Месяц: Декабрь 2023

Տնային

Ամփոփիչ հարցեր

———

Առաջին ուսումնական շրջանի ամփոփիչ հարցեր

———

Նախագիծ

Սովորել էջ 58

Կատարել առաջադրանքը.

1. Ո՞ր զույգում են միայն պարզ նյութերի անվանումներ.

1) գրաֆիտ և սիլան

3) ծծումբ և կարբին

2) ալմաստ և ամոնիակ

4) ազոտ և մեթան

2. Թվարկվածներից որո՞նք են պարզ նյութերի անվանումներ.

ա) կարբին

բ)ջուր

գ) ամոնիակ

դ) սնդիկ

ե) օզոն

Դասարանական
1 _______

_______

Դասարանական աշխատանք – Քիմիա

_____

2________Փորձ

Առաջադրանք 1

Առաջադրանք 2

Խնդրում եմ ներբեռնել-Հայոց պատմություն 7

Իմ կարծիքով նվեր մատուցելը, դա սիրո արտահայտության ձև է։ Այն կարող է ուղեկցվել բառերով, կամ առանց դրանց։ Բայց այն ուրախություն է պատճառում անգամ ամենասառը սրտերին։ Կարևորը ոչ թե նվերի չափն է, այլ վերաբերմունքը, որը մեր սիրո և նվիրվածության արտահայտումն է։ Երբեմն, օրվա հոգսերով ընկած մոռանում ենք միմյանց, մոռանում ենք մեր սերն արտահայտել մեզ թանկ ու հարազատ մարդկանց։

Կարդա՛ ,,Սուրբ Ծնունդի օրվա առավոտը,, պատմվածքը: 

1. Անհասկանալի բառերը բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ: 

Անհասկանալի բառեր չկային։

2. Քո կարծիքով ինչի՞ մասին է պատմվածքը:

Պատմվածքը իսկական և փոխադարձ սիրո մասին է։

3. Շարադրի՛ր մտքերդ նվեր պատրաստելու, նվիրելու կարևորության, նվերը մատուցելու առանձնահատկությունների մասին: 

«Նվերի կարևորությունը»

AK = 11,2

AK = KC

AK + KC = AC

5,6 + 5,6 = 11,2

AC = 11,2:

AC = 7

AB = 10

AB = BC

P =AB + BC + AC = 10 + 10 + 7 = 27(սմ)

ABC = 27 սմ

5x = 75

75 : 5 = 15 — BC

AB, AC = 2 x 15 = 30 :

Քանի որ <KAB = <KAC | => (2 հ ․)։

Բանավոր քննարկում.

1. Ի՞նչ բնական գիտություններ գիտես:

Կենսաբանություն, ֆիզիկա, քիմիա, աստղագիտություն և այլն։

1. Ի՞նչ է ուսումնասիում քիմիան:

Քիմիան ուսումնասիրում է նյութերը, դրանց կառուցվածքը, բաղադրությունը և այլն։

1. Ի՞նչ է ֆիզիկական մարմինը, ասա՛ տեսակները:

Այն ամենը ինչ շրջապատում է մեզ բնության մեջկոչվում է ֆիզիկական մարմին։ օրինակներ՝ ծառ, երկիր, մոլորակ։

1. Ի՞նչ է նյութ : 

Ինչիչ որ պատրաստված է ֆիզիկական մարմինը կոչվում է նյութ։

1. Ո՞ր նյութերն են կոչվում մաքուր:

Երբ նյութի մեջ ուրիշ խառնուրդներ չի պարունակում։

1. Ո՞ր նյութերն են կոչվում խառնուրդներ:

Խառնուրդները տարբեր նյութերի միացուցյունն է ։

1. Խառնուրդների ի՞նչ տեսակներ գիտես:

Օրինակներ՝ շարբաթ, թեյ, կոֆե։

1. Ի՞նչ է երևույթը:

Երբ բնության մեջ տեղի են ունենում փոփոխություններ, կոչվում են երևույթներ։

1. Ո՞ր երևույթն է կոչվում ֆիզիկական:

Ֆիզիկական երևույթի ժամանակ փոխում է նյութի հոտը, համը, գույը, ագրեգատային վիճակը և այլն։

1. Ո՞ր երևույթն է կոչվում  քիմիական:

