Իրավունք

Նոյեմբերի 17-21

Պատրաստվե՛ք դաս-քննարկման /շարունակություն/․
Թեմա 2․Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը՝ որպես յուրաքանչյուր մարդու իրավունքների և ազատությունների երաշխավոր․

Առաջադրանք

2․ Ընթերցե՛ք Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը և առանձնացրեք ընտանեկան իրավունքին վերաբերող հոդվածները /բլոգային աշխատանք/․

Հոդված 12.

Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել իր անձնական ու ընտանեկան կյանքում կամայական միջամտության, իր տան, իր նամակագրության կամ իր պատվի ու հեղինակության նկատմամբ կամայական ոտնձգությունների: Յուրաքանչյուր ոք ունի նման միջամտությունից կամ ոտնձգությունից օրենքի պաշտպանության իրավունք:

——

Ես համաձայն եմ, որովհետև մարդը պետք է պաշտպանված լինի իր անձնական կյանքում և տանը։

Հոդված 16.

3. Ընտանիքը հանդիսանում է հասարակության բնական ու հիմնական բջիջը և ունի հասարակության ու պետության կողմից պաշտպանության իրավունք:

——

Ես համաձայն եմ։ Ընտանիքը հասարակության ամենակարևոր բջիջն է, որտեղ մարդիկ սիրո, աջակցի ու հոգածության մեջ մեծանում են, ու դրա պաշտպանությունը շատ կարևոր է պետության և հասարակության համար։


Հոդված 23.

3. Յուրաքանչյուր աշխատող իրավունք ունի արդար ու գոհացուցիչ վարձատրության, որը ապահովի մարդավայել գոյություն իր և իր ընտանիքի համար և անհրաժեշտության դեպքում լրացվի սոցիալական ապահովության այլ միջոցներով:

———

Ես համաձայն եմ։ Ամեն աշխատող պետք է ստանա արդար վարձատրություն, որը կկարողանա կերակրել իրեն ու իր ընտանիքին և ապահովված լինի անհրաժեշտության դեպքում սոցիալական օգնությամբ։

Ռուսերեն 9

Сказка-пьеса Е. Л. Шварца «Два брата»

19.11 — 21.11 2025г.

!. Чтение сказки.

2.Вопрос: Назовите главных героев и опишите их характеры.

Старший Брат: Спокойный, послушный, рассудительный, но нерешительный, боится выйти за рамки привычного.

Младший Брат: Непоседливый, любопытный, эгоистичный, любит всё делать по-своему.

Работа с текстом (цитирование): Какой роковой поступок совершил Старший Брат? (Отправил Младшего Брата в лес за шишкой/хворостом, не желая идти сам, уклонился от ответственности).

Образ Мороза (Антигероя):

  • Обсуждение: Как Мороз (или Холод) использует эгоизм Старшего Брата, чтобы удержать Младшего? (Он наказывает Старшего Брата за душевный холод и равнодушие).

По сюжету, чтобы вернуть Младшего Брата, Старший должен выполнить условие Мороза: найти и принести ему волшебный ключ.

Вопрос: Символом чего является этот ключ? (Символом теплоты, совести, подвига).

Проследите, как меняется Старший Брат во время своих поисков:

  • Начало: Он действует из страха и вины.
  • Затем: Он преодолевает препятствия, проявляет находчивость, заботу о других (встреча с жителями леса).
  • В конце сказки: В момент, когда он готов пожертвовать собой (отдать ключ, чтобы спасти брата), он осознаёт, что любовь и ответственность важнее всего.

Вывод: Главный конфликт пьесы — это не внешний конфликт с Морозом, а внутренний конфликт Старшего Брата с собственным эгоизмом и равнодушием.

Обобщение:

  • Какова главная мораль сказки? (Нельзя жить только для себя; за тех, кого мы любим, мы в ответе).

Домашнее задание: Написать небольшой отзыв (5–7 предложений) на тему: «Кем ты стал бы на месте Старшего Брата: послушным или ответственным?»

Если бы я оказался на месте Старшего Брата, я бы постарался быть ответственным, а не просто послушным. Послушность, это когда делаешь то, что тебе говорят, но не всегда понимаешь, почему. А ответственность, это когда ты сам понимаешь, что должен заботиться о младшем и защищать его. Мне кажется, важно думать о чувствах другого человека, особенно если он младше и зависит от тебя. В ситуации Старшего Брата я бы не оставил малыша одного на морозе, даже если был бы сердит. Я бы выбрал заботу, потому что именно это делает человека по-настоящему сильным.

