Месяц: Ноябрь 2020

1. Սպիտակուցներ Սպիտակուցները սննդի կարնորագույնկառուցվածքային նշանակություն ունեցող տարրերիցմեկն ենֈ Սպիտակուցի նշանակությունը որպեսկառուցվածքային տարր, ապացուցվում է նաևնրանով, որ մի շարք տրոպիկական շրջաններում,որտեղ առկա է սննդի խրոնիկ սպիտակուցայինանբավարարություն, բնակչությանը բնորոշ են աճի ուզարգացման ցածր տեմպերը, կարճ հասակըֈՍպիտակուցները օրգանիզմի գենետիկ ծրագրերնիրականացնող աշխատանքային գործիքներն ենֈՍրանք օժտված են նաև բազմաթիվ կենսաբանականֆունկցիաներով՝ ֆերմենտատիվ, հորմոնային,պաշտպանական, փոխադրողական, կծկողական,տեսողական և այլն:
2. 3. ԳլյուկոզաԳլյուկոզան պոլիշաքարների կառուցվածքային հիմնականմիավորն է, այն մտնում է նաև դիսախարիդների ևմալտոզայի կառուցվածքի մեջֈ Արյան հիմնական շաքարնէ, ներծծվում է ստամոքս-աղիքային տրակտումամբողջապես և շատ արագ մասնակցում է գլիկոգենիառաջացմանը, անհրաժեշտ է աշխատող մկանների ևուղեղի սնուցմանըֈ Արյան մեջ նրա մակարդակըկարգավորում է ախորժակըֈ Հեշտությամբ կարող էվերածվել ճարպերի հատկապես հավելյալ քանակներիդեպքումֈ Գլյուկոզայի աղբյուր են հանդիսանում մրգերը,հատապտուղները: Մեղրում գլյուկոզայիպարունակությունը հասնում է 36,2%-իֈ Այն հանդիսանումէ հետվիրահատական և ծանր հիվանդների համարորպես կարևոր աջակցող սննդային միջոցֈ
3. 4. Հանքային էլեմենտներԿենդանի բջիջների քիմիական կազմի 90%-իցավելին ներկայացված է 4 էլեմենտով` C, H, O, N:Մյուս 9%-ը դրանք այն էլէմենտներն են, որոնքլայնորեն եղել են առաջնային օվկիանոսում,որտեղ ծագել է կյանքը, դրանք են Na-ը, CI-ը, P-ն,Ca-ը, Mg-ը, K-ը, S-ը: Մնացած 1%-ըմիկրոէլէմենտներն են, որոնցից, ըստ որոշհեղինակների, մոտ 15-ը համարվում ենէսենցիալ: Հանքային տարրերը համարվում ենանփոխարինելի և դրանք անպայման մուտք ենգործում օրգանիզմ սննդի միջոցով: Ունենկառուցվածքային նշանակություն` մտնում ենատամների, ոսկրերի կազմի մեջ` նրանց տալովանհրաժեշտ ամրություն և կարծրություն:Ապահովում են արյան մակարդելիությունը:
4. 5. Վիտամիններն օրգանական նյութերՎիտամիններ են, որոնց չնչին քանակներն անհրաժեշտ են մարդու և կենդանիների բնականոն նյութափոխանակության ու կենսագործունեության համար: Վիտամինները սննդի անփոխարինելի բաղադրիչներն են: Վիտամինները մասնակցում են նյութափոխանակության կարգավորմանը, ֆերմենտների առաջացմանը, խթանում են օրգանիզմում ընթացող քիմիական ռեակցիաները: Ազդում են նաև սննդանյութերի յուրացման վրա, նպաստում բջիջների բնականոն աճմանը և ամբողջ օրգանիզմի զարգացմանը: Ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի խոցային, լյարդի հիվանդությունների, հաստ աղիքի բորբոքման և այլ դեպքերում վիտամինների յուրացումը խանգարվում է և կարող է առաջանալ դրանց անբավարարություն:
5. 6. Կաթ Տարիքի հետ օրգանիզմի կողմից կալցիումի պահանջն աճում էֈ Այդ իսկ պատճառով շատ կարևոր է ամենօրյա սննդակարգում ներառել կալցիումով հագեցած մթերքֈ Կալցիումը խիստ անհրաժեշտ է ոսկրային համակարգին, ինչպես նաև անփոխարինելի դեր ունի օսթեոպորոզի կանխարգելման հարցումֈ Այս տեսակետից խորհուրդ է տրվում օգտագործել կովի ճարպազերծված կաթ, որը հարուստ է կալցիումով և շատ օգտակար է առողջության համարֈ
6. 7. ԿանաչեղենՏարիքի հետ մարդու մոտ համային զգացողությունը բթանում է, և կերակուրը համեղ դարձնելու համար դրան հավելում են չափից շատ աղ, որը վնասակար է օրգանիզմինֈ Մինչդեռ աղի փոխարեն խորհուրդ է տրվում կերակրին հավելել կանաչեղեն, մասնավորապես` չորացրած տարբերակով, ինչպես նաև համեմունքներֈ Թարմ կանաչեղենը կերակուրը դարձնում է դյուրամարս և համեղֈ Ձմռան ամիսներին, երբ դժվար է թարմ կանաչեղեն հայթայթելը, այդ նույն արդյունքին կարելի է հասնել կերակրի մեջ չորացրած կանաչեղեն օգտագործելու միջոցով:
7. 8. ՄանգոՄասնագետները բոլորին առաջարկում են ամռանն առողջսննդակարգ պահպանել ու նիհարել: Առաջին հերթին պետքէ ուշադրություն դարձնել մրգերի` մանավանդ մանգոյի վրա:Մասնագետների կարծիքով` այն կարող է շատ լավփոխարինել սենդվիչներին ու այն մթրեքներին, որոնք մենքսովորաբար ուտում ենք օրվա ընթացքում: Բացի այդմանգոյի մեջ կան նաև բավականին մեծ քանակությամբ այլսննդարար նյութեր ևս: Այսպիսով, մանգոյի վրա հիմնվածդիետան կարող է ոչ միայն նիհարեցնել, այլև կարող է ձեզզերծ պահել կարևոր միկրոէլեմենտների կորստից, ինչը շատդիետաների բացասական կողմն է: Հատկանշական է, որանհրաժեշտ նյութերի պակասը լրացնելու համար պետք չէշատ մանգո ուտել: Օրվա ընթացքում բավական է ուտելմիայն մեկ մանգո: Դա թույլ կտա լրացնել վիտամին C-իպակասը, ամրացնել ոսկորները, լրացնել կալցիումի,մագնիումի ու B խմբի վիտամինների պակասը:
8. 9. Արգելված սննդային հավելանյութերԺամանակակից սննդային արտադրություննանհնար է պատկերացնել առանց սննդայինհավելումների: Գուցե նրանց առկայությունըպարտադիր է վառ, գունեղ, դոնդողանման,երկարադիմացկուն սնունդ ստանալու համար,բայց այդ հավելումներից շատերը վնասակար ենմեր փոքրիկների առողջության համար: Իհարկէ,ոչ բոլոր հավելումներն են վտանգավոր,հսկայական թիվ են կազմում չուսումնասիրվածհավելումները, բայց կան նաև մեծ թվով հայտնի,վտանգավոր և հիվանդածին հավելումներ:Վտանգավոր հավելումներ, որոնք առաջացնումեն չարորակ ուռուցքներ` E103, E105, E121, E123,E130, E131, E142, E152, E210, E211, E213-217, E240,E330, E447:

1. Где проживал заюшка?

А) в избушке
Б) в норке
В) в домике
Г) в теремке

2.Кто обидел зайку?

А) ёжик
Б) лиса
В) петух
Г) волк

3. Какая избушка была у заюшки?

А)лубяная
Б) деревянная
В)ледяная
Г) железная

4)Почему зайка плакал?

А) хотел кушать
Б) выгнали из домика
В) устал
Г) заблудился

5. В какое время года растаяла избушка?

А) зимой
Б) летом
В) осенью
Г)весной

6. Чьи слова из сказки « Иду на каблуках, в красных сапогах, несу косу на плечах. Хочу лису посечь, слезай лиса с печи!»

А) петух
Б) волк
В) собака
Г) охотник

7. Кто помогал зайке в беде?

А) петух
Б) собака
В) птицы
Г) все звери

Մենք ուխտ ունենք՝ միշտ դեպի լույս,
Ու գընում ենք մեր ճամփով,
Մըրրիկներով պատած անհույս,
Սև խավարով, մութ ամպով։

Մենք անցել ենք արյան ծովեր,
Սուր ենք տեսել ու կըրակ,
Մեր ճակատը դեմ ենք արել
Մըրրիկներին հակառակ։

Ու թեպետև պատառ-պատառ
Մեր դըրոշը սըրբազան,
Ու մենք չունենք տեղ ու դադար՝
Երկրից երկիր ցիրուցան։

Բայց գընում ենք մենք անվեհեր
Զարկերի տակ չար բախտի,
Մեր աչքերը միշտ դեպի վեր՝
Դեպի լույսը մեր ուխտի։

Հովհաննես Թումանյանի այս բանաստեղծությունը շատ լավ արտացոլում է մեր ժողովրդի պատմությունը:  

Մեր պատմության ողջ ընթացքում հարձակվել են մեր վրա,  ցանկացել են մեզ ստրկացնել: Մեր միակ երազանքը, ուխտը ապրել ազատ, խաղաղ երկրում:  Մենք ոչ մեկի հողը, հայրենիքը չենք ցանկացել գրավել: Բայց ոչ մի ոսոխի չենք տա մեր հողը հայրենի: Եվ մեր հայրենիքի յուրաքանչյուր թիզը մենք պաշտպանել ենք  հերոսների  արյան գնով:

Եվ հիմա էլ արյունարբու թուրքը հարձակվել է, ցանկանում է գրավել Արցախ աշխարհը: Ոտքի է կանգնել ողջ աշխարհի  հայությունը:  Մի բռունցք  դարձած մենք կհաղթենք թշնամուն:  Չէ  որ, մենք ունենք մի ուխտ, մի երազանք, լուսավոր, անկախ հայրենիք՝ խաղաղ երկնքի տակ: