Փետրվարի 4-10-ը, առաջադրանք, 9-րդ դաս.
Փետրվարի 10-20-ը, առաջադրանք, 9-րդ դաս.
Փետրվարի 20-25, առաջադրանք,9-րդ դաս.
1. Բրեստ — Լիտովսկի հաշտության պայմանագիր
Կնքվեց Խորհրդային Ռուսաստան-ի և Քառյակ դաշինք-ի երկրների (Գերմանիա, Ավստրո-Հունգարիա, Օսմանյան կայսրություն, Բուլղարիա) միջև։
Ռուսաստանը դուրս եկավ Առաջին համաշխարհային պատերազմից։
Ռուսական զորքերը հեռացան Կովկասից, ինչի պատճառով տարածաշրջանը մնաց անպաշտպան։
Օսմանյան կայսրություն-ը վերադարձրեց 1877–78 թթ. կորցրած Կարսի, Արդահանի և Բաթումի տարածքները։
Սա ծանր հետևանքներ ունեցավ հայերի համար, որովհետև թուրքական բանակը կարողացավ առաջ շարժվել դեպի Անդրկովկաս։
2. Բաթումի պայմանագիր:
Կնքվեց նորաստեղծ Հայաստանի Հանրապետություն-ի և Օսմանյան կայսրության միջև։
Հայաստանը միջազգային մակարդակով ճանաչվեց որպես անկախ պետություն։
Բայց տարածքը շատ փոքր էր՝ մոտ 12 հազար քառ. կմ (միայն Երևանի շրջակայքը)։
Հայաստանը պարտավորվում էր թույլ տալ թուրքական զորքերի տեղակայումը և տնտեսական վերահսկողությունը։
Փաստորեն, պետությունը գոյատևեց, բայց ծանր կախվածության մեջ հայտնվեց Թուրքիայից։
3. Մուդրոսի զինադադար:
Կնքվեց Անտանտ-ի և Օսմանյան կայսրության միջև։
Ավարտվեց Օսմանյան կայսրության մասնակցությունը Առաջին համաշխարհային պատերազմին։
Թուրքական զորքերը պետք է հեռանային Անդրկովկասից։
Տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցությունը փոխվեց՝ բացելով հնարավորություն հայկական պետության ամրապնդման համար։
Սակայն շուտով թուրքական ազգային շարժումը նորից սկսեց պայքարել։
4. Սևրի պայմանագիր:
Կնքվեց Անտանտի պետությունների և Օսմանյան կայսրության միջև Ֆրանսիայի Սևր քաղաքում։
Նախատեսվում էր ստեղծել մեծ «Միացյալ և Անկախ Հայաստան»։
ԱՄՆ նախագահ Վուդրո Վիլսոն-ի որոշմամբ Հայաստանին պետք է տրվեին Վան, Բիթլիս, Էրզրում և Տրապիզոն նահանգները՝ ելքով դեպի Սև ծով։
Սա հայկական հարցի համար ամենաբարենպաստ միջազգային որոշումն էր։
Բայց պայմանագիրը չիրականացվեց, որովհետև Թուրքիայում իշխանության եկավ ազգային շարժումը և սկսվեց նոր պատերազմ։
5. Ալեքսանդրապոլի պայմանագիր:
Կնքվեց Հայաստանի Հանրապետության և Քեմալական Թուրքիայի միջև Ալեքսանդրապոլում (Գյումրի)։
Հայաստանը ստիպված հրաժարվեց Սևրի պայմանագրից։
Կորցրեց մեծ տարածքներ և դարձավ թույլ պետություն։
Հայկական բանակը սահմանափակվեց։
Սա փաստորեն ծանր պարտություն էր Հայաստանի համար և նախանշեց խորհրդայնացման ճանապարհը։
6. Մոսկվայի պայմանագիր:
Կնքվեց Խորհրդային Ռուսաստան-ի և Քեմալական Թուրքիայի միջև։
Սահմանվեց նոր հայ-թուրքական սահմանը։
Կարսը և Սուրմալուն անցան Թուրքիային։
Նախիջևան-ը դարձավ ինքնավար տարածք Ադրբեջանի կազմում՝ Թուրքիայի հովանավորությամբ։
Հայաստանը պայմանագրին անմիջապես չի մասնակցել, բայց այն որոշեց նրա սահմանները։
7. Կարսի պայմանագիր:
Կնքվեց Թուրքիայի և խորհրդային հանրապետությունների՝ Հայաստանի, Ադրբեջանի և Վրաստանի միջև Կարս քաղաքում։
Հաստատեց Մոսկվայի պայմանագրով որոշված սահմանները։
Վերջնականորեն ամրագրվեց ներկայիս հայ-թուրքական սահմանը։
Կարսը և Արդահանը մնացին Թուրքիայի կազմում։
Այս պայմանագիրը մինչ այսօր հիմք է տարածաշրջանի սահմանների համար։















