Месяц: Ноябрь 2023

1.Ընդգծված բառակապակցությունները մեկական բառերով փոխարինի՛ր:

Դեռևս հեռու անցյալում մարդիկ նկատել են, որ կաղնին ծառերի մյուս տեսակներից ավելի հաճախ է խփվում կայծակից:

Կայծակի ժամանակ և անձրևից պաշտպանվելու համար պատսպարվելու տեղ փնտրելիս պետք է հեռու գնալ կաղնուց:

Կանաչով պատելը փրկում է քաղաքում բնակվողներին. օդում եղած փոշու ու գազի մեծագույն մասը ծառերի, թփերի, խոտի վրա է նստում:

Փայտի նյութից գրեթե քսան հազար արտադրանքի տեսակ են ստանում:

——————

Դեռևս հեռու անցյալում մարդիկ նկատել են, որ կաղնին այլ ծառերից ավելի հաճախ է կայծակահարվում:

Կայծակի ժամանակ և անձրևից պաշտպանվելու համար պատսպարվելիս պետք է հեռանալ կաղնուց:

Կանաչապատելը փրկում է քաղաքացիներին. օդում եղած փոշու ու գազի մեծագույն մասը ծառերի, թփերի, խոտի վրա է նստում:

Փայտանյութից գրեթե քսան հազար արտադրատեսակ են ստանում:

2.Ընդգծված բառակապակցությունները մեկական բառերով փոխարինի՛ր:

Վանա լճի մոտ շրջանում ընկած Ռշտունյաց լեռները հայտնի էին պղնձի, կապարի, երկաթի հանք ունեցող վայրերով, որոնք բազմաթիվ անգամներ հիշատակվել են հայկական ձեռքով գրված գրքերում: Բրոնզի ու երկաթի դարերի շրջաններից սկսած՝ հայկական լեռնոտ աշխարհում արդյունահանվում ու ձուլվում էին տարբեր մետաղներ, որը պատճառ էր դառնում, որ հանվող նյութերի անունները դառնային տեղերի անուններ:

Հետագայում հնէաբանությամբ զբաղվող գիտնականներն ու երկրաբանությամբ զբաղվողները այդ անվանումների միջոցով հայտնաբերում էին լեռներում գտնվող լքված փորված տեղեր ու մետաղ ձուլելու տեղեր:

———————

Վանա լճի մոտակայքում ընկած Ռշտունյաց լեռները հայտնի էին պղնձի, կապարի, երկաթի հանքավայրերով, որոնք հաճախակի հիշատակվել են հայկական ձեռագրերում: Բրոնզի ու երկաթի դարաշրջաններից սկսած՝ հայկական լեռնաշխարհում արդյունահանվում ու ձուլվում էին տարբեր մետաղներ, որը պատճառ էր դառնում, որ հանվող նյութերի անունները դառնային տեղերի անուններ:

Հետագայում հնէաբաններն ու երկրաբանները այդ անվանումների միջոցով հայտնաբերում էին լեռներում գտնվող լքված հարատանցքեր  ու մետաղաձուլարաններ:

3. Տրված բարդ բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով:

Գահընկեց – գահից գցել

իշխանազուն – իշխանի զավակ

արյունարբու – արյան հոտը սիրող

արքայանիստ – արքայի նստավայր

դյուրաբեկ – հեշտ կոտրվող

գավաթակից – խմելու ընկեր

դրկից – դռան կից

118. Տրված միանդամները բաժանե՛ք նման միանդամների խմբերի.

ա) 7x, 6xy, 12a, a, 5, 16x, xy, 5a, x, 4x, xy, 2xy, 8, −5x : Միանդամների քանի՞ խումբ ստացվեց։

7x,  16x, x,4x,-5x

6xy,xy, xy, 2xy

12a, a, 5a,

5, 8

բ) 5t, 4kl, 5lk, 2cd, 2c, −3t, 11t, 6kl, 4c, 3cd, −7cd, 2t:

5t, -3t, 11t, 2t

4kl, 5lk, 6kl

2cd, 3cd, -7cd

2c, 4c

5t, 2t

119. Նման միանդամների գումարը գրե՛ք միանդամով.