Անգլերեն 9

Listening text about Harry Potter

LISTENING GAP FILL

Harry Potter is a boy wizard who has taken over the world. He is everywhere. No one had heard about Harry Potter before 1997. That’s when J.K. Rowling published her first book. She’s the creator of Harry Potter. The first novel was called ‘Harry Potter and the Philosopher’s Stone’ and it became an amazing success. Everyone was talking about it and Harry became an overnight phenomenon. Six more Harry Potter books followed and they became best sellers. People went crazy over every new book. My friends waited overnight outside a bookstore to make sure they got their copy of the latest book. My friends are 40 years old! Harry Potter is now a global industry, with movies and merchandise of all kinds. It’s amazing how big he is

CORRECT THE SPELLING

Harry Potter is a boy zwidra (wizard) who has taken over the world. He is everywhere. No one had aerhd (heard) of Harry Potter before 1997. That’s when J.K. Rowling published her first book. She’s the ertcoar (creator)of Harry Potter. The first onelv (novel) was called ‘Harry Potter and the Philosopher’s Stone’ and it became an amazing susscce (success). Everyone was talking about it and Harry became an honetvigr (overnight) phenomenon. Six more Harry Potter books followed and they all became best rlsslee (sellers). People went zcary (crazy) over every new book. My friends waited overnight outside a bookstore to make sure they got their copy of the esattl (latest) book. My friends are 40 years old! Harry Potter is now a global rdyntuis (industry), with movies and merchandise of all kinds. It’s amazing how big he is.

UNJUMBLE THE WORDS

Harry Potter is a boy wizard who has taken over the world. He is everywhere. No one had heard about Harry Potter before 1997. That’s when J.K. Rowling published her first book. She’s the creator of Harry Potter. The first novel was called ‘Harry Potter and the Philosopher’s Stone’ and it became an amazing success. Everyone was talking about it and Harry became an overnight phenomenon. Six more Harry Potter books followed and they became best sellers. People went crazy over every new book. My friends waited overnight outside a bookstore to make sure they got their copy of the latest book. My friends are 40 years old! Harry Potter is now a global industry, with movies and merchandise of all kinds. It’s amazing how big he is


Շարադրություններ

Սիրո իդեալականացումը և իրականությունը

«Հավերժական սեր» բալլադում, Իսահակյանը խոսում է սիրո հավերժության մասին: Իսկ վերջաբանում ներկայացնելով դաժան իրականությունը, ցույց է տալիս որ սիրելին ունի մարմնական մահ, բայց սերը հավերժ է:

Սերը գեղեքիկ է, հրաշալի՛, գունե՛ղ: Այն ուրախություն, երջանկություն է պարգևում նաև շրջապատի մարդկաց: Սիրո հմայքը իր շողերն է սփռում նաև շրջապատի վրա: Սերը իդեալական է, որպես զգացմունք, և այն հավերժական է: Բայց իրականությունը ավելի դառն է և մահաբեր: Մահը քանդում ու կործանում է մարդկանց և շրջապատը: Սերը կյանքի ծաղկունքն է, իսկ մահը կյանքի դժգունությունը: Երբեմն մարդիկ խառնում են զգացմունքը սիրո հետ:

Իմ կարծիքով սերը, որպես զգացմունք շատ գեղեցիկ է, հավերժ և անմեռ: Այն մնում է սերունդների հիշողության մեջ, և դաստիրակում սերունդներ: Այն իդեալական է և մնայուն: Իսկ իրականությունը այլ է: Այլ ասելով նշանակում է դաժան, մահաբեր, տխուր, անիմաստ և անգույն:

Հանրահաշիվ 9

ՔԱՌԱԿՈՒՍԱՅԻՆ ԱՆՀԱՎԱՍԱՐՈՒՄՆԵՐԻ ԼՈՒԾՈՒՄԸ , D > 0 ԴԵՊՔԸ

ա) 3x2 — 5x + 2 > 0

D = 1

x1 = 1, x2 = 0.7

x ∈ (-∞, 0.7) ∪ (1, +∞)

բ) x2 — 9x — 10 ≤ 0

D = 121 = 112

x1 = 10, x2 = -1

x ∈ [-1, 10]

գ) 5x2 + 9x + 4 ≥ 0

D = 1

x1 = -0.8, x2 = -1

x ∈ (-∞, -1] ∪ [-0.8 +∞)

դ) 2x2 — 7x + 5 < 0

D = 9 = 32

x1 = 2.5, x2 = 1

x ∈ (1 , 2.5)

ա) x2 + 3x + 2 ≥ 0

D = 1

x1 = -1, x2 = -2

x ∈ (-∞, -2] ∪ [-1, +∞)

բ) x2 — 7x + 6 > 0

D = 25 = 52

x1 = 6, x2 = 1

x ∈ (-∞, 1) ∪ (6, +∞)

գ) 5x2 + 8x — 3 < 0

D = 124 = 11.12

x1 = 0.31, x2 = -1.91

x ∈ (-1.91, 0.31)

դ) 2x2 — 6x + 3 ≤ 0

D = 36 — 24 = 12 = (2√3)2

x1 = (3 + ✓3)/2 , x2 = (3 — ✓3)/2

x ∈ [(3 — ✓3)/2 , (3 + ✓3)/2 ]

ա) (x — 3) (x — 5) > 0

x2 — 8x + 15 > 0

բ) (x — 4) (x — 7) < 0

x2 — 11x + 28 < 0

գ) (x + 5) (x — 1) ≥ 0

x2 + 4x — 5 ≥ 0

դ) (x — 6) (x — 10) > 0

x2 — 16x + 60 > 0

Գրականություն

Իսահակյան ,,Հավերժական սեր,,

,,Հավերժական սեր,,

1. Առանձնացրու, կարդա Թադմորի ապարանքի նկարագրությունը սկզբում եւ վերջում։ Մեկնաբանիր նկարագրությունների տարբերությունները (հեղինակի բանաստեղծական մտահղացումը)։

Լուսակերտ է ապարանքը Թադմորի,
Անապատում, որպես երազ ոսկեհյուս.
Յոթն հարյուր սյունի վրա մարմարի
Սլանում է աշտարակը երկնասույզ:

———

Եվ լքել են ապարանքը սարսափից
Մանկլավիկներն ու նաժիշտներ ոսկեհեր.
Արմավներն են լուռ սոսավում թախծալից,
Եվ մարել են վառ ծաղիկներն ու ջահեր:

Շատրվաններն հեծկլտում են ու լալիս,
Եվ սյունից սյուն սարդը ոստայն է հյուսում.
Անապատի հողն է միայն այց գալիս
Եվ գահի շուրջ կաղկանձում ու փսփսում:

Պուրակները չորացել են, չքացել,
Եվ շիջել է լույս երազը սյուների.
Անապատը դեղին քղանցքն է փռել
Եվ ծածկել է ապարանքը Թադմորի…

Իմ կարծիքով սկիզբն ու վերջը ցույց են տալիս, որ սերը ամեն ինչին գեղեցկություն ու հմայք է հաղորդում, իսկ մահը չորացնում և ավերում է կյանքի գեղեցկությունը:

2. Բառարանից գտիր բամբիշ, մանկլավիկ, նաժիշտ, ձեղուն, սնդուս, թալկանալ, եբենոսյան, մուշկ, կնդրուկ բառերի բացատրությունը։

Բամբիշ — թագուհի, իշխանուհի

Մանկլավիկ — սենեկապետ

Նաժիշտ — աղախին

Ձեղուն — շինության ծածկը, տանիք

Սնդուս — դիպակ

Թալկանալ — ուշաթափվել

Եբենոսյան — եբենոսից

Մուշկ — բույս

Կնդրուկ — լիբանոս

3. Ստեղծագործության վերաբերյալ գրի՛ր քո մտորումները։ 

Ստեղծագործությունը հավերժական սիրո մասին է: Այն սկսվում է սիրո գեղեցիկ գույներով և ավարտվում մռայլ տեսարաններով: Բալլադը շատ գեղեցիկ էր՝ նկարագրություններով և պատմվածքով, բայց հատկապես տպավորիչ էր այն, թե ինչպես էին հերոսների զգացմունքները փոխվում ժամանակի ընթացքում։ Հեղինակը կարողացել է ցույց տալ, որ նույնիսկ դժվարությունների մեջ սերն ունի մնալու ուժ։ Այս ստեղծագործությունը ստիպում է մտածել, որ իսկական սերը չի կորում, այլ պարզապես վերափոխվում է և շարունակում ապրել, բայց սրտում:

4. Գրի՛ր էսսե կամ ստեղծագործական աշխատանք վերնագրերից մեկով՝

Երկրաչափություն 9

Ուղղանկյուն եռանկյանը ներգծած և արտագծած շրջանագծեր

(x + 4)2 = (x + 2)2 + 62

x2 + 8x + 16 = x2 + 4x + 4 + 36

4x = 24

x = 6

a = 6

b = 8

S = a x b/2 = 6 x 8/2 = 24

x + x + 40 = 180

2x = 140

x = 70

70 + 40 = 110

(x + 4)2 = (x + 2)2 + 62

x2 + 8x + 16 = x2 + 4x + 4 + 36

4x = 24

x = 6

a = 6

b = 8

c = 10

R = 10/2 = 5

C2 = 144 + 256 = 400

C = 20

r = 12 + 16 — 20/2 = 4

R = 20/2 = 10

R (6 : 8)

r (4 : 4)

x2 = (8 — 4)2 + (6 — 4)2

x2 = 16 + 4 = 20

x = 2✓5

∆ABC = ∆AHC —> AD = AH = m

∆BCH = ∆BEC —> BE = BH = n

AC2 = AH x AB

AC2 = m (m + n)

AC = √m (m + n)

BC2 = BH x AB

BC2 = n (m + n)

BC = √n (m + n)

Հայոց լեզու

Լրացուցիչ Աշխատանք

  1.  Առանձնացրո՛ւ դիմավոր և անդեմ ձևերով գրված բառերը։ 

Դիմավոր, անդեմ:

Գրած, երգող, երազում եմ, եղել է, համբերենք, կխոսեմ, մտածել, հուզվելիս, երգում էինք, խաղա, վերցրո՛ւ, ընտրել, հասած, լողացող, վերցրել էինք։ 

  1. Յուրաքանչյուրի դիմաց գրի՛ր, թե որ դերբայն է։ 

Պարտված — Հարակատար

Խմել — Անորոշ

քանդակել — Անորոշ

գրելու-Ապակատար

կռվող — Ենթակայական

հաղթող — Ենթակայական

մտածող- Ենթակայական

ընտրող- Ենթակայական

աղացած- Հարակատար

քնած- Հարակատար

թափված- Հարակատար

կարդալիս- Համակատար

աշխատելիս- Համակատար

վազելիս- Համակատար

  1. Գրել բայը խոնարհիր անկատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։ 

Գրեմ — գրում եմ , գրում էի

Գրես — գրում ես, գրում էիր

Գրի — գրում է, գրում էր

Գրենք — գրում ենք, գրում էինք

Գրեք — գրում եք, գրում էիք

Գրեն — գրում են , գրում էին

Կարդայի — կարդում եմ, կարդում էի

Կարդայիր — կարդում ես, կարդում էիր

Կարդար — կարդում է, կարդում էր

Կարդայինք — կարդում ենք, կարդում էինք

Կարդայիք — կարդում եք, կարդում էիք

Կարդային — կարդում են, կարդում էին

4. Գրի՛ր և թվարկի՛ր բայի եղանակները։ 

Սահմանական
Ըղձական
Ենթադրական
Հարկադրական
Հրամայական

5. Մտածել բայը խոնարհի՛ր վաղակատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։ 

    Մտածել եմ, մտածել էի:

    1. Նստել բայը խոնարհի՛ր ապակատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։ 

    Նստելու եմ, նստելու էի:

    1. Գրեցի, գրեցիր, գրեց ․ ո՞ր ժամանակաձևով է խոնարհված բառը, ինքդ կազմի՛ր տվյալ բայի հոգնակի թիվը։ 

    1. Տրված բայերը դարձրո՛ւ ենթադրական և հարկադրական եղանակով։ Ի՞նչ փոխեցիր։ 

    Գրեմ , գրես գրի, գրենք, գրեք, գրեն։

    Կարդայի, կարդայիր, կարդար, կարդայինք, կարդայիք, կարդային։ 

    Գրեմ — Ըղձական 

    Գրես — Ենթադրական 

    Գրի — Հրամայական 

    Գրենք — Ըղձական

    Գրեք — Հրամայական

    Գրեն — Ըղձական

    Կարդայի — Ըղձական

    Կարդայիր — Ըղձական

    Կարդար — Ըղձական

    Կարդայինք — Ըղձական

    Կարդայիք — Ըղձական

    Կարդային — Ըղձական

    1. Կազմի՛ր տրված բայերի հրամայական եղանակը՝ նշելով այս եղանակի առանձնահատկությունները։ 

    Մտածել, խոսել, վազել, կարդալ, գրել, նստել, երգել, մաքրել, զգուշանալ։ 

    Մտածի, խոսիր, վազի, կարդա, գրի, նստի, երգի, մաքրի, զգուշացի:

    1. Կազմի՛ր ուտել բայի հարակատար դերբայը։

    Սովորի՛ր անկանոն բայերը՝ ասել, ուտել, զարկել, բացել, բերել, գալ, լալ, տալ, անել, դնել, տանել, առնել, ելնել, տեսնել, թողնել, լինել, 

    Անկանոն և պակասավոր բայեր՝ դառնալ, վեր կենալ, լվանալ, լվալ, հուսալ, ցանկալ, կենալ, եմ, գիտեմ, ունեմ, արժեմ, կամ։ 

    Շարադրություններ

    «Ազատ լինել նշանակում է ոչ թե անգործության մատնվել, այլ…»

    Յուրաքանչյուր մարդ ունի իր ազատության զգացողությունը։ Երբեմն ազատությունը կարող է լինել պարզապես խոտի վրա պառկելը և այլ բաների մասին չմտածելը։ Թարմ օդը, արևը և կապույտ երկինքը մարդկանց օգնում է զգալ ազատությունը։ Շատ մարդիկ կարծում են, որ ազատ լինելը նշանակում է բառացիորեն ոչինչ չանել, բայց դա ճիշտ չէ։ Իրականում ազատությունը նշանակում է անել այն, ինչ սիրում ես, կամ փորձել մի փոքր հեռանալ ամենօրյա խնդիրներից և անել այն, ինչ քեզ լավ է զգացնել տալիս։

    Ազատությունը կարող է լինել անգամ փոքր բաներում. օրինակ՝գիրք կարդալը, զբոսնելը, նկարելը ու երազելը։ Երբ մարդ գիտակցում է, որ ինքն ընտրում է իր գործողությունները և վարվում այնպես, ինչպես իրեն համար ճիշտ է, նա իսկապես զգում է ազատություն։

    Հանրահաշիվ 9

    ՔԱՌԱԿՈՒՍԱՅԻՆ ԱՆՀԱՎԱՍԱՐՈՒՄՆԵՐԻ ԼՈՒԾՈՒՄԸ , D > 0 ԴԵՊՔԸ

    ա) D = 16 = 42

    x1 = 5, x2 = 1

    x ∈ (-∞, 1) ∪ (5, +∞)

    բ) D = 121 = 112

    x1 = -1

    x2 = 10

    x ∈ [-1, 10]

    գ) D = 36 = 62

    x1 = -1, x2 = -3

    x ∈ [-3, -1]

    դ) D = 36 = 62

    x1 = -1, x2 = -2.5

    x ∈ (-∞ , -2.5) ∪ (-1, +∞)

    ե) 5x2 + 15x — 20 < 0

    D = 625 = 252

    x1 = 1, x2 = -4

    x ∈ (-4, 1)

    զ) D = 49 = 72

    x1 = 1, x2 = 4.5

    x ∈ (-∞, 1) ∪ (4.5, +∞)

    ա) D = 64 = 82

    x1 = 1, x2 = -7

    x ∈ (-∞, -7) ∪ (1, +∞)

    բ) D = 4 = 22

    x1 = 1, x2 = 3

    x ∈ (-∞, 1] ∪ [3, +∞)

    գ) D = 324 = 182

    x1 = -5, x2 = 1

    x ∈ (-∞, -5) ∪ (1, +∞)

    դ) D = 4 = 22

    x1 = -1, x2 = -0.5

    x ∈ (-0.5, -1)

    ե) 4x2 + 12x — 16 ≥ 0

    D = 400 = 202

    x1 = 1, x2 = -4

    x ∈ (-∞, -4] ∪ [1, +∞)

    զ) 4x2 + 12x — 8 < 0

    D = 272 = 16.52

    x1 = 0.56, x2 = -3.6

    x ∈ (-3.6, 0.56)

    ա) x ∈ (-9, 6)

    բ) x ∈ (-∞, -4] ∪ [3, +∞)

    գ) x ∈ (-∞, -1] ∪ [5, +∞)

    դ) 2(x + 2.5) (x + 5) ≤ 0 | x ∈ [-5, -2.5]

    ե) x ∈ (-∞, -8) ∪ (√3, +∞)

    զ) x ∈ (1.2, √5)