Месяц: Апрель 2024

293; 295;297;299;303

Տնայի .

1. Ո՞րն է «ավելորդ» տարրը’ C, Si,Ti Ge

Պատ․՝ Ti:

2. .Լրացրե՛ք հետևյալ աղյուսակը.

V խումբ

Գլխավոր ենթախումբ
1. Li – լիթիում
2. Na – նատրիում
3. K – կալիում
4. Rb – ռուբիդիում
5. Cs – ցեզիում
6. Fr – ֆրանցիում

Երկրորդական ենթախումբ
1. Au – ոսկի
2. Ag – արծաթ
3. Cu – պղինձ

3. Հաշվե՛ք, նյութի՝ MgO հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը և նյութի բաղադրության մեջ առկա տարրերի զանգվածային բաժինները:

Аr (Mg) = 24

Ar (O) = 16

Mr (MgO) =24 + 16 = 40
ω (Mg) = 24/40 x 100 = 60
ω (O) = 16/40 x 100 = 40

4. Նոր թեմա 87էջ

Հիշի՛ր 

ՊՀ-ը  կազմված է յոթ պարբերություններից և ութ խմբերից:1−3 պարբերությունները կոչվում են փոքր, 4−6՝ մեծ, իսկ 7-ը՝ անավարտ: Պարբերությունները, բացառությամբ առաջինի, սկսվում են ալկալիական մետաղով և վերջանում իներտ գազով:

Ուղղաձիգ շարքերում՝ խմբերում  նման հատկություններով տարրերն են իրար տակ տեղադրված: Խմբերը բաժանվում են երկու ենթախմբերի՝ գլխավոր (A)  և երկրորդական  (B): 

——————

Դասարանական.

1 .Ատոմ

2.

Որոշե՛ք պրոտոնների, նեյտրոնների և էլեկտրոնների քանակը և ատոմային միջուկի լիցքը հետևյալ տարրերի համար՝ լրացնելով աղյուսակը.

Ա) I, Na, CI, Ca, Al

Բ) S, P, C, K, Ne

Բ) F, O, B, Ba, Si

Գ) Η, Ν, Zn, Kr, As

օրինակ.

1.Հաշվենք I համար. Մենք գիտենք, որ տարրի կարգաթիվը հավասար է էլեկտրոնների թվին, իսկ էլեկտրոնների թիվը հավասար է պրոտոնների թվին: Ստացվում է, Յոդի (l) կարգաթիվը հավասար է 53: Էլեկտրոնների թիվը ևս 53, պրոտոններինը կլինի ևս 53, նեյտրոնները գտնելու համար Ar(I) 127 -53կարգաթիվը : Կստացվի 74

n°    (I)= 127-53=74

                  Ar     e⁻           p⁺            n°      

               127    53      53             74    

3. Լրացնել հետևյալ շարքերը.

Մետաղական նյութեր` Na, Cu, Fe, Rb Ոչմետաղական նյութեր՝ H2, O2 ,C, F :

4. Հաշվել հետևյալ բանաձևերով ներկայացված նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները:

O2

CO2

NO

Na

Ca

H2

Ar

N2

O3

CH3COOH

3. Փորձ

Ապրիլի 8-14

Հարգելի՛ սովորողներ, այս շաբաթ ներկայացնելու եք հետևյալ թեմաները ( քննարկել ենք դասարանում)․

• Հոդվածոտանիների տիպ-հին դասագիրք, էջ՝ 144-145
• Միջատների տիպ-հին դասագիրք, էջ՝ 146-148
• Միջատների բազմացումը, թերի և լրիվ կերպարանափոխություն

