Քիմիա 9

Գործնական Աշխատանք 5.02.2026

Ինչպիսի նյութեր կան օդում?

Մթնոլորտային օդը մի շարք գազերի խառնուրդ է։ Նրա բաղադրության մեջ գերակշռում են ազոտը (N2) 78% և թթվածինը (O2) 20%։ Օդում պարունակվում են նաև չնչին քանակությամբ արգոն, ածխաթթու գազ, ջրածին, օզոն և այլ գազեր։ Առկա են նաև ջրային գոլորշիներ, սառույցի բյուրեղներ, ծխի և փոշու մասնիկներ, մանրէներ և այլն։

1 % (CO2 = 0.04 %)

——

Պարզ նյութ մետաղներ՝

Fe, Zn, Mg, Al

Գունավոր մետաղներ՝

H2, C, N2, Si, P4, O3, S8

Պարզ նյութ ոչ մետաղներ՝

F₂, Cl₂, Br2, I2

Գործնական  աշխատանք․<<Նյութերի դասակարգումը, բանաձևերի կազմումը  

                                                     անվանումը, հաշվարկներ բանաձևերով >>

Ընթացքը․ Սովորողները սեղանին  դրված  նյութերը  դասակարգելու են, հիմնավորելով   

                    իրենց ընտրությունը, գրելու են բանաձևերը և անվանումները․

                    ա)  պարզ  և  բարդ  նյութերի 

                    բ)  պարզ  նյութերը՝ մետաղների և  ոչմետաղների

                    գ)  բարդ  նյութերը՝ անօրգանականի և  օրգանականի

Առաջադրանք  1․ Բնութագրեք  Ձեր դասակարգած նյութերի ֆիզիկական և քիմիական    

                                 հատկությունները

Fe

Ֆիզիկական հատկություններ

Պինդ է

Մոխրագույն, մետաղական փայլ ունի

Լավ էլեկտրահաղորդիչ է

Մագնիսական է

Քիմիական ռեակցիաներ

Օդում օքսիդանում է (ժանգոտում է)

Փոխազդում է թթուների հետ

Zn

Ֆիզիկական

Պինդ, կապտավուն-արծաթագույն

Լավ հաղորդիչ

Քիմիական

Արձագանքում է թթուների հետ

Օդում ծածկվում է օքսիդային շերտով

Mg`

Ֆիզիկական

Թեթև մետաղ է

Արծաթագույն

Քիմիական

Այրվում է պայծառ սպիտակ լույսով

Արձագանքում է թթուների հետ

AI`

Ֆիզիկական

Թեթև, արծաթագույն

Լավ հաղորդիչ

Քիմիական

Օդում ծածկվում է պաշտպանիչ օքսիդային շերտով

Արձագանքում է թթուների հետ

__

H2`

Ֆիզիկական

Անգույն, անհոտ գազ

Թեթև գազ

Քիմիական

Այրվող է

Արձագանքում է թթվածնի հետ

N2`

Ֆիզիկական

Անգույն, անհոտ գազ

Քիմիական

Քիչ ակտիվ է

Բարձր ջերմաստիճանում արձագանքում է

O3`

Ֆիզիկական

Կապտավուն գազ

Սուր հոտ ունի

Քիմիական

Շատ ակտիվ օքսիդիչ է

Քայքայվում է O₂-ի

P4`

Ֆիզիկական

Պինդ է

Սպիտակ ֆոսֆորը թունավոր է

Քիմիական

Արագ այրվում է օդում

Արձագանքում է թթվածնի հետ

S`

Ֆիզիկական

Դեղին պինդ նյութ

Վատ հաղորդիչ

Քիմիական

Այրվում է կապտավուն բոցով

Առաջացնում է SO₂

Հալոգեններ (F₂, Cl₂, Br₂, I₂)

Ֆիզիկական

F₂, Cl₂ — գազեր

Br₂ — հեղուկ

I₂ — պինդ

Քիմիական

Շատ ակտիվ են

Արձագանքում են մետաղների հետ՝ առաջացնելով աղեր

Առաջադրանք  2․ Կատարեք հաշվարկներ` ա)  Որոշեք նյութերի հարաբերական    

                                 մոլեկուլային զանգվածներ`Mr

Mr (H2) = 2
Mr (C) = 12
Mr (N2) = 28
Mr (O) = 16
Mr (Si) = 28
Mr (P4) = 124
Mr(S) = 32
Mr (F2) = 38
Cl = 36
Br = 80
I = 127
Fe = 56
Zn = 65
Mg = 24
Al = 27

