Յուրաքանչյուր անհատի բնավորությունը և վարքագիծը ձևավորվում են այն միջավայրից և ժամանակաշրջանից, որտեղ նա ապրում է։ Պատերազմները, սոցիալական պայմանները, կրթությունը և հասարակական արժեքները կարող են մարդու մեջ զարգացնել թե՛ ուժեղ, թե՛ թույլ կողմեր՝ ազդելով նրա բարոյական ընտրությունների վրա։
Ժամանակաշրջանն ու միջավայրը մեծապես ձևավորում են անհատի բարոյական հատկանիշները, իսկ պետական գործչի համար դրանք պետք է լինեն հատկապես բարձր և պատասխանատու։
Րաֆֆու «Խենթը» ստեղծագործության դրվագում Վարդանը հայտնվում է քաղաքում և տեսնում զարգացած, կազմակերպված հասարակություն։ Այդ միջավայրում ամեն քաղաքացի զինվոր է, և չկա զինվորանոցի անհրաժեշտություն, ինչը ցույց է տալիս հասարակության բարձր կազմակերպվածության մակարդակը։ Սակայն միևնույն ժամանակ, նույն միջավայրում ընթանում են նաև հակասական խոսակցություններ ու շահերի բախումներ, որտեղ մարդիկ փորձում են տարբեր ճանապարհներով հասնել իրենց նպատակներին։ Սա ցույց է տալիս, որ նույնիսկ զարգացած միջավայրում անհատի բարոյական դիրքորոշումը կարող է տատանվել՝ կախված իր շրջապատից և ժամանակի պահանջներից։
Նման օրինակ կարելի է տեսնել նաև պատմական հատվածում, որտեղ ներկայացվում է Արամ Մանուկյանի գործունեությունը Հայաստանի Հանրապետության կայացման շրջանում։ Այդ ժամանակաշրջանը շատ ծանր էր՝ պատերազմներ, պետականության կորուստ և նոր պետության ստեղծման անհրաժեշտություն։ Արամ Մանուկյանը այդ պայմաններում դրսևորեց բարձր բարոյական հատկանիշներ՝ պատասխանատվություն, հայրենասիրություն, վճռականություն և կազմակերպչական ունակություններ։ Նա կարողացավ միավորել մարդկանց, կազմակերպել ինքնապաշտպանություն և հիմք դնել պետական կառույցների ձևավորմանը։ Սա ցույց է տալիս, որ դժվար ժամանակաշրջանը կարող է անհատին դարձնել ավելի ուժեղ և պետական մտածողությամբ առաջնորդ։
Պետական գործիչը պետք է լինի արդար, պատասխանատու, հայրենասեր, հեռատես և կարողանա իր անձնական շահը ստորադասել ժողովրդի շահին։ Միայն այդ դեպքում նա կարող է ճիշտ որոշումներ ընդունել և առաջնորդել պետությունը։
Այսպիսով՝ ժամանակաշրջանն ու միջավայրը մեծ ազդեցություն ունեն մարդու բնավորության ձևավորման վրա, սակայն հատկապես պետական գործիչը պետք է կարողանա պահպանել իր բարոյական բարձր արժեքները ցանկացած իրավիճակում։ Իմ երազանքի Հայաստանը այն պետությունն է, որտեղ կան արդարություն, խաղաղություն, զարգացած կրթություն և միասնություն, և որտեղ յուրաքանչյուր քաղաքացի իրեն զգում է պաշտպանված ու կարևոր իր երկրի համար։
~ Կարոլինա Եսայանի ուսումնական բլոգ ~ 