Լրացուցիչ աշխատանք, պատասխանել հարցերին․

1. Ի՞նչ  բնորոշ հատկանիշներ ունեն հոդվածոտանիների տիպի ներկայացուցիչները։
2. Ի՞նչ կառուցվածք ունի միջատների շնչառական համակարգը։
3. Ի՞նչ կառուցվածք ունի միջատների աչքերը։
4. Ինչպե՞ս է ընթանում միջնատների թերի կերպարնափոխությունը։
5. Ինչպե՞ս է ընթանում Միջատների լրիվ կերպարանափոխությունը։

Սահյան

Ամպրոպից հետո

Երկինքն ավելի կապույտ է լինում,

Խոտերն ավելի կանաչ են լինում

Ամպրոպից հետո։

Ամպրոպից հետո

Ճերմակ շուշանը ավելի ճերմակ,

Կակաչն ավելի կարմիր է լինում

Եվ մեղրածաղիկն՝ ավելի դեղին։

Ամպրոպից հետո

Սարերն ավելի բարձր են երևում,

Խոր են երևում ձորերն ավելի,

Եվ տափաստաններն՝ ավելի արձակ։

Ծառերն ավելի խոնարհ են լինում

Ամպրոպից հետո,

Եվ հավքերը մեր գլխավերևում

Իրար կանչում են ավելի սրտով.

Ամպրոպից հետո

Բարի է լինում արևն ավելի,

Եվ մենք ավելի սիրով ենք իրար

Բարի լույս ասում։

Ամպրոպից հետո աշխարհը և դու

Հասկանալի եք լինում ավելի…

Հարցեր և առաջադրանքներ՝

1. Գրավոր պատմի՛ր բանաստեղծությունը:

Ամպրոպից հետո բնությունը մաքրվում է, օդը թարմանում է և մեզ ամեն ինչ ավելի ընդգծված է թվում։

2. Բանաստեղծության միջից դուրս գրիր հերոսներին իրենց բնութագրող բառերի հետ. օրինակ՝ կապույտ երկինք…։

Կանաչ խոտ, ճերմակ շուշան, կարմիր կակաչ, դեղին մեղրածաղիկ, բարձր սարեր, խոր ձորեր, արձակ տափաստաններ, խոնարհ ծառեր, բարի արև, հասկանալի աշխարհ։

3. Ո՞ր բառերն ու բառակապակցություններն են կրկնվում: Դրանք ի՞նչ են տալիս բանաստեղծությանը:

«Ավելի» և «ամպրոպից հետո»։ Ավելի ընդգծված են դարձնում բանաստեղծի ասելիքը ։

4. Ո՞ր տողերում է խտացված հեղինակի հիմնական ասելիքը՝ ստեղծագործության հիմնական գաղափարը:

Ամպրոպից հետո աշխարհը և դու

Հասկանալի եք լինում ավելի…

5. Ո՞րն է այս բանաստեղծության փոխաբերական իմաստը:

Իմաստն այն է , որ անձրևից հետո ամեն ինչ մաքրվում է ու հասկանալի է դառնում։

6.Բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր հավք, խոնարհ, տափաստան բառերը :

հավք – թռչուններ

խոնարհ – համեստ

տափաստան – բաց տարածություն

April 8-15

Lesson 1

Fortune telling /to read the text and translate/page 72

Ex.9/a,b,page 73

Lesson 2

Fortune telling/page 72/to retell the text

Պատ․՝ 45:

ա) 21 — 10 = 11º

բ) (21 + 16) : 2 = 18,5

գ)

Պատ․՝ 17,5:

ա) 11:00 — 12:00, 14:00 — 15:00

բ) (8 + 11) : 2 ≈ 9

գ) 10:00 − 11:00

ա)

բ) 8 — 9 տարեկանում

գ) 11 տարեկանում։

ա) 4 րոպե

բ) 65º

գ) 2:45 և 7:45:

1 Տեքստում մի անգամ  տեղադրի՛ր  փակագծերում  դրված առաջին բայաձևերը,  մյուս անգամ` երկրորդները: Գտի՛ր ստացված տեքստերի իմաստային տարբերությունը:

Ֆրանսիացի գիտնական Քրիստիան Մարշալն առաջարկում է Լուսնի վրա տեղադրել հայելիներ, որոնք Արեգակի ճառագայթները (անդրադարձնելու են, կանդրադարձնեն) Երկիր: Այդ դեպքում գիշերը կարելի է կարդալ և աշխատել՝ առանց արհեստական լուսավորության: Լուսնային հայելիները ( փոխարինելու են, կփոխարինեն) փողոցային լապտերներին ու շինհրապարակներում, դաշտերում և այլուր գիշերներն աշխատելու հնարավորություն (տալու են, կտան): Դրա համար (պահանջվելու է, կպահանջվի) 200 հազար քառ. կմ հայելի:

————

Ֆրանսիացի գիտնական Քրիստիան Մարշալն առաջարկում է Լուսնի վրա տեղադրել հայելիներ, որոնք Արեգակի ճառագայթները անդրադարձնելու են Երկիր: Այդ դեպքում գիշերը կարելի է կարդալ և աշխատել՝ առանց արհեստական լուսավորության: Լուսնային հայելիները փոխարինելու են փողոցային լապտերներին ու շինհրապարակներում, դաշտերում և այլուր գիշերներն աշխատելու հնարավորություն տալու են: Դրա համար պահանջվելու է 200 հազար քառ. կմ հայելի:

———

Ֆրանսիացի գիտնական Քրիստիան Մարշալն առաջարկում է Լուսնի վրա տեղադրել հայելիներ, որոնք Արեգակի ճառագայթները կանդրադարձնեն Երկիր:  Այդ դեպքում գիշերը  կարելի է կարդալ և աշխատել՝ առանց արհեստական լուսավորության: Լուսնային հայելիները կփոխարինեն փողոցային լապտերներին ու շինհրապարակներում,  դաշտերում  և  այլուր գիշերներն աշխատելու հնարավորություն կտան: Դրա համար կպահանջվի 200 հազար քառ. կմ հայելի:

Առաջինում ՝ սահմանական եղանակ է, իսկ մյուսում՝ ենթադրական։

2. Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ ըղձական եղանակի համապատասխան  բայերով:

Գոնե մի օր կարգին եղանակ լիներ , որ կարողանայի մի քիչ նստել ծովափին ու ջրային հեծանիվ վարեի:
Գոնե մինչև ծովափ հասնենք , դրանից հետո ինքներս կգնանք:
Երանի թե մի քիչ երկար տևեր ուղևորությունը:
Շատ եմ ուզում, որ մի անգամ դելֆին տեսնեմ, մի քանի օր էլ ընկերություն անեմ հետը:
Եթե քամին դադարեր ու փորձառու նվագները սկսեն ծովին ունկնդրել, նրանք կասեն, թե նավի մոտով ինչպիս՞ի ձկների վտառ է լողում:

Աշխատանք դասարանում

1․ Ընդգծված դերբայները այնպիսի դիմավոր ձևերով փոխարինի՛ր, որ համապատախանեն փակագծերում տրված եղանակավորմանը:

Ավելի դյուրազգաց ուղևորները առանձնացան իրենցից: (ստույգ,հաստատ կատարված)

Անցե՛ք անտառապատ բլուրը, գտե՛ք աղետի հետքերը: (հրաման)

Շոգենավն ուզում էր անցնել նավաշինարանից, դուրս գալ ծովածոց, ու նորից զգացվեր լիակատար ազատության գեղեցիկ խաբկանքը: (իղձ, ցանկություն)

Եթե ափը ծածկված լինի խիտ եղեգնուտով, այնտեղ ջրային թռչունների բներ կլինեն: (ենթադրաբար,պայմանով կատարելի)

Դու պետք է հետևես նրանց և պետք է պարզես տեսակները: (անհրաժեշտություն, հարկադրանք)

