~ Կարոլինա Եսայանի ուսումնական բլոգ ~

Listening: The lesson on advice

LISTENING GAP FILL

I don’t know what I would do without my friends’ advice. They’ve all gave me so much good advice over the years. It’s sometimes very difficult to make decisions on your own. Listening to advice can be great for helping you make the right decision. The greatest piece of advice I’ve received was from my father. He told me I can do anything in life if I try hard. He was right. I am now passing on his advice to my own children. Right now I need some advice on money. My financial advisors are telling me to be very careful. That’s very sound advice. I would advise anyone to do the same. Someone asked me the other day about the worst piece of advice I’ve ever had. I couldn’t answer. I don’t think I’ve had any really bad advice.

CORRECT THE SPELLING

I don’t know what I would do without my friends’ advice. They’ve all given me so much good advice over the years. It’s sometimes very difficult to make decisions on your own. Listening to advice can be great for helping you make the right decision. The greatest piece of advice I’ve received was from my father. He told me I can do anything in life if I try hard. He was right. I am now passing on his advice to my own children. Right now I need some advice on money. My financial advisors are telling me to be very careful. That’s very sound advice. I would advise anyone to do the same. Someone asked me the other day about the worst piece of advice I’ve ever had. I couldn’t answer. I don’t think I’ve had any really bad advice.

UNJUMBLE THE WORDS

I don’t know what I would do without my friends’ advice. They’ve all given me so much good advice over the years. It’s sometimes very difficult to make decisions on your own. Listening to advice can be great for helping you make the right decision. The greatest piece of advice I’ve received was from my father. He told me I can do anything in life if I try hard. He was right. I am now passing on his advice to my own children. Right now I need some advice on money. My financial advisors are telling me to be very careful. That’s very sound advice. I would advise anyone to do the same. Someone asked me the other day about the worst piece of advice I’ve ever had. I couldn’t answer. I don’t think I’ve had any really bad advice.

Рассказ (читать онлайн)

Вопросы:

1. Опишите условия жизни мальчика. Какую роль в его трагедии играет равнодушие большого города?

Мальчик жил в бедности, в холодном и голодном доме, где семья не могла дать ему радости и заботы. Он часто оставался один и страдал от нищеты.

Равнодушие большого города усиливало его трагедию: люди были заняты своими делами и не замечали страданий детей, что делало жизнь мальчика ещё более тяжёлой и одинокой.

2. Какова функция образов, которые мальчик видит на улице: нарядная ёлка в доме, дамы, прохожие? Почему он их видит, но не может стать их частью?

Образы на улице, нарядная ёлка, дамы, прохожие показывают, какой была жизнь других людей: богатая, радостная, праздная. Они контрастируют с бедностью и одиночеством мальчика, подчеркивая его страдания.

Он видит их, потому что находится рядом с этим миром, но не может стать его частью из-за своей бедности и социального положения. Эти образы усиливают чувство отчуждения и тоски, показывают несправедливость жизни и невозможность мальчика участвовать в радости окружающих.

3. Почему мальчик, замерзая, сначала видит свою мать, а затем — Ёлку Христа? Что символизируют эти видения?

Когда мальчик замерзает, он сначала видит свою мать, потому что она для него символ любви, заботы и безопасности, которых ему так не хватает в жизни. Это отражает его сильную привязанность и тоску по родительской заботе.

Затем он видит Ёлку Христа, что символизирует душевное спасение, тепло и радость, недоступные в обычной жизни. Эти видения показывают переход от личной, земной любви к духовной, божественной защите и утешению, которое мальчик наконец находит в своих последних мгновениях.

4. В чём заключается критика «сытого» и «праздничного» общества, которую Достоевский вкладывает в рассказ?

Критика Достоевского заключается в том, что «сытое» и «праздничное» общество равнодушно к бедным и страдающим. Люди вокруг наслаждаются праздником, богатством и радостью, но не замечают нищету и нужду детей, таких как мальчик.

Через контраст между его страданиями и радостью других автор показывает социальную несправедливость, холодность и эгоизм общества, которое живет своим комфортом, не думая о том, кто страдает рядом с ними.

