~ Կարոլինա Եսայանի ուսումնական բլոգ ~

Ընդհանրապես, ամենադժվարը ստի նկատմամբ հաղթանակն է:  Մարդը խաբում է ։ Հասարակ մարդն այնքան շատ է խաբում և՛ ինքն իրեն, և՛ ուրիշներին, որ դադարում է դա նկատելուց: Բայց և այնպես ստին անհրաժեշտ է հաղթել: Եվ առաջին ջանքը, որ պահանջվում է մարդուց, ուսուցչին խաբելը հաղթահարելն է: Մարդ պետք է մեկընդմիշտ որոշի կա´մ ոչինչ չասել բացի ճշմարտությունից, կա´մ անհապաղ հրաժարվել ուսումից:

Պետք է ձեզ համար պարզեք, որ ուսուցիչը շատ դժվար խնդիր ունի լուծելու՝ մարդկային մեքենաների մաքրում և նորոգում: Իհարկե, նա հանձն է առնում միայն այն մեքենաները, որոնք ի զորու է նորոգել: Եթե մեքենայի մեջ շարքից դուրս է եկել էական ինչ-որ բան, ապա նա հրաժարվում է դա նորոգելուց: Սակայն նույնիսկ այն  մեքենաները, որոնք, ըստ էության, դեռ հնարավոր է նորոգել, բոլորովին անհույս են դառնում, եթե սկսում են ստել: Ուսուցչին ասած սուտը, նույնիսկ ամենաաննշանը, օրինակ` ուսուցչից ինչ-որ բան թաքցնելը, որ ուրիշ մեկն է խնդրել գաղտնի պահել, կամ որ մենք ենք ուրիշին ասել, մարդու աշխատանքին վերջ է դնում, մանավանդ եթե նախկինում արդեն ինչ-որ ջանքեր գործադրել էր :

Այստեղ գործում է մի կանոն, որը երբեք չմոռանաք՝ մարդու գործադրած ցանկացած ջանք ավելացնում է նրա առջև դրված պահանջները: Քանի դեռ մարդը լուրջ ջանքեր չի թափել, նրանից շատ բան չեն պահանջում. սակայն նրա ժրաջան աշխատանքն անմիջապես մեծացնում է այդ պահանջները: Եվ որքան ավելանան գործադրված ջանքերը, այնքան նշանակալից կդառնան նոր պահանջները: Պահաջներով հնարավոր է առաջ գնալ և սովորելու համար շարժառիթ ստեղծել; Անհրաժեշտ է, որ մարդն ինքն իրեն ասի՝ մի՛ ծուլացիր։ 

1. Տեքստից դո՛ւրս գրիր պարզ համառոտ նախադասություն։ 

Մարդը խաբում է:

2.  Տեքստից դո՛ւրս գրիր անորոշ դերանուն։ 

Ինչ-որ:

3. Ո՞ր բառերում է յ-ն ձայնակապ։

Զգույշ, լույս, մեքենայի, ուղղություն, մտածողություն, Մարոյի։

4. Տեքստից դո՛ւրս գրիր ժամանակի մակբայ։

Մեկընդմիշտ:

5. Տեքստից դո՛ւրս գրիր բարդ համադասական նախադասություն։

Մարդ պետք է մեկընդմիշտ որոշի կա´մ ոչինչ չասել բացի ճշմարտությունից, կա´մ անհապաղ հրաժարվել ուսումից:

6. Տեքստից դո՛ւրս գրիր վերաբերական։ 

Նույնիսկ:

7. Տրված նախադասության անդամներից որի՞ շարահյուսկան վերլուծության մեջ սխալ կա։ 

Մարդ պետք է վերջիվերջո որոշի կա´մ ոչինչ չասել բացի պարզ ճշմարտությունից, կա´մ անհապաղ հրաժարվել ուսումից:

վերջիվերջո- ձևի մակբայ

մարդ-ենթակա

պետք է որոշի-ստորոգյալ

պարզ-որոշիչ

8. Ի՞նչ խնդիր ունի լուծելու ուսուցիչը։

Պետք է ձեզ համար պարզեք, որ ուսուցիչը շատ դժվար խնդիր ունի լուծելու՝ մարդկային մեքենաների մաքրում և նորոգում: Իհարկե, նա հանձն է առնում միայն այն մեքենաները, որոնք ի զորու է նորոգել:

9. Տեքստի ո՞ր բառն է նշանակում ճիգ։

Ջանք:

10. Ի՞ն չ բառով է բնութագրում մարդուն։ 

Մեքենա:

11. Տեքստից դո՛ւրս գրիր պատճառական բառը։ 

Թաքցնել:

12. Տեքստից դո՛ւրս գրիր հոդակապով բարդ բառը։ 

ժրաջան:

13. Տեքստից դո՛ւրս գրիր արգելական հրամայականով դրված բառը։ 

Անհրաժեշտ է, որ մարդն ինքն իրեն ասի՝ մի՛ ծուլացիր։ 

14. Տեքստից դո՛ւրս գրիր ու հոլովման ենթարկվող բառը։ 

Մարդուց:

15. Տեքստում կա՞ն գործածված հոմանիշ բառեր, դո՛ւրս գրիր։ 

Ստել, խաբել:

ա) 3x⁷ — x² + 6x

բ) 16a³ + 5a²

գ) 8x² — 7

դ) 4x³ + 4x

ե) y + 7y²

զ) -5x⁴ + 4x

ա) -5x³ + 3x² + 2

3, -5x³, 2

բ) x⁸ + 2x³ + 2

8, x⁸, 2

գ) 9x⁵ + 17x — 7/3 x²

5, 9x⁵, ∅

դ) 5.5x — 1/5x² + 4x⁴ — 1

4, 4x⁴, -1

ե) x⁴ — 25 + 6x²

4, x⁴, -25

զ) x² — x⁵

5, -x⁵, ∅

ա) x³ — 3x² — 8x + 8 —-> 3

բ) -14x² — 10x — 5 —-> 2

գ) 15x — 13x³ —-> 3

դ) -1/2x ⁶ —-> 6

ե) x⁷ — x — 23 —-> 7

զ) -4x⁹ + 5x⁴ — 10x² —-> 9

Սիրելի սովորողներ, խնդրում եմ ներբեռնել դասագիրքը:

Առաջադրանք 1

Հայաստանը բոլշևիկների կառավարման առաջին կիսամյակում

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր

Հայաստանի Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետություն (ՀՍԽՀ) –
Հայաստանը, որը ստեղծվեց 1920 թ․-ին, երբ իշխանությունը անցավ բոլշևիկներին և երկիրը դարձավ խորհրդային։

Ս. Շահումյան –
Հայ բոլշևիկ գործիչ, որը հավատում էր կոմունիստական գաղափարներին և կարևորում էր ռուսական հեղափոխական մտածողությունը։

Ս. Կասյան –
Հայաստանի հեղկոմի ղեկավար, որի ժամանակ իրականացվեց բոլշևիկյան կոշտ քաղաքականությունը Հայաստանում։

Ի. Դովլաթյան –
Հայ բոլշևիկ գործիչ, որը մասնակցել է խորհրդային իշխանության հաստատմանը Հայաստանում։

Չեկա –
Բոլշևիկների ստեղծած հատուկ մարմին, որը զբաղվում էր բռնություններով, ձերբակալություններով և հակառակորդների ճնշմամբ։

Հ. Օհանջանյան –
Հայաստանի Հանրապետության նախկին վարչապետ, որը ձերբակալվեց բոլշևիկների կողմից։

Հ. Քաջազնունի –
Հայաստանի Հանրապետության առաջին վարչապետը, որը նույնպես ենթարկվեց բոլշևիկյան հալածանքների։

Ռազմական կոմունիզմ –
Բոլշևիկների քաղաքականություն, որի ընթացքում պետությունը վերահսկում էր տնտեսությունը և մարդկանցից բռնությամբ վերցնում էր սնունդը։

Պարենմասնատրում –
Գյուղացիներից բերքի «ավելցուկը» վերցնելու գործընթաց, որը հաճախ թողնում էր նրանց առանց սննդի։

Կուռո (Ս. Թարխանյան) –
Փետրվարյան ապստամբության զինված ուժերի առաջնորդներից մեկը։

Հայրենիքի փրկության կոմիտե –
Կառույց, որը ստեղծվեց 1921 թ․ փետրվարյան ապստամբության ժամանակ՝ Հայաստանը փրկելու նպատակով։

Ս. Վրացյան –
Հայրենիքի փրկության կոմիտեի ղեկավար։

Գ. Նժդեհ –
Հայ ազգային գործիչ, որը ղեկավարում էր պայքարը Զանգեզուրում և շարունակեց դիմադրությունը բոլշևիկների դեմ։

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը: Ի՞նչ ազդեցություն
ունեցավ ռազմական կոմունիզմի քաղաքականությունը Հայաստանում:
2. Ընդհանրացո՛ւ: Ի՞նչ հիմական գծեր կառանձնացնես բոլշևիկ­յան տիրապետության առաջին ամիսներից:
3. Գնահատի՛ր։ Փետրվարյան ապստամբության
նշանակությունը:

——

1. Ռազմական կոմունիզմը Հայաստանում ունեցավ շատ վատ ազդեցություն։
Գյուղացիներից բռնությամբ վերցվում էր սնունդը (պարենմասնատրում), արգելվում էր ազատ առևտուրը, մարդիկ աղքատանում էին։ Շատ ընտանիքներ սովի էին մատնվում, և ժողովրդի դժգոհությունը մեծանում էր։ Այդ քաղաքականությունը խիստ վնասեց ժողովրդի կյանքին։

---

2. Բոլշևիկյան իշխանության առաջին ամիսներին բնորոշ էին՝

• բռնություններ և ձերբակալություններ,
• Չեկայի գործունեությունը,
• նախկին պետական գործիչների հալածանք,
• ազգային շահերի անտեսում,
• Ռուսաստանի օրենքների կիրառումը Հայաստանում։

Այս ամենը ցույց է տալիս, որ իշխանությունը պահվում էր ուժով, ոչ թե ժողովրդի վստահությամբ։

---

3. Փետրվարյան ապստամբությունը ցույց տվեց, որ հայ ժողովուրդը չէր ընդունում բռնապետական քաղաքականությունը և պատրաստ էր պայքարել իր իրավունքների համար։ Թեպետ ապստամբությունը պարտվեց, այն կարևոր էր, քանի որ ստիպեց բոլշևիկներին վարել ավելի զգուշավոր քաղաքականություն։ Այն արտահայտում էր ժողովրդի ազատության կամքը։

Առաջադրանք 2

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր
• Փետրվարյան ապստամբություն • Ա. Մյասնիկ­յան • Վ. Լենին • սպեցիֆիկներ • Ս. Սրապիոնյան (Լուկաշին)
• Ա. Հովհաննիսյան • Մ. Սարյան • Հ. Կոջոյան • Ա. Խաչատրյան

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը։ Ի՞նչ դրական և
բացասական կողմեր կառանձնացնես Հայաստանի պատմության բոլշևիկյան-կոմունիստական
իշխանության շրջանից:
2. Ընդհանրացո՛ւ: Համեմատի՛ր ՀՀ և ՀՍԽՀ կառավարման համակարգերը:
3. Գնահատի՛ր: Ինչո՞ւ «Հայաստանի ՍԽՀ-ն» հետագայում փոխարինվեց «Հայկական ՍԽՀ»-ով:

Առաջադրանք 3

էսսեագրության ուղեցույց (առարկայական և ինտեգրված)-7-9-րդ դասարանների համար

Էսսեի գնահատման ռուբրիկ (սանդղակաշար)

Գրել էսսե ստորև գրված թեմայով

 Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝ Մուրացան «Առաքյալը» Կրթության նվիրյալը

Օրգանիզմների սեռական բազմացումը։Էջ 47-48։

1․Ի՞նչ է սեռական բազմացումը և ինչո՞ւ է այն կարևոր թե՛ բույսերի, թե՛ կենդանիների համար։

Սեռական բազմացումը այն է, երբ արական և իգական բջիջները միանում են և ստեղծում նոր օրգանիզմ։ Այն կարևոր է, որովհետև դրա շնորհիվ բույսերն ու կենդանիները ունենում են առողջ և տարբեր սերունդներ։

2․Որո՞նք են սեռական բազմացման հիմնական տարբերությունները բույսերի և կենդանիների մոտ։

Կենդանիների մոտ բեղմնավորումը տեղի է ունենում արական և իգական սեռական օրգաններում։
Բույսերի մոտ սեռական բազմացումը կատարվում է ծաղկի միջոցով, և ծածկասերմ բույսերի մոտ տեղի է ունենում կրկնակի բեղմնավորում, ինչը կենդանիների մոտ չկա։

3․Ի՞նչ դեր ունեն ծաղկի մասերը (փոշեհատիկ, սերմնաբուն) բույսերի սեռական բազմացման ընթացքում։

Փոշեհատիկը պարունակում է արական սեռական բջիջները, որոնք տեղափոխվում են սերմնաբուն։
Սերմնաբնում գտնվում է ձվաբջիջը, որտեղ տեղի է ունենում բեղմնավորումը և ձևավորվում է սերմը։

4․Ինչո՞ւ է սեռական բազմացումը ապահովում սերունդների բազմազանություն, ի տարբերություն անսեռ բազմացման։

Սեռական բազմացման ժամանակ սերունդը ստանում է գենետիկական նյութ երկու ծնողներից, ինչի պատճառով առաջանում են տարբեր հատկանիշներ։
Անսեռ բազմացման դեպքում սերունդը նման է ծնողին, և բազմազանություն գրեթե չի առաջանում։

Բնակչության տեղաբաշխումը: Տարաբնակեցումը

Դաս 27, էջ 84-87

1. Ի՞նչ գործոններ են ազդում ՀՀ բնակչության ու բնակավայրերի տեղաբաշխման վրա:

Ազդում են ռելիեֆը, կլիման, ծովի մակարդակից բարձրությունը, ջրային ռեսուրսները, հողերի բերրիությունը, տնտեսությունը և հաղորդակցությունը։

2. Ինչով են պայմանավորված ՀՀ–ում բնակչության ու բնակավայրերի տեղաբաշխման
մեծ տարբերությունները՝ ըստ ծովի մակարդակից ունեցած բարձրության:

Բարձրության փոփոխությամբ կլիման խստանում է, հողերն ու պայմանները վատանում են, և բնակչությունը նվազում է։

3. Ի՞նչ զարգացում է ունեցել քաղաքային տարաբնակեցումը ՀՀ–ում:

Քաղաքների թիվը և քաղաքային բնակչությունը աճել են արդյունաբերության և տնտեսական զարգացման շնորհիվ։

4. Ի՞նչ փոփոխություններ է կրել ՀՀ գյուղական տարաբնակեցումը։

Փոքր գյուղերի թիվը նվազել է, խոշոր գյուղերը մեծացել են, և հարթավայրերում ստեղծվել են նոր գյուղեր։

