Месяц: Апрель 2024

Հորթը

Օրը թեքվում է դեպի մայրամուտ,

Հովերն են խաղում ձորալանջն ի վար,

Երկարում են խիտ ստվերներն անփույթ

Եվ կամաց-կամաց խառնվում իրար:

Մի հորթ է նստել թեք ձորալանջին,

Թփերում կորած կածանի վրա,

Կարծես քանդակված մի տերև լինի

Մոր լեզվի հետքը ճակատին նրա:

Խոնավ սևահողն իր խոնավ դնչին,

Թփի տակ նստել, որոճում է լուռ…

Մասրենու մի ոստ կպել է պոչին

Եվ թվում է, թե էլ չի պոկվելու:

Ականջի մեկը կախել է մի քիչ,

Իսկ մեկով ինչ-որ ձայներ է որսում,

Կախ ականջի տակ, կիսախուփ աչքից

Արցունքի բարակ առուն է հոսում:

                                                                                                                                                  Կանաչ փրփուր է կաթում շրթունքից,

Եվ կանաչել է լեզուն բերանում…

Իսկ աչքից բխած առվի ակունքին

Մի ճանճ է իջել ու չի հեռանում:

Մորթն է թրթռում, երբ ճոճվող թփի

Տերևը  հանկարծ քսվում է նրան,

Եվ թրթռում է մորթի հետ նրբին՝

Ծաղկած մասրենու ստվերը վրան…

Հորովելներ են ոլորվում դաշտին,

Սարերի վրա գառներ են մայում…

Մանկության աչքեր, դուք եք այդ հորթին

Մասրենիների արանքից  նայում:

Հարցեր և առաջադրանքներ՝

1. Բառերը էլ.  բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

Ձորալանջ – ձորը եզերող լեռան լանջ:

անփույթ – անուշադրությամբ կատարված:

կածան – ոտքի նեղ ճանապարհ, արահետ, շավիղ:

որոճալ – ծամելով մանրացնել

հորովել – վարելիս երգվող երգ, որի մեջ կրկնվում Է <<հորովել>> բառն իբրև հանգերգ:

2. Նկարագրի՛ր հորթին ըստ բանաստեղծության:

Ձորալանջի թփերում կորած կածանի վրա նստած էր հորթը, որը քանդակված տերևի էր նման, որի ճակատին մոր լեզվի հետքն էր երևում։ Խոնավ դունչը սևահողով կեղտոտված նա նստած խոտ էր ծամում։

2. Նկարագրի՛ր հորթին շրջապատող բնությունը:

Օրը վերջանում էր՝ մայրամուտ էր։ Երկարաց ստվերները խառնվում էին մթին։ Արահետը ծածկված էր մասրենու թփերով , իսկ հեռավոր դաշտից հորովելի ձայնն էր լսվում։

2. Բացատրի՛ր հետևյալ փոխաբերությունները՝ ա. Հովերն են խաղում ձորալանջն ի վար… բ. Հորովելներ են ոլորվում դաշտին…

ա․ Ձորալանջի վրա մեղմ հովիկ է փչում և շարժում մոտակա թփերը։

բ․ Դաշտից լսվում է գյուղացիների մեղմ հորովելը։

2. Բանաստեղծության մեջ արտահայտված զգացումը մեկ բառով ինչպես կանվանես:

Հիշողություն կամ տպավորվածություն։

6. Տեքստի բոլոր գոյականները դարձրու հոգնակի:

Օր – օրեր

մայրամուտ – մայրամուտներ

ձորալանջ – ձորալանջեր

հորթ – հորթեր

կածան – կածաններ

տերև – տերևներ

մայր – մայրեր

լեզու – լեզուներ

հետք – հետքեր

ճակատ – ճակատներ

սևահող – սևահողեր

դունչ – դնչեր

թուփ – թփեր

մասրենի – մասրենիներ

ոստ – ոստեր

պոչ – պոչեր

ականջ – ականջներ

աչք – աչքեր

արցունք – արցունքներ

առու – առուներ 

շրթունք – շրթունքներ

բերան – բերաններ

ակունք – ակունքներ

ճանճ – ճանճեր

մորթի – մորթիներ

ստվեր – ստվերներ

դաշտ – դաշտեր

քանի որ <A = 20º, <B = 70º => <C = 90º => AC , BC էջեր , AB ներքնաձիգ։

Քանի որ <A = 21º, <C = 90º => <B = 90º — 21º = 69º

Քանի որ <C = 90º , <A = x, <B = 4x => x + 4x = 90º

5x = 90º

x = 18º (<A)

<B = 18 ⋅ 4 = 72º

Քանի որ <C = 90º, <A = 2x, <B = 7x => 2x + 7x = 90º

9x = 90º

x = 10º

<A = 10 ⋅ 2 = 20º

<B = 10 ⋅ 7 = 70º

Քանի որ <C = 90º , CK միջ․ , AB = 16º սմ => CK = AB : 2 = 16º : 2 = 8 (սմ):

Քանի որ <C = 90º , CK միջ․ , CK = 6 սմ , <A = 30º => AB = 2 ⋅ 6 = 12 սմ => CB = AB : 2 = 6

Քանի որ <C = 90º, <A = 30º, BC = 7 դմ , => AB = BC ⋅ 2 = 7 ⋅ 2 = 14 դմ։

Քանի որ <C = 90º, <A = 30º, AB = 17 դմ , => BC = AB : 2 = 17 : 2 = 8.5 դմ։

Քանի որ <C = 90º, AB : BC = 19 : 9.5 = 2 => <A = 30º

Քանի որ <C = 90º, AB : AC = 2 => <B = 30º

Դիտարկենք ∆ABC

Քանի որ AB = BC => <A = <C = 72º => <B = 180 — 2 ⋅ 72 = 36º

Քանի որ AD կիս․ => <1 = <2 = <A : 2 = 72 : 2 = 36º

Դիտարկենք ∆ABD

Քանի որ <B = 36º , <1 = 36º => ∆ABD հ/ս

Դիտարկենք ∆ACD

Քանի որ <2 = 36º , <C = 72º => ❤ = 180 — (36 + 72) = 72º

Քանի որ <C = 72º , ❤ = 72º => ∆ACD հ/ս

Կարդա՛ Վ. Սարոյանի ,,Գողացած հեծանիվը,, պատմվածքը, վերլուծիր:

Պատմվածքից դուրս բեր այն հատվածը, որտեղ ներկայացվում է հեծանիվը վերցնելու պատճառը. արդարացվա՞ծ արարք է, ինչու՞:

Այդ հատվածը ՝

Եվ քանի որ ինքն արդեն ուրիշ էր և իր արարքը ամենևին էլ սխալ չէր հասկացվի, նա
վերցրեց հեծանվակայանում սպասող բոլորովին նոր հեծանիվը և ողջ աշխարհի աչքի առաջ
նստեց ու սլացավ:

ինձ թվում է, որ ոչ մի տիպի գողություն արդարացում չունի։

Պատմվածքից դուրս բեր այն հատվածը, որտեղ նշվում է հեծանիվը լիովին իրենը համարելու պատճառը. վերլուծիր այդ հանգամանքը:

Այս հատվածը՝

Հոկտեմբերին նա արդեն մոռացել էր, թե հեծանիվն ինչպես է իր ձեռքն ընկել: Նոյեմբերին,
մեկի հետ չափ մտած սուրալիս, հեծանիվի շղթան տեղից թռավ: Առջևի անվագոտին
ջարդվեց, անիվի ճաղը ծռվեց:
Նոր գոտին տղայի վրա մեկ ու քառորդ դոլար նստեց, նոր ճաղի համար վճարեց մեկ
դոլար, հիսուն սենթ էլ՝ աշխատանքի գինը:
Սրանից հետո հեծանիվն իրենն ու իրենն էր:

Նրան թված, որ եթե ինքը գողացված հեծանիվը վերանորոգեց և այն արդեն իրենը դարձավ։

Տարբերություն կա՞ Այքի արած գողության և իրենից արված գողության միջև

 (երկու պատասխանի դեպքում էլ ասածդ հիմնավորիր): Իրավունք ունե՞ր զայրանալու:

Գողությունը անկախ նրանից, թե ինչ հանգամանքներում է կատարվել մնում է գողություն և արդարացում չունի։ Հետևաբար Այքը բարկանալու իրավունք չունի։

1. Նախադասությունները ժխտական դարձրո՛ւ:

Կաքավաբերդի գլխին տարին բոլոր ամպ է նստում:
Կաքավաբերդի բարձունքի  միակ ծաղիկը ալպիական մանուշակն է:
Գունավոր բզեզին մանուշակը ճոճք է թվում:
Պարիսպների գլխին ցինն ու անգղը բույն էին դրել:
Ներս մտնողն իմ մայրն է:
Քաղցած այծը նույնիսկ ամենաուղիղ ծառն էլ կբարձրանա:

————

Կաքավաբերդի գլխին տարին բոլոր ամպ չի նստում:
Կաքավաբերդի բարձունքի  միակ ծաղիկը ալպիական մանուշակը չէ:
Գունավոր բզեզին մանուշակը ճոճք չի թվում:
Պարիսպների գլխին ցինն ու անգղը բույն չէին դրել:
Ներս մտնողն իմ մայրը չէ:
Քաղցած այծը նույնիսկ ամենաուղիղ ծառն էլ  չի կբարձրանա:

2. Տեքստից  հանի՛ր այն նախադասությունները, որոնք նկարագրում են նախորդ կամ հաջորդ նախադասության գործողության տեղը, ժամանակը, ձևը: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:
Արդեն մութն ընկնում էր ու գյուղ իջնելու ժամանակն էր: Մի ուլիկ հոտից հետ ընկավ: Գայլը հասավ նրան ու բռնեց: Գյուղն էլ շատ մոտ էր:
 Ուլիկն ասաց.
— Գիտեմ, որ քո զոհն եմ, ու վերջը պիտի ուտես ինձ: Բայց  խնդրանք ունեմ՝ սրինգդ նվագի՛ր, պարեմ, հետո կե՛ր:
Գայլը նվագեց: Նա շատ բարձր ու գայլավարի էր նվագում: Շները լսեցին ու ընկան նրա ետևից: Փախչելիս գայլը շուռ եկավ դեպի ուլիկը: Նա ասաց.
-Տե՛ղն է ինձ, մսագործն ո՛ւր, երաժիշտն ուր:

—

Մի ուլիկ հոտից հետ ընկավ: Գայլը հասավ նրան ու բռնեց: 
 Ուլիկն ասաց.
— Գիտեմ, որ քո զոհն եմ։ Բայց  խնդրանք ունեմ՝ սրինգդ նվագի՛ր, պարեմ։
Գայլը նվագեց: Շները լսեցին ու ընկան նրա ետևից: Փախչելիս գայլը շուռ եկավ դեպի ուլիկը: Նա ասաց.
-Տե՛ղն է ինձ, մսագործն ո՛ւր, երաժիշտն ուր:

Երբ հանում ենք գործողության կատարման տեղը , ժամանակը և ձևը պատմությունը դառնում է թերի հակիրճ և ինչ որ տեղ անհասկանալի։

1.Спишите, вставляя пропущенные буквы.

Загар, касается, положение, заблестел, горелый, блистательное, полагаться, выращенные, зорька, продирается, коснуться, прорастать, угор, зарево, вычитание, загорелый, разбираться, собору, зажигание, прикосновение , озарить, пробираюсь, касательная.

Выпишите из предложенных словосочетаний только те, где в словах пишется буква О.

Обгоревшая свечка, внезапное озарение, антипригарное покрытие, мамино прикосновение, увидеть зарянка, ранние зари, огарок свечи, докоснуться до руки, пригоревший ужин, гореть на плите, зарево от пожара, начертить касательную, коснётся многих, касательно данного вопроса.

Найдите в данном тексте числительные и выпишите их.

Трое мальчиков путешествовали на двухпалубном корабле по Черному морю с бабушкой и дедушкой. Мальчики были тройняшками. Они закончили шестой класс на «четвёрки» и «пятёрки», путешествие было наградой за успешное окончание учебного года. А в Новосибирске в квартире на четвёртом этаже остались родители и пятилетняя сестрёнка, которая очень любит кататься на трёхколесном велосипеде. Во время путешествия они побывали в семи городах, увидели двенадцать видов птиц.

1. Объясни значение фразеологизма одним словом:
   1. кот наплакал –мало
   2. без году неделя – недавно
   3. в двух словах – коротко
   4. в мгновение ока – быстро
   5. во весь голос – громко
   6. во весь дух – стремительно
   7. выбиться из сил – устать
   8. делать из мухи слона – усложнять

Составьте прилагательные во всех степенях сравнений.

Образец: умный — умнее — умнейший — самый умный

Тяжелый — тяжелее — тяжелейшие — самый тяжёлый

древний — древние — древнейший — самый древний

низкий — ниже — самый низкий

строгий — строже — строжайший — самый строгий

добрый — добрее — добрейший — самый добрый

быстрый — Быстрее — быстрейший — самый быстрый

Մ․Թ․Ա 30 — ական թվականներին , Հռոմում դժվար իրավիճակ էր։ Երեք ղեկավարողներից ամեն մեկը ուզում էր դառնալ երկրի միանձնյա կառավարիչ, իսկ Հայաստանում այդ ժամանակ մի ուրիշ իրարանցում էր։ Անհնդաթ պայքարներ էին ցեղերի դեմ , պետությունը թուլացած վիճակում էր, ուժեղ թագավորներ չկային։ Արտաշեսյան վերջին արքան Տիգրան IV -ը կառավարում էր 10 տարեկանում իր 14 — ամյա քրոջ հետ՝ Էռատորի հետ։

Ինչպես ձևավորվեց Հռոմեական կայսրությունը։

Ներկայացնել հռոմեական մեկ կայսրի գործունեությունը։

Ներկայացնել հինգ պատճառ հռոմեական կայսրության անկման և հիմնավորել

Տալ բեռերի բացատրությունը ՝ Էտրուսկներ, Սամնիտներ, Ֆորում, Ֆամիլիա, Սենատ, Պատրիկ, Պլեպեյ, ռեսպուբլիկա, Կոնսուլ, Նոբիլիդետ, Պլեբս, Քվեստորներ, Պրետորներ, Էդիլներ, ժողովրդական տրիբուռներ, Լեգեոն , Կոնֆեդերացիյա, Պուններ, Պրովինցիա, Վիլաններ, Գլադիատոր, (սև ցուցակներ) , Դոմինատ, Դոմինուս,Ակվեդուկ, Սատիռա

1. Տրված բայերը պատճառակա՛ն դարձրու տալ  բայի օգնությամբ:

Օրինակ`  զանգել-զանգել տալ:
Հանձնել, պատժել, ասել, աղմկել, պատասխանել, զրուցել, հայտնել, աղալ, բանալ, տանել:

————

Հանձնել տալ, պատժել տալ, ասել տալ, աղմկել տալ, պատասխանել տալ, զրուցել տալ, հայտնել տալ, աղալ տալ, բանալ տալ, տանել տալ։

2. Տրված բայերը  հնարավոր ձևերով պատճառակա՛ն դարձրու:
Օրինակ`
լսել- լսեցնել , լսել տալ:

իմանալ – իմացնել, իմանալ տալ
բարկանալ – բարկացնել, բարկանալ տալ
տեսնել – տեսցնել, տեսնել տալ
զգալ – զգացնել, զգալ տալ

3. Ընդգծված պատճառական բայաձևերը փոխարինի՛ր հոմանիշներով:

Հասկանալ տվեց, որ ինքն այլևս չի հավատում նրա խոսքին:
Հրեշին միայն իր հաստատակամությամբ ու համառությամբ հեռանալ տվեց այդ կողմերից:
Իմանալ տվեց,  որ շուտով գալու է:
Զգացրեց, որ այլևս չի ուզում խոսել:
Վտանգի մասին բոլորին զգուշացրեց, որ քաղաքից հեռու չգնան:

————

Հասկացրեց, որ ինքն այլևս չի հավատում նրա խոսքին:
Հրեշին միայն իր հաստատակամությամբ ու համառությամբ հեռացրեց այդ կողմերից:
Իմացրեց, որ շուտով գալու է:
Զգացնել տվեց,որ այլևս չի ուզում խոսել:
Վտանգի մասին բոլորին զգուշանալ տվեց , որ քաղաքից հեռու չգնան։

4. Սխալ կազմած պատճառական ձևերը դո՛ւրս  գրիր և ուղղի՛ր:

Վախեցնել տալ, խոսել տալ, բարկանալ տալ, համոզեցնել, ապրեցնել տալ, ներեցնել, փրկեցնել, նախանձել տալ, թվացնել, փայլեցնել, բանեցնել տալ, հայտարարել տալ, անել տալ, ցավեցնել տալ, ափսոսել տալ, սիրել տալ, մտածեցնել, ճանաչեցնել, պայթեցնել տալ, խնդրել տալ:

Վախեցնել տալ – վախենալ տալ

ապրեցնել տալ – ապրել տալ

ներեցնել – ներել տալ

փրկեցնել – փրկել տալ

բանեցնել տալ – բանել տալ

ցավացնել տալ – ցավ տալ

ճանաչեցնել – ճանաչել տալ։