5. Какова главная авторская мысль? Что Достоевский хотел сказать читателю этим рассказом?

Главная авторская мысль рассказа в том, что равнодушие и эгоизм общества причиняют страдания детям и самым слабым людям, а настоящая радость и спасение могут прийти только через любовь, сострадание и духовные ценности.

Достоевский хотел показать читателю, что истинное счастье и человечность проявляются в заботе о других, особенно о тех, кто лишён материального и душевного тепла, и что праздники и богатство не имеют смысла без милосердия.

Сопоставление (Дополнительно)

1. Сравните образ и судьбу мальчика с образом Девочки со спичками Андерсена. В чём сходство их социального положения и финала?

Сходство социального положения: оба ребёнка живут в бедности, страдают от голода, холода и одиночества, не получают заботы взрослых

Сходство финала: оба умирают, но находят утешение в духовном мире — девочка видит бабушку и светлое будущее, мальчик — мать и Ёлку Христа, судьба обоих показывает жестокость и равнодушие общества к бедным детям

2. Чем «Мальчик у Христа на ёлке» отличается от традиционных, «счастливых» рождественских рассказов (например, О. Генри)?

В рассказе Достоевского нет счастливого материального разрешения или подарков, радость приходит только духовная

Он показывает реальную бедность, страдания и социальную несправедливость, а не праздничное веселье и добро, которое материально награждает героев

Рассказ сосредоточен на эмоциональной и духовной стороне, а не на веселых рождественских чудесах или счастливом окончании.

Հայ գրերը շատ կարևոր են ժողովրդի համար․ առանց գրերի մեր լեզուն և մեր պատմությունը չէին կարող պահպանվել։ Գիրը դարձավ այն հիմքը, որի վրա զարգացավ մեր կրթությունը, գրականությունը և մշակույթը։ Հայ մարդիկ կարողացան գրել իրենց անցյալը, ստեղծել սեփական գրքերը և փոխանցել գիտելիքը սերունդներին։

Հայոց գրերի ստեղծումը ցույց է տալիս, որ Մաշտոցը ամենակարևոր դերակատարությունն ունեցավ հայ ժողովրդի ինքնությունը պահպանելու գործում, քանի որ հենց նրա գործը դարձավ կրթության և մշակույթի հիմքը։ նա Վաղարշապատում հիմնեց առաջին վարդապետարանը, որտեղ ուսուցիչները պատրաստվում էին հայ երեխաներին ուսուցանել մայրենի լեզվով։ Գրի շնորհիվ մարդիկ կարողացան գրել իրենց պատմությունը, թարգմանել Աստվածաշունչը և ստեղծել գրական ու գիտական արժեքներ։ Որպես Օրինակ է գալիս «Մամփրե արքան» ստեղծագործությունը: Համեմատելով այս երկու ստեղծագործությունները, կարելի է հասկանալ, թե որքան կարևոր է պահպանել մեր ազգային ինքնությունը։ Մաշտոցի ստեղծած հայոց գրերը օգնեցին մեր ժողովրդին ունենալ իր լեզուն, պատմությունը և մշակույթը։ Այս գրերը դարձան այն հիմքը, որը պահպանում է մեր ինքնությունը։ Իսկ Մամփրեն մեզ ցույց տվեց, որ թեև կան երկրներ, որոնք ուզում են գրավել մեր ինքնությունը, մենք կարող ենք պահպանել մեր լեզուն, մշակույթը և արժեքները, եթե պահպանենք մեր գրերը և միասնություն ցույց տանք։

Ամփոփելով, այս ամենը մեզ հիշեցնում են մեր լեզվի, գրերի և մշակույթի մեծ արժեքի մասին: Գրի շնորհիվ մենք կարող ենք պահպանել մեր պատմությունը, պահպանել ինքնությունը և միավորվել մի ամբողջ ժողովուրդ։

240- — 244

,,Մամփրե արքան,, 
1.Դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերը, բարբառային բառերը և բացատրի՛ր։

2. Ինչի՞ հետ է համեմատում հայոց գրերը։ 

Զինվորների հետ:

