Կարդա՛ Աղայանի ,,Մանկական աշխարհայացք կամ Լույս ու մութ աշխարհները,, հեքիաթի առաջին մասը:
1. Դուրս գրի՛ր անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ:
Անհասկանալի բառեր չկային։
2. Բնութագրի՛ր Գյուլնազ տատին:
Գյուլնազ տատիկը շատ բարի և երեխասեր էր, գիտեր բազմազան հեքիաթներ և միշտ պատմումեր երեխաներին , երբ նրանք խնդրում էին։ Նա երբեք առանց աշխատանքի չէր նստում ու պատմում։ Գործում էր, կարում էր, կարկատում էր և այլն։
3. Առաջին հատվածից դուրս բեր կարևոր միտք արտահայտող տողը կամ տողերը և մեկնաբանի՛ր:
Զարմանալի մի աշխարհ է մանկական աշխարհը․ ափսո՜ս, որ մարդ խելահաս եղած ժամանակ՝ է՛լ չի կարողանում մտնել այդ աշխարհը, որ իր առաջվան լսածները մեկ անգամ էլ լսե։ Ամենայն ինչ, որ մանկության ժամանակ մոտիկ էր, մեծացած ժամանակ հեռանում է. ինչ որ հեշտ էր՝ դժվարանում, ինչ որ պարզ և հասկանալի էր՝ խավարում է և անըմբռնելի դառնում։
Այս տողերով Աղայանը փորձում է ասել, որ մանուկները ավելի ուղիղ և պարզ են տեսնում աշխարհը և չեն փորձում այն բարդացնել, իսկ մեծերը յուրաքանչյուր ուղիղ խոսք փորձում են մեկնաբանել։ Աղայանը ուզում էր հիշեր մանկության ժամանակ լսած բոլոր խելացի խոսքերը, որոնք այն ժամանակ չէր կարող հասկանալ, բայց այժմ կմեկնաբաներ։
4. Կարդա՛ տեղեկություններ Աղայանի մասին (բանավոր ներկայացնել դասարանում):
1862 թվականին Աղայանը ուսումը շարունակելու և մասնագիտության մեջ կատարելագործվելու մտադրությամբ ընկերոջ հետ մեկնում է Մոսկվա՝ որտեղ հանդիպում են մեծ դժվարությունների։ 1862-1867 թվականներին աշխատում է որպես գրաշար Մոսկվայում և Պետերբուրգում:
1895 թվականին ձերբակալվել է Հնչակյան կուսակցությանը պատկանելու մեղադրանքով, աքսորվել է Նոր Նախիջևան, ապա՝ Ղրիմ (1898-1900)։ Այնուհետև, մինչև կյանքի վերջը եղել է ցարական ժանդարմերիայի հսկողության տակ։ 1902 թվականի մայիսին տոնվել է Աղայանի գրական գործունեության 40-ամյակը։ 1905 թվականին մասնակցել է Թիֆլիսի հոկտեմբերյան ցույցին`ցարին տապալելու կոչով։
Մահացել է 1911 թվականի հունիսի 20-ին Թիֆլիսում։
————
Կարդա՛ Աղայանի ,,Մանկական աշխարհայացք կամ Լույս ու մութ աշխարհները,, հեքիաթի երկրորդ մասը:
1.Գրավոր մեկնաբանեք հատվածները.
Ա. Առաջ Մութ աշխարհն էլ է եղել մեզանից մոտիկ,– ասում էր Գյուլնազ տատը։– Պատահել է, որ աղջկերքն իլիկ մանելիս՝ հանկարծ թելը կտրվել է, և իլիկը մի հորի միջով ընկել է Մութ աշխարհը։ Եթե իլիկ մանող աղջիկը մի բարի աղջիկ է եղել, Ներքի աշխարհի բարի պառավները նրա իլիկը վեր նետելով՝ ետ են դարձրել նրան։ Բայց հիմա Ներքի աշխարհն էլ է հեռացել մեզանից»։
———
Հատվածն այն մասին է , որ առաջ կյանքը ավելի հեշտ է եղել և բարին ավելի շատ է եղել։ Բարության պակասելու հետ, աշխարհները հեռացել են և անընդհատ հեռանում են։
Բ. «Հին ժամանակներում, ճշմարիտ է, Ներքի և Վերին աշխարհների մեջ սերտ հարաբերություն է եղել, բայց հետո մեր մեղքիցն է եղել, թե պատահմամբ՝ մեր աշխարհը ցածրացել է, առաջ՝ քիչ, և հետո՝ շատ։ Լսած ենք, որ մեր հեռացած ժամանակն էլ մի սանդուղք է եղել, և այդ սանդուղքով արդար մարդիկը վեր բարձրանալիս և վայր իջնելիս են եղել, բայց հիմա այդ սանդուղքն աներևութացել է, էլ չի երևում…»:
———
Հատվածն այն մասին է, որ սկզբում մութ աշխարհից բարի մարդիկ կարողացել էին բարձրանալ մյուս աշխարհ և հետ վերադառնալ, բայց միևնույն է, չարության շատանալու հետ այս սանդուխքն էլ է վերացել։
2. Գրե՛ք ձեր կարծիքը հեքիաթի վերաբերյալ:
Այս հեքիաթը ինձ շատ է դուր եկել։ Ճիշտ է , միքիչ խառն էր, բայց հետաքրքիր էր և սովորելու խորհուրդ ուներ իր մեջ։ Ինչպես բոլոր հեքիաթները բարու և չարի մասին էր և ինչպես բոլոր հեքիաթներում, բարին հաղքեց չարին։
~ Կարոլինա Եսայանի ուսումնական բլոգ ~ 