~ Կարոլինա Եսայանի ուսումնական բլոգ ~

էսսեագրության ուղեցույց (առարկայական և ինտեգրված)-7-9-րդ դասարանների համար

Էսսեի գնահատման ռուբրիկ (սանդղակաշար)

Համապատասխան էսսեին կից տեղադրել ձեր բլոգում կատարված առաջադրանքի հղումը, /այն էսսեների, որոնք արդեն գրված է/:

1․  Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝ Մուրացան «Առաքյալը» Կրթության նվիրյալը

2․ Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝  «Թմկաբերդի առումը» Այծեմնիկ

3․ Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝  «Արշակ Երկրորդ և Գագիկ Երկրորդ Բագրատունի» 

4․  Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝ «Առաքյալը» Մադրասի խմբակ

5․  Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝ «Հայկ և Բել» — «Ազատություն»

6․ Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝ «Սասունցի Դավիթ», Ատրպատականի ճակատամարտ

7․ Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝ «Իտալացի աղջկա երգը», Փառանձեմ թագուհի

8․ Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝ «Մամփրե արքա-հայ գրերի գյուտը»

9․ Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝ «Նռնենիներ-սփյուռքահայություն»

10․Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝  «Պատանեկություն-գաղթականության վիճակը»

11․ Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝ «Խենթը-անգրագիտության վերացում»

12․ Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝  «Խենթը-Բայազեդ»։ 

13․  Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝ «Տիգրան և Աժդահակ»։ Երվանդական Հայաստան 

14․  Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝ «Սպիտակ ձին», «Առաջին աշխարհամարտ»

15․Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝ «Թմկաբերդի առումը»-Նադիր շահ 

16․Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝  Պետրոս Գետադարձ, «Զաբուղոն»

17․Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, թեմա՝ «Քելե, լաո», Ազգային զարթոնքը

18․Գրականություն, Հայաստանի պատմություն, 9-րդ դասարան, «Խենթը», Արամ Մանուկյան

Մենդելի 2-րդ օրենքը:Էջ 53-54։

1․Ինչ է ասում Մենդելի 2-րդ օրենքը, և ինչ է տեղի ունենում ալելների հետ գամետների առաջացման ժամանակ։

Գրեգոր Մենդել-ի 2-րդ օրենքը ասում է, որ երկրորդ սերնդում նորից երևում է այն հատկանիշը, որը առաջին սերնդում չէր երևում։ Ռեցեսիվ հատկանիշը չի անհետանում, այլ թաքնված մնում է։
Գամետների առաջացման ժամանակ երկու ալելները բաժանվում են։ Ամեն գամետ ստանում է միայն մեկ ալել՝ կամ A, կամ a։

2․Եթե հիբրիդը ունի Aa գենոտիպ, ապաքանի՞ տեսակ գամետ կարող է առաջացնել և որոնք են դրանք։

Aa օրգանիզմը առաջացնում է 2 տեսակ գամետ։
Դրանք են՝ A և a։
Քանի որ ալելները բաժանվում են, տարբեր գամետներ են ստացվում։

3․Երբ խաչասերվում են երկու հետերոզիգոտ օրգանիզմներ (Aa × Aa),ապա ինչպիսի՞ն է F₂ սերնդի գենոտիպային հարաբերությունը։

Ստացվում են՝ AA, Aa, Aa, aa։
Այսինքն հարաբերությունը լինում է՝
1 AA : 2 Aa : 1 aa։
Մեկը ամբողջ դոմինանտ, երկուսը խառը, մեկը ամբողջ ռեցեսիվ։

4․Լրիվ դոմինանտության դեպքում Aa × Aa խաչասերման արդյունքում ինչպիսի՞ն է ֆենոտիպային հարաբերությունը։

AA և Aa-ն ունենում են դոմինանտ հատկանիշ։
aa-ն ունի ռեցեսիվ հատկանիշ։
Այդ պատճառով ստացվում է՝
3 դոմինանտ : 1 ռեցեսիվ։

5․Եթե F₂ սերնդում ստացվել է 75 բույս դոմինանտ հատկանիշով և 25 բույս ռեցեսիվ հատկանիշով,ապա արդյոք դա համապատասխանո՞ւմ է Մենդելի 2-րդ օրենքին, և ինչո՞ւ։

Այո, համապատասխանում է։
75 : 25 նույնն է, ինչ 3 : 1։
Սա հենց Մենդելի 2-րդ օրենքով ստացվող հարաբերությունն է։

Նոր դասը՝

Ոչ լրիվ դոմինանտություն:Գամետների մաքրության վարկած:
Համեմատել լրիվ  և ոչ դոմինատությունը, բացատրել ստացված արդյունքը։

Խաչբառը ստեղծել են՝ Կարոլինա Եսայանը և Նարե Սուքիասյանը:

Ատոմի կառուցվածքը: Քիմիական տարրերի պարբերական օրենքը: Քիմիական տարրերի պարբերական աղյուսակը:

Ատոմը քիմիապես անբաժանելի մասնիկ է:

Քիմիական ռեակցիաների ժամանակ չի տրոհվում:

Ֆիզիկապես բաժանելի է , նշանակում է կամ T, կամ քայքայվում է միջուկային ռեակցիաներով:

Ատոմը կազմված է միջուկից, և նրա շուրջը պտտվող էլեկտրոններից:

Կատարել ամեն տարրի բաղադրությունը՝ նեյտրոնների և պրոտոնների քանակը միջուկում և միջուկի զուրջը պտտվող էլեկտրոնները:

P`

կարգաթիվ — 15

Միջուկի լիցք — +15

A = զանգվածային թիվ որը = Ar

N = A — Z = 31 — 15 = 16 e

Որոշենք ջրածնի իզոտոպները

+1H(1p, on)1e

Z = 1

N = A — Z

N = 1 — 1

N = 0

__

+1²H(1p, 1n)1e

__

+1³H(1p, 2n)1e

___

Mr(H2O) = 2 x 1 + 16 = 18

Mr (D2O) = 2 x 2 + 16 = 20

Mr (T2O) = 3 x 2 + 16 = 22

Սիրելի սովորողներ, խնդրում եմ ներբեռնել դասագիրքը:

Առաջադրանք 1

Խորհրդային Հայաստանը«սոցիալիստական կարգերի» հաստատման ճանապարհին

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր
• Նոր տնտեսական քաղաքականություն • Վ. Լենին• Ի. Ստալին• սոցիալիստական հասարակություն
• Արդյունաբերացում (Ինդուստրացում) • կուլակ

ՀԻՄՆԱԿԱՆ
ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչպե՞ս իրականացվեցին նէպը,
արդյունաբերացումը և գյուղատնտեսության կոլեկտիվացումը: Ի՞նչ հիմական ուղղություններով արդյունաբերացվեց Հայաստանը:
բ. Բացատրի՛ր: Ի՞նչ գաղափարաքաղաքական հիմքերով էին պայմանավորված նէպի, ապա արդյունաբերացման ու կոլեկտիվացման քաղաքականությունը: Ի՞նչ պատճառահետևանքային կապեր
կառանձնացնես:
գ. Վերլուծի՛ր: Ի՞նչ դրական և բացասական հետևանքներ ունեցավ արդյունաբերացումը հայերի ու Հայաստանի համար: Արդյոք քիմիական արդյունաբերության զարգացմամբ աշխատատեղերի ավելացումը Հայաստանի ու հայերի կենսական շահերի
տեսանկյունից արդարացվա՞ծ էր: Արդյոք Հայաստանի ջրային ռեսուրսների անխնա օգտագործումը բխո՞ւմ էր մեր երկրի ապագայի շահերից:
Ա2 ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը: Ի՞նչ ազդեցություն ունեցավ կոլեկտիվացումը գյուղատնտեսության վրա:
2. Ընդհանրացո՛ւ: Արդյոք արդյունաբերական ձեռնարկությունների քանակի ավելացումը բավարար
պայմա՞ն է զարգացած տնտեսություն ունենալու
հարցում: Ի՞նչ ազդեցություն ունեն տեխնոլոգիաները մրցունակ արտադրանք շուկա հանելու գործում:
3. Գնահատի՛ր։ Ինչո՞վ է պայմանավորված այն հանգամանքը, որ հարևան Թուրքիան և Պարսկաստանը
մինչև առաջին աշխարհամարտը ունեին ավելի թույլ
զարգացած արդյունաբերություն և գյուղատնտեսություն, իսկ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո նրանք զարգացման ավելի բարձր աստիճանի
վրա են գտնվում: Ինչու՞ ենք մենք անհանգստանում
թուրքական գյուղատնտեսական ապրանքների,
տեքստիլ և այլ արտադրանքի՝ Հայաստանում լայնորեն տարածվելուց:

Առաջադրանք 2

Կուսակցական մենիշխանության հաստատումն ու բռնությունների քաղաքականությունը Հայաստանում 1920-1930-ական թթ.

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր
• Ի. Ստալին • Լև Տրոցկի • տրոցկիստ • Ե. Չարենց • Ա. Բակունց • Զ. Եսայան • Անաստվածական
(աթեիստական) • Դաշնակցություն • Հնչակ­յան կուսակցություն • եկեղեցի • Խորեն Մուրադբեկ­յան

ՀԻՄՆԱԿԱՆ
ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ի՞նչ փուլերով ու հաջորդականությամբ և ինչպե՞ս են իրականացվում քաղաքական
հալածանքներն ու բռնությունները:
բ. Բացատրի՛ր: Ինչու՞, ի՞նչ նպատակով են իրականացվում բռնությունները հասարակության տարբեր
շերտերի ու կառույցների նկատմամբ:
գ. Վերլուծի՛ր: Ինչու՞ են բոլշևիկները թիրախավորում
եկեղեցին և ինչո՞ւ հայ բոլշևիկները Գ. Հարությունյանի գլխավորությամբ նման որոշում ընդունեցին:
Ա2 ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը: Ի՞նչ ազդեցություն ունեցան քաղաքական հալածանքները հայերի գենոֆոնդի և հանրային տրամադրությունների վրա:
2. Ընդհանրացո՛ւ: Ի՞նչ կապ ունեին հայերի դարավոր
իղձերն ու նպատակները համաշխարհային հեղափոխության, ռուս ազգի և բոլշևիկների մղումերի
հետ:
3. Գնահատի՛ր։ Արդյոք իրատեսակա՞ն էր համաշխարհային հեղափոխությունը, և արդյոք արդարացում ունեի՞ն քաղաքական բռնությունները

УРОК 2

1. Раскройте скобки, поставьте слова и словосочетания в нужной форме.

1. Не открывайте окно! На улице холодно.

2. У моей жены завтра день рождения, мы пригласили гостей.

3. Я жду твою сестру уже 15 минут! Где она?

4. Ирина любит торты и пирожные.

5. Сергей плохо знает своего двоюродного брата. Его брат давно живёт в другом городе.

6. Какую девушку ты встречал вчера на вокзале?

7. Алексей уже много лет не видел своих родителей.

8. Я потеряла библиотечную книгу!

9. Позовите, пожалуйста, к телефону Александра!

10. Она знает меня и мою жену уже много лет.

11. Завтра мы пойдём в филармонию.

12. Я очень люблю классическую музыку.

13. Галя вышла замуж за своего школьного друга.

2. Продолжите словосочетания.

читать — читать книгу, читать мысли

писать — писать письмо, писать историю

знать — знать грамматику, знать сюжет

открыть — открыть дверь, открыть голову

взять — взять книгу, взять душу

купить — купить сувенир, купить деньги

подарить — подарить цветы, подарить мозги

ждать — ждать друга, ждать такси

фотографировать — фотографировать родителей, фотографировать труп

3. Добавьте к написанным из задания 2 словосочетаниям при-лагательные, запишите словосочетания.

Модель: Читать книгу — читать интересную книгу.

Писать фантастическую историю

знать длинный сюжет

открыть пустую голову

взять невинную душу

купить чужие деньги

подарить талантливые мозги

ждать удобное такси

фотографировать страшного трупа

4. Напишите личные местоимения в винительном падеже.

1. меня зовут Андрей.

2. Эта куртка теплее, чем та. Надень её!

3. Какие прекрасные стихи! Я хочу их выучить.

4. Вы не можете познакомить нас с этим человеком?

5. Я не видел вас вчера в университете. Вы болели?

6. Ира, тебя просила позвонить мама.

7. Это ваш новый преподаватель? Как его зовут?

5. Напишите притяжательные и указательные местоимения в винительном падеже.

1. Дайте мне, пожалуйста, ваш новый номер телефона!

2. Напишите свою автобиографию.

3. Куда ты положила мою ручку?

4. Он проводил своих гостей до метро.

5. Это очень хороший композитор. Я люблю слушать его песни.

6. Ты видел нашу новую машину?

7. Открой эту коробку!

8. Ты знаешь этих новых студентов?

9. того человека я видел раньше.

10. твоих родителей очень любят все дети.

11. Куда она убрала мои документы?

12. ту сказку я уже слышал: её рассказывала мне бабушка.

13. Лена похожа на своего отца.

Դաս՝ 29,30 էջ 83-88

1. Բնութագրե ՛ք Երևանի բնական պայմաններն ու ռեսուրսները:

Երևանը գտնվում է Արարատյան գոգավորության մեջ, լանջերի վրա, բարձրությունը 860–1350 մետր է: Քաղաքով Հրազդան գետն է անցնում, ջուր ու հող կա, կլիման ցամաքային է՝ շոգ ամառ, ցուրտ ձմեռ:

2. Բացատրե ՛ք Երևանի բնակչության թվի արագ աճի պատճառները: Արտահայտե՛ք տեսակետ արագ աճի պատճառների և դրա հետևանքների վերաբերյալ:

Բնակչությունը արագ ավելացել է, որովհետև քաղաքում գործարաններ, դպրոցներ, համալսարաններ և աշխատատեղեր էին: Գյուղերից շատ մարդիկ եկել են Երևան: Արդյունքում քաղաքն ավելի մեծացել է, նոր թաղամասեր են կառուցվել, ավելի շատ մարդկանց համար տեղ է եղել:

3. ՀՀ քաղաքներն ի՞նչ խմբերի են բաժանվում ըստ աշխատանքի աշխարհագրական բաժամանն իրենց մասնակցության աստիճանի:

Համապետական կենտրոն – ամենակարևոր քաղաք, օրինակ՝ Երևան:

Մարզային կենտրոններ – մարզերի կենտրոններ, օրինակ՝ Գյումրի, Վանաձոր, Կապան:

Տեղական կենտրոններ – փոքր քաղաքներ ու գյուղերի կենտրոններ:

4. Թվարկել Երևան քաղաքի 12 վարչական շրջանները։

Կենտրոն, Արաբկիր, Աջափնյակ, Ավան, Դավթաշեն, Էրեբունի, Մալաթիա-Սեբաստիա, Նոր Նորք, Նորք-Մարաշ, Նուբարաշեն, Շենգավիթ, Քանաքեռ-Զեյթուն:

5. Գյումրու զարգացման տարբեր փուլերում ի՞նչ գործոններ են նպաստել կամ խանգարել նրա տնտեսական վերելքին:

Օգնողներ – լավ տեղ, առևտրի կենտրոն, գործարաններ, դպրոցներ:

Խանգարողներ – 1988-ի երկրաշարժը, որը ավերեց շատ շենքեր ու գործարաններ, մարդիկ հեռացան քաղաքից:

6. Տվե ՛ք Վանաձոր քաղաքի աշխարհագրական բնութագիրը:

Վանաձորը տեղակայված է լեռնային գոգավորությունում՝ գետերի մոտ: Ունի երկաթուղի ու ճանապարհներ, հեշտ է տեղաշարժը մյուս քաղաքների հետ:

7. Հայաստանի քաղաքների շարքում ո՞րն է Վաղար շապատի հատուկ դերը

Վաղարշապատը հոգևոր կենտրոն է, այստեղ է Հայ Առաքելական Եկեղեցին՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը: Այստեղ է կաթողիկոսի նստավայրը, այս պատճառով քաղաքն առանձնահատուկ է:

8. Գնահատե ՛ք Կապան քաղաքի զարգացման բնական և տնտեսական նախադրյալները:

Բնական նախադրյալներ – լեռնային տեղ, գետերի մոտ:

Տնտեսական նախադրյալներ – հանքեր են կան (պղինձ, ոսկի), Կապանը մարզկենտրոն է, առևտրական կապեր ունի Իրանի հետ:

ա) a2 = 144 + 25 — 2 x 5 x 12 x √2/2

a = 9.17

9/(√2/2) = 5/sin B

sin B = 0.385554

B = 22.7°

C = 180 — (45 + 22.7) = 112.3

C = 112.3°

____

բ) c² = 296 — 242.48 = 53.52

c = 7.32

7.32/0.5 = 10/sin A

sin A = 0.6831

A = 43.1°

B = 180 — (30 + 43.1) = 106.9

B = 106.9°

___

գ) b2 = 208 — 96 = 112

b = 10.58

sin A = 0.65482

A = 40.96∘

C = 180 — (40.96 + 60) = 79.04

C = 79.04∘

a2 = 36 + 144 — 2 x 6 x 12 x 0.9397

a2 = 180 — 135.3168 = 44.6832

a = 6.69

B = 57∘

C = 180 — (57 + 20) = 103∘

բ) b2 = 64 + 49 — 2 x 8 x 7 x 0.6428

b = 6.41

A = 53.4∘

C = 23.22∘

ա) x(x² + 9x + 8) = 0

x = 0

x1 = -1

x2 =-8

-8, -1, 0

բ) x(x² — 2x + 10) = 0

D = -36

x = 0

0

գ) x(x² — 6x + 9) = 0

D = 0

x = 0

x = 3

0, 3

դ) x(4x² + 9 x + 2) = 0

x = 0

x1 = -1/4

x2 = -2

0, -1/4, -2

ե) x²(x² + 4x +1) = 0

x = 0

x1 = -2 + √3

x2 = -2 — √3

0, -2 + √3, -2 — √3

զ) x²(x² + 3x + 4.5) = 0

x = 0

D = -9

0:

ա) x = -2

D = 1

x1 = -2

x2 = -3

-2, -3

___

բ) x = 7

D = 25 = 5²

x1 = 7

x2 = 2

2, 7

գ) x = +- 5

D = 9 = 3²

x1 = -2

x2 = -5

+-5, -2

դ) D1 = 1

x1 = 4

x2 = 3

D2 = -4

4, 3

ա) 0

բ) 2

գ) 3

դ) 5, -6

ե) -2, 1

զ) 1, -2/3

Ջրածնի Իզոտոպները միակներն են որոնք ունեն անուններ

Պրոտիում իզոտոպ — ¹H (1H2O

Դետերիում իզոտոպ — ²H , (Ծանր ջուր, D2O)

Տրիտիոում — ³H (T^x, T2O)

Որոշել Ջրածնի իզոտոպների ատոմների բաղադրությունը

+1H(1p, on)1e

Z = 1

N = A — Z

N = 1 — 1

N = 0

__

+1²H(1p, 1n)1e

__

+1³H(1p, 2n)1e

___

Mr(H2O) = 2 x 1 + 16 = 18

Mr (D2O) = 2 x 2 + 16 = 20

Mr (T2O) = 3 x 2 + 16 = 22

Թեմայի անվանումը` Համար մեկ տարրը Տիեզերքում՝ Ջրածին  

Բովանդակությունը․

• Ջրածինը բնության մեջ։ Ջրածնի ատոմի կառուցվածքը, իզոտոպները
• Ջրածնի ստացումը լաբորատորիայում  և արդյունաբերության մեջ
• Ջրածնի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունները
• Ջրածնի կիրառումը

Լաբորատոր փորձեր՝ <<Ջրածնի ստացումը լաբորատորիայում, քիմիական հատկությունները>>  

Թեմատիկ հարցեր և վարժություններ.

1. Ինչո՞ւ  է   ջրածինը  համարվում  համար  մեկ  տարրը  Տիեզերքում

2. Բնութագրեք  ջրածին  քիմիական տարրի իզոտոպները.

     ա)  քիմիական նշանը. ..  

     բ)  դիրքը պարբերական համակարգում՝ ո՞ր պարբերության և ո՞ր խմբի տարր է

     գ)  հարաբերական ատոմային զանգվածը. ..                                             

     դ)   ատոմի կառուցվածքը`(միջուկի լիցքը…,միջուկում պրոտոների թիվը…, էլեկտրոնների     

             թիվը…,էներգետիկ մակարդակների թիվը, էլեկտրոնային բանաձևը), իզոտոպների բաղադրությունը

      գ)  մետա՞ղ է.  թե՞  ոչ մետաղ

3.   Ինչպիսի՞  վալենտականությունը և օքսիդացման աստիճանը  է ցուցաբերում ջրածինը   

      միացություններում, գրեք պարզ և բարդ նյութերի օրինակներ և դրանցում որոշեք ջրածնի     

      վալենտականությունը և  օքսիդացման աստիճանը

4. Գրեք ջրածին քիմիական տարր պարունակող պարզ և բարդ նյութերի բանաձևերը.    

     որոշեք նրանց հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները` Mr, մոլային    

     զանգվածները`M գ/ մոլ, նաև բարդ նյութերի որակական և քանակական   

     բաղադրությունները

5. Որոշեք ջրածինը օդից ծանր է,  թե՞ թեթև. քանի ՞ անգամ. ..

6. Ինչպիսի՞  ռեակցիաների  օգնությամբ են ջրածին  ստանում լաբորատորիայում և   

     արդյունաբերության մեջ, գրեք համապատասխան  ռեակցիաների հավասարումները

7.  Ջրածնի քիմիական հատկությունները, այսինքն փոխազդեցությունը պարզ  և  բարդ   

     նյութերի հետ, գրեք համապատասխան ռեակցիաների հավասարումները

8.  Որտե՞ղ են  կիրառում  ջրածինը։

Անհատական աշխատանք՝  <<Ջրածինը համարվում  է  ապագայի վառելանյութ. ինչո՞ւ>>