3. Բացատրի՛ր ասացվածքը՝ Ուսումն եփած հաց է, մարդու թևի տակ դրած։ 

Այս ասացվածքը ցույց է տալիս, որ ուսումը շատ կարևոր է, դա մի բան է, որը քեզ ուժ ու հնարավորություն է տալիս կյանքում:

4. Ինչպե՞ս ես հասկանում այս հատվածը՝  Հայոց գրերը հայոց զինվորներն են։ Իսկ թագավորը, թագավորը Մամփրեն է, Մամփրեն է արքան, այսինքն նա, ով այդ զինվորներն ունի իր հրամանի տակ և նրանց կռիվ է տանում հանուն հայրենիքի, հանուն արդարության, հանուն ճշմարտության, հանուն գեղեցիկի։ Իսկ Մամփրե արքան կարող է հանկարծ փսլնքոտի մեկը լինել և զինվորներին հիմար հրամաններ տալ, այդ դեպքում նա արդեն արքա չէ, այլ սովորական մի փսլնքոտ և հրաման տալու իրավունք չունի, այլ ամենաշատը, ամենաշատը, պետք է հետևի, թե իսկական արքայի հրամանի տակ զինվորներն ինչպես են շարժվում, դեպի ուր են շարժվում և ինչ են անում և եթե կարող է, թող մաքրի իր փսլինքը: Այդ Մամփրե արքան կարող է հանկարծ նենգ, մի ավազակ լինել, իսկ ավազակն արդեն արքա չէ, ավազակ է ու կա, և նրա պիղծ հրամանի տակ այդ զինվորները կարող են դառնալ ասկյարներ։

Եթե ճիշտ օգտագործես բառերդ, ճիշտ ուղությամբ կշարժվես:

5. Ըստ Մամփրեի՝ ինչի համար էին գրերը, ինչպես էր իրեն զգում, երբ արդեն ճանաչում և տիրապետում էր գրին։ 

Մամփրեի ասած՝ գրերը զինվորներ են, որոնք օգնում են պայքարում, որովհետև գրածը մնայուն է, իսկ ասածը անցողիկ։

6. Ինչպե՞ս կմեկնաբանես ստեղծագործության ավարտը՝ Մամփրեի կարմիր գլխատառերով գիրը։ 

Քանի որ Մամփրենը համեմատում էր այբուբենը զինվորների հետ, նա արդեն ունեցավ իր բանակը՝ գրելով, և դրանով նա պայքարեց ճիշտը պաշտպանելու համար:

7. Մամփրեի՝ տառեր սովորելու ցանկությանն ինչպես վերաբերվեցին գյուղացիները, ինչիպիսի՞ վերաբերմունք  ունես դու։

Գյուղացիները ամաչեցին, ծիծաղեցին ու նույնիսկ չհավատացին, որ Մամփրեն կարող է սովորել գրեր, կարծելով, թե դա անիրատեսական է։ Իմ կարծիքով սա վատ վերաբերմունք է, որովհետև բոլոր մարդիկ կարող են սովորել ու զարգանալ, եթե իսկապես ուզում են։

8. Ինչպիսի՞ ուսուցչուհի էր թոռնուհին։

Թոռնուհին շատ համբերատար ու խելացի ուսուցչուհի էր։ Նա սիրով ու ուշադիր էր սովորեցնում, հասկանում էր Մամփրեի դժվարությունները և աստիճանաբար օգնում էր նրան տառերը սովորել։

9. Հայոց գրերի ստեղծման մասին ի՞նչ պատմություններ գիտես, ներկայացրո՛ւ, եթե չգիտես, ուսումնասիրություն արա համացանցում։ 

10. Քո կարծիքով, ինչո՞ւ է կարևոր սեփական գիր, տառեր ունենալը։ 

Սեփական գիր ունենալը կարևոր է, քանի որ դա գիտելիք ու ինքնության աղբյուր է։

Սիրելի սովորողներ, խնդրում եմ ներբեռնել դասագիրքը:

Առաջադրանք 1

Մշակույթը 20-րդ դարի առաջին քսանամյակում

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր

Հովհաննես Թումանյան – մեծ հայ բանաստեղծ ու գրող, որը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ և պատմվածքներ և մեծ դեր է ունեցել հայ մշակույթի զարգացման մեջ։

Վերնատուն – գրական խմբակ, որը ստեղծվել է Թիֆլիսում, որտեղ հայ գրողները հավաքվում էին, քննարկում էին գրականությունը և միասին ստեղծագործում էին։

«Ընկեր Բ. Փանջունի» – Երվանդ Օտյանի գրած երգիծական վեպ, որը ծաղրում է կեղծ հեղափոխականներին և անարդար մարդկանց։

Դանիել Վարուժան – արևմտահայ բանաստեղծ, որը գրել է հայրենիքի, ժողովրդի ցավի ու պայքարի մասին։

Եղիշե Չարենց – հայ մեծ բանաստեղծ, որը գրել է պատերազմի, հեղափոխության և ժողովրդի պայքարի մասին։

Վահան Տերյան – բանաստեղծ, որը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային զգացմունքների մասին քնարական բանաստեղծություններ։

Մշակութային քաղաքականություն – պետության վարած ուղղությունը, որով այն զարգացնում ու պաշտպանում է մշակույթը, կրթությունը, արվեստը։

Պետական լեզու – այն լեզուն, որը պաշտոնապես օգտագործվում է պետության մեջ․ Հայաստանում այդ լեզուն հայերենն է։

Ազգային թանգարան – թանգարան, որտեղ պահվում և ցուցադրվում են երկրի պատմական ու մշակութային արժեքները։

Կոստանդնուպոլիս – պատմական քաղաք (այժմ կոչվում է Ստամբուլ), որը արևմտահայ մշակույթի կարևոր կենտրոն էր։

Կարս – քաղաք, որը ժամանակին մեծ նշանակություն է ունեցել հայ ժողովրդի պատմության ու մշակույթի մեջ։

Ֆուտուրիզմ – արվեստի ու գրականության ուղղություն, որը ձգտում էր ստեղծել նոր, ժամանակակից մտածողություն՝ կոտրելով հին ավանդույթները։

ՀԻՄՆԱԿԱՆ
ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Նկարագրի՛ր։ Հեղափոխության համատեքստում ներկայացրո՛ւ Եղիշե Չարենցի «Կարմիր նժույգներ» (1917) բանաստեղծության առաջին քառատողը։ Ի՞նչ ես հասկանում այդ խորհրդանիշներից։

Առաջին քառատողը ցույց է տալիս ուժեղ փոփոխություն, հեղափոխություն՝ կարմիրը խորհրդանշում է արյունը և պայքարը, նժույգները՝ ուժն ու զանգվածի շարժումը։

գ. Վերլուծի՛ր։ Փորձի՛ր ինքնուրույն վերլուծել և մատնանշել «Վահագն» պոեմի պատմական ասելիքը։

Պոեմը ցույց է տալիս, որ միայն անցյալի հերոսները չեն կարող փրկել ժողովրդին, անհրաժեշտ է ժողովուրդն ակտիվ լինել, պայքարել և ստեղծել նոր ժամանակաշրջան։

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Համադրի՛ր գրականության մեջ հեղափոխության արտացոլումը և պատմությունից ձեռք բերած գիտելիքներդ:

Գրականության մեջ հեղափոխությունը հաճախ արտացոլվում է որպես ուժեղ փոփոխություն, պայքար, ժողովրդի պայքարի և ազատության ձգտում։ Հեղինակները՝ օրինակ Չարենցը, ցույց են տալիս, որ ժողովուրդն է նոր իրականություն ստեղծողը, ոչ միայն մի հերոս կամ արքայական իշխանություն։ Պատմությունից գիտենք, որ 20-րդ դարի սկզբին հայ ժողովուրդը ստիպված էր դիմագրավել պատերազմների, բռնությունների ու գաղթերի, ու գրականությունը արձագանքում էր այդ իրականությանը՝ մարդկանց զգացմունքներն ու պայքարը պատկերելով։

2. Գնահատի՛ր։ Ի՞նչ դեր ունեցավ Հովհաննես Թումանյանը ազգամիջյան կռիվները դադարեցնելու գործում։

