~ Կարոլինա Եսայանի ուսումնական բլոգ ~

Առաջադրանք 1

Հայոց ցեղասպանության հետևանքները և դատապարտումը/ էջ 32-38 պատմել, առաջադրանքները ՝գրավոր/

Սփյուռք – հայերի գաղթած և աշխարհում սփռված համայնքները։

Ցեղասպանություն – ժողովրդի ոչնչացման նպատակով իրականացվող կոտորած։

Կյունցլեր – Շվեյցարացի միսիոներ, փրկել է շատ հայ կանանց ու երեխաների։

Կ. Եպպե – դանիացի միսիոներ, փրկել է հայ որբերի։

Ռ. Լեմկին – ՄԱԿ-ում մշակել է ցեղասպանության հանցագործության կոնվենցիան։

Զարոբյան – Հայաստանում կազմակերպել է ցեղասպանության զոհերի հիշատակի միջոցառումներ։

Ցեղասպանության զոհերի սրբադասում – զոհերը հռչակվել են սրբեր հայ եկեղեցու կողմից։

Եղբայրական օգնության կոմիտե – օգնել է ցեղասպանությունից փրկված հայերին։

Ուրուգվայ – առաջին երկիրը, որը ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը։

Հռոմի պապ – կաթոլիկ առաջնորդ, դատապարտել է Հայոց ցեղասպանությունը։

Եվրախորհրդարան – ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը և կոչ արել Թուրքիային ընդունել։

ա. Ներկայացրու:
Հայոց ցեղասպանությունը շատ ծանր հետևանքներ ունեցավ հայ ժողովրդի համար։ Մարդիկ կորցրին Արևմտյան Հայաստանը, սպանվեցին մոտ 1,5 միլիոն հայ, շատերը փախան ու ստեղծվեց հայկական սփյուռքը։ Հայերը կորստեցին նաև իրենց տունն ու գույքը, դպրոցները, եկեղեցիները և մշակութային արժեքները։ Աշխարհում Հայոց ցեղասպանության ամենածանր հետևանքը մարդկային կորուստներն են, որովհետև զոհվեցին միլիոնավոր մարդիկ և ազգի մի մաս կորցրեց կյանքը ու ապագան։

բ. Բնութագրի՛ր:
Հայոց ցեղասպանության տարիներին միսիոներները ցուցաբերեցին անձնվերություն ու հույս։ Նրանք օգնում էին փրկվածներին, կերակրում ու հագուստ էին տալիս, փրկում կանանց ու երեխաներին և ահազանգում միջազգային հանրությանը հայերի կոտորածների մասին։

գ. Գնահատիր:
Հայոց եկեղեցին մեծ դեր ունեցավ ցեղասպանությունից փրկվածներին օգնելու գործում։ Այն ստեղծեց օգնության կոմիտեներ, հոգաց որբերի ու գաղթականների մասին, կազմակերպեց ապրիլի 24-ի հիշատակը և 2015-ին սրբադասեց զոհերին։ Եկեղեցու այս գործունեությունը հայերի համար պահպանեց ազգի հիշողությունը և ուժ տվեց ազգային ինքնագիտակցության վերականգնմանը։

1. Հիմնավորիր:
Ցեղասպանությունը մարդկության դեմ հանցագործություն է, քանի որ սպանվեց 1,5 մլն հայ, բռնի ուժով փոխվեց նրանց հավատը, ոչնչացվեցին տունն ու մշակույթը։

2. Արժևորիր:
Ցեղասպանության 50-րդ տարելիցի միջոցառումները կարևոր էին, որովհետև առաջին անգամ պետականորեն հիշատակվեց ցեղասպանությունը և հասարակությանը բացվեց իրականությունը։

3. Համեմատիր:
Անտանտի երկրները դատապարտեցին ցեղասպանությունը, իսկ Եռյակ պետությունները՝ Գերմանիա և Ավստրո-Հունգարիա, անտարբեր մնացին, քանի որ նրանց քաղաքական ու ռազմական շահերն այդպես պահանջում էին։

Առաջադրանք 2

Ամփոփում

«Հայոց ցեղասպանության քաղաքականության ծագումը, ընթացքը և հետևանքները XX դարի սկզբին՝ Օսմանյան և Ռուսական կայսրությունների համատեքստում»

Էսսեի կառուցվածք

Ներածություն

• Հայկական հարցի սրացումը XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին։
• Օսմանյան և Ռուսական կայսրությունների քաղաքական միջավայրը։
• Թեմայի արդիականությունը և պատմա-քաղաքական նշանակությունը։

I. Հայոց ցեղասպանության քաղաքականության սկիզբը Օսմանյան կայսրությունում

• Աբդուլ Համիդ II-ի քաղաքականությունը («Կարմիր սուլթան»).
• Համիդիե գնդերի ստեղծումը և զանգվածային կոտորածները (Սասուն, Զեյթուն, Վան)/9-րդ դաս. հայոց պատմ/։
• Պանիսլամիզմի և պանթյուրքիզմի գաղափարախոսության դերը։

II. Հայաստանը Ռուսական և Օսմանյան կայսրությունների տիրապետության տակ XX դարի սկզբին

• Ռուսական կայսրության քաղաքականությունը. եկեղեցական գույքի բռնագրավում, հայ-թաթարական բախումներ։
• Օսմանյան կայսրության ազգային փոքրամասնությունների ճնշումները։
• Հայերի քաղաքական, մշակութային և կրթական պայքարը։

III. Առաջին համաշխարհային պատերազմը և Հայոց ցեղասպանությունը

• Օսմանյան կայսրության դաշնակցությունը Գերմանիայի հետ։
• Կենտրոնական իշխանությունների ծրագրավորված գործողությունները։
• Վերաբնակեցման և տեղահանության օրենքը (1915 թ.)։
• Վանի ինքնապաշտպանությունը, արցախյան դրվագներ։

IV. Հայոց ցեղասպանության հետևանքները և դատապարտումը

• Հարյուր հազարավոր զոհեր, հայրենազրկում և մշակութային կորուստներ։
• Սփյուռքի ձևավորումը։
• Միջազգային արձագանքներ (Մեծ տերություններ, միսիոներներ, «Դեղին գիրք»)։
• Դատապարտման փորձեր («Նեմեսիս» գործողություն, դատավարություններ)։
• Ցեղասպանության անպատժելիության հետևանքները և դրա կապը հետագա ցեղասպանությունների հետ։

Եզրակացություն

• Ցեղասպանության հետևանքների ներկայիս ազդեցությունը հայկական ինքնության և քաղաքականության վրա։
• Պատմական հիշողության և միջազգային ճանաչման կարևորությունը։
• Դասեր՝ ներկայիս ու ապագա սերունդների համար։

Սեպտեմբեր ամսվա ամփոփում

ՍԵպտեմբերի 6-10, առաջադրանք, 9-րդ դասարան

Սեպտեմբերի 14-20-ը, առաջադրանք, 9-րդ դաս.

Սեպտեմբերի 22-30-ը, առաջադրանք, 9-րդ դաս.

Էսսե գրելու չափորոշիչները դպրոցականների համար

1. Կառուցվածք
   • Ներածություն․ թեմայի ներկայացում, հարցի կարևորության ընդգծում։
   • Հիմնական մաս․ առնվազն 2–3 պարբերություն՝ հիմնավորումներ, փաստարկներ, օրինակներ։
   • Եզրափակում․ ամփոփում, սեփական կարծիքի ձևակերպում, եզրակացություն։
2. Բովանդակություն
   • Թեմայի ամբողջական բացահայտում։
   • Կապ թեմայի և ներկայացված փաստերի միջև։
   • Հիմնավորված կարծիքներ՝ օրինակներով, պատմական փաստերով, գրականությունից կամ առօրյայից։
3. Լեզու և ոճ
   • Հստակ և պարզ շարադրանք։
   • Ճիշտ տառագրություն և քերականություն։
   • Ոճը պետք է լինի ուսանողական/դպրոցական՝ առանց չափազանց բարդ գիտական արտահայտությունների, բայց նաև առանց խոսակցական լեզվի։
4. Ստեղծագործական մոտեցում
   • Սեփական կարծիքի և ինքնատիպ դիտարկումների ներառումը։
   • Նոր գաղափարների առաջադրում, հարցադրումների ձևակերպում։
5. Ծավալ
   • Միջինում 1-2 էջ (250–400 բառ)։
   • Կարևոր է ոչ թե երկարությունը, այլ թեմայի ամբողջականությունն ու պարզությունը։

 Հնարավոր վերնագրեր էսսեների համար

Հայոց պատմություն

1. «Սարդարապատի հերոսամարտը՝ գոյապայքարի խորհրդանիշ»
2. «Տիգրան Մեծի Հայաստանը՝ հզորության և մարտահրավերների օրինակ»
3. «Հայոց մշակույթի դերը մեր ինքնության պահպանման գործում»

Համաշխարհային պատմություն

4. «Վերածննդի դարաշրջանը՝ մարդու նոր ընկալում»
5. «Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությունը՝ ազատության գաղափարի հաղթանակ»
6. «Անվտանգության և խաղաղության խնդիրները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո»

Ընդհանուր թեմաներ

7. «Ի՞նչ կարող է սովորել ժամանակակից դեռահասը պատմությունից»
8. «Անցյալի դասերը՝ ապագայի համար»
9. «Ինչո՞ւ է պատմությունը կարևոր մեր ինքնության համար»
10. «Հայոց թագավորների սխրանքները և դրանց դասերը մեր օրերի համար»
11. «Արտաշես Ա-ի կառավարման դերը Հայոց պատմության մեջ»
12. «Վանի թագավորությունը և նրա մշակութային ժառանգությունը»
13. «Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավանքները և դրանց ազդեցությունը հին աշխարհում»
14. «Հին աշխարհի հինգ մեծագույն հայտնագործությունները»
15. Պատմական հերոսը, ում կուզենայի հանդիպել»
16. «Անցյալի դասերը, որոնք պետք են մեր ապագային»
17. «Ինչպես ես կպատմեի իմ նախնիների մասին օտարերկրացուն»
18. «Պատմական հայտնագործություն, որը փոխեց աշխարհը»
19. «Հայոց թագավորների խորհուրդը ժամանակակից առաջնորդներին»

Գործնական աշխատանք 2. <<Նյութերի  հատկությունները՝ ֆիզիկական, քիմիական, ֆիզիոլոգիական։ Նյութի բաղադրության հաստատունության օրենքը։ Հաշվարկներ քիմիական բանաձևերով>>

Առաջադրանք  1.  Աղյուսակի  նյութերը  դասակարգել, անվանել, գրել բանաձևերը, նկարագրել  ֆիզիկական  հատկությունները՝ գույնը, ագրեգատային  վիճակը(պինդ, հեղուկ, գազային), եռման,հալման ջերմաստիճանները, ջերմա- և էլեկտրահաղորդականությունը, լուծելիությունը ջրում  և այլն:

Քիմիական բանաձևեր

Ս. — հ

Քիմիական բանաձև է կոչվում՝ նյութի բաղադրության պայմանական գրառումը քիմիական տարրերի նշանների և ինդեքսների օգնությամբ:

Որոշենք ջրի

Առաջադրանք 2. Ընտրեք կենցաղում կամ շրջապատում  10  նյութ, գրեք  դրանց բանաձևերը և կատարեք հետևյալ հաշվարկները`

Ոսկի, ալյումին, թթվածին, ջրածին, աղ, սոդա, երկաթ, քլոր, պղինձ, բերլիում:

• Ինչպիսի՞ տարրերից  են  կազմված  նյութը,  ատոմների  քանակը (ինդեքսները)

Ոսկի — Au

ալյումին — Al

թթվածին — O

ջրածին — H

աղ — NaCl

սոդա — NaHCO3

երկաթ — Fe

քլոր — Cl

պղինձ — Cu

բերլիում — Be

• Հաշվեք հարաբերական  մոլեկուլային  զանգվածները՝M_r

Mr (Au) = 197

Mr (Al) = 27

Mr (O) = 16

Mr (H) = 1

Mr (NaCl) = Ar (Na) + Ar (Cl) = 23 + 35 = 58

Mr (NaHCO3) = Ar (Na) + Ar (H) + Ar (C) + 3 Ar (O) = 23 + 1 + 12 + 48 = 84

Mr (Fe) = 56

Mr (Cl) = 35

Mr (Cu) = 64

Mr (Be) = 9

• Որոշեք  տարրերի  զանգվածային  բաժինները՝w, զանգվածային

w (Au) = 197/197 = 1 x 100 = 100

w (Al) = 27/27 = 1 x 100 = 100

w (O) = 16/16 = 1 x 100 = 100

w (H) = 1/1 = 1 x 100 = 100

NaCl`

w (Na) = 23/58 = 79.3

w (Cl) = 35/58 = 60.3

NaHCO3`

w (Na) = 23/84 = 27.4

w (H) = 1/84 = 1.19

w (C) = 12/84 = 14.3

w (O) = 48/84 = 57.1

w (Fe) = 56/56 = 1 x 100 = 100

w (Cl) = 35/35 = 1 x 100 = 100

w (Cu) = 64/64 = 1 x 100 = 100

w (Be) = 9/9 = 1 x 100 = 100

• հարաբերությունները  և  տարրերի  մոլային  բաժինները բարդ  նյութերում:

NaCl՝

Na — 0.4

Cl — 0.6

4 : 6

___

NaHCO3`

Na — 0.3

H — 0.01

C — 0.1

O — 0.6

3 : 0.1 : 1 : 6

Քիմիայի կաբինետում պետք է աշխատել արտահագուստով, ձեռնոցներով ու ակնոցով։ Սեղանի վրա ավելորդ բաներ չպետք է լինեն, աշխատանքից հետո այն պետք է մաքրել։ Չի կարելի ինքնուրույն փորձեր անել կամ նյութերի համը փորձել։

Նյութերը պահվում են փակ ամաններում։ Պետք է վերցնել փոքր քանակ՝ պինդ նյութից քիչ գդալ, հեղուկից՝ մի քանի մլ։ Խցանը սեղանին դնում ենք շրջված, հետո ամանը նորից փակում։ Օգտագործված նյութերը հետ չենք լցնում։ Նյութը վերցնում ենք մաքուր գդալիկով կամ փորձանոթով և համոզվում, որ դրանք ճաքած չեն։

Աշխատելիս պետք է զգուշանալ, որ թթուները կամ հիմքերը չթափվեն։ Տաքացնելիս պետք է բռնիչ օգտագործել և փորձանոթի բերանը ոչ մեկի կողմը չդնել։ Հոտը որոշելիս անոթը դեմքին մոտ չեն բերում, այլ ձեռքով շարժում են անում։ Թթուն ջրով նոսրացնելիս այն միշտ պետք է լցնել ջրի մեջ, ոչ թե հակառակը։

ԱՌԱՋԻՆ ՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆ

Առաջին օգնությունը տրվում է ուսուցչի կամ լաբորանտի օգնությամբ։ Եթե թթու թափվի մաշկին կամ հագուստին, պետք է այդ վայրը լվանալ ջրով 2-3 րոպե, հետո մշակել սոդայի կամ ամոնիակի լուծույթով և վերջում դնել թրջոց կալիումի պերմանգանատով։ Եթե թափվի ալկալի, տեղը լվանում ենք շատ ջրով, հետո բորաթթվի կամ քացախաթթվի լուծույթով ու նույնպես դնում թրջոց կալիումի պերմանգանատով։

ԳՈՐԾՆԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏԱՆՔ

Նյութերի Ֆիզիկական հատկությունների դիտարկումը և չափումը:

Ղեկավարվելով հետևյալ սխեմայով, բնութագրե՛ք հետևյալ նյութերի ֆիզիկական հատկությունները և ֆիզիոլոգիական ազդեցությունը՝ օրգանիզմերի վրա:

Նյութ	ագրեգ․ վիճակ	հոտ համ	գույն	փայլ	խտություն	լուծելիությունը ջրում	պլաստիկությունը	ջերմահաղորդականությունը	հալման և եռման ջերմաստիճան
Կերակրի աղ	պինդ				2,17 գ/սմ2	լավ			801, 1465
Շաքար	պինդ				1,59գ/սմ2	լավ			185, քայքայվում է
Ջուր	հեղուկ				1,00գ/սմ2	—			0, 100
Թթվածին	գազային				0,00143գ/սմ2	քիչ			-219, -183
Ջրածին	գազային				0,00009գ/սմ2	քիչ			-259, -253
Ազոտ	գազային				0,00125	քիչ			-210, -196
Պղնձարջասպ	պինդ				2,28գ/սմ2	լավ			քայքայվում է , քայքայվում է
Խմելու սոդա	պինդ				2,16գ/սմ2	լավ			քայքայվում է , քայքայվում է
Ացետոն	հեղուկ				0,79գ/սմ2	միախառնվում է ցանկացած հարաբերությամբ			-95, 56
էթիլ սպիրտ	հեղուկ				0,79գ/սմ2	միախառնվում է ցանկացած հարաբերությամբ			-114, 78
Քացախաթթու	հեղուկ				1,05գ/սմ2	միախառնվում է ցանկացած հարաբերությամբ			17, 118
Կավիճ	պինդ				2,71գ/սմ2	չի լուծվում			քայքայվում է , քայքայվում է
Երկաթ	պինդ				7,87գ/սմ2	չի լուծվում			1539, 2870
Ալյումին	պինդ				2,70գ/սմ2	չի լուծվում			660, 2870
Պղինձ	պինդ				8,96գ/սմ2	չի լուծվում			1083, 2543
Անագ	պինդ				7,29գ/սմ2	չի լուծվում			232, 2620
Կապար	պինդ				11,3գ/սմ2	չի լուծվում			327, 1745
Սնդիկ	հեղուկ				13,5գ/սմ2	չի լուծվում			-39, 357
Ցինկ	պինդ				7,13գ/սմ2	չի լուծվում			420, 906
Ոսկի	պինդ				19,3գ/սմ2	չի լուծվում			1063,2880
Արծաթ	պինդ				10,5գ/սմ2	չի լուծվում			961, 2167
Պլատին	պինդ				21,4գ/սմ2	չի լուծվում			1769, 4170
Միլիցիում	պինդ				2,33գ/սմ2	չի լուծվում			1410, 2355
Քվարց	պինդ				2,65գ/սմ2	չի լուծվում			1610 2950
Ալմաստ	պինդ				3,52գ/սմ2	չի լուծվում			մոտ 4000, հայտնի չէ
Գրաֆիտ	պինդ				2,27գ/սմ2	չի լուծվում			մոտ 4000, հայտնի չէ
Յոդ	հեղուկ				4,94գ/սմ2	քիչ			114, 186
Բրոմ	հեղուկ				3,11գ/սմ2	քիչ			-7, 59
Քլոր	գազային				0,00321գ/սմ2	քիչ			-219, -34
Ֆտոր	գազային				0,00169գ/սմ2	փոխադրում է			-220, -188
Ածխաթթու գազ	գազային				0,00198գ/սմ2	քիչ			-78,5, -***
Նատրիում	պինդ				0,97գ/սմ2	փոխադրում է			98, 883
Կալիում	պինդ				0,86գ/սմ2	փոխադրում է			64, 761
Մագնեզիում	պինդ				1,74գ/սմ2	չի լուծվում			650, 1105
Կալցիում	պինդ				1,55գ/սմ2	փոխադրում է			839, 1484
Չհանգած կիր	պինդ				3,40գ/սմ2	փոխադրում է			2585, 2850
Հանգած կիր	պինդ				2,24գ/սմ2	քիչ			Քայքայվում է, քայքայվում է

Առաջադրանք 1 Դասակարգե՛ք տրված օրգանական և անօրգանական, պարզ և բարդ նյութերը

1: Որտեղ են կիրառվում այդ նյութերը:

• Ջուր – խմելու, կենցաղային օգտագործում, արտադրություն։
• Աղ (NaCl) – սննդի համի համար, պահածոյացում։
• Շաքար – սննդում, քաղցրավենիքներում։
• Սոդա (NaHCO₃) – խմորիչ, մաքրող նյութ։
• Ացետոն – լուծիչ, լաք մաքրելու համար։
• Սպիրտ (C₂H₅OH) – ախտահանիչ, օղի։
• Քացախաթթու – կերակուրի թթու համի համար, պահածոյացում։
• Կավիճ (CaCO₃) – շինարարության մեջ, դպրոցում գրատախտակի համար։
• Երկաթ, պղինձ, ալյումին, ոսկի, արծաթ, պլատին – մետաղներ՝ շինարարության, զարդերի, էլեկտրոնիկայի մեջ։
• Թթվածին – շնչառության համար, բժշկության մեջ։
• Ազոտ – պարարտանյութերի արտադրություն։
• Ջրածին – վառելիք, արդյունաբերություն։
• Քլոր, ֆտոր, բրոմ, յոդ – դեղագործություն, ախտահանիչներ, լուսանկարչություն։

2. նկարագրել ձեր կենցաղում օգտտագործվող նյութերի հատկությունները:

Ջուր – անգույն, հոտ չունի, համ չունի, հեղուկ է, հեշտությամբ փոխում է ագրեգատային վիճակը (սառույց, գոլորշի), անհրաժեշտ է կյանքին։

Աղ – սպիտակ, պինդ, ունի աղի համ, հեշտ լուծվում է ջրում, սննդի համի և պահպանման համար։

