դողալ, վախենալ, սրբել, կարել, հավաքել, սարսռալ, հաչել, սիրել, մլավել, ծիծաղել, խոսել, հուզել, վիճել:

——

երգվել, ցրվել, կոտրվել, դրվել, թրջվել, ներվել, մթնեցվել, թխվեց, մաքրվել, սրբվել, կարվել, հավաքվել, սիրվել, հուզվել

499. Արտահայտությունը ձևափոխե՛ք կատարյալ տեսքի բազմանդամի.

ա) (a + b)² + 4a(a + b) 

a² + 2ab + b² + 4a² + 4ab =  5a²  + 6ab + b²

գ) (3a + b)² + (a + b)(a − 2b)

9a²  + 6ab + b² + a² + 2ab + ab – 2ab   =  10a² + 5ab – b²

501. Արտահայտությունը ներկայացրե՛ք բազմանդամի քառակուսու (գումարի քառակուսու) տեսքով.

ա) x² + 6x + 9 = (x + 3)²

գ) a² + 8ab + 16b²  = (a + 4b)²

504. Ձևափոխե՛ք կատարյալ տեսքով բազմանդամի.

ա) (b − a )² = b² – 2ab + a²  

գ) (x − 1)² = x²   — 2x  + 1²  

ե) (2b − 5)² = 4b² – 20b + 5²

<C = 180 — (<A + <B ) = 70º

Քանի որ <A = <C = 70º => ABC հ/ս => AB = BC = 6 սմ։

Պատ․՝ ոչ, քանի որ եռանկյան ցանկացած կողմ պետք է փոքր լինի մնացած երկու կողմերի գումարից։

Քանի որ ABC հ/ս => <A = <C = 23 սմ , B = 11 սմ

P = <A + <C + <B = 23 + 23 + 11 = 57 (սմ)

Քանի որ AM միջ․ => BM = MC

Ըստ եռանկյան անհավասարության

AM < AB + BM , AM < AC + CM , BM = MC => AM < AB , AM < AC

2 AM < AB + AC

AM < (AB + AC) : 2

Քանի որ AB տրամագիծ է => AB= 2 R

Քանկ որ KO = OM = R => KO + OM = 2 R

Դիտարկենք ∆KOM

Ըստ եռանկյան անհավասարության KM < KO + OM => KM < 2R => KM < AB

Կարդա՛ ,,Ձմռան գիշեր,, պատմվածքը:
Դուրս գրի՛ր և բացատրի՛ր անհասկանալի բառերը:

Անհասկանալի բառեր չկաին։

Բնութագրի՛ր Հակոբին:

Հակոբը մի գյուղացի էր, որը չէր կարողանում գիշերները քնել, նա շատ էր սիրում մտածել ամեն ինչի և ամենքի մասին։ Նա շատ էր սիրում խոսել և իր մտքերը պատմել։

Քո հիմնավոր կարծիքը գրի՛ր պատմվածքի վերաբերյալ:

Ըստ երևույթին, պատմությունն այն մասին է , որ անգամ ձմռան երկար գիշերները և կրկնվեղ անքնությունը բարի մարդուն չեն փոխում, իսկ Հակոբի բարի մարդ լինելը մենք հասկանում ենք նրա մտքերից։ Նա անգամ անքնության ժամանակ մտածում էր ուրիշների մասին։ Մտածում էր այս կամ այն երևույթը, ինչ վատ հետևանքներ կարող է ունենալ։ Նաև պատմությունն այն մասին, որ Հակոբը ոչ միային բարի, այլ նաև մարդասեր կերպար էր, թեև նա ժամանակ առ ժամանակ արթնացնում էր կնոջը իր մտքերով կիսվելու համար։

Տնային

Ապրիլ — ամփոփում / բանավոր քննարկում /

ՊՀ-ը  կազմված է յոթ պարբերություններից և ութ խմբերից:1−3 պարբերությունները կոչվում են փոքր, 4−6՝ մեծ, իսկ 7-ը՝ անավարտ: 

---

Ատոմն ունի բարդ կառուցվածք, այն կազմված է դրական լիցքավորված միջուկից և նրա շուրջը գտնվող բացասական լիցք ունեցող էլեկտրոններից: Միջուկն իր հերթին կազմված է դրական լիցք ունեցող մասնիկներից և լիցք չունեցող ` նեյտրոններից: 