Թումանյանը ոչ միայն գրող էր, այլ նաև հասարակական գործիչ։ Նա փորձում էր միավորել մարդկանց, դադարեցնել ազգամիջյան վեճերը, օգնել զոհվածների և փախստականների ընտանիքներին։ Նրա ազդեցությունը մշակութային և բարոյական տեսանկյունից էր՝ խոսքերով և գործերով ցույց տալով համերաշխության և խաղաղության արժեքը։

Առաջադրանք 2

էսսեագրության ուղեցույց (առարկայական և ինտեգրված)-7-9-րդ դասարանների համար

էջ 92-98

Էսսեի գնահատման ռուբրիկ (սանդղակաշար)

Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝ «Խենթը-անգրագիտության վերացում»

Կրկնում եք հետևյալ թեմաները՝

1․Քրոմոսոմներ, գեներ, կարիոտիպ։Էջ 30-31

2․Բջջի բաժամումը՝միթոզ  , քրոմոսոմի կառուցվածքը:Էջ35-37:

3․Օրգանիզմների բազմացման եղանակները՝ սեռական և անսեռ, դրանց կենսաբանական նշանակությունը, առավելությունները և թերությունները։Էջ39-41։

Հատուկ պահպանվող տարածքներ։ ՀՀ «Կարմիր գրքերը»

Դաս § 21, էջ 62-64 պատմել։

Ученики, которым трудно читать на армянском языке, могут воспользоваться этой ссылкой, чтобы ознакомиться с материалом на русском языке ՝

Особо охраняемые территории Республики Армения

Վերհիշե՛լ նախորդ տարիներից, ի՞նչ է ազգային պարկը, արգելոցը, արգելավայրը, ռեկրեացիոն գոտին։

Ազգային պարկ – մեծ տարածք է, որտեղ պաշտպանում են բնությունը՝ անտառները, կենդանիներին, բույսերը, բայց մարդիկ կարող են նաև այցելել, հանգստանալ և զբոսնել հատուկ նշված տեղերով։

Արգելոց – տարածք, որտեղ բնությունը ամբողջությամբ պաշտպանված է․ այստեղ գրեթե ոչինչ չի կարելի անել․ ոչ կտրել, ոչ որսալ, ոչ շինարարություն։ Ամենախիստ պահպանվող տարածքն է։

Արգելավայր – տարածք, որտեղ նույնպես պաշտպանում են բնությունը, բայց կան որոշ թույլատրելի բաներ, օրինակ՝ գիտական աշխատանքներ կամ սահմանափակ այցելություն։ Պահպանությունը քիչ թե շատ մեղմ է, ոչ այնքան խիստ որքան արգելոցում։

Ռեկրեացիոն գոտի – հատուկ տարածք հանգստի ու ժամանցի համար․ այստեղ մարդիկ գալիս են զբոսնելու, վրաններ դնելու, հանգստանալու ու բնությունը վայելելու։

Բլոգում պատասխանել հարցերին և սովորել։

1․Նշե՛լ ազգային պարկի, արգելոցի և արգելավայրի տարբերությունները։

Ազգային պարկում բնությունը պահպանվում է, բայց որոշ սահմանափակ գործունեություն թույլատրվում է, արգելոցում ամեն ինչ արգելված է և ամբողջ տարածքը խիստ պահպանվում է, իսկ արգելավայրում պաշտպանվում են միայն որոշակի բույսեր, կենդանիներ կամ օբյեկտներ։

2․Քանի՞ ազգային պարկ ունենք Հայաստանում, նշե՛ք դրանց անունները և նկարագրե՛ք յուրաքանչյուրը։

Հայաստանում կան 4 ազգային պարկ՝ Սևան, Դիլիջան, Արփի լիճ և Արևիկ, որոնցում պաշտպանվում է լիճը, անտառները, հազվագյուտ կենդանիներն ու թռչունները։

3․Քանի՞ արգելոց ունենք Հայաստանում, թվարկե՛ք դրանց անունները և նկարագրե՛ք յուրաքանչյուրը։

Հայաստանում կան 3 արգելոց՝ Խոսրովի, Շիկահողի և Էրեբունի, որտեղ պահվում են հազվագյուտ բուսատեսակներ, անտառներ, կենդանիներ և վայրի ցորենի տեսակներ։

4․Հայաստանում քանի արգելավայր ունենք — թվարկել մի քանիսը։

Հայաստանում կա ավելի քան 25 արգելավայր, օրինակ՝ Շիկահողի Սոսու պուրակը և այլ տարածքներ, որտեղ հատուկ պահպանվում են որոշ բույսեր, կենդանիներ կամ բնության օբյեկտներ։

5․Բնական հուշարձանները ինչպիսի՞ նշանակություն ունեն։ Թվարկե՛ք մի քանիսը։

Բնական հուշարձանները գիտական, մշակութային և գեղեցկության տեսանկյունից կարևոր են։ Օրինակ՝ Ջերմուկի, Շաքիի և Թռչկանի ջրվեժներ, «Սատանի կամուրջ» (Որոտան գետ), Մոզրովի և Մագիլի քարանձավներ:

6․Ինչի համար է նախատեսված «Կարիր» գիրքը։ Նշե՛ք «Կարմիր գրքում» գրանցված մի քանի բույս և կենդանի

«Կարմիր գիրքը» ցույց է տալիս, թե որ բույսերն ու կենդանիներն են վտանգված և անհետանալու սպառնալիքի տակ։

Բույսեր․ Թախթաջյանի կաթնուկ, հատապտղային կենի, արարատյան իշամոռուկ
Կենդանիներ․ Բեզոարյան այծ, հայկական մուֆլոն, երկարականջ ոզնի, սև անգղ

Լրացուցիչ կարող եք ուսումնասիրել հետևյալ նյութերը՝

• Խոսրովի անտառ պետական արգելոց
• «Շիկահող» պետական արգելոց
• «Արփի լճի» ազգային պարկ
• «Արևիք» ազգային պարկ
• «Դիլիջան» ազգային պարկ 
• «Սևան» ազգային պարկ

Կարող եք դիտել նաև այս տեսանյութերը

Հայաստանի Կարմիր Գիրք

Էկոհարթակ․ Կարմիր գիրք

ա)

x ∈ (-6, 1] ∪ [4,+∞)

բ)

x ∈ (-∞, -5) ∪ [0,+∞)

գ)

x ∈ (-∞, -20) ∪ (-6, 9]

դ)

x ∈ (6, 27]

ե)

x ∈ (-∞, -5) ∪ [-1, 2) ∪ (2, +∞)

զ)

x ∈ (-∞, -0.5) ∪ (-0.5, 5]

1. Լրացնել բաց թողնված տառերը և կետադրել։ 

Ագուլիսի փողոցներն ու հրապարակները լցվել էին մարդկային խառնիճաղանչ բազմությամբ։ Թափառական խաշնարածները խայտաբղետ հագուստներով ու զենքերով լցվել էին ամենուրեք։ Զարմանքով, անթաքույց հիացմունքով էին նայում նրանք քաղաքի մեծահարուստ վաճառականների պալատներին, տասնմեկ վանքերի վեղարածածկ գմբեթներին, շուկայի անհատնում բարիքներին՝ ակնեղենի ու մետաքսի կրպակներին։ Երբեմն անստույգ քաղաքը, որտեղ արգելված էր անասուն պահել, կառք անգամ թույլ չէին տալիս մտնել փողոցները՝ ապականվեց ձիերի ու ջորիների  աղտեղությունից, ողողվեց անմեղ մարդկանց արյամբ։ 

Գեղեցիկ ու հարուստ էր Ագուլիսը։ Լինելով մի խոր կիրճի մեջ՝ երեք կողմից գոտեվորված էր ժայռակոփ պարիսպներով։ Բաց էր միմիայն Արաքս գետի կողմը, որը պատած էր խառնախիտ այգիներով և մի հզոր ամրակուռ պարսպով։ 