Շաքար – սպիտակ, պինդ, քաղցր համով, լավ լուծվում է ջրում, օգտագործվում է սննդում։

Սոդա – սպիտակ, փոշենման, ունի թեթև ալկալային համ, լուծվում է ջրում, կենցաղում մաքրող և խմորիչ նյութ։

Սպիրտ – անգույն հեղուկ, ունի յուրահատուկ հոտ, լուծվում է ջրում, օգտագործվում է որպես ախտահանիչ։

Քացախաթթու – թափանցիկ հեղուկ, թթու համով, լուծվում է ջրում, կիրառվում է խոհանոցում և պահածոյացման համար։

Երկաթ, պղինձ, ալյումին – մետաղներ, պինդ, փայլուն, ջերմա- ու էլեկտրահաղորդ։ Կիրառվում են շինարարության, տեխնիկայի մեջ։

ա) x — 4 = 0

x = 4

_

x — √2 = 0

x = √2

_

D = 16 — 12 = 4 = 2

x1 = 3

x2 = 1

բ) x + 2 = 0

x = -2

_

x + 3 = 0

x = -3

D = 25 + 144 = 169 = 13

x1 = 9

x2 = -4

գ) x + 4 = 0

x = -4

_

x = 0

_

D = 49 — 48 = 1

x1 = 4

x2 = 3

դ) 2x — 7 = 0

2x = 7

x = 3.5

_

3x — 1 = 0

3x = 1

x = 1/3 = 0.3

_

D = 16 + 48 = 64 = 8

x1 = 0.25

x2 = 0.75

ե) -3x — 9 = 0

-3x = 9

x = -3

_

x — 6 = 0

x = 6

_

D = 25 — 28 = -4

զ) x + √3 = 0

x = -√3

_

x + 10 = 0

x = -10

_

D = 72 — 72 = 0

x = 3√2

ա) x² — 1 = 0

x = 1

_

D = 9 — 8 = 1

x1 = 2

x2 = 1

բ) 4x — 1 = 0

x = 0.25

_

D = 25 — 16 = 9 = 3

x1 = 1

x2 = 0.25

դ) D = 25 — 24 = 1

x1 = 3

x2 = 2

__

D = 100 — 64 = 36 = 6

x1 = 8

x2 = 2

-6, 0

ա) Այո

բ) Այո

գ) Ոչ

դ) Այո

ե) Ոչ

զ) Ոչ

500 x 1600 = 800,000

(500 x 30)/100 = 150

500 — 150 = 350

350 x 2500 = 875,000

350 x 120 x 200 = 8,400,000

8,400,000 — 875,000 — 800,000 = 6,725,000

Պատ.՝ 6,725,000 դրամ:

Բառագիտություն, բառակազմություն

1. Տրված բառերից ընտրիր արմատներ, ավելացրո՛ւ ական վերջածանցը և ստացի՛ր նոր բառեր։

Վայրկյան, տուն, ընտանիք, պատանի, ընկերություն, կողմնակից։ 

վայրկենական, տնական, ընտրական, պատանեկան, ընկերական, կողմնական:

2.  Տրված բառերից ընտրիր արմատներ ավելացրո՛ւ անք վերջածանցը և ստացի՛ր նոր բառեր։

Այլադավան, գուրգուրել, սիգապանծ, փրկագին, արհամարհել, երազել, փակուղի, պերճուհի, հերյուրել, անպաճույճ, պճնամոլ, առատահոս, տառապել։ 

Դավանանք, գուրգուրանք, պանծանք, փրկանք, արհամարանք, երազանք, փականք, պերճանք, հերյուրանք, պաճուճանք, պճնանք, հոսանք, տառապանք:

3. Տրված բառերի առաջին արմատով կազմի՛ր նոր բառեր՝ որպես երկրորդ բաղադրիչ։

Առատաձեռն — առատ — մրգառատ

Վիճակագրություն — վիճակ — իրավիճակ

Վազանց — վազք — արագավազ 

Հաշվենկատ — հաշիվ — հանրահաշիվ

Խուսանավել — խույս — մարդախույս

Մահագույժ — մահ — անմահ

4. Բառակապակցությունների իմաստն արտահայտի՛ր մեկ բառով։

Սիրտը փակել — նեղանալ

 աստծո գառ — անմեղ

ականջ տանել — հոգնեցնել

քամուն տալ — վատնել

զարմանքը շարժել — ապշեցնել

արյունը պղտորել — բարկանալ

թևաթափ լինել — հուսահատվել

շարքից դուրս գալ — չաշխատել

աշխարհով մեկ լինել — ուրախանալ

աչքը լիանալ — գոհանալ

կյանքի կոչել — իրականացնել

առյուծ կտրել — քաջանալ

 5.      Բառակապակցությունները դարձրո՛ւ  բարդ բառեր։

Գեղեցիկ կազմվածք ունեցող — գեղակազմ 

Վրեժ առնող — վրիժառու 

Աչքի թարթելը — ակնթարթ 

Միտքը բերել — մտաբերել 

Սովից լլկված — սովամահ

Հոգնելուց տանջված — հոգնատանջ 

5.     Կազմի՛ր նոր բառեր՝ տրվածների արմատներին ավելացնելով -գին վերջածանցը։

Թախանձանք,կարոտաբաղձ, լալ, հիվանդանոց, ցավակից, սիրտ։ 

թախանձագին, կարոտագին, լալագին, հիվանդագին ցավագին, սրտագին:

6. Գտի՛ր հոմանիշները և գրի՛ր կողք կողքի։

Լայնախոհ հարմար — շրջահայաց

Դողէրոցք սատար — տենդ

Պատշաճ շրջահայաց — հարմար

Նեցուկ  այգաբաց — սատար

Կայսր տենդ — արքա

Արշալույս արքա — այգաբաց

7.    Կազմել վեց բարդ բառ սյունակներից ընտրելով մեկական արմատ։

Այբ   դիտել,

Շուք գիր

Ակն փեղկ

Անդորր   գրգիռ

Երկու             բեն

Ջիղ   մուտք 

———

Այբուբեն, շքամուտք, անդորրագիր, երկփեղկ, ակնդետ, ջղագրգիռ 

8.      Յուրաքանչյուր սյունակից ընտրելով մեկական նախածանց և արմատ՝ կազմել վեց նախածանցավոր բառ։

Չ                   պատկերասրահ

Արտ                        արևելագետ

Տ                 բեմահարթակ

Ան          խնդրառություն

Գեր               ուսումնատենչ

Թեր                    երկնահաս 

——

Չհաս, արտապատկեր, տգետ, անհարթ, գերխնդիր, թերուս:

9.  Հետևյալ բառակապակցությունները դարձրե՛ք բարդ բառեր։

Կյանք սիրող — կենսասեր

Կենսագրություն գրող — կենսագիր

Հայերին հալածող — հայահալած

Տանջանքից լլկված — տանջալլուկ

Ջրում սուզված — ջրասույզ

Տաղ ասող — տաղասաց

Մենակ կատարող — մենակատար

Հոգին զմայլեցնող — հոգեզմայլ 

Մանկան միտք ունեցող — մանկամիտ 

Հրեղեն աչքեր ունեցող — հրաչյա 

Երկինք սլացող — երկնասլաց 

Սիրով սնված — սիրասուն 

10.   Տրված բառերի արմատներից մեկին ավելացրո՛ւ ույթ վերջածանցը և ստացիր նոր բառեր։

Մրցակցություն, հակասություն, անմշակ, ծածկագրություն, շահադիտական, դատավարություն, անվերջանալի, արժետոմս, հասնել, երևալ, ցերեկային, արտասովոր, տիրապետություն, տարրալուծել, ավանդական, խելքահան, անբնական, դրվածք, զորահավաք, անտառահատ, բարդություն, ձանձրալի, նորարար, եզրագիծ, աշխատավարձ։ 

Մրցույթ, ասույթ, մշակույթ, ծածկույթ, շահույթ, վարույթ, վերջույթ, արժույթ, հասույթ, երևույթ, ցերեկույթ, սովորույթ, տիրույթ, լուծույթ, ավանդույթ, հանույթ, բնույթ, դրույթ, հավաքույթ, հատույթ, բարդույթ, ձանձրույթ, նորույթ, վարձույթ:

11.  Սյունակներից առանձնացնել և կողք կողքի գրել հոմանիշ բառերը։

Որոնել կարկամել — փնտրել

Պապանձվել  նվիրել — կարկանվել

Կշտամբել       դիտել — հանդիմանել

Նայել                 խորհել — դիտել

Ընծայել             հանդիմանել — նվիրել

Մտածել                փնտրել — խորհել

AOB = AB = 55^o

AOB = AB = 67^o

AOB = AB = 82^o

BOC = BC = 26^o

AOC = 82 + 26 = 108

AOC = կենտրոնային

ABC = ներգծյալ

ACB = AB/2 = 48^o

1. Ուղղի՛ր քերականական սխալները։

Գործն արվել է իմ կողմից։ — Գործն արել եմ ես:

Ես կիսում եմ քո կարծիքը։ — Ես համակարծիք եմ քեզ հետ։

Գործարքը նպաստեց, որպեսզի նա հարստանա։ — Գործարքը նպաստեց, որ նա հարստանա:

Օգնեք նրան, որ կարողնա մոռանալ տեղի ունեցածը։ — Օգնեք նրան, որպեսզի կարողնա մոռանալ տեղի ունեցածը:

2. Փակագծերում տրված բառերը տեղադրել նախադասության մեջ՝ համապատասխանեցնելով։

Նյարդ հիվանդները տակավին կարիք ունեին հանգստանալու համար, սակայն արձակուրդս արդեն վերջանալու վրա էր։

Կյանքի այդ դաժան խաղի մեջ մենք ոչինչ կորցնելու չունեինք, և ոչ էլ որևէ բան գտնելու հույս կար։

Երեք օր էր, ինչ մարդիկ, վախենալով գազած ամբոխից, փակված էին իրենց տներում․ դեպքը կատարվեց, երբ կեսօրին մոտ էր։

Լուսամուտից քիչ ձախ՝ անկյունադարձում , ներս ընկած նրբանցքն էր, որի խորքում առաջնորդի հրամանով երկաթյա նիգերով ամրացված էր դարպասը։

Պարսկերեն	Հայերեն	Մաքուր հայերեն
kabūd (کبود)	Կապույտ	Երկնագույն(բաց կապույտի համար), Ծովագույն(մուգ կապույտի համար)
panir (پنیر)	Պանիր	շոռ (ավելի մանրամասն ներքևում)
qermez (قرمز)	կարմիր	․․․
karag (کره)	կարագ	Կոգի (ավելի մանրամասն ներքևում)
Kāghāmb کاغامب	Կաղամբ	Կլմբոզ

Շոր(պանիր)

Շոռ բառը բնիկ հայկական է և հիմնականում օգտագործվում է մածունից պատրաստված քիչ յուղայնությամբ պանիրը նշելու համար, որը նման է կաթնաշոռի։ Այնուամենայնիվ, պատմականորեն և որոշ բարբառներում այն կարող է օգտագործվել նաև որպես պանրի ընդհանուր անվանում։

ՇՈՌ

գոյական
    1. թելի կծիկ.
    2. մածունի թանէն կամ պանիրի շիճուկէն ստացուող պանրանման նիւթ. լոռ, լոռիկ, ժաժիկ.
    3. թանէն պատրաստուած հասարակ պանիր.

http://www.nayiri.com/search?dt=HY_HY&query=%D5%87%D5%88%D5%8C&l=hy_LB

ԿՈԳԻ (ւոյ, եաց)

Տե՛ս Կարագ

http://www.nayiri.com/search?dt=HY_HY&r=0&l=hy_LB&query=%D4%BF%D5%B8%D5%A3%D5%AB

1. On the box

2. In the box

3. Infront of the box

4. Opposite way of the box

5. Behind the box

6. Near the box

7. Between two boxes

8. Under the box

9. On the left

10. on the right.

11. In the middle

1. I love doing both. At first i draw, then i paint it. I love drawing cartoon stylish characters. And that one of my favorite hobbies.

2. Salvador Dali, because he’s unique with his paintings. He’s a genius and a crazy guy.

3.

I like this painting because Van Gogh used the night sky to show his deep feelings and turn his struggles into something beautiful.

4. I had posters of my favorite cartoon characters on my wall, but sadly i grew up from the cartoons and i threw them away making my room look more basic. But i have my younger self pictures on the fridge.

Պասխանում եք՝

Բջջի օրգանական նյութեր`ածխաջրերի, սպիտակուցներ, դրնաց կառուցվածքը՝ առաջնային, երկրորդային, երրորդային, չորրորդային կառուցվածք,բնափոխում, ֆունկցիան:Ածխաջրեր, ճարպեր դրանց կառուցվածքը: Էջ՝ 15-16։

Նոր թեման՝

Նուկլեյնաթթուներ, դրանց ֆունկցիաները, գենետիկական կոդ ։Էջ 25-26