Однозначные слова — слова, у которых есть только одно лексическое значение, например: сорока, жёлтый, мечтать.
Многозначные слова — слова, у которых есть два и более лексических значения, например: ножка, шляпка, идти.
Давай попробуем определить значение слова нос (носик).
Нос бывает у человека или животного, у корабля и даже у туфель; носик есть у чайника. Что же объединяет все эти примеры? Общее значение — выступающая часть чего-либо. Вот как объясняет лексическое значение слова нос толковый словарь.
НОС, -а (-у), о носе, в (на) носу, мн. -ы, -ов, м. р. 1. Орган обоняния, находящийся на лице у человека и на морде у животных. Прямой нос. Нос с горбинкой. Вздёрнутый нос. У больной собаки горячий нос. 2. Передняя часть судна. Корабельный нос. Нос лодки. 3. Птичий клюв. Дятел долбит носом.
Նկարագրել Կիլիկիայի աշխարհագրական դիրքը , բնակլիմայական պայմանների առավելությունները:
Կիլիկիան գտնվում է Միջերկրական ծովի հարավ-արևելքում՝ ներկայիս Թուրքիայի տարածքում՝ շրջապատված Տավրոս լեռներով, որոնք ապահովում են բնական պաշտպանություն: Դրա մերձծովային կլիման, տաք ամառներով և մեղմ ձմեռներով, նպաստում է գյուղատնտեսության զարգացմանը: Կիլիկիան ռազմավարական առևտրի կենտրոն է, քանի որ միավորում է Ասիան և Եվրոպան՝ ստեղծելով տնտեսական կարևոր կապեր:
Բնութագրել 11-րդ դարի վերջին Կիլիկիայի բնակչության էթնիկ կազմը, քաղաքական իրադրությունը:
11-րդ դարի վերջին Կիլիկիայի բնակչությունը բազմազգ էր՝ հայեր, հույներ և արաբներ: Տարածքը, գտնվելով Բյուզանդիայի ազդեցության տակ, դարձավ քաղաքական անկայունության կենտրոն սելջուկների ներխուժման հետևանքով: Այս իրավիճակը հայ իշխաններին հնարավորություն տվեց ամրապնդել դիրքերը և հիմնել ինքնիշխան Կիլիկյան Հայաստան:
Ներկայացնել Ռուբինյան իշխանության կազմավորման , ընթացքը, արդյունքները:
Ռուբինյան իշխանությունը կազմավորվեց 11-րդ դարի վերջին՝ Ռուբեն Ա-ի առաջնորդությամբ, որը պայքարեց Բյուզանդիայի և սելջուկների դեմ: Ռուբինյանները հետագա տասնամյակներում ամրապնդեցին իրենց իշխանությունը Կիլիկիայում, ինչը հանգեցրեց Կիլիկյան Հայաստանի թագավորության ձևավորմանը և երկրի տնտեսական ու մշակութային վերելքին:
Բնութագրել Ռուբինյան իշխաններ Թորոս Առաջինի, Լևոն Առաջինի, Թորոս Երկրորդի, Մլեհի քաղաքականությունը:
Թորոս Առաջին
Թորոս Առաջինը կարևոր դեր խաղաց Կիլիկիայի անկախության հաստատման գործում և հիմնեց ռազմավարական ամրոցներ, ընդլայնելով իշխանության տիրույթները:
Լևոն Առաջին
Լևոն Առաջինը դարձավ Կիլիկյան Հայաստանի առաջին թագավորը՝ 1198 թվականին, և բարելավեց երկրի տնտեսական և ռազմական ուժերը:
Թորոս Երկրորդ
Թորոս Երկրորդը ուժեղացրեց բանակը և զարգացրեց պաշտպանական համակարգերը, պայքարելով Սելջուկների դեմ:
Մլեհ
Մլեհը շարունակեց Ռուբինյան քաղաքականությունը՝ զարգացնելով արտաքին կապերը և միջնորդի դեր խաղալով խաչակրաց արշավներում:
Նկարագրել քաղաքական իրադրությունը Մերձավոր արևելքում Լևոն Երկրորդի գահ բարձրանալու նախօրյակին:
Լևոն Երկրորդի գահ բարձրանալու նախօրյակին Մերձավոր Արևելքում քաղաքական իրավիճակը շատ անկայուն էր: Խաչակրաց պետությունները կորցնում էին վերահսկողությունը Սալադինին, որը 1187 թվականին նվաճեց Երուսաղեմը: Սելջուկների և այլ արաբական ուժերի սպառնալիքները մեծանում էին, ինչը պարտադրեց Կիլիկյան Հայաստանին ամրապնդել իր պաշտպանական կարողությունները: Այս պայմաններում Լևոն Երկրորդը ստիպված էր մշակել ռազմավարական դաշնակցային կապեր՝ տարածաշրջանում իր իշխանությունը պահպանելու համար:
Բնութագրել Կիլիկյան հայոց թագավորության հռչակման պատմական նշանակությունը:
Կիլիկյան հայոց թագավորության հռչակումը 1198 թվականին խորհրդանշեց հայկական պետականության վերականգնումը և ազգային ինքնության պահպանությունը: Այն դարձավ առևտրի և մշակույթի խաչմերուկ, որը կապեր հաստատեց եվրոպական ու արաբական պետությունների հետ: Թագավորությունը նաև հնարավորություն ընձեռեց պաշտպանվել արաբական ուժերից և զարգացնել սեփական մշակույթը:
Նկարագրել Լևոն Մեծագործի վարած քաղաքականությունը երկրի քաղաքական, ռազմական, տնտեսական հզորությունը ամրապնդելու համար:
Լևոն Մեծագործը (1170-1219) ամրապնդեց Կիլիկյան Հայաստանը՝ զարգացնելով դաշնակցային հարաբերությունները եվրոպական երկրների հետ և շահելով խաչակրաց պետությունների աջակցությունը: Նա բարելավեց բանակի կառուցվածքն ու ուժեղացրեց սահմանները, ինչպես նաև խթանեց առևտուրը և ներդրումներ արեց գյուղատնտեսության մեջ, դարձնելով Կիլիկիան կարևոր առևտրային կենտրոն:
Կիրակոս Գանձակեցու Լևոն Երկրորդի թագադրման նկարագրությունը:
Կիրակոս Գանձակեցու «Լևոն Երկրորդի թագադրման» նկարագրությունը ներկայացնում է 1198 թվականին Տարսոնում տեղի ունեցած արարողությունը: Արարողությանը մասնակցեցին հոգևորականներ և իշխաններ, ովքեր Լևոն Երկրորդին օծեցին թագավորի կոչման համար: Թագադրման արարողությունը կարևոր էր Կիլիկյան Հայաստանի անկախության և ազգային ինքնության համար:
Բնութագրեք Հարավային Եվրոպայի աշխարհագրական դիրը, ինչպե՞ս է այն փոխվել ժամանակի ընթացքում:
Հարավային Եվրոպան միացնում է Իսպանիան, Իտալիան, Հունաստանը և Պորտուգալիան։ Տարածքը բնութագրվում է ցածր լեռներով, հարթավայրերով և բազմազան կլիմայով։
Ժամանակի ընթացքում տարածաշրջանը անցել է հռոմեական և բյուզանդական շրջանների, ինչը ձևավորել է նրա մշակույթը։ Ավանդական գյուղատնտեսությունը աստիճանաբար փոխվել է արդյունաբերությամբ և զբոսաշրջությամբ։
Գլոբալ կլիմայական փոփոխությունները ազդեցություն են ունեցել գյուղատնտեսության վրա, իսկ քաղաքները, ինչպես Բարսելոնան և Միլանը, զգալիորեն աճել են, փոխելով բնակչությունը։ Այս փոփոխությունները ձևավորել են Հարավային Եվրոպայի աշխարհագրական և մշակութային միջավայրը։
Որո՞նք են Հարավային Եվրոպայի երկրների տնտեսոությունների զարգացած ճյուղերը:
Հարավային Եվրոպայի երկրների տնտեսությունները զարգացման մի քանի հիմնական ճյուղեր ունեն:
Զբոսաշրջություն: Իտալիան, Իսպանիան և Հունաստանը հայտնի են իրենց պատմական հուշարձաններով և բնական գեղեցկություններով, ինչի շնորհիվ զբոսաշրջությունը մեծ ներդրում ունի տնտեսությունում։
Արդյունաբերություն: Իտալիայում զարգացած են ավտոմոբիլային (FIAT) և մեքենայացման ոլորտները, իսկ Իսպանիան հայտնի է օդային և տրանսպորտային արդյունաբերությամբ։
Գյուղատնտեսություն: Իսպանիան և Իտալիան արտադրում են հացահատիկ, միս և գինի, իսկ Հունաստանը հայտնի է օղիների արտադրությամբ։
Ծառայությունների ոլորտ: Ֆինանսական և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ծառայությունները, հատկապես Իսպանիայում, աճում են։
Ո՞ր կլիմայական գոտում է գտնվում, նշի՛ առանձնահատկությունները:
Հարավային Եվրոպան գտնվում է միջերկրական կլիմայական գոտում, որտեղ տաք և չոր ամառները փոխվում են մեղմ և անձրևոտ ձմեռներով:
Միջերկրական կլիման խստացնում է եղանակը՝ ամռանը չոր և տաք եղանակներ ունենալով, իսկ ձմռանը՝ ավելի շատ անձրևներ:
Ջերմաստիճանը ամռանը կարող է հասնել 30°C-ից ավելի, իսկ ձմռանը միջին ջերմաստիճանը 10°C-ի շուրջ է:
Տարածաշրջանում տարածված են օլիվ, цитրուսային և այլ բույսեր, որոնք սիրում են արևի լույսը:
Այս հատկությունները ձևավորում են Հարավային Եվրոպայի բնական միջավայրը և ազդում նրա տնտեսության վրա:
4.Ի՞նչ գիտես Վատիկանի մասին:
Վատիկանը կամ Վատիկանի քաղաքապետությունը աշխարհի ամենափոքր անկախ պետությունն է՝ և՛ տարածքով, և՛ բնակչությամբ։ Այն գտնվում է Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմի սրտում և հանդիսանում է Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու և Պապի նստավայրը:
5.Պատմի՛ր Հարավային Եվրոպայի բնակչության մասին:
Հարավային Եվրոպայի բնակչությունը մոտ 150 միլիոն է, և հիմնականում ապրում են Միջերկրական ծովի շուրջը՝ Իսպանիայում, Իտալիայում, Հունաստանում, Պորտուգալիայում և Բալկանյան երկրներում: Տարածաշրջանի բնակչությունը ծերանում է, և ծնելիության մակարդակը ցածր է, ինչը սոցիալական խնդիրներ է ստեղծում: Միջերկրական կլիման, բազմազան մշակույթը և պատմական հուշարձանները տարածքն ակնհայտորեն դարձնում են զբոսաշրջության կենտրոն, մինչդեռ ներգաղթի հոսքերը մեծացրել են ազգային և մշակութային բազմազանությունը:
Այն շարժումը, որի ընթացքում մարմնի արագությունը կամայական հավասար ժամանակամիջոցներում աճում է միևնույն չափով, կոչվում է հավասարաչափ արագացող շարժում:
2.Ո՞ր ֆիզիկական մեծությունն է կոչվում հավասարաչափ արագացող շարժման արագացում։
Այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է կամայական ժամանակամիջոցում արագության կրած փոփոխության և այդ ժամանակամիջոցի հարաբերությանը, կոչվում է հավասարաչափ արագացող շարժման արագացում:
3.Ի՞նչէցույցտալիսարագացումը:Գրելբանաձևը:
Արագացուցմը ցույց է տալիս միավոր ժամանակում մարմնի արագության փոփոխության չափը։
Արագացման միավորը 1 մ/վ2-ն է: Դա այն մարմնի արագացումն է, որի արագությունը յուրաքանչյուր վայրկյանում փոխվում է 1 մ/վ -ով։
Բանաձև — a=v/t, a=v0/t
5․Ո՞րնէարագացմանմիավորը,ևինչպեսէայնսահմանվում:
Արագացման միավորը 1 մ/վ2-ն է: Դա այն մարմնի արագացումն է, որի արագությունը յուրաքանչյուր վայրկյանում փոխվում է 1 մ/վ -ով։
4.Հավասարաչափշարժմանճանապարհիևարագությանբանաձևը
v = s / t s = vt
Լրացուցիչ առաջադրանք
Սովորել՝ Է․Ղազարյանի 8-րդ դասարանի դասագրքից. էջ6-ից մինչև էջ8
Дети прибежали домой и, перебивая друг друга, стали рассказывать о своём открытии.
— Мама, мы нашли странный цветок!
— Он растёт за домом, около клёна с красными листьями.
— Мы не знаем его названия. Белое колёсико с жёлтой сердцевинкой. Он похож, наверное, на маленькое солнце с белыми лучами. Ты не знаешь, что это за цветок?
Приходили соседи, разглядывали таинственного новосёла. Одни говорили, что в природе появился новый вид. Другие не исключали, что цветок — инопланетянин, семечко занесло на Землю потоком космических частиц. Третьи глубокомысленно молчали. Но никого цветок не оставил равнодушным.
И тогда вспомнили о бабушке. Бабушке было сто лет. Она жила в том далёком времени, о котором люди знают только по книгам. Бабушка долго смотрела на цветок, не веря своим глазам, и молчала. Потом сняла очки, словно они мешали ей рассмотреть удивительное растение, и дети заметили на глазах у бабушки слёзы.
— Это ромашка, — тихо сказала бабушка, ставшая совсем грустной.
— (Ро-маш-ка, — по слогам повторили дети. — Мы никогда не слыхали про ромашку. Она из Африки или Австралии?
— Она из моего детства. Когда-то давно ромашек было очень много. Они покрывали поля, пригорки, росли в лесах и на берегах рек. Людям казалось, что выпал тёплый летний снег. Из ромашек плели венки. Когда я провожала дедушку на войну, то подарила ему ромашки. От детства до старости человеку светило маленькое солнце с белыми лучами. А потом ромашек становилось всё меньше. Эти цветы безжалостно срывали. Это делал каждый, кто проходил мимо.
— Зачем? — четыре непонимающих глаза смотрели на бабушку, а она молчала, не зная, что ответить.
— Срывали, наверное, просто так.
Бабушка опустилась на траву и наклонилась к ромашке. Потом посмотрела на детей внимательно, и глаза её стали сухими:
— Мы виноваты перед вами, дети!
(По Ю. Яковлеву)
Вопросы к представленному тексту:
1.Как бабушка реагирует на цветок?
Бабушка сначала долго и удивлённо смотрит на цветок, не веря своим глазам, затем снимает очки и начинает плакать. Она называет цветок ромашкой и грустит, вспоминая прошлое.
2. Что дети узнали о ромашке от бабушки?
Бабушка рассказывает детям, что ромашка была обычным и распространённым цветком в её детстве, и что когда-то ромашки покрывали поля и луга. Она объясняет, как ромашки плели в венки и что эти цветы символизировали тёплый летний снег. Дети узнают, что ромашка была связана с её воспоминаниями о молодости и войне.
3. Почему бабушка считает, что люди виноваты перед детьми?
Бабушка чувствует, что люди лишили детей красоты природы, бездумно срывая ромашки и не заботясь об их сохранении. Она понимает, что старшие поколения не смогли передать следующее поколение эти простые радости природы.
4. Какая роль бабушки в тексте и как её реакция влияет на детей?
Бабушка в тексте символизирует связь между поколениями. Её воспоминания и грусть передают детям ценность того, что было утрачено.
5. Какое значение имеет ромашка в контексте всего текста?
Ромашка символизирует утраченную простоту и красоту, а также связь с прошлым.
6. Что вы думаете о том, что люди, проходя мимо, срывали ромашки? Как это может быть связано с современными проблемами окружающей среды?
Безответственное отношение к природе приводит к её разрушению, что актуально и сейчас.
7. Как, по вашему мнению, современные дети могут узнать о растениях и их значении так же, как и бабушка?
Через прогулки на природе, рассказы старших и современные технологии, которые могут привить любовь к окружающему миру.
Задания к представленному тексту:
1. Определите и запишите лексическое значение слова «венки» из предложения 26.
Урок 2.
2. Объясните значение пословицы «Как аукнется, так и откликнется», запишите Ваше объяснение.
Пословица «Как аукнется, так и откликнется» учит тому, что наши действия и слова неизбежно возвращаются к нам, как эхо. Если мы поступаем с другими честно, уважительно и доброжелательно, то и к нам относятся так же. Напротив, если человек проявляет грубость, обман или злость, то он в конечном итоге столкнется с аналогичным отношением.
Эта пословица напоминает о принципе причин и следствий: в жизни, как и в природе, всё взаимосвязано, и то, что мы «посылаем» в мир, в конечном итоге возвращается к нам, иногда даже усиленное. Это выражение подчеркивает важность того, как мы относимся к людям, к миру, и как строим свою жизнь, ведь всё это напрямую влияет на наш собственный опыт.
3. Запишите слова с правильными орфограммами, используя текст в качестве примера:
«Дети нашли цветок, который был похож на маленькое солнце с белыми лучами.»
«Когда я провожала дедушку на войну, то подарила ему ромашки.»
«Соседи разглядывали таинственного новосёла.»
Творческие задания:
Нарисуйте иллюстрацию сцены, где бабушка смотрит на ромашку и плачет. Постарайтесь передать атмосферу и эмоции этой сцены.