Քաղաքից փոքր-ինչ դուրս՝  ձորալանջին, սիգապանծ  վեր էր խոյանում Թովմա առաքյալի  հնությունից մամռակալած վանքը։ Տաճարի դուռը զարդարված էր փղոսկրյա դրասանգներով, իսկ գմբեթին շողշողում էր ոսկե քանդակազարդ խաչը։ Պակաս շքեղ չէին մյուս վանքերը ու տաճարները։ Քաղաքի նեղ փողոցներով՝  քարե առվակների միջոցով գիշերուզոր քչքչալով վազում էին սառնորակ ջրերը, որոնք ոռոգում էին քաղաքի այգիները։  

2. Բացատրիր բառերը՝ խանիճաղանջ, խաշնարած, խայտաբղետ, անթաքույց, վեղարածածկ, ակնեղեն, կրպակ, կիրճ, խառնիխուռն, ամրակուռ, սիգապանծ, դրասանգ։ 

Խառնիճաղանջ — խառն, անկարգ

Խաշնարած — հովիվ

Խայտաբղետ — գույնզգույն 

Անթաքույց — չթաքցրած

Վեղարածածկ — հայ կրոնավորի գլխի ծածկույթ

Ակնեղեն — թանկագին քարեր

Կրպակ —  փոքրիկ խանութ

Կիրճ — ձոր

Խառնիխուռն — անկարգ

ամրակուռ — ամուր ամրացված

սիգապանծ — բարձրաբերձ

դրասանգ — ծաղկեպսակ

3. Բառակազմորեն վերլուծի՛ր հետևյալ բառերը՝ մարդկային, բազմություն, մեծահարուստ, ակնեղեն, մետաքսյա, հնություն, սառնորակ։ 

Մարդկային — ածանցավոր

Բազմություն — ածանցավոր

Մեծահարուստ — բարդ

Ակնեղեն — ածանցավոր

Մետաքսյա — ածանցավոր

Հնություն — ածանցավոր

Սառնորակ — բարդ

4. Ներգործական կառուցվածքի նախադասությունները դարձնել կրավորական։ 

Իրիկնային ամպրոպաբեր ամպերը արագորեն պատում են երկինքը։

Իրիկնային երկինքը արագորեն պատվում են ամպրոպաբեր ամպերով:

Լուսնի կաթնագույն շողերը լուսավորեցին գետ արծաթազօծ գոտին։

Գետի արծաթազօծ գոտին լուսավորվեց լուսնի կաթնագույն շողերով:

Հարյուրավոր էլեկտրական լամպեր լուսավորում էին հովտի երկայնքը։

Հովտի երկայնքը լուսավորվում էր հարյուրավոր էլեկտրական լամպերով:

Անավարտ հուշարձանի շինարարությունն ավարտում է որդին։

Անավարտ հուշարձանի շինարարությունն ավարտվում է որդու կողմից։

Երերկոյան ոստիկանությունը շրջապատել էր սրճարանը։

Երեկույան սրճարանը շրջաապատվել էր ուստիկանության կողմից:

Գնդիկախաղի սեղանը նրանք դրել էին դահլիճի ուղիղ կենտրոնում։

Գնդիկախաղի սեղանը դահլիճի ուղիղ կենտրոնում դրվել էր նրանց կողմից:

5. Կրավորական կառուցվածքի նախադասությունները վերածել ներգործական կառուցվածքի նախադասության։ 

Երկինքը պատռվեց հազար միլիմետրանոց թնդանոթի պայթյունից։

հազար միլիմետրանոց թնդանոթի պայթյունը պատռեց երկինքը:

Ողջ բուսական և կենդանական աշխարհը ոչնչացվել էր սառնամանիքից։

Սառնամանիքը ոչնչացրել էր ողջ բուսական և կենդանական աշխարհը:

Նիհարությունից անճանաչելիորեն սրվել էր նրա դեմքը։

Նիհարությունը անճանաչելիորեն սրել էր նրա դեմքը։

Նա հուզվում էր ամենաչնչին բաներից։

Ամենաչնչին բաները հուզում էին նրան:

Վաչեի սպանությունը դրդված էր միայն չարությունից ու նախանձից։

Չարությունն ու նախանձը Վեչեին դրդեցին սպանության:

Նրա մտքի ընթացքը խախտվեց ջղային մի սարսուռից։

Ջղային սարսուռը խախտեց նրա մտքի ընթացքը: