Պատրաստել նյութեր.Է. Ղազարյանի դասագրքից էջ76-ից մինչև էջ95 եղած թեմաների շրջանակներում(մեխանիկական ալիքներ):Թեմաների ընտրությունը կամային է։Կարող եք նաև անել թարգմանություն այս սայթից։
Վերցնենք մետաղական ձող, մի ծայրում դնենք մոմ կամ ջերմ աղբյուր, իսկ ձողի վրա՝ մոմի կաթիլներ։ Մեկ ժամանակ անց կաթիլները սկսում են հալվել հերթով՝ ջերմության շարժման ուղղությամբ։ Սա ցույց է տալիս, որ ջերմությունն անցնում է մարմնի միջով։
2.Բացատրել,թե ինչպե՞ս է ջերմահաղորդումն իրականացվում մոլեկուլների քաոսայն շարժմամբ և փոխազդեցությամբ:
Մոլեկուլները շարժվում են և բախվում միմյանց՝ փոխանցելով իրենց էներգիան հարևաններին։ Այս բախումների միջոցով էներգիան տարածվում է մարմնի ներսում՝ անգամ առանց նյութի տեղաշարժման։
3.Թվարկել լավ և վատ ջերմահաղորդիչ նյութեր
լավ ջերմահաղորդիչներ – պղինձ, ալյումին, արծաթ, երկաթ
վատ ջերմահաղորդիչներ – փայտ, ապակի, օդ, պլաստիկ, ռետին
4.Ինչու՞ է օդը վատ ջերմահաղորդիչ
Քանի որ օդի մոլեկուլները հեռու են իրարից և հազվադեպ են բախվում, էներգիայի փոխանցումն էլ շատ դանդաղ է լինում։
5.Ի՞նչ կիրառություններ ունեն վատ ջերմահաղորդիչները
Ջերմամեկուսիչ պատեր
Ջերմամեկուսիչ հագուստ (օրինակ՝ բաճկոններ)
Տերմոս
Սառնարանների դռների ներքնամաս
Հրշեջների հագուստ
6.Ջերմահաղորդման ո՞ր եղանակն են անվանում կոնվեկցիա
Կոնվեկցիան ջերմության փոխանցումն է հեղուկներում կամ գազերում՝ նյութի մասնիկների շարժման միջոցով (թեժ մասը բարձրանում է, սառը՝ իջնում)։
7.Ո՞րն է կոնվեկցիայի և ջերմահաղորդականության երևույթի հիմնական տարբերությունը:
Ջերմահաղորդականություն – էներգիայի փոխանցում առանց նյութի տեղաշարժման (օրինակ՝ մետաղում)
Կոնվեկցիա – էներգիայի փոխանցում նյութի շարժման միջոցով (օրինակ՝ ջրի մեջ)
8.Ինչպե՞ս է գոյանում ամպը:
Երբ ջուրը գոլորշիանում է և բարձրանում վերև՝ այն սառչում է մթնոլորտում, փոխակերպվում մանր ջրակաթիլների կամ սառույցի մասնիկների, որոնք միասին ստեղծում են ամպեր։
9.Ինչպե՞ս է առաջանում քամին:
Քամին առաջանում է մթնոլորտում ճնշման տարբերության պատճառով. օդը հոսում է բարձր ճնշման գոտուց դեպի ցածր ճնշման գոտի։
10.Ինչու՞ են հեղուկները և գազերը տաքացնում ներքևից:
Որովհետև տաք մասնիկները դառնում են թեթև և բարձրանում են վեր, իսկ սառը մասնիկները իջնում են։ Այսպիսով՝ ստեղծվում է շրջանառություն՝ կոնվեկցիա։
11.Հնարավո՞ր է արդյոք կոնվեկցիան պինդ մարմիններում:Ինչու՞
Ո՛չ, որովհետև պինդ մարմիններում մասնիկները ամուր կապված են իրար և չեն կարող ազատ տեղաշարժվել՝ ինչպես հեղուկներում կամ գազերում։
12.Ի՞նչ է էլեկտրամագնիսական դաշտը:Ի՞նչ վիճակներում կարող է գոյություն ունենալ:
Էլեկտրամագնիսական դաշտը դաշտ է, որը առաջանում է լիցքավորված մասնիկների շարժման արդյունքում և գոյություն ունի թե հանգիստ, թե շարժման վիճակում։
13.Ի՞նչ է էլեկտրամագնիսական ալիքը:
Էլեկտրամագնիսական ալիքը փոխվող էլեկտրական ու մագնիսական դաշտերի տարածվող ալիք է։
14.Ջերմահաղորդման ո՞ր տեսակն են անվանում ճառագայթային ջերմափոխանակում:Բերել օրինակներ:
Ճառագայթային ջերմափոխանակում է, երբ ջերմությունը փոխանցվում է ճառագայթման միջոցով (օր.՝ Արևից եկող ջերմություն)։
15.Ո՞ր մարմինն է ավելի լավ կլանում ջերմային ճառագայթումը՝սև,թե՞ սպիտակ:Բերել մի քանի օրինակներ:
Սև մարմինը ավելի լավ է կլանում ջերմությունը, քան սպիտակը (օր.՝ սև շապիկն ավելի շուտ է տաքանում)։
Լրացուցիչ առաջադրանք.Տանը կատարել Է. Ղազարյանի դասագրքից էջ127-ի <<հարցեր և առաջադրանքներ>>ից, ութերորդ առաջադրանքը:Կատարված փորձը նկարագրել,մեկնաբանել,եզրակացնել:
Է. Ղազարյանի դասագրքից էջ115-ից մինչև էջ121և124-ից-134Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս II >>-ից էջ9-ից մինչև էջ13
Աստիճանաբար մոտենում էր Զատիկը, և մեր ընտանիքում սկսվեց ամենահետաքրքիր ավանդույթներից մեկը՝ ձվեր ներկելը։ Ես որոշեցի այս անգամ ոչ միայն մասնակցել գործընթացին, այլև հետևել, թե ինչ ֆիզիկաքիմիական երևույթ է տեղի ունենում ներկման ընթացքում։
Նախապես եփված սպիտակ ձվերը դրվեցին տարբեր ներկանյութեր պարունակող բաժակների մեջ։ Ես նկատեցի, որ երբ ձուն տեղադրվում էր ներկի լուծույթի մեջ, որոշ ժամանակ անց նրա մակերեսը սկսում էր փոխել գույնը։ Ներկանյութը անցնում էր ջրից դեպի ձվի կեղևը, և հետո նաև կեղևի տակ՝ որոշ չափով։
Այս երևույթը կոչվում է դիֆուզիա։ Դա այն գործընթացն է, երբ նյութի մոլեկուլները տարածվում են ավելի խտից դեպի պակաս խտություն ունեցող միջավայր։ Մեր դեպքում՝ ներկանյութի մոլեկուլները տարածվում էին ջրից դեպի ձվի մակերեսը՝ դանդաղ անցնելով ձվի կեղևի բջիջների միջով։
Այս երևույթը նաև ցույց է տալիս, որ նույնիսկ կարծր թվացող կեղևն ունի միկրոսկոպիկ անցքեր՝ որտեղով կարող են նյութի մասնիկները թափանցել։ Այդ պատճառով է, որ երբեմն ներկը ներթափանցում է նաև ձվի սպիտակն ու թողնում գունավոր հետքեր։
Ձվերի ներկման այս գործընթացը պարզ ու գեղեցիկ օրինակ է այն բանի, թե ինչպես են նյութերի մոլեկուլները շարժվում ու փոխազդում միջավայրերի միջև՝ բացահայտելով նյութի միկրոկառուցվածքի հետաքրքիր կողմերը։
Օրերից մի օր մայրիկս պատրաստվում էր թեյ պատրաստել։ Ես նստած էի խոհանոցում և որոշեցի հետևել, թե ինչ է տեղի ունենում ջուրը եռալու ընթացքում։ Սա ինձ հետաքրքրեց, քանի որ դպրոցում ֆիզիկայի դասին սովորել էինք ջերմային երևույթների մասին։
Սկզբում ջուրը սառն էր։ Երբ թեյնիկը միացվեց էլեկտրական հոսանքի աղբյուրին, նրա տաքացուցիչը սկսեց ջերմություն փոխանցել ջրին։ Որոշ ժամանակ անց ջրի միջի մոլեկուլները սկսեցին ավելի արագ շարժվել։ Ջերմաստիճանը բարձրացավ, և վերջապես ջուրը սկսեց եռալ։ Այս պահին թեյնիկի միջից սկսեցին բարձրանալ գոլորշու փուչիկներ։
Այս երևույթը շատ պարզ է մեր առօրյայում, բայց այն ունի ֆիզիկական հիմք։ Ջուրը եռում է, երբ նրա ջերմաստիճանը հասնում է 100°C-ի (ծովի մակարդակի վրա), և այն սկսում է անցնել հեղուկից գազային վիճակի՝ գոլորշու։ Այս անցումը կոչվում է գոլորշիացում։
Եզրակացություն՝ Ջրի եռալը ջերմային երևույթ է, որի ժամանակ ջերմային էներգիան անցնում է ջրի մեջ և ստիպում է մոլեկուլներին ավելի արագ շարժվել, ինչի արդյունքում այն դառնում է գոլորշի։ Այս երևույթը մեզ ցույց է տալիս, թե ինչպես է ջերմությունն ազդում նյութերի վիճակի վրա։
Когда Тесей пришел в Афины, вся Аттика была погружена в глубокую печаль. Уже в третий раз прибывали послы с Крита от могущественного царя Миноса за данью. Тяжела и позорна была эта дань. Афиняне должны были каждые девять лет посылать на Крит семь юношей и семь девушек. Там их запирали в громадном дворце Лабиринте, и их пожирало ужасное чудовище Минотавр, с туловищем человека и головой быка. Минос наложил эту дань на афинян за то, что они убили его сына Андрогея.
Теперь в третий раз приходилось афинянам посылать на Крит ужасную дань. Они уже снарядили корабль с черными парусами в знак скорби по юным жертвам Минотавра. Видя общую печаль, юный герой Тесей решил отправиться с афинскими юношами и девушками на Крит, освободить их и прекратить уплату этой ужасной дани. Прекратить уплату можно было, только убив Минотавра. Поэтому и решил Тесей вступить в бой с Минотавром и или убить его, или погибнуть.
Престарелый Эгей не хотел и слышать об отъезде своего единственного сына, но Тесей настоял на своем. Он принес жертву Аполлону-Дельфинию — покровителю морских путешествий, а из Дельф перед самым отъездом был дан ему оракул, чтобы покровительницей в этом подвиге он избрал себе богиню любви Афродиту. Призвав на помощь Афродиту и принеся ей жертву, Тесей отправился на Крит.
Корабль счастливо прибыл к острову Криту. Афинских юношей и девушек отвели к Миносу. Могущественный царь Крита сразу обратил внимание на прекрасного юношу-героя. Заметила его и дочь царя, Ариадна, а покровительница Тесея, Афродита, вызвала в сердце Ариадны сильную любовь к юному сыну Эгея. Дочь Миноса решила помочь Тесею; она не могла и помыслить о том, что юный герой погибнет в Лабиринте, растерзанный Минотавром.
Вечером пробралась Ариадна в подвал, где заперли обреченных, и прошептала Тесею:
— Храбрый Тесей, ты готов вступить в схватку с противником, силы которого не представляешь. Но даже если ты и одолеешь Минотавра, тебе не найти выхода из лабиринта. Еще ни один смертный не выходил из этого запутанного подземелья, построенного искусным Дедалом. Я не хочу твоей смерти. Вот тебе меч и клубок ниток. Привяжи начало нитку входа в лабиринт и иди смело на поиски того страшного места где, обитает Минотавр. Мечом ты сразишь чудовище, а нить приведет тебя назад, к выходу.
Сказав это, Ариадна исчезла так же бесшумно, как и пришла…
Ариадна дала Тесею тайно от отца острый меч и клубок ниток.
Когда отвели Тесея и всех обреченных на растерзание в Лабиринт, Тесей привязал у входа в Лабиринт конец нитки клубка и пошел по запутанным бесконечным переходам Лабиринта, из которого невозможно было найти выход; постепенно разматывал он клубок, чтобы найти по нитке обратный путь.
Все дальше шел Тесей и, наконец, пришел в то место, где находился Минотавр.
С грозным ревом, наклонив голову с громадными острыми рогами, бросился Минотавр на юного героя, и начался страшный бой. Минотавр, полный ярости, несколько раз бросался на Тесея, но он отражал его своим мечом.
Наконец, Тесей схватил Минотавра за рог и вонзил ему в грудь свой острый меч. Убив Минотавра, Тесей по нитке клубка вышел из Лабиринта и вывел всех афинских юношей и девушек.
У выхода их встретила Ариадна; она радостно приветствовала Тесея. Ликовали юноши и девушки, спасенные Тесеем. Украшенные венками из роз, славя героя и его покровительницу Афродиту, водили они веселый хоровод. Теперь нужно было позаботиться и о спасении от гнева Миноса. Тесей быстро снарядил свой корабль и, прорубив дно у всех вытащенных на берег кораблей критян, быстро отправился в обратный путь в Афины. Ариадна последовала за Тесеем, которого она полюбила.
На обратном пути Тесей вышел на берег Наксоса. Когда Тесей и его спутники отдыхали от путешествия, Тесею во сне явился бог вина Дионис и поведал ему, что он должен покинуть Ариадну на пустынном берегу Наксоса, так как боги назначили ее в жены ему, богу Дионису. Тесей проснулся и, полный грусти, быстро собрался в путь. Он не смел ослушаться воли богов. Богиней стала Ариадна, женой великого Диониса. Громко приветствовали спутники Диониса Ариадну и славили пением жену великого бога.
А корабль Тесея быстро несся на своих черных парусах по лазурному морю. Вот уже показался вдали берег Аттики. Забыл Тесей, опечаленный утратой Ариадны, данное Эгею обещание — заменить черные паруса белыми, если он, победив Минотавра, счастливо вернется в Афины.
Эгей ждал своего сына. Вперив в морскую даль глаза, он стоял на высокой скале у берега моря. Вот вдали показалась черная точка, она растет, приближаясь к берегу. Это корабль его сына. Все ближе он. Эгей смотрит, напрягая зрение, — какие на нем паруса.
Нет, не блестят белые паруса на солнце, паруса — черные. Значит — погиб Тесей. В отчаянии Эгей бросился с высокой скалы в море и погиб в морских волнах; лишь его безжизненное тело выбросили волны на берег. С тех пор и зовется море, в котором погиб Эгей, Эгейским. А Тесей причалил к берегам Аттики и приносил уже богам благодарственные жертвы, как вдруг, к ужасу своему, узнал, что стал невольной причиной смерти отца. С великими почестями похоронил тело отца убитый горем Тесей, а после похорон принял власть над Афинами.
Какой фразеологизм пришёл в русский язык из древнегреческой мифологии «Тесей и Минотавр»?
Ариаднина нить или нить Ариадны – способ решения сложной проблемы, путеводная нить. По имени Ариадны, дочери критского царя Миноса, давшей герою Тесею клубок ниток, чтобы он смог найти выход из сложного лабиринта, в котором находился Минотавр.
Тест на проверку:
Какую дань платили афиняне царю Миносу?
Золото и серебро
Отборные воины
7 юношей и 7 девушек
2. Раз в сколько лет афиняне должны были отправлять Миносу свою дань?
Раз в три года
Раз в семь лет
Раз в девять лет
3. Где находился дворец царя Миноса?
На Крите
На Лесбосе
На Хиосе
4. За что Минос наложил на афинян эту ужасную дань?
За то, что они взяли часть его войска и не вернули
За убийство его сына Андрогея
За убийство его жены
5. Под какими парусами афинские корабли шли на Крит?
Под белыми
Под алыми
Под черными
6. Какой богине Тесей принес жертву перед отплытием на Крит?
Афине
Артемиде
Афродите
7. Кем была Ариадна, влюбившаяся в Тесея?
Жрицей Афродиты
Дочерью Миноса
Танцовщицей
8. Что дает Тесею Ариадна, чтобы он смог выйти из Лабиринта?
Факел
Клубок ниток и меч
Светящиеся камушки
9. Что сделал Тесей, чтобы избежать погони Миноса?
Отплыл поздно ночью
Прорубил днища критских кораблей
Воспользовался крылатыми сандалиями
10. Почему Эгей решил, что его сын погиб, и сбросился с горя со скалы?
Ему сообщили об этом гонцы
Ему приснился сон, который он посчитал пророческим
Тесей забыл сменить черные паруса на белые, которые должны были означать, что он жив победил Минотавра
~ Կարոլինա Եսայանի ուսումնական բլոգ ~ 