~ Կարոլինա Եսայանի ուսումնական բլոգ ~

Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման՝
Թեմա 1․«Մարդու իրավունքներ» հասկացությունը։Մարդու իրավունքների սերունդները․
ա/ «Մարդու իրավունքներ» հասկացությունը
բ/ Մարդու իրավունքների սերունդները /էլեկտրոնային դասագիրք՝ էջ 102-108, նաև այլ աղբյուրներ/․

Առաջադրանք
1․ Սահմանե՛ք «մարդու իրավունքներ» հասկացությունը։ Ինչու՞ են դրանք անհրաժեշտ․արտահայտե՛ք ձեր կարծիքը։

Մարդու իրավունքները ազատություններն ու հնարավորություններն են, որոնք յուրաքանչյուր մարդ ունի։ Դրանք մեզ տրված են ծննդյան օրվանից և պաշտպանում են մեզ բռնությունից և անարդարությունից։ Մարդու իրավունքները շատ կարևոր են, քանի որ առանց դրանց աշխարհը կլիներ դժբախտ և անհավասար, և մենք պետք է իմանանք, որ բոլոր մարդիկ հավասար են, ինչպես նրանց իրավունքները։

2․ Ի՞նչ իրավական փաստաթղթեր գիտեք, որոնցում ամրագրված են մարդու իրավունքները։ Թվարկե՛ք դրանք /բլոգային աշխատանք/․

Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրում

Հայաստանի Սահմանադրությունում

Եվրոպական մարդու իրավունքների կոնվենցիայում։

Քաղաքականության իրավունքները

1. Повторение орфограммы ,,Проверяемая безударная гласная в корне слова»

1. Вспомним правило

Если в корне слова есть безударная гласная, и её можно проверить ударением в родственном слове — это проверяемая безударная гласная.
Например:

столы — стол

трава — травка

гора — горы

---

 2. Вставь пропущенные буквы и подбери проверочные слова

1.
столы, мосты, коты, слоны, моря, белый

2.
зерно, гнездо, перо, ведро, весло, река, сестра

3.
земля, пчела, весна, лесник, страна, зима

4.
скала, стена, гора, трава

5.
детей, ряды, цветок, кроты

6.
пыли, несёт, врача, холмы, сосновый, полями

7.
кормит, большой, стоят, холодный

8.
часы, слова, стена, волы, дома, зима

9.
скотина, стоит, ковёр, холмы, ледяная

10.
грибы, село, сады, весна, дворе, в лесу

11.
ледяная, страна, гнездо, весло, ведро, перо

12.
грачи, грибы, цветок, зима, травинка, ряды

13.
шаловливый, детей, нести, смешной, столы

14.
котёнок, водичка, смела, ходить, толпа

15.
доска, стада, грачи, гроза, поля, ножи

16.
древо, пчела, сестра, коса, пуга, хитрая лиса

17.
слоны, моря, белый, стоит, сова, кроты

18.
дворы, мосты, дома, коты, коза, овца, зиме

19.
града, хлеба, дожди, сова, коза, овца, роса

20.
столы, мосты, коты, слоны, моря, большой

№ 2. 

1. дождливый, светит, стальной, плясать, звонок, плодовитый, скрипит, сидеть на стуле
2. пчела, сестра, река, большая, поспевать, столы, течёт, лежат
3. грибешок, тишина, грибы, стропа, городской, молодой, писатель, стоял
4. коса, колосья, зерно, гнездо, весло, ведро, про деревья
5. далёкий, ночная, тяжёлая, червивое, следы, степной, голоса, грибешок
6. побежала, облетел, созревает, тропинка, привела, стоит, пищат

---

 3. Найди лишнее слово (в одном ряду ошибка)

1. гора — горы — горный — гаревый
2. лес — лесок — лесной — лесник
3. трава — травы — травинка — травяной
4. вода — водный — водичка — ведро
5. стол — столик — столовый — стал

(Объясни, в каком слове допущена ошибка и почему.)

---

 4. Исправь ошибки (редактирование текста)

Наступило ясное висеннее утро. По небу плывут лёгкие облока, в воздухе чувствуется свежесть. На паляне распустились первые цвиты, зазиленела трова.
Из леса доносится звонкое пение птиц. У рики играют дети. Они собирают вербы и пускают по ваде кораблики из кары.
Всё вокруг наполняется жизнью. Природа словно просыпается после долгого сна, и каждому хочется улыбаться новому дню.

__

Наступило ясное весеннее утро. По небу плывут лёгкие облака, в воздухе чувствуется свежесть. На поляне распустились первые цветы, зазеленела трава.
Из леса доносится звонкое пение птиц. У реки играют дети. Они собирают вербы и пускают по воде кораблики из коры.
Всё вокруг наполняется жизнью. Природа словно просыпается после долгого сна, и каждому хочется улыбаться новому дню.

---

 5. Интерактивный диктант

---

 6. Мини-тест (самопроверка)

Отметь, где правильно написано слово:

---

1.угадать — угодать

2.голова — галава

3. виршина — вершина

4.сматреть —смотреть

1. Բաց թողնված տեղերում գրե՛ք համապատասխան տառը։ 

Ամենաէական, քրիստոնեություն, ելևէջ, ինչևէ, անեզր, խուռներամ, երբևէ, նախօրե,

հնօրյա, փայտոջիլ, միջօրեական, օրեցօր։ 

2. Ճշտե՛ք բառերի գրություն, պետք է գրվեն միասին, անջատ կամ գծիկով։ 

Սերնդեսերունդ, քարեդարյան, այրուձի, փոստ-հեռագրատուն, տարեցտարի,  իսպառ, քափ-քրտինք, օրնիբուն, գողեգող, այլընտրանք։ 

3. Գրե՛ք տրված բառերում տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։ 

Երևութական — երևույթ (ույ > ու)

մնջախաղ — մունջ (ու > ը)

փափկասուն — փափուկ (ու — ն սղվել է)

ձվաձև — ձու (ու > վ)

գունավոր — գույն (ույ > ու)

ոսկերիզ — ոսկի (ի — ն սղվել է)

մտադրություն — միտ (ի > ը)

4. Ճիշտ տեղադրե՛ք բառային շեշտը։ 

Իհա՛րկե, հե՛տ գալ, գիսա՛ստղ, քանի՛երորդ, գի՛րքդ, հանդու՛գն, գրե՛թե, արկղի՛կ։

5. Առանձնացրե՛ք հոմանիշ զույգերը։ 

Թյուր- սխալ

մատղաշ — դալար

անսայթաք — անգայթ

բաղձանք — իղձ

հմայել — հրապուրել

նման — հանգույն

խոհեմ — ողջամիտ

6. Գրե՛ք տրված դարձվածքների բացատրությունը

բախտավոր աստղի տակ ծնվել — լինել հաջողակ

ձայն բարբառո հանապատի — լինել չլսելի

կանաչ-կարմիր կապել — ամուսնանալ

վերջին մոհիկան — վերջին մնացած 

մի սանրի կտավ — լինել նման 

ափերց դուրս գալ — բարկանալ

աչքը ճամփին մնալ — կարոտել, սպասել

7. Առանձնացրե՛ք պատճառական ածանց ունեցող բայերը

մոտեցնել, մրցել, գրել տալ, խաղացնել, երգել տալ, վերակենդանանալ, անհագստացնել, հիշեցնել, առնել-տալ։ 

8. Տրված նախադասություններում ընդգծել մակբայները։ 

Փոքրիկը կամաց-կամաց սովորեց երգել։ 

Հեղուկը քիչ-իքչ լցվեց տարայի մեջ։ 

Արքայադուստրը շեշտակի նայեց զինվորին։ 

Ուշացել էր,  նկատեց հորը, իսկույն վեր թռավ անկողնուց։ 

Գևորգը եղբայրաբար օգնեց իր մտերիմ ընկերոջը։ 

Պետք է սովորել հիմա, որպեսզի ունենանք բարեկեցիկ ապագա։ 

9. Տրված նախադասություններում ընդգծե՛ք ուղիղ խնդիրները։ 

Հայրը սիրում էր որդուն։

Անհամբերությամբ ու ոգևորությամբ տղան կարդում էր գիրքը։ 

Ես կարդացել եմ Դուրյան։ 

Քամին շարժում էր ծառերը։ 

10. Ո՞րն է նախադասության քերականական և տրամաբանական շարունակությունը։ 

Նրա՝ ածուխի պես սև ու խիտ մորուքն սկսվում էր համարյա աչքերի տակից ու ծածկում ամբողջ երեսն ու կոկորդը, ․․․․

Ա․ Բայց նրան սիրահարված էին բոլորը։

Բ․ ստացվում է, որ շատ տգեղ տեսք ուներ։

Գ․ իսկ արծվային քիթն անգամ ծածկված էր մազերով։ 

11. Ո՞ր նախադասության մեջ կա փոխաբերություն։

Ա․ Առավոտյան ծուխ է ելնում երդիկներից, ծուխը ձգվում է կապույտ երիզի նման և հալվում ամպերի մեջ։

Բ․ Քանի՜ սերունդ է ապրել Բասուտա գետի մոտ, կարկատած թաղիքները փռել ցախերի վրա, եղեգնով պատել վրանները։

12. Կետադրի՛ր նախադասությունները։ 

Ա․ Վրաններից մեկը պատկանում էր Պապ թագավորին, մյուսը` սպարապետ Մուշեղին, իսկ երրորդը` Ներսես կաթողիկոսին։ 

Բ․ Բոլորը միասին բարձրացան վերնահարկ, որ գմբեթարդ շինություն էր, զարդարված մարմարյա սալերով։ 

Գ․ Թվում էր` քաղցից խելքս թռցնում եմ։ 

Դ․ Ամայի տարածության մեջ միայնակ մնալով` ընկա գետնին, և հեծկլտոցիս ձայնը խախտեց շրջապատի լռությունը։ 

13. Նախադասությունները դասավորի՛ր տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։ 

Գ․ Մթա չորրորդ հազարմայակում եգիպտացիների գիտելիքներն այնքան շատ էին, որ դրանց բանավոր փոխանցումը սերնդեսերունդ դառնում էր անհնարին։

Բ․ Գրի ստեղծումը դարձավ պահանջ, սակայն սկզբնական գիրը ուղղակի բառի պարզագույն նկարն էր, ինչպես արևը, որը պատկերվում էր կենտրոնում կետ ունեցող շրջանի նշանով։ 

Ա․ Եվ այդ նշան-պատկերները կոչվում էին հերոգլիֆներ, որոնց քանակն հասնում էր մոտ 750-ի, և դրանք փորագրում էին քարի, փայտի, նաև պապիրուսի վրա։ 

Դ․ Հետագայում նշանով սկսեցին արտահայտել ոչ միայն առանձին բառեր, այլև մեկ կամ մի քանի բաղաձայն հնչյուններ՝ բաց թողնելով ձայնավորները։ 

14. Գրի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված բառագործածության սխալը և ուղղի՛ր։ 

Համաձայն ավանդույթի՝ նրա նախնիները ծագել են վիշապներից։ 

15.Ուղղի՛ր նախադասության քերականական սխալը։ 

Ամբողջ ժողովուրդը պապանձնված կանգնել էր՝ ասես խլացած Բուղայի մահացու սպառնալիքների առաջ։ 

16. Տրված բառերը տեղադրե՛ք բաց թողնված տեղերում՝ ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների։ 

Թշնամիից խուսափելու համար պարսիկ զինվորները գրգռված փորձում էին խոցել արնաթաթախ, կոխկրտվել փղերին՝ կարծես մոռացած իրենց բուն թեգը։

16 — 7 = 9

AB + CD = BC + AD = 32

28 : 4 = 7

180 — 117 = 63

New English File Pre-intermediate: pages 21-25

Destination B1: pages 21-25

a. Which song was Robbie Williams singing with Nicole Kidman?

b. Who sang i can’t get you out of my head?

__

1. the question one is about the song, and the question two is about a part of the song.

2. song

3. who

1. True

2. True

3. False

4. True

5. True

6. False

Destination B1: pages 21-25

1. had left

2. had already seen

3. hadn’t finished

4. Had you just spoke

5. we had set off

6. i had already ate

7. Had you heard

1. B

2. A

3. A

4. B

5. A

6. A

7. A

1. We had just heard the news when you rang.

2. I had already thought of that before you suggested it.

3. When i turned on the TV, the program had already started.

4. She was hungry, because she hadn’t eaten anything all day.

5. By the time i left school, i had decided to become a musician.

1. She had been running
2. They had been dancing
3. It had been raining all night
4. They had been driving too fast?
5. They had been waiting for over half an hour
6. They hadn’t been waiting long.

1. B

2.A

3.A

4.B

5.B

6.A

2. been

3. had

4. ✓

5. had

6. ✓

7. making

8. ✓

9. been

10. yet

Օ․ Հենրիի ,,Վերջին տերևը,, 

Սա առաջին ստեղծագործությունն էր, որը շատ հուզեց ինձ: Պատմությունը մարդկային բարության, նրբազգացության և տարիների ընթացքում ձեռք բերած փորձի մասին է: Առաջին հայացքից, ծերունին շատ վատ, զզվելի տպավորություն գործեց: Բայց իրականում նա արվեստագետի նուրբ հոգի ուներ և մարդկային մտքերը հասկանալու փորձ: Այդ պատճառով էլ, նա ինքնազոհաբար կատարեց իր վերջին բարի գործը, երիտասարդ աղջկան փրկելու համար:

ա) (0, 0)

բ) (3, 9)

գ) (-3.2, 10.24)

դ) (111, 12321)

ե) (✓5.5, 5.5)

զ) (-✓13, 13)

է) (2✓3, 12)

ը) (-6✓1.5, 54)

ա) (0, 0)

բ) (5,25)

գ) (14, 196)

դ) (1.7, 2.89)

ե) չի լինում

զ) չի լինում

է) (✓2, -✓2)

ը) (3✓5, -3✓5)

ա) y = 0 , x = 0

բ) y = 5, x = ✓5

գ) չի լինում

դ y = 64 , x = 8

ա) մեջ

բ) դուրս

գ) գծի վրա

դ) մեջ

ե) մեջ

զ) դուրս

է) դուրս

ը) մեջ

թ) դուրս

ժ) դուրս

ա) (3, 9)

բ) (0, 0)

գ) (✓15, 15)

դ) գոյություն չունի

Ոչ մի կետում:

Թեման․Էլեկտրական հոսանքի աղբյուրներ։Էլեկտրական շղթա և նրա բաղկացուցիչ մասերը

Լաբորատորիայում․մի քանի փորձեր․1․հոսանքի աղբյուրների հետ ծանոթացում2․պարզագույն էլեկտրական շղթայի հավաքում,շթայի բաղկացուցիչ մասերի  պարզաբանում,պայմանական նշանների հետ ծանոթացում և ․․․

Դասարանում քննարկվող հարցեր․

1.ո՞ր նյութերն են կոչվում էլեկտրականության հաղորդիչներ 

Էլեկտրականության հաղորդիչներ են այն նյութերը, որոնց միջով հոսանքը հեշտ է անցնում, օրինակ մետաղները

2.ո՞ր նյութերն են կոչվում մեկուսիչներ

Մեկուսիչներ են այն նյութերը, որոնց միջով հոսանքը չի անցնում, օրինակ ապակին ու պլաստմասը

3.ինչո՞վ են տարբերվում էլեկտրականացված և չէլեկտրականացված մարմինները շրջապատող տարածությունները

Էլեկտրականացված մարմնի շուրջ կա էլեկտրական դաշտ, իսկ չէլեկտրականացվածի շուրջ չկա

4.ինպե՞ս կարելի է հայտնաբերել էլեկտրական դաշտը:

Էլեկտրական դաշտը հայտնաբերում են, երբ փորձնական լիցքը դնում են և այն շարժվում է

5.ո՞ր լիցկակիրներն են անվանում ազատ:Որոնք են ազատ լիցքակիրները ՝ա)մետաղներում ,բ)էլեկտրոլիտներում

Ազատ լիցքակիրներ են շարժվող մասնիկները, մետաղներում դրանք էլեկտրոններն են, էլեկտրոլիտներում՝ իոնները:

6.ինչ է էլեկտրական հոսանքը

Էլեկտրական հոսքը լիցքակիր մասնիկների ուղղորդված շարժումն է

7․ի՞նչ մասերից է կազմված պարզագույն էլեկտրական շղթան

Պարզ էլեկտրական շղթան ունի աղբյուր, լարեր, լամպ ու անջատիչ

8․ի՞նր մասերից է բաղկացած պարզագույն գալվանական տարրը

Գալվանական տարրը կազմված է երկու տարբեր մետաղներից ու էլեկտրոլիտից

9․էներգիայի ի՞նչ փոխակերպումներ են տեղի ունենում գալվանական էլեմենտում

Գալվանական տարրում քիմիական էներգիան դառնում է էլեկտրական

10․ի՞նչ թէ էլեկտրական կուտակիչը

Էլեկտրական կուտակիչը սարք է, որ պահում է էլեկտրական էներգիա

11․ո՞ր սարքերն են կոչվումհոսանքի ֆիզիկական աղբյուրներ

Հոսանքի ֆիզիկական աղբյուրներ են այն սարքերը, որոնք տալիս են հոսանք, օրինակ մարտկոցը ու գեներատորը

Սեվորել․Էդուարդ Ղազարյանի դասագրքից  էջ21-ից մինչև էջ28

Լրացուցիչ առաջադրանք․Էդուարդ Ղազարյանի դասագրքիցէջ28-29 էջերում<<Հետաքրքիր է իմանալ>>թեմայից  պատաստել ուսումնական նյութեր

Ես կարդացել եմ Ագաթա Քրիստիի «Կարիբյան գաղտնիքը» գիրքը։ Քանի որ սա իմ առաջին Ագաթա Քրիստիի գիրքն էր, սկզբում միանգամից սկսվեց Միս Մարփլի՝ գլխավոր հերոսի, և ինչ-որ մի ծերուկի խոսակցությունը:

Միսս Մարփլը գնացել էր հանգստանալու Կարիբյան կղզում։ Նա ապրում էր հյուրանոցում, որտեղ շատ տարբեր մարդիկ կային՝ զբոսաշրջիկներ, բժիշկ, երիտասարդ զույգ, և ուրիշներ։ Սկզբում ամեն ինչ խաղաղ էր։ Բայց մի օր Մարփլը խոսում էր մի մարդու՝ մայոր Փելգրեյվի հետ, որը պատմում էր մի մարդասպանի մասին, որին երբեք չեն կարողացել բռնել։ Բայց հենց հաջորդ օրը նա մահացավ։ Բոլորը մտածում էին, որ դա սովորական մահ էր, բայց միսս Մարփլը զգում էր, որ ինչ-որ բան այն չէ։ Նա սկսեց փոքրիկ բաներից կասկածել, խոսում էր հյուրանոցի մարդկանց հետ և փորձում էր հասկանալ՝ ո՞վ կարող էր սպանել մայորին։

Գրքի վերջում Միսս Մարփլը վերջապես բացահայտեց, թե ով է իրական սպանողը։ Պարզվեց, որ դա Թիմն էր։ Սկզբում նա թվում էր սովորական մարդ, բարեկամական ու հանգիստ, բայց իր հետքը թաքցնում էր խոր գաղտնիք։

Թիմը ուզում էր ազատվել իր կնոջից՝ Մոլիից, որովհետև նա շատ գումար ուներ, և Թիմը ցանկանում էր ստանալ այն։ Բայց երբ Մայոր Փելգրեյվը կասկած հայտնեց, Թիմը վախեցավ, որ իր գաղտնիքը կբացահայտվի, և որոշեց սպանել նրան։

Գիրքը շատ հետաքրքիր էր, անսպասելի դեպքերով ու գաղտնիքներով։ Այն ցույց էր տալիս, թե որքան ուշադիր ու խելացի էր միսս Մարփլը, և որ երբեմն հենց ամենահանգիստ մարդիկ բացահայտվում են որպես վտանգավոր ու մանիպուլյատիվ:

Թվական

1. Առանձնացրե՛ք թվականները։ 

Թվային, վաթսուն, հիսունական, հարյուր-հարյուր, վաթսունմեկերորդ, թվանշան, չորս, մեծաքանակ, քառապատիկ, եռակի, տասներկուերորդ, հինգ վեցերորդ, քանակություն, մենավոր,երկակի։ 

2. Առանձնացրե՛ք քանակական թվականները։

Երրորդություն, թվական, հարյուր մեկ, քառասուն, եռապատիկ, միլիոն, քանական , հինգ հարյուր, իննսունութ, տասը, բազմաթիվ, տասնինը, քառյակ, յոթանասուն։ 

3. Առանձնացրե՛ք դասական թվականները։ 

Քսանմեկերորդ, մեկ չորրորդ, երեսուներկուերորդ, հազարավոր, հարյուրերորդ, առաջին, երեք քառորդ, տասնիններորդ։ 

4. Առանձնացրե՛ք բաշխական թվականները։

Մեկ-մեկ, բազմակի, երկուական, ինը տասներորդ, հինգական, իններորդ, մեկումեջ, հինգ-հինգ, քսանական, չորս հինգերորդ, յոթական, երիցս։ 

5. Առանձնացրե՛ք կոտորակային թվականները։ 

Մասնական , երկու երրորդ, տասներորդական, մեկ երկրորդ, զրո ամբողջ հինգ տասնորդական, սակավաթիվ, մեկ երրորդ, հարյուրապատիկ, երկու ամբողջ վեց տասնորդական, ամբողջական, երկու յոթերորդ, հնգանիստ։ 

6. Փակագծում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք ճիշտը։ 

Ես այդ մասին լսում եմ /առաջի, առաջին / անգամ։ 

Շուրջ / ութանասուն, ութսուն/ ծառ տնկվեց այդ հավաքի ժամանակ։ 

Աղջիկը վճարեց / տաս, տասը/ դրամ։ 

Այդ հավաքին մասնակցում էին  /հարյուրավոր, հարուրավոր/ մարդիկ։ 

Իմ տեղը թատրոնի /երեսունչորրորդ, երեսունչորսերորդ/ աթոռն է։

Ես սովորում եմ Երևանի /թիվ համար, թիվ/ հինգ դպրոցում։ 

Որպեսզի իմ ուզածը տեղն ընդունվեմ, ինձ պակասում է /զրո, զերո/ ամբողջ հինգ միավոր։ 

7. Առանձնացրե՛ք պարզ թվականները։ 

Բազում, միլիոն, երեքական, քսան, քանակ, ութ, միլիարդ, վեցերորդ, ամբողջ, ինը, երեք, քսանյոթ, թիվ, ,միակ, յոթ, տասնվեց, չորս։ 

8. Առանձնացրե՛ք  բարդ թվականները։

Երեսուներկուերորդ, տասնմեկ, վեց-վեց, մեկ, ութական, երեք հարյուր վեց, հինգ-հինգ, վաթսունինը, քսանութ, մեկ միլիոն, տասանոց, ութսունյոթ, հարյուր երկու։ 

9. Փակագծերում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք ճիշտը։ 

Ասացին հերթագրվածներից մեկնումեկը թող ներս /գա, գան/ ։

Շուտով ժամը /ինը, իննը/ կլինի ։

Եթե մեր ունեցածը հավասար բաժանենք, ապա ամեն մեկիս հասնում է երկուսուկես /խնձոր, խնձորներ/։ 

Տոնածառը զարդարելու համար գնեցի քսան /խաղալիք, խաղալիքներ/։ 

Այդ կինը մատներին դրել էր /երեք-երեք, երեք-երեքական/ ոսկե մատանիներ։ 

Պայմանավորվել էինք, որ կհանդիպենք այս ամսվա /28-ին, 28ին/։

Ես չեմ վախենում /տասներեք, տասերեք/ թվից։ 

10. Տրված թվերը գրի՛ր տառերով։

25 — քսանհինգ

101 — հարյուր մեկ

1567 — հազար հինգ հարյուր վաթսունյոթ

87 — ութսունյոթ

95 — իննսունհինգ

74 — յոթանասունչորս

2598 — երկու հազար հինգ հարյրու իննսունութ