Հանրահաշիվ 8

Քառակուսային հավասարում

Գտեք քառակուսային հավասարման արմատները:

ա) D = B2 — 4ac = 49 — 48 = 1

x1 = (-b + √D)/2a = (-7 + 1)/-4 = 6/4 = 3/2

x2 = (-b — √D)/2a = (-7 — 1)/-4 = 8/4 = 2

բ) D = 25 + 54 = 79

x1 = (-5 + √79)/-28

x2 = (-5 — √79)/-28

գ) 0.2y2 + 0.4y — 7 = 0

D = 0.16 + 5.6 = 5.76 = 2.42

x1 = (-0.4 + 2.4)/0.4 = 2/0.4 = 5

x2 = (-0.4 — 2.4)/0.4 = -2.8/0.4 = -7

դ) y2 — 2y + 2.91 = 0

D = 4 — 11.64 = -7.64 < o

Արմատ չունի

ե) D = 9 — 9 = 0

x1,2 = 3/0.5 = 6

զ) D = 100 — 100 = 0

x1,2 = 10/0.4 = 25

5 x 3 = 15

ա)

20t — 5t2 = 15

-5t2 + 20t — 15 = 0

t2 — 4t + 3 = 0

D = 16 — 12 = 4 = 22

t1 = (4 + 2)/2 = 6/2 = 3

t2 = (4 — 2)/2 = 2/2 = 1

Պատ:՝ 1 և 3:

բ)

3 — 1 = 2

Պատ:՝ 2 վայրկյան:

ա) x2 + 7x — 16 = 2

x2 + 7x — 18 = 0

D = 49 + 72 = 121 = 112

x1 = (-7 + 11)/2 = 4/2 = 2

x2 = (-7 — 11)/2 = -18/2 = -9

բ) x2 + 6x + 6 = 1

x2 + 6x + 5 = 0

D = 36 — 20 = 16 = 42

x1 = (-6 + 4)/2 = -2/2 = -1

x2 = (-6 — 4)/2 = -10/2 = -5

գ) 5x2 — 16x + 3 = 0

D = 256 — 60 = 196 = 142

x1 = (16 + 14)/10 = 30/10 = 3

x2 = (16 — 14)/10 = 2/10 = 1/5

դ) 3x2 — 4x + 3 — x — 1 = 0

3x2 — 5x + 2 = 0

D = 25 — 24 = 1

x1 = (5 + 1)/6 = 6/6 = 1

x2 =(5 — 1)/6 = 4/6 = 2/3

ե) 7x2 — 3x + 1 — 4x — 1 = 0

7x2 — 7x = 0

x (7x — 7) = 0

x = 0 | x = o

7x — 7 = o | x = 1

զ) 2x2 + 12x + 3 — 7x2 + 30x — 19 = 0

-5x2 + 42x — 16 = 0

D = 1764 — 320 = 1444 = 382

x1 = (-42 + 38)/-10 = -4/-10 = 2/5

x2 = (-42 — 38)/-10 = 80/10 = 8

ա) 4x2 — 12x + 9 — 11x + 19 = 0

4x2 — 23x + 28 = 0

D = 529 — 448 = 81 = 92

x1 = (23 + 9)/8 = 32/8 = 4

x2 = (23 — 9)/8 = 14/8 = 7/4

բ) 16x2 + 40x + 25 — 5x2 — 4x = o

11x2 + 36x + 25 = o

D = 1296 — 1100 = 196 = 142

x1 = (-36 + 14)/22 = -22/22 = -1

x2 = (-36 — 14)/22 = -50/22 = -25/11

դ) 3x2 + 9x — x — 3 — x — 6x2 = 0

-3x2 + 7x — 3 = 0

D = 49 — 36 = 13

x1 = (-7 + √13)/-6

x2 = (-7 — √13)/-6

Հայոց լեզու

Գործնական Աշխատանք(Դասարանական

1. Ա և Բ նախադասությունների տարբերությունները գտի´ր: Մնացած նախադասություններն ինքդ փոխի՛ր (կրավորակա´ն դարձրու):

Ա. Ծուխը մրոտել էր առաստաղն ու պատերը:
Բ. Առաստաղն ու պատերը մրոտվել էին ծխից:
Ա. Պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացի փրկել էր նրան:
Բ. Նա փրկվել էր պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացու կողմից:
Ա. Սպիները ծածկել էին նրա ամբողջ մարմինը:
Բ. Նրա ամբողջ մարմինը սպիներով էր ծածկվել:

Ա — Ներգործական

Բ — Կրավորական

Անցած տարիները կնճռոտել էին կնոջ դեմքը:

Կնոջ դեմքը կնճռոտվել էր անցած տարիներից:


Դահլիճը լավ կահավորել էին:

Դահլիճը լավ կահավորված էր:


Մեր ժողովուրդը մշակութային շատ արժեքներ է ստեղծել:

Մշակութային շատ արժեքներ էին ստեղծվել մեր ժողովրդի կողմից:

2. Տրված բայերը դարձրու կրավորական: Ինչի՞օգնությամբ դարձրիր:

Օրինակ`

գտնել — գտնվել, նետել — նետվել:

Գրել — գրվել

ծեծել — ծեծվել

թրջել — թրջվել

թխել — թխվել

տաշել — տաշվել

վրդովել — վրդովվել

գրավել — գրավվել

կապել — կապվել

սպանել — սպանվել

նկարել — նկարվել

կեղտոտել — կեղտոտվել

3.Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական:

Օրինակ՝

Քամին երկնքով մեկ հալածում էր ամպերին: — Ամպերը երկնքով  մեկ հալածվում  էին քամուց:

——


Այս նկարը պատին պապս է ամրացրել: – Այս նկարը ամրացվել է պատին պապիս կողմից:
Այս գիրքը նաև ընկերս է կարդացել: – Այս գիրքը կարդացվել է նաև ընկերոջս կողմից:
Առավոտյան ցողը թրջել էր ոտքերը: – Ոտքերը թրջվել էին առավոտյան ցողից:
Տերը շանը կապել էր ծառից: — Շունը կապվել էր ծառից տիրոջ կողմից:
Տարբեր մարդիկ տարբեր ձևով էին պատմում առավոտվա դեպքը: — Առավոտվա դեպքը պատմվում էր տարբեր մարդկանց կողմից տարբեր ձևով:
Սարքերը թեթև ցնցում գրանցեցին: — Թեթև ցնցում գրանցվեց սարքերի կողմից:
Ինստիտուտի աշխատակիցները մարդկանց զգուշացրին սպասվող փոթորկի մասին: — Մարդիկ զգուշացվեցին սպասվող փոթորկի մասին ինստիտուտի աշխատակիցների կողմից:
Անտառում այդ երեխային որսորդներն էին գտել: — Երեխան գտնվել էր անտառում որսորդների կողմից:
Տղային միշտ նույն երազն էր կախարդում: — Տղան միշտ կախարդվում էր նույն երազով:
Վարպետի խնամքոտ ձեռքը տաշում ու իրար կողքի էր դնում քարերը: — Քարերը տաշվում ու իրար կողքի էին դրվում վարպետի խնամքոտ ձեռքով:
Շինարարությունն ավարտին հասցրին: — Շինարարությունն հասցվեց ավարտին:

4. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական և պատասխանի՛ր հարցերին:

Մի ձեռնարկատեր հասարակությանը զվարճացնելու համար կառուցել էր գնդաձև սենյակ հիշեցնող զվարճալի և ուսանելի կարուսել:

Հասարակությանը զվարճացնելու համար կառուցվել էր գնդաձև սենյակ  հիշեցնող  զվարճալի և ուսանելի կարուսել, մի ձեռնարկատիրոջ կողմից:

ձեռնարկատեր  — ձեռնարկատիրոջ

կարուսել — լրացումը դարձել է ենթակա:

Ինչո՞ւ սովորական իրերի իրար ձգելը մենք չեն նկատում:

Ինչո՞ւ սովորական իրերի իրար ձգվելը չի նկատվում մեր կողմից:

մենք — մեր

իրեր — լրացումը դարձել է ենթակա:


Քամին սկզբում քշեց թեթև, թույլ ամրացրած տանիքները:

Սկզբում թևթև և թույլ ամրացված տանիքները քշվեցին քամու կողմից:

քամին — քամու

տանիքներ — լրացումը դարձել է ենթակա:


 Նուրբ շղարշը տաքացնում է դեմքը:

Դեմքը տաքանում է նուրբ շղարշով:

շղարշը — շղարշով

դեմք — լրացումը դարձել է ենթակա:


Մրջյունները ծածկել էին սեղանը:

Սեղանը ծածկվել էր մրջյունների կողմից:

մրջյունները — մրջյունների

սեղան — լրացումը դարձել է ենթակա:


Ձնհալի մի բաժակ մաքուր ու սառը ջուրը փրկեց հիվանդին:

Հիվանդը փրկվեց ձնհալի մի բաժակ մաքուր ու սառը ջրով:

ջուրը — ջրով

հիվանդ — լրացումը դարձել է ենթակա:

Ինչպե՞ս է փոխվում տրված նախադասության ենթական:


Տրված նախադասության ո՞ր անդամն է դառնում կրավորական նախադասության ենթակա:

Գրականություն

Զահրատ (ԿԱՂԱՆԴԻ ԾԱՌ)

ԿԱՂԱՆԴԻ ԾԱՌ

Որպէսզի կաղանդ տօնենք տեւական
ուր որ գացինք
ուր որ գաղթեցինք
մեզի հետ
մեր ծառն ալ տարինք

Թէ մարեցաւ մոմերէն մին
տեղը չորս մոմ վառեցինք
թէ խաղալիկ մը կոտրեցաւ
կամ ժապաւէն մը փրթաւ
տեղը միշտ նորը դրինք

Բայց չգիտցանք-
արմատները ե՞րբ չորցան
ոստերուն մէջ աւիշը ե՞րբ ցամքեցաւ.

Եւ հիմա – ծառը աւելի շքեղ
թէպէտ շողշողուն
սակայն մերը չէ

Այս բանաստեղծությունը նրա մասին է, թե ինչպես մարդիկ փորձում են իրենց ավանդույթները պահպանել, բայց ժամանակի ընթացքում կորցնում են իրենց խորքային իմաստը։ Զահրատը փորձում է բացատրել, որ արտաքին շքեղությունը չի կարող փոխարինել ներքին արժեքին։ Թեև ծառը գեղեցիկ է թվում, այն այլևս «մերը չէ», որովհետև արմատները չորացել են։

Գրականություն

Զահրատ

Զահրատը (իսկական անունը՝ Զարեհ Յալտըզճյան) ծնվել է 1924 թվականի մայիսի 10-ին Կոստանդնուպոլսում (ներկայիս Ստամբուլ)։ Նա ավարտել է Կ. Պոլսի Մխիթարյանի լիցեյը 1942 թվականին և շարունակել ուսումը Ստամբուլի պետական համալսարանի դեղագործական և բժշկական ֆակուլտետներում, սակայն չի ավարտել դրանք։ Աշխատակցել է պոլսահայ թերթերին ու հանդեսներին, եղել «Մարմարա» օրաթերթի գրականության բաժնի վարիչ և «Սան» պարբերականի խմբագիր։ 1963 թվականին ամուսնացել է Անաիս Անդրեասյանի հետ։

Զահրատի առաջին բանաստեղծությունները լույս են տեսել 1943 թվականին։ Նրա ստեղծագործությունները ներառում են «Մեծ քաղաքը» (1960), «Գունաւոր սահմաններ», «Բարի երկինք», «Բանաստեղծութիւններ», «Ծայրը ծայրին» և այլ ժողովածուներ։ Հայաստանում հրատարակվել են «Մեծ քաղաքը» (1978), «Առանց քարի, առանց խաչի խաչքար» (1998) և «Բառերուն տակի քերթվածը» (2004) ժողովածուները։ Զահրատի բանաստեղծություններին բնորոշ են մեծ քաղաքում ապրող «փոքր» մարդու ողբերգականությունը, թեմաների բազմազանությունը և թարմ արտահայտչաձևերի յուրօրինակությունը։ Նրա առանձին գրքեր թարգմանվել են անգլերեն, ֆրանսերեն, հունարեն և լիտվերեն։

Զահրատը մահացել է 2007 թվականի փետրվարի 20-ին Ստամբուլում։

Կենսաբանություն 8

Դեկտեմբերի 9-15

Ընկերներ ջան, այս շաբաթ ներկայացնելու եք․

Լրացուցիչ աշխատանք, պատասխանել հարցերին․

1.Որո՞նք են կմախքի բաժինները:

Գանգը, իրանը, վերջույթները։


2. Ի՞նչ բաժիններից է կազմված իրանի կմախքը:

Ողնաշարից, կրծքավանդակից, կոնքից։


3. Ի՞նչ ոսկրերից է կազմված կրծքա վանդակը:

Կողերից, կրծոսկրից և կրծքային ողերից։


4.Ի նչպիսի՞ առանձնահատկություններ ունի մարդու կմախքը` կապված ուղղաձիգ քայլվածքի հետ:

ողնաշարի կորություն, լայն կոնք, երկար ոտքեր, ոտնաթաթի կամար։


5. Ի՞նչ դեր են կատարում ողնաշարիկորությունները:

Պահում են մարմինը, դարձնում ճկուն ու պաշտպանում ցնցումներից։

Երկրաչափություն 8

Եռանկյան մակերեսը և կիսորդի հատկությունը

AC = 12 սմ

BD = 7 սմ

S = (AC x BD)/2 = 84/2 = 42 (սմ2)

S = 108 մմ2

AC = 27 մմ

BD = 2S/AC = 216/27 = 8 մմ

AB = 7 մ

AC = 16 մ

S = AB x AC/2 = 112/2 = 56 մ2

AB = 8 դմ

BC = 15 դմ

S = 8 x 15/2 = 60 դմ2

S = AB x AC/2

162 = 2x2/2

x2 = 162

x = √162

2x = 2√162

AC = 9 մ

BC = 6 մ

BH = 4 մ

AD = ? մ

S = AC x BH/2 = BC x AD/2

AD = AC x BH/BC

AD = 9 x 4/6 = 36/6 = 6 մ

AD = 6 մ

Անգլերեն

December 9-13

Find information about how different countries celebrate New Year.

Christmas In Spain

The Little Match girl/read the text and write about it.

The Little Match Girl by Hans Christian Andersen tells the tragic story of a poor girl on New Year’s Eve. As she wanders the freezing streets trying to sell matches, no one helps her. Desperate for warmth, she lights her matches and sees beautiful visions, including a warm stove, a grand feast, and her loving grandmother. In the glow of the last match, her grandmother takes her to a place of eternal peace.

The next morning, people find her frozen but smiling, symbolizing her escape from a harsh world. The story highlights themes of poverty, hope, and salvation, using matches as a symbol of fleeting comfort and imagination. Despite its sorrowful ending, it offers a message of spiritual peace and love.