Երբ նյութը փոխում է իր ատոմային կառուցվածքը։

1. Թվարկի՛ր քիմիական ռեակցիայի հատկանիշները:

Քիմիական ռեակցիաների հատկանիշներն են՝ ջերմության կլանվելը կամ անջատվելը, հոտի առաջանալ, գույնի փոփոխություն, նստվածքի առաջանալը, գազի անջատվելը համի փոփոխություն:

1. Թվարկի՛ր քիմիական ռեակցիայի  սկսվելու պայմանները:

Երբ նյութի ընթացքում առաջանում է այլ տարբեր նյութեր , կոչվում է քիմիական ռեակցիա։

1. Ասա՛  նյութի ֆիզիկական հատկությունները:

Հոտ, համ, փայլ, ագրեգատային վիճակ և այլն։

1. Ի՞նչ է ատոմը:

Ատոմը նյութի փոքրագույն, քիմիապես անբաժանելի մասնիկն է: 

1. Ի՞նչ է քիմիական տարրը:

Քիմիական տարրը ատոմի միջուկների ամբողջությունն է։

1. Ո՞ր նութերն են կոչվում պարզ:

Երբ նյութի մեջ պարունակում է մեկ քիմիական նյութի ատումներ, կոչվում է պարզ նյութ։

1. Պարզ նյութերը ի՞նչ տեսակներ գիտես:

Պարզ նյութը ունի 2 տեսակներ։ Մետաղական և ոչ մետաղական։

1. Ո՞ր նութերն են կոչվում բարդ:

Երբ նյութի մեջ պարունակում է 2 — ից էլ ավել նյութերի ատոմներ, կոչվում է բարդ նյութ։

1. . Փակագծում տրված գոյականները գրի´ր համապատասխան հոլովով:

Երբեմն…(ծով) լույս է դուրս գալիս: Այն դիտվում է մակերեսային տաք… (ջրեր)՝…(ալիք) կապտականաչավուն…(լուսարձակում)…(տեսք): Ծովային…(լուսարձակում) գլխավոր աղբյուրը միաբջիջ օրգանիզմներն են, որոնք ինչպես…(բույսեր), այնպես էլ…(կենդանիներ) հատկություն ունեն: Նրանք…(արև) էներգիան լուսային…(էներգիա) վերածելու բացառիկ ունակություն ունեն: Քիմիական բարդ…(ռեակցիա)… (հետևանք) առաջանում է «սառը» լուսարձակում, որը չի ուղեկցվում… (ջերմություն)…(արտադրություն):

————

Երբեմն ծովից լույս է դուրս գալիս: Այն դիտվում է մակերեսային տաք ջրերում՛ ալիքների կապտականաչավուն լուսարձակման տեսքով: Ծովային լուսարձակման գլխավոր աղբյուրը միաբջիջ օրգանիզմներն են, որոնք ինչպես բուսական, այնպես էլ կենդանական հատկություն ունեն: Նրանք արևային էներգիան լուսային էներգիայի վերածելու բացառիկ ունակություն ունեն: Քիմիական բարդ ռեակցիայի հետևանքով առաջանում է «սառը» լուսարձակում, որը չի ուղեկցվում ջերմության արտադրությամբ:

2. Գտի´ր  Ա և Բ խմբերի բառերի բոլոր  հնարավոր  կապակցությունները:

Ա. Փարվել, գրկել, բռնել:

Բ. Թևը, երեխային, թևին, աղջկան, գլուխը, Արային, գլխին, Լուսինեին, մազերը, մորը, մազերին, գեղեցկուհուն:

Փարվել – երեխային, թևին, աղջկան, Արային, գլխին, Լուսինեին, մորը, մազերին, գեղեցկուհուն։

գրկել – թևը, երեխային, աղջկան, գլուխը, Արային, Լուսինեին, մորը, գեղեցկուհուն:

բռնել – թևը, երեխային, աղջկան, գլուխը, Արային, Լուսինեին, մազերը, մորը, գեղեցկուհուն:

3. Գտի´ր  Ա և Բ խմբերի բառերի բոլոր  հնարավոր  կապակցությունները:

Ա. Հպարտանալ, կարոտել, սիրել, մտաբերել:

Բ. Հողը, ծնողներին, ջուրը, ընկերներին, հողին, ընկերներով, հողով, քրոջը, ջրին, քրոջով, ջրով, հայրենիքը, արևը, արևին:

Հպարտանալ–  ընկերներով, հողով, քրոջով, ջրով:

կարոտել –ծնողներին, ջուրը, ընկերներին, հողին, քրոջը, հայրենիքը, արևը:

սիրել – հողը, ծնողներին, ջուրը, ընկերներին, քրոջը, հայրենիքը, արևը։

մտաբերել – հողը, ծնողներին, ջուրը, ընկերներին, քրոջը, հայրենիքը, արևը:

147. Վերլուծե՛ք պարզ արտադրիչների.