Անգլերեն 9

February 2-6

English Reading Text 6,7

1. According to the text, an ‘April fool’ is
a) someone you harm
b) anyone you work with
c) the person you play jokes on
d) the person you live with

2. According to Paragraph 1, lines 1-3, April fool’s jokes are
a) silly and harmful
b) silly but harmless
c) humorous and cruel
d) ingenious and cruel

3. The word prank in line 3 may best be replaced by
a) trick
b) sport
c) game
d) holiday

4. According to the text,
a) April Fool’s Day is celebrated only in France
b) April fool’s jokes are played only by children
c) people who adopted the Gregorian calendar were called ‘April fools’
d) ‘April fools’ were people who celebrated New Year’s Day according to the old calendar

5. April fool’s jokes are
a) performed by cruel people
b) like people who perform them
c) like the person you play jokes on
d) enjoyed by French children only

1. According to Paragraph 1, lines 1-4,
a) visitors amuse dolphins
b) dolphins entertain visitors
c) dolphins can walk on the water
d) visitors play basketball

2. According to Paragraph 2, lines 5-9,
a) it’s not easy to teach dolphins to do tricks
b) dolphins use their own abilities to teach trainers to do tricks
c) dolphins are taught to do tricks due to their natural abilities
d) it’s very difficult for trainers to teach dolphins to jump through hoops

3. The author states in the text that dolphins
a) are brainless mammals
b) have well-developed brains
c) are the most intelligent fish
d) are not sociable and playful

4. The word mammals in line 11 may be defined as
a) monkeys and apes
b) intelligent animals
c) creatures fed on milk
d) porpoises and whales

5. According to the text, dolphins
a) can be taught a foreign language
b) can’t communicate with one another
c) may be trained to communicate with people
d) communicate with people through the language of symbols

Write down an essay on the topic: Sports and arts in my life.

New English File Pre-intermediate page 54-55 What makes you feel good? Cheque yourself Page 62-63

Listening: THE LESSON ON FOOD SAFETY

Ռուսերեն 9

Повесть «Гранатовый браслет» (анализ последней главы)

03.02-05.02

Вопросы:

Встреча с прошлым (Квартира Желткова)

1. С каким чувством Вера Николаевна отправляется на квартиру к покойному Желткову? Почему она решила поехать туда лично?

Она едет с тревогой и чувством вины. Вера хочет сама понять, кем был Желтков и почему он так поступил.

2. Опишите обстановку комнаты, где жил Желтков. Как интерьер подчеркивает скромность и глубину личности героя?

Комната маленькая и бедная, но чистая. Это показывает, что он жил скромно и думал не о вещах, а о любви.

3. Вспомните слова хозяйки квартиры о «пане Желткове». Каким он предстал перед ней в свои последние минуты?

Он был тихим, вежливым и спокойным. Прощался доброжелательно и никого не обвинял.

II. Прощание и символ

  1. О чем подумала Вера, когда увидела лицо Желткова в гробу? Какое выражение она заметила в его облике?

Она подумала, что он спокоен и счастлив. На его лице было тихое, светлое выражение, без злости и боли.

5. Что символизирует роза, которую Вера положила на тело Желткова? Почему именно этот цветок?

Роза знак любви и прощения. Вера так молча признала его чувство. Роза главный символ любви.

6. Желтков оставил Вере прощальную записку. Какой музыкальный номер он просил её послушать? Почему именно это произведение?

Он просил послушать сонату Бетховена. Через эту музыку он хотел передать свои чувства, потому что словами их сказать было невозможно.

III. Кульминация (Музыка и катарсис)

7. Опишите состояние Веры, когда она вернулась домой и начала слушать музыку. Почему слова молитвы «Да святится имя Твое» повторялись в её сознании?

Вера была взволнована и потрясена. Музыка подействовала на неё как молитва, поэтому в голове повторялись святые слова.

8. Какие «слова» или мысли она слышала в звуках сонаты? (О чём Желтков «говорил» ей через музыку?)

Она чувствовала, что Желтков прощается, благодарит её и желает счастья.

9. Почему в финале Вера целует ствол акации и плачет? Можно ли назвать эти слёзы слезами горя?

Она плачет, потому что поняла силу его любви. Это не слёзы горя, а слёзы очищения и просветления.

План эссе: «Мое отношение к поступку Желткова»


«Гранатовый браслет» рассказывает о сильной любви, в котором был человек Желтков’ скромный человек, который много лет любил Веру без ответа. Для него это чувство стало смыслом всей жизни.

А теперь честно. Я не могу сказать, что считаю поступок Желткова героическим. Да, он любил сильно, красиво, возвышенно — почти как в учебнике по идеальной любви. Но если человек решает умереть из-за того, что его не полюбили в ответ, то это всё-таки его личное решение. Любовь — это не экзамен, который не сдал и поэтому «всё, конец». Это чувство, а не приговор.

Мне даже немного странно, что его часто называют великим влюблённым. Он любил — да. Но мир не крутится вокруг одного человека. Вера не давала ему надежд, не обещала ничего. Она жила своей жизнью. Получается, он сам придумал себе трагедию, а потом сам же в ней и сыграл главную роль.

Я не осуждаю его — он чувствовал так, как чувствовал. Но и жалеть его бесконечно не хочется. Любовь должна делать человека сильнее, а не превращать его жизнь в драматический спектакль с финальным аккордом Бетховена. Если каждый будет так реагировать на безответные чувства, то человечество просто не выживет.

Essays, Անգլերեն 9

 Sports and arts in my life.

Sports and arts are an important part of our life. Maybe not everyone actively does sports or creates art, but they still appear in our everyday lives. The life we are living, the imagination we have, and the way we express ourselves are already a form of art. In the same way, sport is not only about professional athletes or big competitions, it is about movement, health, and discipline.

When people hear the word “sport,” they often think only about football or basketball. However, sport is much more than that. Walking, running, dancing, cycling, or even doing simple exercises at home are also sport activities. Sport helps us stay healthy, strong, and energetic. It teaches us teamwork, patience, and how to deal with wins and losses. In my life, sport helps me clear my mind and feel more confident.

Art is just as important as sport. Art can be found everywhere: in music, drawings, books, movies, and even in the way people decorate their homes. Art allows us to express our emotions and thoughts when words are not enough. Through art, we can show happiness, sadness, dreams, and ideas.

For me, art is the moral of my life. When I am bored, I draw. When I am tired or upset, art helps me calm down and understand my feelings better. Drawing allows me to escape from reality for a moment and enter my own world, where I can create anything I imagine. Through art, I can express emotions that are sometimes hard to explain with words.

Sport is also an important part of my life. I might be lazy sometimes and do nothing but lie on my bed and relax. However, I actually love sport and I am a very energetic person. I think this energy comes from my mood. When I am happy, I feel like I can do anything and move without getting tired. But when I am not in the mood, I prefer to slow down, rest, and give myself time to relax.

Գրականություն, Էսսեներ

Համադրելով գեղարվեստական և պատմական տեքստերը՝ մեկնաբանի′ր, թե ինչու տարբեր ժամանակներում գործող անհատների առաջ քաշած լուսավոր գաղափարները կյանքի չկոչվեցին։

Ժամանակի տարբեր փուլերում հասարակության մեջ ձևավորվել են գաղափարներ, որոնք նպատակ ունեին փոխել մարդկանց մտածողությունը, բարձրացնել կրթության մակարդակը և նպաստել ազգային առաջընթացին։ Սակայն այդ գաղափարները միշտ չէ, որ անմիջապես կյանքի են կոչվել, քանի որ դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ էին թե՛ հասարակական պատրաստվածություն, թե՛ համապատասխան պայմաններ։

Նույնիսկ ամենաառաջադեմ գաղափարները կարող են չիրականանալ, եթե բացակայում են դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ պայմաններն ու աջակցությունը։

Դա կարող ենք տեսնել «Առաքյալը» ստեղծագործության մեջ։ Կամսարյանը մեծ վստահությամբ ու ոգևորությամբ որոշեց իր կյանքը նվիրել գյուղին և օգնել գյուղացիներին՝ հավատալով, որ իր կրթությամբ կարող էր փոխել նրանց կյանքը։ Նա ծրագրեց գյուղ գնալ, զբաղվել լուսավորական գործունեությամբ և իր միջոցները օգտագործել այդ նպատակով։ Սակայն իրականության մեջ նա բախվեց դժվարությունների և չկարողացավ հարմարվել գյուղական կյանքի պայմաններին։ Արդյունքում Կամսարյանը հրաժարվեց իր գաղափարներից և չիրականացրեց իր սկսած գործը։