5. Թվարկե՛լ ՀՀ մարզերը մարզկենտրոններով /օգտվել էջ 29-ի քարտեզից

Արագածոտն՝ Աշտարակ։
Արարատ՝ Արտաշատ։
Արմավիր՝ Արմավիր։
Գեղարքունիք՝ Գավառ։
Լոռի՝ Վանաձոր։
Կոտայք՝ Հրազդան։
Շիրակ՝ Գյումրի։
Սյունիք՝ Կապան։
Վայոց ձոր՝ Եղեգնաձոր։
Տավուշ՝ Իջևան։
Երևան՝ մայրաքաղաք։

1.  Լրացրո՛ւ  բաց թողնված տառերը։ 

ատամնաբույժ, նյարդ, ստորոգյալ, միայն, միմյանց, համբույր, եղյամ, մեղմահնչյուն,  առաքյալ, օվկիանոս, Մարիամ, քամելիոն, միլիոն, քիմիա։ 

2. Ճշտի՛ր գրությունը։

Կողք կողքի, երեքհարյուրամյա, մուգ կարմիր, գյուղեգյուղ, ինչ-որ բան, հրամկազմ,  վեցանկյունի, ուս ուսի, մարդ-մուրդ։ 

3. Բառերը վանկատեք՝ ճիշտ տեղադրելով գաղտնավանկի ը-ն։ 

հայտնվել, ընկճվել, հրճվել, փրկվել։

հայտ — նը — վել

ըն — կըճ — վել

հըր — ճը — վել

փըր — կը — վել

4. Վերականգնե՛ք արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։ 

Թունոտ, քնքշանք, ձնհալ, ցուցարար, կուտակում, հունարեն։

թույն — ու > ույ

քնքուշ > ու — ն սղվեց

ձյուն — յու > ը

ցույց — ույ > ու

կույտ — ույ > ու

հույն -ույ > ու

5. Տրված համանուններով կազմե՛ք նախադասություններ։

Կեր, մարտ, արի։

Կերակրիր քո կատվին իր նախատեսված կերով։

Մարտին հորեղբայրս գնաց մարտի:

Արի պաշտպանիր ինձ, դու արի ես:

6. Եղ ածանցն ավելացնելով կազմի՛ր նոր բառեր։ 

Նորագույն, զորավար, թիկունք, փափկամարմին, հյութալի, նմանահունչ, շնչահատ, մեծաշուք։

Գունեղ, զորեղ, թիկնեղ, մարմնեղ, հյութեղ, հնչեղ, շնչեղ, շքեղ:

7. Առանձնացրո՛ւ գերադրական աստիճանով դրված ածականները։

Ամենակարծր, բարձրաբերձ, ցրտաշունչ, հնագույն, ամենազոր, մեծամեծ, ամենաբարձր, ամենից երկար։

8. Կետադրի՛ր նախադասությունները։ Ո՞ր նախադասությունն  է մասնական բացահայտչով։ 

Քույրս՝ Անին, չորրորդ դասարան է:

Մեր դասընկերոջ՝Վահանի խոսքը տպավորիչ էր:

Արփինեն՝ քույրս է այդ գեղեցիկ աղջիկը:

Մուշեղը՝ որպես հմուտ սպարապետ, կարողանում էր ճիշտ ուղղորդել զորքին:

9. Տրված նախադասություններում ընդգծի՛ր տեղի պարագաները /որտե՞ղ, ո՞ւր, որտեղի՞ց, որտեղո՞վ/։

Գնում եմ զբոսայգի։

Կանգնած եմ ժայռի կատարին։

Արմանն այդ ժամին կլինի դպրոցում։ 

Ճանապարհն անցնում է դաշտով և մտնում ձորը։

Սյան վրա խաչքար է տեղադրված։

Սեղանի տակից վերցրո՛ւ թափված թղթերը։ 

Որտե՞ղ փնտրեմ ընկերներիդ։ 

Ոչ մի տեղ  ոչինչ չգտա։ 

10. Ո՞րն է տրված նախադասության քերականական և տրամաբանական շարունակությունը։ 

Նայելով նրա՝ խնամքով մեխելուն՝ կարելի էր կարծել,․․․․

ա․ թե խելքը գլխին մի բան էր պատրաստում։

բ․ ինչից կարելի է կահույք պատրտաստել։

գ․ որ օրը նոր է բացվել, դեռ անելիքներ ունի։

11.  Տրված հատվածներում ընդգծի՛ր անձնավորումները։ 

Օրոր էր ասում աշունն անտառին,

Բայց դեռ անտառի քունը չէր տանում:

Իրիկվա հովը պարուրել էր զբոսայգին նուրբ թարմությամբ:

Առվակը ծիծաղում էր:

Սիրտս երգում էր: 

12. Կետադրե՛ք նախադասությունները։ Ուշադրություն դարձրեք, թե որ դեպքերում է միջակետ դրվում։

Վերջապես ես հասկացա գլխավորը. նրան չեմ ուզում հանդիպել այն պատճառով, որ պարզապես չեմ կարող նրա հարցերին ազնիվ պատասխաններ տալ. խիստ ցավոտ է իրականությունը։

Ամենքի առջևից գնացողներից չէր և ոչ էլ մյուսների թիկունքում թաքնվողներից. դա իր համար չէր։

Հունական հրաշքն անհրաժեշտ էր. ողջ հին աշխարհը նախապատրաստել էր նրա գալուստը։

Նրա` բազում մարտերում թրծված զորաբանակը հեծյալների սև թանձրությամբ ասես շարժվող մի անտառ լիներ. կարծես, մի աշխարհ տեղափոխվում էր մի ուրիշ աշխարհ՝ սարսափ ու մահվան տենդ սփռելով չորսբոլորը։

13. Նախադասությունները դասավորի՛ր տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։

Ա․ Այդ գրքերը նրան ծանոթացնում են Ղուկաս Վանանդեցու, Սիմեոն կաթողիկոսի, Մխիթար Սեբաստացու և այլ նշանավոր անձանց կյանքին, արթնացնում են սեր դեպի հայրենիքը։

Բ․ Գրել-կարդալ սովորելով՝ Աբովյանը տասնհինգ տարեկանում սկսում է հայրենասիրական գրքեր կարդալ։ 

Գ․ Սակայն ո՛չ վանական միջավայրը, ո՛չ կարդացած գրքերը չէին կարող նրան ցույց տալ ազգին օգտակար լինելու այն ուղին, որը նա որոնում էր։

Դ,,Փափագում էի ամբողջ կարողությամբս պիտանի լինել իմ սիրելի ազգին,, ,-գրում է նա հայրենասիրական գրքերի ազդեցությամբ։ 

ԲԱԴԳ

14. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված բառագործածության սխալը։ 

Ավանդույթի համաձայն՝ հսկայական կետի մեջքի վրա է եղել մեր մոլորակը։ 

15. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված քերականական սխալը և ուղղի՛ր։ 

Բանը նրանում էր, որ ես պետք է որոշեի մեր հետագա անելիքները։

Բանն այն էր

16. Տրված բառերը տեղադրի՛ր բաց թողնված տեղերում՝ ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների։

Երեք օր էր,  ինչ մարդիկ, վախենալով գազաններից       , փակված էին իրենց տներում, դեպքը կատարվեց, երբ կոսօրն մոտ էր։ 

իրենք, կեսօր, գազանանալ, ինչ

Եռօրյա ուխտն ավարտված էր, և Աստծո առաջ իրենց պարտքը կատարած ուխտավորները, ուխտին նստած, վերադառնում էին տուն։

ուղտ, ուխտ, կատարել, Աստված։ 

1. The word imitate in line 5 is synonymous to
   a) hear
   b) react
   c) imagine
   d) reproduce

2. The physiology of the of the parrot is discussed in
   a) Paragraph 1 (lines 1-4)
   b) Paragraph 2 (lines 5-7)
   c) Paragraph 3 (lines 8-12)
   d) Paragraph 4 (lines 13-14)

3. It is stated in the text that pet parrots
   a) can imitate only barking dogs
   b) can copy a great range of sounds
   c) don’t differ from the wild parrots
   d) copy only the sounds of other parrots

4. Parrots are able to
   a) train other parrots
   b) answer the telephone
   c) connect the telephone wire
   d) connect one sound with another

5. We may tell from the text that
   a) parrots can imitate only human speech
   b) parrots are the only birds which can produce sounds
   c) all parrots can imitate the sounds of human speech
   d) parrots aren’t the only birds that can imitate human speech

Կրթությունը միշտ կարևոր դեր է ունեցել հասարակության զարգացման գործում։ Այն օգնում է մարդկանց ձեռք բերել գիտելիքներ, ձևավորել մտածողություն և ավելի լավ հասկանալ իրենց շրջապատող աշխարհը։ Սակայն կրթության զարգացումը միայն դպրոցներ կառուցելով չի սահմանափակվում։ Կարևոր է նաև մարդկանց մեջ արթնացնել գիտելիքի արժեքը, հաղթահարել անտարբերությունն ու տգիտությունը և նպաստել հասարակության առաջընթացին։

Հասարակության առաջընթացը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ գաղափարները վերածվում են իրական գործերի և նպաստում մարդկանց կրթված ու գիտակից դառնալուն։

Դա մենք կարող ենք նկատել «Առաքյալ» ստեղծագործության մեջ։ Կամսարյանը ցանկանում էր գնալ հայկական գյուղ և զբաղվել լուսավորական գործունեությամբ։ Նա կարծում էր, որ գյուղացիների ծանր վիճակի հիմնական պատճառը նրանց տգիտությունն է, ուստի ցանկանում էր կրթել և օգնել նրանց։ Սակայն գյուղ հասնելուց հետո նա բախվում է իրականությանը։ Տեսնելով գյուղի իսկական կյանքը և չկարողանալով հարմարվել այդ կյանքին՝ նա սկսում է հիասթափվել։ Եվ ի վերջո Կամսարյանը հրաժարվում է իր ծրագրերից և հեռանում գյուղից։ Նա ցանկանում էր փոխել միջավայրը, բայց չկարողացավ իր գաղափարները գործի վերածել, քանի որ ծրագիր էր կազմել՝ առանց դրա իրականացման դժվարությունների մասին լիարժեք պատկերացում ունենալու։ Նա ավելի շատ մտածում էր իր անվան, քան իր գործունեության արդյունքների մասին: Ի տարբերություն Կամսարյանի՝ մենք կարող ենք դիտարկել Գևորգ Դ․ Կոստանդնուպոլսեցի կաթողիկոսին, որը ոչ միայն խոսում էր հասարակության զարգացման մասին, այլև իր գաղափարները կյանքի էր կոչում գործնական քայլերով։ Նա մեծ ուշադրություն էր դարձնում կրթության զարգացմանը, նպաստում էր դպրոցների բացմանն ու բարելավմանը։ Նրա նախաձեռնությամբ ստեղծվեց ուսումնական հանձնաժողով, մշակվեցին դպրոցների համար միասնական կանոններ, իսկ հետագայում հիմնադրվեց նաև Գևորգյան ճեմարանը։ Այս ամենը ցույց է տալիս, որ Գևորգ կաթողիկոսը ոչ միայն հասկանում էր կրթության կարևորությունը, այլև հետևողականորեն աշխատում էր այդ նպատակի իրականացման համար։

Այսպիսով՝ կարելի է ասել, որ միայն գաղափար ունենալը բավարար չէ։ Իսկական արժեք է ստանում այն ժամանակ, երբ գաղափարը վերածվում է իրական ու հետևողական գործի։

 Թեստային առաջադրանքներ

1․ Գտնել՝ $(-3{)}^2$
ա) $-9$ բ) $9$ գ) $-6$ դ) $6$

2․ Որն է ճիշտ։
ա) $0,5=\frac{1}{3}$
բ) $0,25=\frac{1}{4}$
գ) $0,75=\frac{2}{3}$
դ) $\frac{3}{5}=0,4$

3․ Պահեստում ապրանքների քանակը մեծացվեց 20%-ով։ Սկզբում կար 200 հատ ։ Քանի՞ հատ դարձավ մեծացնելուց հետո։
ա) 220 բ) 240 գ) 260 դ) 280

4․ Լուծել՝ $2x-5=3$
ա) $x=4$ բ) $x=1$ գ) $x=-4$ դ) $x=5$

5․ Լուծել՝ $x^2-16=0$
ա) $x=\pm 4$ բ) $x=4$ գ) $x=-4$ դ) լուծում չունի

6․ Որ արտահայտությունն է հավասար $(a+b{)}^2$-ին։
ա) $a^2+b^2$
բ) $a^2+2ab+b^2$
գ) $a^2-ab+b^2$
դ) $2a^2+2b^2$

7․ Եթե $f(x)=2x-3$, ապա $f(5)$-ը հավասար է
ա) 7 բ) 5 գ) 3 դ) -7

8․ Նշել՝ որը գծային ֆունկցիա է։
ա) $y=2x^2$
բ) $y=x+5$
գ) $y=\frac{1}{x}$
դ) $y=\sqrt{x}$

9․ Եռանկյան անկյուններից երկուսը 50° և 60° են։ Երրորդ անկյունը՝
ա) 50° բ) 60° գ) 70° դ) 80°

10․ Ո՞ր տրված կողմերով եռանկյունն է ուղղանկյուն։
ա) 6, 7, 9
բ) 5, 12, 13
գ) 4, 4, 4
դ) 2, 3, 4

11․ Ուղղանկյան մակերեսը գտիր, Եթե $a=3$ սմ և $b=7$ սմ
ա) 10 բ) 18 գ) 21 դ) 25

12․ Հաշվել $\sin {30}^{\circ }$
ա) $1$ բ) $\frac{1}{2}$​ գ) $\frac{\sqrt{2}}{2}$ դ) $\frac{\sqrt{3}}{2}$

13․

Տրված է հավասարումը՝$$2(x-1{)}^2-3(x-1)-5=0$$

Որն է $x$-ի լուծումը։

ա) $x=0$ կամ $x=3$
բ) $x=-1$ կամ $x=3$
գ) $x=1$x=1 կամ $x=-\frac{5}{2}$x=−25​
դ) $x=2$ կամ $x=-1$

1. Ինչ է ուսումնասիրում քիմիան ՞

Տարրերը, ատոմները, մոլեկուլները, իոններ, ռեակցիաները։ նրանց  բաղադրությունը, կառուցվածքը, հատկությունները։

2. Որն է կոչվում նյութ՞

Այն ամենը, ինչ տեսնում ենք մեր շուրջը։

3. Որն է կոչվում բարդ նյութ/պարզ նյութ՞ Բերեք օրինակներ։

Պարզ նյութ է կոչվում այն նյութը, որը կազմված է միևնույն քիմիական տարրի ատոմներից: թթվածին (O₂), ջրածին (H₂):

Բարդ նյութ է կոչվում այն նյութը, որը կազմված է երկու կամ ավելի տարբեր քիմիական տարրերի ատոմներից։ ջուր (H₂O) ածխաթթու գազ (CO₂):

4. Որոնք են նյութի հատկությունները՞

ֆիզիկական (հոտ, ջուր, գույն), քիմիական (ռեակցիաներ), ֆիզիոլոգիական (ազդեցությունը կենդանի օրգանիզմների վրա)։

5. Որն է կոչվում երևույթ՞

Ֆիզիկական (ընթացկում նյութերը մեկը մյուսի չեն փոխարկվում) և քիմիական երևույթնոր (ընթացկում նյութերը մեկը մյուսի փոխարկվում է):