---

Քիմիական   կապը փոխազդեցություն է էլեկտրոնների և միջուկների միջև, 
որը հանգեցնում է մոլեկուլում ատոմների միացմանը: Ներկայումս հիմնականում դասակարգվում ենք կովալենտային,իոնային և մետաղային կապեր: 

Կովալենտային կապ առաջանում է ոչ մետաղների ատոմների միջև:

Իոնային կապ առաջանում է մետաղների և ոչ մետաղների ատոմների միջև:

Մետաղական կապ առաջանում է մետաղական պարզ նյութերում և համաձուլվածքներում։

Դասարանական

Նոր թեմա

494. Գրե՛ք արտահայտության քառակուսու տեսքով.

ա) 0.01 = (0,1)²

բ) 9x² = (3x)²

գ) a²b⁴ = (ab²)²

դ) a⁸b¹⁰ = (a⁴b⁵)²

ե) 49a⁶ = (7a³)²

զ) 10¹⁰ = (10⁵)²

է) ab³ ⋅ a⁵b = a⁶b⁴ = (a³b²)²

495. Միանդամը գրե՛ք կատարյալ տեսքով.

ա) (8x)² = 64x²

բ) (0.5a)² = 0,25a²

գ) (3ab)² = 6a²b²

դ) (6mn)² = 36m²n²

ե) (x³)² = x⁶

զ) (a²b)² = a⁴b²

է) (xy³)² = x²y⁶

496. Արտահայտությունը ձևափոխե՛ք կատարյալ տեսքով բազմանդամի.

ա) (x + y)² = x² + 2xy + y²

բ) (a + 5)² = a² + 10a + 25

գ) (2 + x)² = 2² + 2 ⋅ 2 ⋅ x + x² = 4 + 4x + x²

դ) (3x + 1)² = 9x² + 6x + 1

ե) (2x + 3y)² = (2x)² + 12xy + (3y)² = 4x² + 12xy + 9x²

զ) (7a + 2b)² = 49a² + 28ab + 4b²

497. Օգտվելով գումարի քառակուսու բանաձևից՝ բացե՛ք փակագծերը.

ա) (a² + b)² = a⁴ + 2a²b + b²

բ) (x² + y²)² = x⁴ + 2x²y² + y⁴

գ) (2x + a³)² = 4x² + 4xa³ + a⁶

դ) (3x² + 1)² = 9x⁴ + 6x² + 1

ե) (5 + 0.1x)² = 25 + x + 0,01x²

զ) (x³ + 7)² = x⁶ + 14x + 49

498. Հաշվե՛ք՝ օգտվելով գումարի քառակուսու բանաձևից.

ա) 101² = (100 + 1)² = 10000 + 200 + 1 = 10201

բ) 21² = (20 + 1)² = 400 + 40 + 1 = 441

գ) 45² = (40 + 5)² = 1600 + 400 + 25 = 2025

դ) 62² = (60 + 2)² = 3600 + 240 + 4 = 3844

1. Տրված նախադասություններին երկրորդական նախադասություններ ավելացրու՝ դրանք տրվածներին կապելով  երբ, որ, թե, եթե, ինչպես, որովհետև, որպեսզի և այլ շաղկապներով ու շաղկապական բառերով:

Օրինակ`
Մինչև կրակելն աղվեսները փախան:- Մինչև  կրակելն աղվեսները փախան, որովհետև  անզգույշ շարժումից թփերը խշխշացին:

Խլեզները Մթնաձորում մարդուց չեն փախչում:

Խլեզները Մթնաձորում մարդուց չեն փախչում, որովհետև Մթնաձորում մարդիկ քիչ են հանդիպում։

Վայրի անտառի պես էր անտառապահ Պանինը:

Վայրի անտառի պես էր անտառապահ Պանինը, ինչպես վայրի կենդանիները։

Արջը ոռնոցով մի ոստյուն էլ արեց։

Արջը ոռնոցով մի ոստյուն էլ արեց, որ հասնի զոհին։

Մթնաձորում սկսվեց անհավասար մի կռիվ մարդու և գազանի միջև։

Մթնաձորում սկսվեց անհավասար մի կռիվ մարդու և գազանի միջև, ինչպես Մհերի և առյուծի միջև։

Ջուրը բակի ջրհորից բերեք։

Ջուրը բակի ջրհորից բերեք։ որպեսզի սառը լինի։

2.  Ըստ տրված կաղապարների՝  կազմի՛ր բարդ նախադասություններ:

Թեկուզ ուզում եմ քնել , այնուամենայնիվ պետք է դասերս ավարտեմ:
Թեպետ շատ էր ուզում պաղպաղակ գնել, սակայն մանրադրամը վերադարձրեց մայրիկին:
Չնայած որ արջը մեծ է չափսերով, բայց աղվեսը մեծ է խորամանկությամբ:
Թեև արցախցիները երազում են վերադարձի մասին,  բայց և այնպես ստիպված են մնալ Հայաստանում:

Աշխատանք դասարանում

1. Ա և Բ նախադասությունների տարբերությունները գտի´ր: Մնացած նախադասություններն ինքդ փոխի՛ր (կրավորակա´ն դարձրու):

Ա. Ծուխը մրոտել էր առաստաղն ու պատերը:
Բ. Առաստաղն ու պատերը մրոտվել էին ծխից:
Ա. Պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացի փրկել էր նրան:
Բ. Նա փրկվել էր պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացու կողմից:
Ա. Սպիները ծածկել էին նրա ամբողջ մարմինը:
Բ. Նրա ամբողջ մարմինը սպիներով էր ծածկվել:

——

Ա – ներգործական

Բ – կրավորական

Անցած տարիները կնճռոտել էին կնոջ դեմքը:

Կնոջ դեմքը կնճռոտվել էր անցած տարիներից:

Դահլիճը լավ կահավորել էին:

Դահլիճը լավ կահավորվել էր:

Մեր ժողովուրդը մշակութային շատ արժեքներ է ստեղծել:

Մշակութային շատ արժեքներ էր ստեղծվել մեր ժողովրդի կողմից:

2. Տրված բայերը դարձրու կրավորական: Ինչի՞ օգնությամբ դարձրիր:

Օրինակ`

գտնել — գտնվել, նետել — նետվել:

Գրել – Գրվել

գրավել – գրավվել

ծեծել – ծեծվել

թրջել – թրջվել 

թխել – թխվել

տաշել – տաշվել 

վրդովել – վրդովվել

կապել – կապվել 

սպանել – սպանվել

նկարել – նկարվել

կեղտոտել – կեղտոտվել։

Մենք կրավորական ենք դարձնում ավելացնելով «վ»։

3. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական:

Քամին երկնքով մեկ հալածում էր ամպերին: –
Ամպերը երկնքով մեկ հալածվում էին քամուց:

Այս նկարը պատին պապս է ամրացրել: – Այս նկարը ամրցվել է պատին պապիս կողմից։
Այս գիրքը նաև ընկերս է կարդացել: – Այս գիրքը կարդացվել է նաև ընկերոջս կողմից:
Առավոտյան ցողը թրջել էր ոտքերը: – Ոտքերը թռջվել էին առավոտյան ցողից:
Տերը շանը կապել էր ծառից: – Շունը կապվել էր ծառից տիրոջ կողմից։

Տարբեր մարդիկ տարբեր ձևով էին պատմում առավոտվա դեպքը: – Առավոտվա դեպքը պատմվում էր տարբեր ձևով տարբեր մարդկանց կողմից:

Սարքերը թեթև ցնցում գրանցեցին: – Թեթև ցնցումը գրանցվեց սարքերով:

Ինստիտուտի աշխատակիցները մարդկանց զգուշացրին սպասվող փոթորկի մասին: – Մարդկանց սպասվող փոթորիկի մասին զգուշացվեց ինստիտուտի աշխատակիցների կողմից։

Անտառում այդ երեխային որսորդներն էին գտել: – Երեխան անտառում գտնվել էր վորսորդների կողմից։

Տղային միշտ նույն երազն էր կախարդում: – Տղան կախարդվում էր միշտ նույն երազով:

Վարպետի խնամքոտ ձեռքը տաշում ու իրար կողքի էր դնում քարերը: – Վարպետի խնամքոտ ձեռքերով , քարերը տաշվում ու դրվում էին իրար կողքի։

Շինարարությունն ավարտին հասցրին: – Շինարարությունը ավարտին հասցվեց։

Դասի հղումը

Պատրաստել սահիկաշար անասնապահության մասին