Նույն երևույթը կարելի է տեսնել Մադրասի ազատագրական խմբակի գործունեության մեջ։ Նրանք ցանկանում էին կրթել ժողովրդին, բարձրացնել ազգային ինքնագիտակցությունը և նախապատրաստել ազատագրական պայքարի հիմքերը։ Սակայն այդ ծրագրերը անմիջապես կյանքի չկոչվեցին, քանի որ ժամանակի քաղաքական և հասարակական պայմանները դեռ պատրաստ չէին դրանց իրականացման համար։ Բայց չնայած դրան՝ Մադրասի խմբակի գաղափարներն ու գրքերը, որոնք ուղարկվում էին հայրենիք, պահպանեցին լուսավորական միտքը և հետագայում կյանքի կոչվեցին այլ մարդկանց կողմից։

Այսպիսով՝ այս ամենը մեզ հիշեցնում է, որ լուսավոր գաղափարների հաջողությունը կախված է ոչ միայն դրանց արժեքից, այլև մարդկանց պատրաստակամությունից, համառությունից և ժամանակի պայմաններից։ Եթե դրանք բացակայում են, նույնիսկ ամենաօգտակար գաղափարները կարող են երկար ժամանակ մնալ անկատար։

Գրականություն

,,Թմկաբերդի առումը,,

1. Առանձնացնել անհասկանալի բառերը և բացատրել։

Անեծք — չարիք մաղթող

Դուշման  — թշնամի

Բաբան – հնում պարիսպներ քանդող մեքենա

Աննկուն – չկոտրվող

2. Մեկնաբանել ,,Նախերգանքը,, ՝ ներկայացնելով սեփական տեսակետն արտահայտված գաղափարների շուրջ։

Նախերգանքը շատ կարևոր գաղափար է: Այն Հիշեցնում է, որ մարդ աշխարհում ժամանակավոր է․ գալիս է, ապրում է իր բաժին կյանքը և հեռանում։ Կյանքը մշտական չէ, այն փոփոխական է՝ լի ուրախությամբ, սիրով, ցավով ու հիասթափությամբ։ Այս ամենը կարող է մի պահում փոխվել, որովհետև մարդու կյանքը սահմանափակ է։

3. Ներկայացնել և բնութագրել բոլոր հերոսներին։

Թաթուլ Իշխանը ստեղծագործության մեջ քաջ և ազնիվ մարդ է։ Նա սիրում է իր հայրենիքը և չի վախենում պայքարել։ Թաթուլը բարի է ու վստահում է մարդկանց, բայց երբեմն էլ միամիտ է լինում։

Թմկա տիրուհին ստեղծագործության սկզբում ներկայացված է որպես ամենաիդեալական կինը, որ մարդ կարող էր ունենալ: Սկզբում թվում էր, թե նա բարի, գեղեցիկ և նուրբ կին է, բայց պարզվեց, որ նրա սևաչյա աչքերի տակ թաքնված է խորամանկ և ինքնասեր աղվես, որը մտածում էր միայն իր գահի մասին:

Նադիր Շահը գոռոզ և նենգ տիրակալ էր ստեղծագործության մեջ: Նա սիրում էր իշխանությունը և չէր խնայում մարդկանց։ Դրա պատճառով նա նաև կռվեց Թաթուլի դեմ, , սակայն պարտվեց: Թեև որ նա վատ մարդ էր, վերջում Թմկա տիրուհու խորամանկությունից հասկանում է , թե ինչ վատ է լինել այն պայմաններում երբ վստահում ես ինչ-որ մեկին և այդ ինչ-որ մեկը օգտվում է քո ինքնությունից ՝ գահ ստանալու համար: Եվ այսպես Նադիր Շանը պատժում և մարմնավորում է «չար գործը»:

4. Ներկայացրո՛ւ Թմկա տիրուհու շարժառիթները, դավաճանության ճանապարհն ընտրելու պատճառները։ Փորձի՛ր արդարացնել։