Grammar:present perfect

Worksheet

Հանրահաշիվ 8

Քառակուսային հավասարում

Եթե D = 0 , 1 արմատ

Եթե D < 0 — արմատ չկա

Եթե D > 0 , — 2 արմատ

__

ա) D = b2 — 4ac = 9 — 4 = 5 > 0 | => 2 արմատ

բ) D = 1 — 8 = -7 < 0 | => արմատ չունի

գ) D = 4 — 4 x 3 x (-2) = 4 + 24 = 28 > 0 | => 2 արմատ

դ) D = 16 — 16 = 0 | => 1 արմատ

ե) D = 576 — 576 = 0 |=> 1 արմատ

զ) D = 36 — 36 = 0 |=> 1 արմատ

է) D = 9 — 8 = 1 > 0 | => 2 արմատ

ը)D = 25 +24 = 49 > o | => 2 արմատ

թ) D = 9 — 4 x 2 x 0 = 9 > 0 | => 2 արմատ

ա) D = 36 — 20 = 16 = 42

x1 = (-b + √D)/2a = (-6 + 4)/2 = -2/2 = -1

x2 = (-b — √D)/2a = (-6 — 4)/2 = -10/2 = -5

բ) D = 16 + 48 = 64 = 82

x1 = (4 + 8)/2 = 12/2 = 6

x2 = (4 — 8)/2 = -4/2 = -2

գ) D = 49 + 72 = 121 = 112

x1 = (-7 + 11)/2 = 4/2 = 2

x2 = (-7 — 11)/2 = -18/2 = -9

դ) D = 1 + 528 = 529 = 232

x1 = (1 + 23)/-8 = 24/-8 = -3

x2 = (1 — 23)/-8 = -22/-8 = 11/4

ե) D = 1 + 48 = 49 = 72

x1 = (-1 + 7)/8 = 6/8 = 3/4

x2 = (-1 — 7)/8 = -8/8 = -1

զ) D = 25 — 168 = -143 < o | => արմատ չունի

է) D = 25 + 24 = 49 = 72

x1 = (5 + 7)/6 = 12/6 = 2

x2 = (5 — 7)/6 = -2/6 = -1/3

ը) D = 900 — 900 = 0

x1,2 = -b/2a = 30/18 = 5/3

թ) D = 64 — 64 = 0

x1,2 = 8/2 = 4

ա) D = 49 — 48 = 1

x1 = (7 + 1)/6 = 8/6 = 4/3 = 1 1/3

x2 = (7 — 1)/6 = 6/6 = 1

բ) D = 36 — 20 = 16 = 42

x1 = (6 + 4)/10 = 10/10 = 1

x2 = (6 — 4)/10 = 2/10 = 1/5

գ) D = 100 — 100 = 0

x1,2 = 10/2 = 5

դ) D = 81 — 80 = 1

x1 = (9 + 1)/4 = 10/4 = 5/2

x2 = (9 — 1)/4 = 8/4 = 2

ե) D = 676 — 480 = 196 = 142

x1 = (-26 + 14)/10 = -12/10 = -1.2

x2 = (-26 — 14)/10 = -40/10 = -4

զ) D = 1600 — 1600 = 0

x1,2 = 40/32 = 5/4

է) D = 9 + 20 = 29

x1 = (-3 + √29)/-2

x2 = (-3 — √29)/-2

ը) D = 196 — 160 = 36 = 62

x1 = (-14 + 6)/-16 = -8/-16 = 1/2

x2 = (-14 — 6)/-16 = -20/-16 = 5/4

թ) D = 324 — 324 = 0

x1.2 = 18/162 = 1/9

Հայոց լեզու

Գործնական Աշխատանք(Տնային

1. Փակագծերում տրված բայերը գրի՛ր պահանջված ձևով:

 Պարզվում է, որ մարդու առողջական վիճակը նախ և առաջ կախված է մարդկային հարաբերություններից: Նախանձը, օրինակ, ոչ միայն որդի նման կրծում է  մարդու հոգին և տակնուվրա անում էությունը, այլև առաջացնում է ստամոքսի խոց ու արյան ճնշման հիվանդություններ: Ահա թե ինչու են ասում. «Եթե չես ցանկանում տառապել, մի՛ նախանձիր»: Զրպարտությունը, վիրավորանքը, շողոքորթությունը, անտաշ վերաբերմունքն ու հայհոյանքը նիկոտինի ու ալկոհոլի նման թունավորում են նաև մարդու օրգանիզմը:

Երկրում առաջին ծխողները եգիպտական փարավոններն են եղել : Մ.թ. ա. երկրորդ հազարամյակին վերաբերող մի թանգարանում հնագետները ծխելու հարմարանքներ են գտել:  Սենյակները ներկելիս  պատուհաններն ու  դռները փակ  պիտի լինեն, որովհետև միջանցիկ քամին ու խոնավ օդը չեն թողնում, որ ներկը հավասարապես չորանա:

2.Սխալ գործածված ժամանակաձևերը գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Դժվար է ասել, թե մեր ժամանակներում քանի՛ օր կպահանջվեր աշխարհի բոլոր երկրներով անցնելու համար: Եթե ուղևորությունը կատարվեր նավով ու գնացքով, մոտ երեսուն օր պետք կլիներ:

Թերևս մի ուրիշ բան չկա, որ մարդկային կյանքի մեջ այնքան, շատ փոփոխություն մտցնի, որքան տրանսպորտը: Ժյուլ Վեռնի «Ութսուն օր աշխարհի շուրջը» վեպի լույս տեսնելուց շատ չէր անցել, երբ ամերիկացի մի լրագրող որոշեց իրականացնել Ֆիլեաս Ֆոգի ֆանտաստիկ մտահղացումը: Արդեն ստեղծվել են  տրանսպորտային  թանկարժեք,  բայց փոխարենը կատարյալ միջոցներ, որոնք ճանապարհների կարիք չեն գգում:

Մի մարդ ընկերոջը մի սնդուկ արծաթ պահ տվեց ու գնաց ճամփորդության: Երբ վերադարձավ, գնաց, իր ապրանքը վերցրեց, տուն բերեց: Բացեց ու ի՜նչ տեսավ… Սնդուկի մեջ միայն երկաթի կտորտանք էր: Ի՞նչ աներ, ինչպե՞ս  աներ, որ իր փողերը ետ բերեր: Մտածեց, մտածեց ու հնարը գտավ:
Երբ հերթական զոհերին են տանում հրեշի մոտ, նրանց միանում է թագավորի տղան, որ հաղթի ջրի ճամփան փակողին ու մարդկանց ազատի ահավոր տառապանքներից:
Ի՞նչ կանես, եթե հայտնվի ու ամեն ինչ բացատրի:
Ի՞նչ կտաս, որ քեզ մի իսկական շուն նվիրեմ:
Ինչե՜ր կանեի, թե նորից սկսելու հնարավորություն ունենայի:
Ի՜նչ ասես չէի տա, որ ուզածիս հասնեի: