Месяц: Март 2025

1. Տրված բառերին ում, ի՞նչ(ը), ինչի՞ն, ինչո՞վ հարցերին պատասխանող լրացումներ ավելացնելով՝ կազմի՛ր բառակապակցություններ:

———

Սիրել — (ում) մորը — (ինչը) գիրքը — (ինչին) արվեստին — (ինչով) հոգով:

Կտրտել — (ում) թշնամուն — (ինչը) հացը — (ինչին) պանիրին — (ինչով) ձեռքով:

Մատուցել — (ում) հյուրին — (ինչը) թեյը — (ինչին) սեղանին — (ինչով) ափսեով:

Մոտեցնել — (ում) աշակերտին — (ինչը) ատրճանակը — (ինչին) թիրախին — (ինչով) ձեռքով:

Հանգստացնել — (ում) ընկերոջը — (ինչը) տագնապը — (ինչին) մտահոգությանը — (ինչով) ժպիտով:

Պատ.` [ գրիր քո պատասխանը ]

ՊԱՏԱՍԽԱՆՆԵՐ [բայց սկզբում ինքնուրույն լուծիր, իսկ հետո ստուգիր և տես քո արդյունքներն ու թերությունները!!]՝

Խաչբառը ստեղծել է Կարոլինա Եսայանը և Նարե Սուքիասյանը:

<MKC = <BNM, <B = <KMC

<C = <NMB, Քանի որ NM || AC

MKC ~ BNM այսինքն ՝

MC/BM = MK/BN

6/3 = MK/4 , MK = 8

AN = MK = 8

NM = KC/2 = 10/2 = 5

P = 8 + 8 + 5 + 5 = 26

Մարտի 6-ին, հինգշաբթի օրը, Հետազոտական վարժարանի ընթերցասրահում հանդիպում-քննարկում կազմակերպվեց YereMUN հասարակական կազմակերպության հիմնադիր նախագահ Վրույր Հլղաթյանի հետ։ Հանդիպմանը մասնակցեցին քաղաքագիտությամբ և դիվանագիտությամբ հետաքրքրված սովորողներ, հասարակագետներ ու այլ մասնակիցներ։ Հանդիպման նպատակն էր քննարկել դիվանագիտությունը և միջազգային հարաբերությունները, ինչպես նաև ավելի լավ ճանաչել YereMUN կազմակերպության գործունեությունը։

Վրույր Հլղաթյանը նախ խոսեց «Դիվանագիտությունը երիտասարդի աչքերով» թեմայով։ Նա ասաց, որ YereMUN-ը մի հիանալի հարթակ է, որտեղ երիտասարդները կարող են սովորել դիվանագիտություն և մասնակցել միջազգային միջոցառումների։ Այնուհետև ներկայացրեց «Հայ-ֆրանսիական դիվանագիտական հարաբերությունները» թեման՝ պատմելով երկու երկրների միջև համագործակցության հաջողությունների և դժվարությունների մասին։

Հանդիպման ժամանակ, մասնակիցները հնարավորություն ունեին հարցեր տալ Վրույր Հլղաթյանին և խոսել թեմայի շուրջ։ Հանդիպումն ավարտվեց պլանավորելով հետագա համագործակցություն YereMUN-ի հետ։

Հանդիպումը շատ հետաքրքիր էր և օգտակար, քանի որ մենք նոր գիտելիքներ ստացանք և ավելի լավ հասկացանք դիվանագիտության կարևորությունը։

Մարտի 3-7-ը

Խնդիր 1

Հայր և որդի որոշոցին քայլերով որոշել երկու ծառերի միջև եղած հեռավորությունը։ Հոր քայլի երկարությունը 70սմ է, իսկ տղայինը՝ 50սմ։ Պարզվեց, որ հոր և որդու ոտնահետքերը համընկան 13 տեղերում(հաշված նաև ծառերի մոտ)։ Քանի՞ մետր է ծառերի միջև հեռավորությունը։

Խնդիր 2

Մեկից քսան բնական թվերից քանի՞ եղանակով է հնարավոր ընտրել թվերից զույգ, որոնց արտադրյալը կլինի զույգ։

Խնդիր 3

Մեկից քսան բնական թվերից քանի՞ եղանակով է հանարվոր ընտրել եռյակ, որոնց արտադրյալը կլինի զույգ։

Խնդիր 4

Այգում ապրում են 70 կապույտ և կարմիր քամելեոններ։ Այն բանից հետո, երբ մի քանի կապույտ քամելեոն փոխվեցին կարմիր գույնի, պարզվեց, որ կապույտ քամելեոնների թիվը պակասեց հինգ անգամ, իսկ կարմիրների քանակը ավելացավ երեք անգամ։ Քանի՞ քամելեոն փոխեց գույնը։

Խնդիր 5

Քանի՞ հնգանիշ թիվ կարելի է կազմել 0 և 1 թվանշաններով։

Խնդիր 6

Դասարանի 13 աշակերտներից քանի՞ իրարից տարբեր եղանակներով կարելի է ընտրել 11 հոգանոց ֆուտբոլի թիմ։

Խնդիր 7

Վարդանը ցանկանում է ներկել նկարում պատկերված ուղղանկյուններն այնպես, որ ոչ մի հարևան կողմով ուղղանկյուններ միևնույն գույնի չլինեն։ Ամենաքիչը քանի՞ իրարից տարբեր գույներ կարող է օգտագործել Վարդանը այդպիսի ներկման համար։

Ես ընտրել եմ իմ նախագիծս կատարել մեր տեխնոլոգիայի դասատուի հետ:

Նախագծի շրջանակներում, ես պետք է ստեղծեի մակետներ, բայց քանի որ դա շատ աշխատատար էր, որոշեցի միջանկյալ զբաղվել տեխնոլոգիական հմտություններս ցուցադրել (Նկարել, ասեղնագործել, կարել):

Այս նյութը, ներկայացնում է իմ նախագիծը՝

Սեղմիր այստեղ:

Բացի այս նախագծից , իմ պատմության դասատուն ինձ խորհուրդ տվեց, որ լրացուցիչ իր հետ էլ նախագիծ անեմ:

Նա մեզ ուղղարկել էլ հետաքրքիր նյութ, որում պատմվում էր օժտվածության ֆենոմենի տարբեր դրսևորումների և նրանց չափանիշների բավարար լինելու մասին: Հարցը այնքան արդիական է, որ մինչև այժմ շատ զարգացած երկրներում, դեռևս ուսումնասիրվում է այդ ֆենոմենը և ոչ ոք ճշգրիտ պատասխան չունի:

Ահա նյութը, որտեղ պատմվում է երկու հանճարեղ մարդկանց մասին:

Սեղմիր այստեղ:

Բազմիցս մասնակցել եմ ժամերգությունների, որտեղ երգել ենք եկեղեցական երգեր և կարդացել եկեղեցական բանաստեղծություններ:

Իմ ընկերուհու հետ մենք ստեղծել ենք մեր անհատական նախագիծը՝ նվիրված հայոց լեզվին։ Դրանք խաչբառներ են: Մեր խաչբառերը ի սկզբանե նվիրված էին հայոց լեզվի թեմաներին, սակայն, երբ զգացինք, որ այն սկսում է միօրինակ դառնալ, որոշեցինք փոփոխություն մտցնել։ Այժմ մենք ստեղծում ենք բանաստեղծական և հեքիաթային խաչբառեր, որոնք ոչ միայն զարգացնում են մտավոր կարողությունները, այլև տեղափոխում են կախարդական աշխարհներ՝ բառերի միջոցով։

Ահա մեր անհակատան նախագծի բաժնի հղումը՝

Նախագծեր

Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում նյութի քանակը:

n = N/N_A

n = m/M

n — Նյութի քանակ

N — Մոլեկուլների քանակ

N_A — Ավոգադրոի թիվ — 6,02 x 10²³

m — Նյութի զանգված

M — Մոլային զանգված

1. Որքան է 9,03* 10  23 թվով թթվածնի մոլեկուլների քանակը (մոլ):

N = 9,03 x 10³

N_A = 6,02 x 10²³

___

n — ?

n = N/N_A

n = 9,03 x 10³/6,02 x 10²³

n = 1.5 x 10^-20 մոլ

1. Որքան է 0,5 մոլ քանակով ֆոսֆորի ատոմների թիվը:

n = 0.5

N_A = 6,02 x 10²³

___

N — ?

N = n x N_A

N = 0.5 x 6,02 x 10²³

N = 3.01 x 10²³

1. Որքան է 5.07 *10  23 թվով  կալցիում մոլեկուլների քանակը (մոլ):

N = 5.07 x 10²³

N_A = 6.02 x 10²³

n = ?

___

n = N/N_A

n = 5.07 x 10²³/6.02 x 10²³ = 5.07/6.02 = 0.8 (մոլ)

1. Որքան է 0,3 մոլ քանակով ծծմբի ատոմների թիվը:

n = 0.3

N_A = 6.02 x 10²³

N = ?

___

N = n x N_A

N = 0.3 x 6.02 x 10²³ = 1.806 x 10²³

1. Հաշվել  N2O5 տարրերի զանգվածների հարաբերությունը:

M (N2) = 14 x 2 = 28 գ/մոլ

M (O5) = 16 x 5 = 80 գ/մոլ

28/80 = 7/20

Տիգրան Հայրապետյանը (1964-1999) հայ քաղաքագետ, լրագրող և վերլուծաբան էր։ Նա սովորել է Երևանի պետական համալսարանում, մասնագիտանալով արաբագիտության մեջ, և հետագայում կրթությունը շարունակել Թունիսում։ Արցախյան շարժման տարիներին եղել է ուսանողական ակտիվիստներից մեկը։

Նա հիմնադրել է քաղաքական և միջազգային հետազոտությունների կենտրոն Երևանում և ղեկավարել այն։ 1991 թվականից նրա վերլուծական հոդվածները տպագրվել են ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ արտասահմանյան մամուլում։

Հայտնի աշխատանքներից են «Անապատի հազար տարի» և «Երրորդ աշխարհամարտի մատույցներում» երկհատոր ուսումնասիրությունը, որտեղ նա վերլուծում է պետությունների անկման և վերականգնման գործընթացները։

1999 թվականի մարտի 9-ին Տիգրան Հայրապետյանը մահացել է ավտովթարի հետևանքով։ Կան վարկածներ, որ դա պատահական դեպք չի եղել, բայց դրանք պաշտոնապես չեն հաստատվել։

Նրա հիշատակին նվիրված է «Տիգրան Հայրապետյան» գրադարանը, որը գտնվում է Երևանի Բագրատունյաց պողոտայում։

Տիգրան Հայրապետյանի «Անապատի հազար տարի» աշխատության մասին

Տիգրան Հայրապետյանի «Անապատի հազար տարի» գիրքը կարևոր ուսումնասիրություն է, որտեղ նա վերլուծում է պետությունների վերելքն ու անկումը, ինչպես նաև պատմական գործընթացների ազդեցությունը ժամանակակից աշխարհաքաղաքականության վրա։

Հեղինակը ուսումնասիրում է, թե ինչպես են որոշ պետություններ հզորացել, ապա՝ կործանվել, և ինչպիսի գործոններ են ազդել այդ փոփոխությունների վրա։ Նա ուշադրություն է դարձնում ոչ միայն քաղաքական և ռազմական իրադարձություններին, այլև մշակութային, տնտեսական և գաղափարական զարգացումներին։

Այս աշխատությունն առանձնանում է իր խորությամբ և լայն դիտակետով՝ ընդգրկելով տարբեր ժամանակաշրջաններ և տարածաշրջաններ։ Հայրապետյանը փորձում է բացատրել, թե ինչ դասեր կարող է քաղել ժամանակակից աշխարհը անցյալի օրինակներից։

«Անապատի հազար տարի» գրքի մեջ բարձրացված թեմաները մինչ օրս արդիական են, և այն շարունակում է հետաքրքրել պատմության, քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրողներին։

Երբ ասում ենք, որ մեկ մարդը պատասխանատու է, մենք նկատի ունենք, որ նա պատրաստ է ընդունել իր գործողությունների հետևանքները, քանի որ իր կատարած գործերը ունեն նշանակություն և ազդեցություն։ Պատասխանատու մարդը այն մարդն է, ով կատարում է իր պարտականությունները, ոչ միայն ինքն իրեն, այլ նաև շրջապատին լավ օրինակ է ցույց տալիս։ Նման մարդիկ սովորաբար անկեղծ են, վստահելի և պատրաստ են օգնելու այնպիսի իրավիճակներում, երբ այլ մարդիկ կարող են խուսափել կամ չուզենալ պատասխանատվություն վերցնել։

Ես, որպես ուսանող, ունեմ մի շարք պատասխանատվություններ։ Այդ պատասխանատվությունները ներառում են դասերի լավ պատրաստվելը, դպրոցական առաջադրանքները կատարելն ու ուսուցիչների պահանջներին հետևելը։ Մեկնաբանելով իմ ուսուցիչներին՝ նրանք ունեն մեծ պատասխանատվություն՝ ապահովելու, որ ուսումնական գործընթացը լինի արդյունավետ, համբերատար և արդար։ Նրանք նաև պետք է հետևեն ուսանողների զարգացմանը և աջակցեն նրանց, որպեսզի յուրաքանչյուրն իր լավագույն հնարավորություններով հանդես գա։

Սակայն կյանքում միշտ չէ, որ մեր ներսում բոլորին հանդուրժում ենք։ Օրինակ՝ երբեմն կարող ենք ինչ-որ բան կամ մեկին ներքուստ չհանդուրժել, սակայն հասարակական կանոններին համապատասխան, արտաքուստ մենք ցույց չենք տալիս մեր իրական զգացմունքները և շարունակում ենք գործել համբերատար և հանգիստ։ Սա կարող է լինել, երբ մենք չհամաձայնում ենք ինչ-որ մարդու կարծիքի հետ կամ մեզ դուր չի գալիս նրա պահվածքը, բայց չենք ցանկանում կոնֆլիկտ ստեղծել։

Եթե հասարակության մեջ չլիներ հանդուրժողականություն, դա կարող էր հանգեցնել սոցիալական լարվածության։ Մարդիկ չէին կարող անել ազատ և անկողմնակալ ընտրություններ, քանի որ խանգարում էին նրանց համոզմունքներին և տարբերություններին։ Սա կարող էր համարվեր որպես միտում, որն էլ բարդացնում է խաղաղության ու համագործակցության ստեղծումը։

Ամփոփելով, հանդուրժողականությունը հատկապես կարևոր է ժողովրդավարական հասարակությունում, քանի որ այն ապահովում է մարդկանց ազատություն իրենց կարծիքներն ու համոզմունքները հրապարակելու հարցում։ Այն թույլ է տալիս, որ յուրաքանչյուրն ունի իր տեղը ու լինի ընդունված իր տարբերություններով։ Այն նաև նպաստում է հասարակական խաղաղության պահպանմանը, ինչպես նաև առավել արդար ու հավասար հնարավորություններ ստեղծելուն։