ա) 10⁴ = 10 x 10 x 10 x 10 = 10000

բ) 6³ = 6 x 6 x 6 = 216

գ) 14² = 14 x 14 = 196

դ) 15⁵ = 15 x 15 x 15 x 15 x 15 = 759375

ե) 21³ = 21 x 21 x 21 = 9261

զ) 35⁷ = 35 x 35 x 35 x 35 x 35 x 35 x 35 = 64339296875

148. Հաշվե՛ք հարմար եղանակով. 

ա) 2⁴ ⋅ 5⁴  = (2 x 5)⁴ = 10000

բ) 0.25³ ⋅ 4³ = (0,25 x 4)³ = 1

գ) 2⁶ ⋅ 5⁵ =(2 x 5)⁵x2 = 200000

ե) 2⁷ ⋅ 5⁵  = (2 x 5)⁵x4 = 400000

զ) 0.5³ ⋅ 2⁵ = (o,5 x 2)³x4 = 4

150. Արտահայտությունը բերե՛ք կատարյալ տեսքի.

ա) (y²x³)⁴ = y⁸x¹²

բ) (2a²)³ = 8a⁶

գ) 2(a²)³ = 2a⁶

151. Բարձրացրե՛ք աստիճան.

ա) (−2a)⁴ = 16a⁴

բ) (6a³b⁵)² = 36a⁶b¹⁰

գ) (−3x²y)³ = -27x⁶y³

դ) (−a²b³)² = a⁴b⁶

ե) (− a³b²)³ = -a⁹b⁶

զ) (1/2x²y)⁴ = 1/16x⁸y⁴

152. Միանդամը ներկայացրե՛ք քառակուսու կամ խորանարդի տեսքով.

ա) 169a⁴b⁸ = ( 13a²b⁴)²

բ) − 125a³b¹⁸ = ( −5ab⁶)³

գ) 0.008x⁶y³ = ( 0.2x²y)³

դ) 64a⁶b¹² =(8a³b⁶)²

ե) 49a²x⁸ = ( 7ax⁴)²

զ) 81a⁴b⁶ =(9a²b³)²

153. Պարզեցրե՛ք արտահայտությունը։ Որոշե՛ք ստացված միանդամի կարգը.

ա) (−x²y²)⁴ ⋅ (−xy)³ = — x⁸y⁸ ⋅ x³y³ = -x¹¹y¹¹ = (-xy)¹¹ = 22 կարգ

բ) (−3x³)⁴ ⋅ (− xy)² = 81x¹² ⋅ x²y² = 81x¹⁴y² = 16 կարգ

գ) (2xy²)³ ⋅ (1/2x²y)³ = 8x³y⁶ ⋅ 1/8x⁶y³ = x⁹y⁹ = (xy)⁹ = 18 կարգ

դ) (2x³y²z)⁴ ⋅ (5yz²)² = 16x¹²y⁸z⁴ ⋅ 25y²z⁴ = 400x¹²y¹⁰z⁸ = 30 կարգ

ե) (2a²b²)³ ⋅ (9ab⁴)² = 8a⁶b⁶ ⋅ 81a²b⁸ = 648a⁸b¹⁴ = 22 կարգ

զ) − (1/3a²b³)² ⋅ (− 3a²)³ = 1/9a⁴b⁶ ⋅ 27a⁶ = 3a¹⁰b⁶ = 16 կարգ։

155. Հարմար եղանակով հաշվե՛ք արտահայտության արժեքը՝
5⁴ ⋅ 2³ − 5³ ⋅ 2⁴ = (2 x 5)³ ⋅ (5 — 2) = 1000 ⋅ 3 = 3000

156. Քանի՞ անգամ կմեծանա քառակուսու մակերեսը, եթե նրա կողմը մեծացնենք 3 անգամ։

S = a ⋅ a = a²

S1 = 3a ⋅ 3a = 9a²

Պատ․՝ 9 անգամ։

1. Փակագծում տրված գոյականները գրի´ր համապատասխան հոլովով:

…(Նյու Յորք) բնակիչները զարմանքով դիտում էին 19-ամյա մի … (ուսանող), որը սիրալիր … (ժպիտ) սեղմում էր մի մեծ հանրախանութ մտնող բոլոր … (այցելուներ) ձեռքերը: Այդ … (ձև) 8643-րդ … (հաճախորդ) … (ողջունել) հետո նա վեր պարզեց կապտած ձեռքը և բացականչեց.

-Ուռա´: Ռուզվելտի … (ռեկորդ) գերազանցեցի:

Հավանաբար…(քչեր) է հայտնի, որ 1907…(թվական) Սպիտակ…(տուն) մի…(ընդունելություն) ժամանակ…(ԱՄՆ) այն ժամանակվա նախագահը սեղմել էր 8513…(մարդ) ձեռք:

_______

Նյու Յորքում բնակիչները զարմանքով դիտում էին 19-ամյա մի ուսանողի ,որը սիրալիր ժպիտով սեղմում էր մի մեծ հանրախանութ մտնող բոլոր այցելուների ձեռքերը: Այդ ձևով 8643-րդ հաճախորդին ողջունելուց հետո նա վեր պարզեց կապտած ձեռքը և բացականչեց.

-Ուռա´: Ռուզվելտի ռեկորդը գերազանցեցի:

Հավանաբար քչերին է հայտնի, որ 1907 թվականին Սպիտակ տանը մի ընդունելության ժամանակ ԱՄՆ-ի այն ժամանակվա նախագահը սեղմել էր 8513 մարդու ձեռք:

2. Կազմի՛ր բառակապակցություններ՝ հարցական դերանունները փոխարինելով գոյականներով:

Դավաճանել ո՞ւմ, ինչի՞ն:

Դավաճանել մարդուն, դավաճանել երկրին։

Ուրանալ ո՞ւմ, ի՞նչ(ը):

Ուրանալ որդուն, ուրանալ ընտանիքը:

3. Գտի´ր  Ա և Բ խմբերի բառերի բոլոր  հնարավոր  կապակցությունները:

Ա. Բացատրել, ներկել, կարոտել, մոռանալ:

Բ. Տատին, ընտանիքին, հորը, դասը, սխալը, մարդկանց, զանցանքը, ընտանիքը:

Բացատրել տատին, բացատրել ընտանիքին, բացատրել հորը, բացատրել դասը, բացատրել սխալը:

Ներկել դասը։

Կարոտել տատին, կարոտել ընտանիքը, կարոտել հորը, կարոտել մարդկանց:

Մոռանալ դասը, մոռանալ սխալը, մոռանալ զանցանքը, մոռանալ ընտանքիը:

4. Նախադասության միտքն այնպես արտահայտի´ր, որ ընդգծված բառը փակագծում տրված հոլովով լինի:

Գերմանիայի Շտրեբեկ գյուղի բնակիչները մոտ հազար տարի շախմատ են խաղում: (գյուղում) Ավելի քան հարյուր տարի է, ինչ աշակերտները պարտադիր քննություն են հանձնում, որի ժամանակ և´ շախմատի մասին գիտելիքներն են ստուգվում, և´ խաղալու կարողությունը (տարուց):

Փարիզում կայացած միջազգային մրցաշարերից մեկի ժամանակ վերջին տեղը գրավեց անգլիացի մի շախմատիստ, որի ազգանունը Չեմպիոն էր: (մրցաշարի, ազգանունով)

Սիրելի թիմին պարտվելու ամոթից փրկելու համար արգենտինացի ֆուտբոլասերները ընդմիջման ժամանակ դարպասների տակ ռումբ էին դրել: (թիմը) Այդպես խաղի ընդհատման պատճառը դարձավ պայթյունը, և խաղը չեղյալ հայտարարվեց: (պատճառով, պայթյունի)

————

Գերմանիայի Շտրեբեկ գյուղում բնակիչները մոտ հազար տարի շախմատ են խաղում: Հարյուր տարուց ավել է, ինչ աշակերտները պարտադիր քննություն են հանձնում, որի ժամանակ և´ շախմատի մասին գիտելիքներն են ստուգվում, և´ խաղալու կարողությունը։