ա) 5x + x2 = 7x

բ) 4n + n = 5n

գ) a + 2a + a3 = 6a

դ) 5ab + ab + a5b = 11ab

ե) 6xyz − 8xyz + 10xyz = 8xyz

զ) t + 2t + 3t + …+10t = 55t

է) xxy + 7xyx − 5xxy = 4xy

ը) xyx + xxy − 2yxx = 0

120. Պարզե՛ք թե արդյոք ձևափոխությունը ճիշտ է.

ա) 3x + 11 = 14x – սխալ

բ) 3a + 5a = 15a,- սխալ

ե) 2a + 3b = 5ab – սխալ

դ) 5xy − 3xy = 2xy — ճիշտ

121. Եթե հնարավոր է, գումարը գրե՛ք միանդամի տեսքով․

ա) 4ab − 6ab = -2ab

բ) −4b − 2b = −6b

գ) 7xxy + 2xyy – հնարավոր չէ

դ) 3bc − 10bc = −7bc

ե) 8ad − 4da − 2ada – հնարավոր չէ

զ) aram + mara = 2amar

Դասի հղումը

Բնակչության թվաքանակի հաշվիչ

1. Որո՞նք են աշխարհի բնակչության կտրուկ աճի պատճառները: 

պատճառներն են` բժշկության զարգացում, տեխնոլոգիա և այլն:

1. Ինչու ՞ է անհրաժեշտ իմանալ բնակչության մասին տվյալները:   

Որպեսզի հաշվել, տնտեսական, գյուղատնտեսական և այլ ապրանքների քանակը և հավասար տեղաբաշխել։

1. Ինչու ՞ է զարգացած երկրներում բնակչության աճը ավել քիչ, քան ոչ զարգացած երկրներում, չնայած այն հանգամանքին, որ զարգացած երկրներում կյանքի պայմաններն ավելի լավ են:

Քանի որ զարգացած երկրներում ատոմակայանները ավելի շատ են քան չզարգացած երկրներում։

Տնային

1.Պատմի՛ր դպրոցում քո կատարած փորձի մասին.

Փորձանոթի մեջ գցեք շաքարի կտոր և տաքացրեք սպիրտայրոցի բոցի վրա: Սկզբից այն կհալվի (ֆիզիկական երևույթ), իսկ հետո կսկսի քայքայվել․ կդառնա գորշ, փորձանոթի պատերին կհայտնվեն հեղուկի կաթիլներ: Հետագա տաքացումից շաքարը կփոխարկվի սև, ամորֆ զանգվածի՝ ածխի:

2.Սովորի՛ր.

Բնության մեջ տեղի ունեցող փոփոխությունները կոչվում են երևույթներ: 

Երևույթները կարող են լինել ֆիզիկական և քիմիական: 

Ֆիզիկական երևույթների ընթացքում նյութերը չեն փոխարկվում այլ նյութերի, այսինքն՝ նոր նյութեր չեն առաջանում:

Այն երևույթները, որոնց ընթացքում նյութերը փոխարկվում են մեկը մյուսի, այսինքն՝ այլ բաղադրությամբ և հատկություններով նոր նյութեր են առաջանում, կոչվում են քիմիական երևույթներ:

Քիմիական երևույթներն այլ կերպ կոչվում են նաև քիմիական փոխարկումներ կամ քիմիական ռեակցիաներ:

Քիմիական ռեակցիաների հատկանիշներն են՝

1) ջերմության կլանվելը կամ անջատվելը, 

2) հոտի առաջանալ 

3) գույնի փոփոխություն

4) նստվածքի առաջանալը, 

5) գազի անջատվելը 

6) համի փոփոխություն

Քիմիական Ռեակցիան սկսելու և ընթանալու պայմաններն են՝
 1. մանրացում 

2. խառնում 

3. տաքացում և այլն: 

Դասարանական.

1.Հետևյալ պնդումներից որոնք են վերաբերում նյութի՝ ա) ֆիզիկական, բ) քիմիական հատկություններին.

1) Ջրածնի և թթվածնի խառնուրդը պայթյունավտանգ է, կայծից բռնկվում է։ – Քիմիական

2) Ջրածինը 14,5 անգամ թեթև է օդից։ – Ֆիզիկական

3) Քացախաթթուն, փոխազդելով նատրիումի հիդրօքսիդի հետ, առաջացնում է աղ: – Քիմիական

4) Օզոնարարում թթվածինը փոխարկվում է օզոնի: – Քիմիական

5) Օզոնին բնորոշ է սուր հոտը: – Ֆիզիկական

2.Ներկայացված շարքից` երկաթի փոշի, երկաթե խողովակ, ալյումինե գդալ, պարաֆինե մոմ, ջուր, թթվածին, ալմաստի բյուրեղ, ձեթ, հախճապակե բաժակ, ընտրի՛ր.

ա) մարմինները՝

երկաթե խողովակ

ալյումինե գդալ

պարաֆինե մոմ

հախճապակե բաժակ

բ) նյութերը:

երկաթի փոշի

ջուր

թթվածին

ալմաստի բյուրեղ

ձեթ։

3.Անահիտն ու Արմենը զրուցում էին նյութերի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունների մասին: Նրանց արտահայտություններից որոնք են վերաբերում նյութի ֆիզիկական հատկություններին:

Ընտրիր ճիշտ պատասխանների շարքը.

ա) Կալիումի պերմանգանատը մանուշակագույն պինդ նյութ է:

բ) Թթվածին ստանում են կալիումի պերմանգանատի քայքայումից:

գ) Պղինձն օժտված է մեծ էլեկտրահաղորդականությամբ։

դ) Մեթանն այրվում է կապույտ բոցով:

ե) Մեթանն օդից թեթև գազ է:

զ) Ապակին լուսաթափանց նյութ է:

—

4.Ներքոբերյալ արտահայտություններից որն է նկարագրում ֆիզիկական

երևույթ.

ա) Ջրածինն այրվում է թթվածնում:

բ) Սնդիկի օքսիդը տաքացնելիս քայքայվում է:

գ) Երկաթե իրերը խոնավ օդում թողնելիս ժանգոտում են:

դ) Ապակե ձողը հնարավոր է ծռել տաքացնելիս:

5. Ֆիզիկական

Քիմիական

(ընդգծել այն նախադասությունները որոնք համապատասխանում են ֆիզիկական երևույթներին)

Սպիտակուցի յուրացումը օրգանիզմի կողմից

Ջրի եռումը

Ձվի եփումը

Երկաթի ժանգոտումը

լույսի վառվելը

Եղյամի առաջացումը

Նոր թեմա

Անոր անխոնջ ընթերցանութիւնն և ուսումնասիրելու ոճը, որոնց վրայ չեմ ուզեր բոլորովին լռութեամբ անցնիլ, կրնան օրինակ մը ըլլալ իրեն հասակակից պատանեաց: Երբ գիրք մը սկսէր կարդալ, ձեռքէ չէր թողուր, մինչեւ որ չաւարտէր ամբողջ և հասու չըլլար անոր բոլոր իմաստներուն, ոճով մը և կարգով մը կը կարդար, ոչ նման իրեն շատ հասակակիցներուն, որոնք գրքերու ստէպ փոփոխութեամբ կուզեն անցնել իրենց ձանձրույթը: Երբ խրթին բառի կամ իմաստի մը հանդիպէր, առանց քննելու չէր անցներ  և ոչ ալ երկար ժամանակ  կը կենար վրան, այլ առանձին տետրի մէջ կը նշանակէր, որ յետոյ նոյն գրքին լուսաւոր տեղեաց հետ բաղդատելով հասկնար կամ գիտնական անձանց հարցնելով տեղեկանար: Անոր ընթերցանութեան չափ չկար. ոչ միայն սենեկին մէջ, այլ նաեւ դուրսը, պարտեզին մէջ, ճանապարհորդելու ժամանակ հետիոտն կամ գրաստի վրայ, միշտ ձեռքը գիրք մը ունէր: Ոչ մէկ առարկայ կամ զբաղումն կարող  չէր ցրումն պատճառել անոր կամ ետ կեցնել զինքն ընթերցումէն: Եղան օրեր՝ որ առանց ուտելու անցուց, գրքերու մէջ ընկղմած բոլորովին: Գեղեցիկ և յարմար օրինակները կամ վկայութիւնները միտքը կը պահէր, մեծ յիշողութեան տէր ըլլալով, կամ առանձին թղթիկներու վրայ կը նշանակէր, որով երբ հարկ ըլլար քարոզ տալ կամ հոգեւոր բանի մը վրայ խոսիլ, միշտ պատրաստ ունէր կարեւոր նյութերը: Յիշողութեան հետ՝ սուր անդրադարձութիւն մը ալ ունէր, արթուն և ըմբռնող միտք մը, որ ոչ միայն գրութեանց՝ այլ և գործերուն մէջ կերեւի:

Աղբյուր՝  Յովհաննէս Թորոսեան, «Վարք Մխիթարայ Աբբայի Սեբաստիոյ»

Վենետիկ, Մխիթարեան տպարան, 1932թ., էջ 73-74

Առաջադրանքներ

1. Առանձնացրո՛ւ անհասկանալի բառերը՝ բառարանի օգնությամբ մեկնաբանելով։

անդրադարձութիւն — անդաթար

2. Համառոտ ներկայացրո՛ւ Սեբաստացու ընթերցանության ոճը, ձևը։ 

Նա սիրում էր ընթերցանությունը, և անդաթար կարդում էր։ Անհասկանալի բառերը գրի էր առնում և քննարկում լուսավոր կամ կիրթ տեղացիների հետ։

3. Ներկայացրո՛ւ քո ընթերցանության ոճը/ 10  և  ավել նախադասություն/։ 

Ես սիրում եմ կարդալ։ Բայց իմ և Սեբաստացու ոճերը տարբեր են։ Նա արագ ավարտում էր իր գիրքը , իսկ ես ժամանակ չեմ ունենում շատ կարդալու։ Ես անհասկանալի բառերը անմիջապես թարգմանում եմ բառարանների օգնությամբ, կամ էլ հարցնում եմ ծնողներիս։ Ես դեռ չեմ հանդիպել այնպիսի հետաքրքիր գիրք, որը կկարդամ մեկ շնչով։ Սեբաստացին լայն ընտրություն չուներ։ Բայց մեր ժամանակներում հավաքվել է դասական գրականության մեծ պաշար։ Այդ գրականությանը մենք ծանոթանում ենք նաև մեր գրականության ժամերին։Մեր սիրելի ուսուցչուհին մեզ ուղորդում է գրքերի ընտրության և ճաշակի ձևավորման հարցերում։

Դիտարկենք △ABC և △MNK

Քանի որ AB = MN, AC = MK, <BAC = <NMK => (I հայտանիշ )△ABC = △MNK

Պատ․՝ Այո։

Դիտարկենք △ABC և △MNP

Քանի որ AB = MP, AC = NP, <BAC = <MPN => (I հայտանիշ )△ABC = △MNP

Պատ․՝ Այո։

Պատ․՝ ոչ։

Քանի որ AB = CD, AC ընդ․, <BAC = <ACD => (I հայտանիշ ) △ABC = △ADC:

Պատ․՝ Այո։

Դիտարկենք △ABC և △BCD

Քանի որ AB = CD, BC ընդ․, <ABC = <BCD => (I հայտանիշ) △ABC = △BCD

Պատ․՝ Այո։

Քանի որ O կետը AB – ի և CD – ի միջնակետն է => AO = OB, CO = OD

Դիտարկենք △AOD և △COB

Քանի որ AO = OB , CO = OD, <AOD = <COB (հակադիր անկյուններ) => △AOD = △COB

Պատ․՝ ապացուցված է ։

Դիտարկենք △ABM և △DKC

Քանի որ AM = KC, DK = BM, <AMB = <DKC = 90º => (I հայտանիշ) △ABM = △DKC => <BAM = <DCK, AB = DC:

Դիտարկենք △ABC և △ADC

Քանի որ AB = DC, AC ընդ․ , <BAM = <DCK => (I հայտանիշ) △ABC = △ADC:

Պատ․՝ Ապացուցվեց։

Քանի որ O կետը AB — ի և CD – ի միջնակետն է => AO = OB, CO = OD

Դիտարկենք △AOC և △BOD , △COB և △AOD

Քանի որ AO = OB , CO = OD, <1 = <4 (հակ․) => △AOC = △BOD =>

AO = OB , CO = OD, <2 = ❤ (հակ․) => △COB = △AOD => △ABC = △ABD

Քանի որ FC = AE => AF = CE

Դիտարկեք △AFD և △BCE

Քանի որ AF = CE , BC = AD, <BCA = <CAD => (I հայտանիշ) △AFD = △CEB => BE = DF = 7սմ։

Պատ․՝ BE = 7 սմ

Քանի որ <1 = <2 => ❤ = <4 (կից)

Դիտարկենք △ABD և △DBC

Քանի որ AD = DC, BD ընդ․ , ❤ = <4 => (I հայտանիշ) △ABD = △DBC => <ABD = <DBC = 33º

Պատ․՝ <ABD = 33º:

Իմ կարծիքով, ընկերները նրա համար են, որ մենք մեր ազատ ժամանակը անցկացնենք միասին։ Կիսվենք մեր գաղտնիքներով, միմյանց խորհուրդներ տանք։Կարող ենք նաև քննարկել մեր դիտած ֆիլմերը։ Կարող ենք պարզապես թափառել քաղաքի փողոցներով ու դիտել ցուցափեղկերը։ Կարող ենք միասին գնալ գնումների և նաև կարող ենք այցելել խաղահրապարակներ ու զվարճանքի վայրեր։ Կարող ենք գնալ արշավների, էքսկուրսիաների։ Այսինքն մենք մեր կյանքի լավագույն պահերը անցկացնում ենք մեր ընկերների և նաև ընտանիքի հետ։ Իսկ այժմ պատկերացնենք մեր կյանքը առանց այս ամենի։ Այդ ինձ կվախեցներ և ես անգամ պատկերացնել չեմ ուզում։ Ես սիրում եմ իմ ընկերուհիներին և առանց նրանց չեմ ուզում ապրել։

Առաջադրանք 1

«Սիրելի սովորողներ, խնդրում եմ ներբեռնել : «Համաշխարհային պատմություն» 7-րդ դասարան

Հին Եգիպտոսի քաղաքակրթության ազդեցությունը/ էջ 17-19-ը պատմել, նոր հասկացությունները դուրս գրել, էջ 19-ի հարցերին պատասխանել գրավոր/

Գիտնակաները 19 — րդ դարում։

Հեքիաթներ, խրատներ, պատմություններ, բանաստեղծություններ և այլն։

Եգիպտացիների կրոնը շատ էր նմանվում տոտենիզմի։ Նրանց աստվածներն էին Ամոն–Ռա ն և Օսիրիսը։ Ամոն–Ռան արևի աստվածն էր, իսկ Օսիրիսը մեռնող ու հարություն առնող բնության աստված։

Շինարարություն, մաթեմատիկա, աստղագիտություն և այլն։

տաճարներ, բուրգեր և արձաններ։

Տեսանյուեից մեկը նայել ամփոփել 15-20 նախադասությամբ.

ամենահետաքրքիր փաստերը

.նոր բացահայտումներ

.եզրակացություն

https://www.youtube.com/embed/QT8sXkSfl-w?version=3&rel=1&showsearch=0&showinfo=1&iv_load_policy=1&fs=1&hl=hy&autohide=2&wmode=transparenthttps://www.youtube.com/watch?v=1sJMLY-a6wo

Պատմություն – նյութեր և թարգմանություններ

Առաջադրանք 2

Հին Միջագետքի քաղաքակրթության արշալույսը/էջ 20-22-ը պատմել, էջ 22-ի հարցերին գրավոր պատասխանել/

2. Միջագետքով են հոսում Եփրատ և Տիգրիս գետերը և թափվում են Պարսից ծոցը: Երկու գետերն էլ իրենց բնույթով նման էին Նեղոս գետին. ապրիլ և մայիս ամիսներին վարարում էին, ստորին հոսանքի շրջանում բաժանվում էին ճյուղերի, ոռոգում և պարարտացնում շրջակա տարածքը: Գետերը հարուստ էին ձկներով, ափերին աճում էին արմավենիներ, թզենիներ և այլ պտղատու ծառեր, գետափնյա եղեգնուտներում կային շատ տարբեր տեսակների թռչուններ և վայրի կենդանիներ:

3. Ք.ծ.ա. 5–4 – րդ հազարամյակներում Հարավային Միջագետքում մշտական բնակություն հաստատեցին շումերական ցեղերը։ Տարածքը ճահճոտ էր, կլիման՝ անառողջ եւ շատ հաճախ էին լինում ջրհեղեղները: Ք.ծ.ա. 4 — րդ հազարամյակի ընթացքում շումերները կարողաղան զգալիորեն բարեփոխել իրենց բնակության տարածքը:

4. Միջագետքի այն մասում, ուր Տիգրիսը և Եփրատը առավել են մոտենում իրար, Ք.ծ.ա. 3 հազարամյակի սկզբում հաստատվել էին շումերներին ոչ ազգակից սեմական ցեղերը: Նրանց մոտ նույնպես առաջացան քաղաք–պետություններ, որոնք մրցակցում էին շումերների հետ: Դրանցից հզորացավ Աքքադ քաղաք–պետությունը, որի արքա Սարգոնը Ք.ծ.ա. 24 դ. վերջին իրեն ենթարկեց մյուս քաղաք–պետությունները, ապա տևական պատերազմներից հետո գրավեց նաև Շումերը: Միջագետքը առաջին անգամ միավորվեց մեկ պետության մեջ:

5. Նա ստեղծեց մշտական բանակ, սահմանեց չափ ու կշռի միասնական միավորներ, բարե կարգեց ճանապարհները: Զարգացան արհեստներն ու առևտուրը: Երկրում կառուցվեց ոռոգման միասնական համակարգ, ընդարձակվեց մշակովի հողերի տարածքը: Թագավորական հսկիչները զբաղվում էին հողերի չափագրմամբ և հարկերի հավաքմամբ: Աքքադի պետությունն ընդարձակվեց Սարգոնի թոռան՝ Նարամ–Սուենի օրոք։ Նա արշավանքներ կատարեց դեպի հյուսիս հասնելով Հայկական լեռնաշխարհի սահմանները, ապա գրավեց ներկայիս Սիրիայի տարածքը: Նարամ–Սուենն ընդունեց «աշխարհի չորս կողմերի թագավոր» տիտղուը: Ք.ծ.ա. 23 դ. վերջին Աքքադի պետությունը թուլացավ և նվաճվեց Հայկական լեռնաշխարհի Միջագետք ներխուժած կուտիների ցեղերի կողմից:

6. Կուտիների տիրապետությունը Միջագետքում տևեց մոտ մեկ դար: Ազատագրական պայքարը սկսվեց Ուրուկ քաղաքից և ավարտվեց Ք.ծ.ա. 23 դ. վերջին Ուր քաղաքի տիրակալ Ուր–Նամուի հաղթանակով: Նա միավորեց ողջ Միջագետքը և ընդունեց «Շումերի և Աքքադի արքա» տիտղոսը:Միջագետքի տնտեսությունը նոր վերելք ապրեց: Ընդլայնվեց ոռոգման ցանցը, տարածում ստացան բրոնզե գործիքները, ավելացավ արտադրվող մթերքի քանակը: Արշավանքներից երկիր էին բերվում հազարավոր մանր և խոշոր եղջերավոր անասուններ, նաեւ հարստություն: Զարգացան առևտուրը, տարածվեց ստրկությունը:Արքայի իշխանությունն անսահմանափակ էր: Նրա անձն աստվածացվում էր: Նա էր նշանակում մարզերի կառավարիչներին, դատավորներին և այլ պաշտոնյաներին: Ստեղծվեց գրավոր օրենսգիրք՝ «Ուր–Նամուի օրենքները»:Երկրում գործում էին խոշոր արքայական տնտեսություններ և արհեստանոցներ, որոնցում աշխատեցնում էին հազարավոր ստրուկների։ Աշխատանքները կազմակերպում և վերահսկում էին մեծ թվով վերակացուներ, գրագիրներ և զինվորներ:Ուրի թագավորությունը գոյատևեց մեկ դարից քիչ ավելի և կործանվեց Ք.ծ.ա. 20 դ. սկզբին հյուսիս–արևմուտքից՝ ամորեական, և արևելքից՝ էլամական ցեղերի ներխուժումներից:

Իրականացնել «Ֆիզիկական երևույթները կյանքում» նախագիծը։

6․11-10․11

Թեման․Հավասարաչափ  շարժում:Արագություն:

Դասարանում քննարկվող հարցեր․

1․Ո՞ր շարժումն է կոչվում հավասաաչափ:

Այն շարժումը, որի ընթացքում մարմինը կամայական հավասար ժամանակամիջոցներում անցնում է հավասար ճանապարհներ, կոչվում է հավասարաչափ։

2․Ո՞ր մեծությունն է կոչվում հավասարաչափ շարժման արագություն ՝գրել բանաձևը

Հավասարաչափ շարժման արագությունը ֆիզիկական մեծություն է, որը հավասար է մարմնի անցած ճանապարհի հարաբերությանն այն ժամանակամիջոցին, որի ընթացքում մարմինն անցել է այդ ճանապարհը։

3․Ի՞նչ միավորներով է չափվում արագությունը՝ՄՀ-ում

ՄՀ – ում արագությունը չափվում է մետր/վարկյաններով։

4․Ինչպե՞ս որոշել հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարհը,եթե հայտնի է նրա արագությունը ու շարժման ժամանակը,գրել բանաձևը

S = V x t

5.Ինչպե՞ս որոշել հավասարաչափ շարժման ժամանակը,եթե հայտնի են մարմնի արագությունն ու ճանապաւհը

t = S/V

 Սովորոլ Է.Ղազարյանի դասագրքից՝(Ֆիզիկա 7) էջ29-ից,մինչև էջ34-ը

Կատարել․լԳ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս I>>-ից էջ 19-ը,22-ից-24-ը

Շարժման ճանապարհի և ժամանակի հաշվարկը

1. Տրված բաղադրյալ բառերը համեմատի՛ր և գրի՛ր նմանություններն ու տարբերությունները:
Ա.Դռդռալ, ճռճռալ, կռկռալ, մռմռալ, հռհռալ:

Նմանություն ՝ բոլորը ձայններ են։

Տարբերություն՝

Դռդռալ – մեխանիզմ

ճռճռալ – ճռիկ

կռկռալ – գորտ

մռմռալ – կատու

հռհռալ – մարդ

Բ. Թրթռալ, բարբառել, գրգռել, մրմռալ, սարսռալ:

Նմանություն՝ բոլորը երևույթներ են։

Տարբերություն՝

Թրթռալ – դողդողալ

բարբառել – խոսել

գրգռել – բարկացնել

մրմռալ – ցավել

սարսռալ – դողալ։

2. Ժխտական ապ, դժ, տ, ածանցներով կազմի՛ր տրված բառերի հոմանիշները: Անգույն, անբախտ, անգետ, անշնորհք, անարդյունք, անօրեն, անձև:

Անգույն – դժգույն

անբախտ – դժբախտ

անգետ – տգետ

անշնորհք – ապաշնորհ

անարդյունք – ապարդյուն

անօրեն – ապօրինի

անձև – տձև։

3. Առանձնացրո՛ւ այն բառերը, որոնք ժխտական նախածանց ունեն:
Անարվեստ, անդեմ, անդուռ, անիվ, անսիրտ, անահ, անուշ, անմահ, անուն, դժոխք, դժգոհ, դժբախտ, դժնի, դժկամ, ապագա, ապարդյուն, ապերախտ, ապուր, ապաշնորհ, ապուշ, ապտակ, տարի, տկար, տհաճ, տպել, տգեղ, տխուր, չամիչ, չտես, չկամ, չարիք:

Անարվեստ, անդեմ, անդուռ, անսիրտ, անահ, անմահ, դժգոհ, դժբախտ, դժկամ, ապարդյուն, ապերախտ, ապաշնորհ, տկար, տհաճ, տգեղ, չտես, չկամ:

4. Ժխտական նախածանցների իմաստները վերջածանցներով արտահայտելով՝ կազմի՛ր տրված բառերի և բառապակցության հոմանիշները:

Դժգույն – գունազուրկ

անպոչ – պոչատ

անկուռ – թև չունեցող

անքուն – քնատ

անգլուխ թողնել – գլխատել