Թմկա տիրուհին շատ բարդ և խորամանկ կին էր: Նա շատ գեղեցիկ և միաժամանակ բախտավոր էր, որովհետև ուներ հզոր և բարի ամուսին, ով հոգ էր տանում իր և իր ազգի մասին։ Բայց չնայած այս ամենին, նրա մտքում միշտ կային հավերժ ցանկություններ: Նա ուզում էր միայն մեկ բան՝ գահը և իշխանությունը ամբողջությամբ իր ձեռքում ունենալ: Այդ շարժառիթը ստիպեց նրան դավաճանության ճանապարհ ընտրել, քանի որ նա հավատում էր, որ առանց դրա չի կարող հասնել իր նպատակներին։ Չնայած իր դավաճանությանը, Թմկա տիրուհուն իր վատ արարքների համար հետ հասավ պատիժը, կարծես բումերանգ։ Իմ կարծիքով, որոշ ձևով նրան կարելի է արդարացնել, բայց ես անձամբ չեմ կարող արդարացնել այն մարդուն, ով կարող է խորամանկությամբ օգտագործել ուրիշներից իր անձնական նպատակների համար։

5. Ո՞րն է ստեղծագործության գաղափարը /կամ գաղափարները/։

Ստեղծագործության գլխավոր գաղափարն է` «Մահը մերն է, մենք մահինը, մարդու գործն է միշտ անմահ»։

6. Ո՞ր հատվածներն են քեզ համար գեղավեստական կարևոր նշանակություն ունեցող։

Անց են կենում սեր ու խընդում,
Գեղեցկություն, գանձ ու գահ,
Մահը մերն է, մենք մահինը,
Մարդու գործն է միշտ անմահ։

——

Սիրո հընոց,
Կրակ ու բոց՝
Էնպես աչքեր թե ժըպտան,
Մարդու համար
Օրվա պես վառ
Գիշերները լույս կըտան։

——

Վարդի թերթեր՝
70Էնպես շուրթեր
Թե հաղթություն քեզ մաղթեն,
Էլ քեզ ո՛չ Շահ,
Ո՛չ ահ ու մահ,
Ո՛չ զենք ու զորք կըհաղթեն։

Երկրաչափություն 9

Սինուսների թեորեմ: Կոսինուսների թեորեմ: Հետևանքներ:

1. Եռանկյան կողմերը 6 սմ և 8 սմ են, իսկ նրանց միջև ընկած անկյունը՝ 60∘։ Գտնել երրորդ կողմը։

    c2 = a2 + b2 — 2ab x cos αo

    c2 = a2 + b2 — 2ab x cos60o

    c = √52 = 2√13

    2. Եռանկյան անկյունները 30∘, 60∘ են, իսկ նրանց դիմացի կողմերից մեկը՝ 10 սմ։
    Գտնել մյուս կողմը։

    a/sin A = b/sin = sin C/c = 2R

    b = 10/√3

    3. Ստուգել՝ արդյոք գոյություն ունի եռանկյուն, որի կողմերն են 5 սմ, 12 սմ և 13 սմ։

    5+12>13 (ուղղանկյուն եռանկյուն)

    Պատ.՝ Այո:

    4. Եռանկյան երկու կողմերն են 7 սմ և 9 սմ, իսկ նրանց միջև ընկած անկյունը՝ 120∘։
    Գտնել երրորդ կողմը։

    c2 = 49 + 81 + 63

    c = √193

    5. Եռանկյան կողմերը 5 սմ, 6 սմ և 7 սմ են։
    Գտնել ամենամեծ անկյունը։

      cos a = 1/5

      a = 78.46o

      6. Եռանկյան կողմերից մեկը 10 սմ է, իսկ նրան կից անկյունները՝ 45∘ և 60∘։
      Գտնել մյուս երկու կողմերը։

      a = 180 — 105 = 75

      10/sin75 = x/sin45 = y/sin60

      x = 7.2 սմ

      y = 8.8 սմ

        7. Եռանկյան կողմերն են a=8, b=6, c=10։
        Պարզել եռանկյան տեսակը (սուրանկյուն, ուղղանկյուն կամ բութանկյուն)։

        c2 = 64 + 36 = 100

        c = 10

        Ուղղանկյուն

        8. Եռանկյան մեջ a:b=3:4, իսկ ∠A−∠B=30∘։
        Գտնել ∠A և ∠B։

          c2 = a2 + b2

          c2 = 9x2 + 16x2

          c2 = 25x2

          c = 5x

          5x/sin90 = 3x/sin30 = 4x/sin60

          <A = 30

          <B = 60

          <C = 90

          1. Եռանկյան երկու կողմերն են 5 սմ և 7 սմ։
            Գտնել նրանց միջև ընկած անկյունը, եթե երրորդ կողմը 9 սմ է։

          cos a = (81 — 25 — 49)/-70 = 7/-70 = -1/10

          a = 96o