2. Տեքստում մի դեպքում տեղադրի՛ր փակագծերում դրված առաջին բայաձևերը, մյուս դեպքում երկրորդները: Գտի՛ր ստացված տեքստերի իմաստային տարբերությունը:

  Կետերը կաթնասուններ են, հետևաբար նրանք շունչ առնելու համար ժամանակ առ ժամանակ մակերես (ելնում են, պետք է ելնեն): Բացի դրանից, նրանք թոքերի որոշակի ծավալ (ապահովում են, պիտի ապահովեն), որպեսզի լողունակությունը չկորցնեն:

  Մարդիկ ավելի խոր (քնում են, կքնեն), քան կետերը: Դեղերով քնեցրած կետերը կա՛մ (սուզվում են, կսուզվեն), կամ (չեն շնչում, չեն շնչի) ու (խեղդվում են, կխեղդվեն):

———

Կետերը կաթնասուններ են, հետևաբար նրանք շունչ առնելու համար ժամանակ առ ժամանակ մակերես են ելնում  : Բացի դրանից,  նրանք թոքերի  որոշակի  ծավալ ապահովում են,  որպեսզի լողունակությունը  չկորցնեն:

  Մարդիկ ավելի խոր են քնում , քան կետերը:  Դեղերով քնեցրած  կետերը կա՛մ  սուզվում են, կամ չեն շնչում ու խեղդվում են:

———

Կետերը կաթնասուններ են, հետևաբար նրանք շունչ առնելու համար ժամանակ առ ժամանակ մակերես պետք է ելնեն: Բացի դրանից, նրանք թոքերի որոշակի ծավալ պիտի ապահովեն, որպեսզի լողունակությունը չկորցնեն:

  Մարդիկ ավելի խոր կքնեն, քան կետերը: Դեղերով քնեցրած կետերը կա՛մ կսուզվեն, կամ չեն շնչի ու կխեղդվեն:

3. Բանաձևերի խնբերից յուրաքնչյուրին տո՛ւր տրված անուններից մեկը:

Ենթադրական եղանակ, հարկադրական եղանակ, հրամայական եղանակ, ըղձական եղանակ, սահմանական (սահմանում-որոշում, հաստատում, կարգավորում) եղանակ:

Ա. Գնում ես, գնալու ես, գնացել ես, գնացիր, գնում էիր, գնացել էիր, գնալու էիր:
Բ. Գնաս,գնայիր,
Գ. Կգնաս, կգնայիր:
Դ. Պիտի գնաս,պիտի գնայիր:
Ե. Գնա՛, մի՛ գնա:

6. Բանաձևերի խնբերից յուրաքնչյուրին տո՛ւր տրված անուններից մեկը:

Ենթադրական եղանակ, հարկադրական եղանակ, հրամայական եղանակ, ըղձական եղանակ, սահմանական (սահմանում-որոշում, հաստատում, կարգավորում) եղանակ:

Ա. Գնում ես, գնալու ես, գնացել ես, գնացիր, գնում էիր, գնացել էիր, գնալու էիր:(սահմանական)
Բ. Գնաս,գնայիր:(ըղձական)
Գ. Կգնաս, կգնայիր:(հարկադրական)
Դ. Պիտի գնաս,պիտի գնայիր:(սահմանական)
Ե. Գնա՛, մի՛ գնա:(հրամայական)

4. Կարդա՛ տրված մտքերը և լրացրո՛ւ վերջին նախադասությունը:

Բայի դեմք է կոչվում դիմավոր բայի այն հատկանիշը, որը ցույց է տալիս, թե ո՛ւմ կամ ինչի՛ն է վերագրվում գործողությունը:
 Բայի թիվ է կոչվում դիմավոր բայի այն հատկանիշը, որը ցույց է տալիս` մեկ,   մեկից ավելի առարկաների է վերագրվում գործողությունը:
Բայի ժամանակ է կոչվում դիմավոր բայի այն հատկանիշը, որով արտահայտվում է գործողության կատարման ժամանակը:
Բայի եղանակ  է կոչվում դիմավոր բայի  այն հատկանիշը, որով  արտահայտվում է խոսողի  վերաբերմունքը կամ տեսանկյունը գործողության կատարման նկատմամբ:

Առաջադրանք 1

Դասարանական

Համաշխարհային պատմություն

Հռոմեական միջերկրածովյան տերության կազմավորումը/էջ 77-79-ը , հարցերին պատասխանել/

1. Իտալիայի հարավային մասը նվաճելուց հետո Հռոմը սկսեց պատերազմ Կարթագենի, իրենք այդ երկրի բնակիչներին կոչում էին պյունիկներ դրա համար էլ այն կոչվում է Պունիկյան։ Իրենք սկսել են պատերազմը Սիցիլիա քաղաքի համար։
2. Պատերազմից հետո Իտալիայի նվաճված տարածքները կոչում էին Պրովինցիա, և այդ երկրի մարդկանց վրա դրում էին մեծ հարկեր։
3. Հռոմը առել է տարբեր պատերազմներ —
   • Ք․ ծ․ ա․ 280 թ Իտալիայի հետ որտեղ գրավեց Իտալիայի հարավային մասը։
   • Ք․ ծ․ ա․ III դար Պյունիկյան առաջին պատերազմ։
   • Ք․ ծ․ ա․ 218 – 201 Պյունիկյան երկրորդ և վերջին պատերազմ։
   • Ք․ ծ․ ա․ Հռոմի և Մակեդոնիայի պատերազմ

Տանը

Հանրապետական կարգի ճգնաժամը/ էջ 80-82, պատմել, հարցերին պատասխանել/

1. Քանի որ Իտալիայում երկար տարիների ընթացքում ստրկությունը եղել է ավելի լավ էր փողի առումով քանի որ ստրուկները կարող էին աշխատել անվճար իսկ սովորական մարդիկ ոչ, ու նաև այն առումով որ այն մարդիկ ովքեր նույնիսկ ունեին հող պետք է գնային բանակ ու վերադառնալուց հետո իրենք ընկնում էին պարտքերի մեջ։ Հենց դրա պատճարով դժվար էր քաղաքում աշխատանք գտնելը։
2. Դրանք եղել էին Տիբերիոս և Գայոս Գրակքոսը։ Ցավոք սրտի Իտալիայի նոբելները և այլ բարձրակարգ մարդիկ հասան նրան որ իրենց սպանեցին։
3. Նա արել է բանակի բարեփոխություններ։ Նա այնպես արեց որ նույնիսկ առանց սեփականության մարդիկ կարող են մասնակցել բանակի։
4. Միհրդատի դեմ Հռոմը ուղարկեց բանակ, իսկ ռազմավարը եղել էր Սուլլան։ Պարտությունից հետո իրեն ուզում էին պաշտոնից հանել բայց ինքը չյենթարքվեց ինչից հետո դարձավ դիկտատոր բայց հետո նա հիվանդացավ ու չուզեց էլ դիկտատոր լինելը, իսկ հետո հիվանդությունից մահացավ։
5. Ք․ ծ․ ա․ 74-71 թվականում։ Հռոմը հախթեց Սպարտային ու սպանեց ստրուկներին Հռոմի ճանապարհին։

Առաջադրանք 2

Դասարանական

Պայքարը Հռոմում մենիշխանության համար/էջ 83-85 կարդալ , էջ 85-ի հարցերին պատասխանել/

Տանը

Կայսրության հաստատումը Հռոմում/էջ 86-88 պատմել, հարցերին պատասխանել/:

Դիտել ֆիլմերից մեկը, 20 նախադասությամբ ամփոփել:

Eго боялись даже римляне: Ганнибал Барка /տեսանյութ/

Пунические войны (рус.) История древнего мира/տեսանյութ/