Փարիզում կայացած միջազգային մրցաշարի ժամանակ վերջին տեղը գրավեց անգլիացի մի շախմատիստ՝ Չեմպիոն ազգանունով:

Սիրելի թիմը պարտվելու ամոթից փրկելու համար արգենտինացի ֆուտբոլասերները ընդմիջման ժամանակ դարպասների տակ ռումբ էին դրել: Այդպես պայթյունի պատճառով խաղը ընդատվեց և չեղյալ հայտարարվեց: 

Առաջադրանք 1

Սիրելի սովորողներ, խնդրում եմ ներբեռնել : «Համաշխարհային պատմություն» 7-րդ դասարան

Առաջադրանք 1

Աքեմենյան տերությունը, էջ 34-36-ը պատմել, էջ 36-ի հարցերի պատասխանել/

1․ Դեյոկիսը։

2․ Կիաքսար արքայի օրոք։

3․ Կյուրոսը ապստամբեց մարաստանի դեմ, գրավեց այն և ողջ Իրանը իր իշխանության ներքո: Նաև գրավեց ողջ փոքր Ասիան։

4․ Երբ Դարեհը հռչակվեց արքա՝ բոլոր հպատակ ժողովուրդները ապստամբել էին, իսկ Դարեհը կարողացավ ճնշել բոլոր ապստամբությունները, և պապանել Աքեմենյան տերության միսնությունը: Նաև իր կատարած բոլոր գործերի մասին, Դարեհը՝ սահմանեց հայտնի «Բիհիսթունյան Արձանագրությունը»: պետության միասնությունը ամրապնդելու համար նա՝ երկիրը բաժանեց 20 սատրապության, յուրաքանչյուր սատրապություն, պետք է հարկ վճարեր Աքեմենյան արքային՝ դրամի կամ բնամթերքի տեսքով:

5. —-

6․ Նրանք թողեցին լեզու, նաև բարքերով և սովորություններով բացարձակ տարբեր ժողովուրդների քաղաքակրթական նվաճումներին մյուսների ծանոթացմանը և յուրացանը:

Առաջադրանք 2

Հին Հնդկաստանը և Չինաստանը /էջ 37-39-ը պատմել, էջ 39-ի հարցերը գրավոր/

1.Ք.ծ.ա. II հազարամյակի վերջին Իրանական սարահարթից Հնդկաստան ներխուժեցին հնդեվրոպախոս ցեղեր, որոնք իրենց կոչում էին արիացիներ: Արիացիները հաստատվեցին Ինդոս և Գանգես գետերի հովիտներում: Նրանք արդեն կիրառում էին երկաթե զենքեր ու գործիքներ և հեշտությամբ հպատակեցրին տեղական բնակչությանը: Տեղացիների հետ չխառնվելու համար նրանք երկրի ողջ բնակչությանը բաժանեցին 4 դասի:

2. Հնդկաստանը գտնվում է Ասիա մայրցամաքի հարավում՝ համանուն թերակղզու վրա: Այստեղով են հոսում 2 խոշոր գետեր՝ Ինդոսը և Գանգեսը, որոնք ամռանը վարարում են և ողողում շրջակա տարածքը: Հնագույն ժամանակներում Հնդկաստանը բնակեցված էր դրավիդյան ցեղերով:Ք.ծ.ա. III հազարամյակում Ինդոս գետի հովտում առաջացան քաղաք– պետություններ: Բնակիչները կիրառում էին բրոնզե գործիքներ, զբաղվում էին արհեստներով, հողագործությամբ և անասնապահությամբ: Ք.ծ.ա. II հա- զարամյակի սկզբին այս քաղաքները մեզ անհայտ պատճառով կործանվեցին:

3.Եթե խոսքը Վարյանի մասին է ապա `վարնան (սանսկրիտ. բառացի՝ որակ, կարգ, ստորոգություն), տերմին հին Հնդկաստանի չորս հիմնական խավերը նշելու համար։

4. Ք.ծ.ա. 327 թ. Հնդկաստան ներխուժեց Ալեքսանդր Մակեդոնացու բանակը և նվաճեց մասնատված Հնդկաստանի արևմտյան մասը: Ազատագրական պայքարը գլխավորեց իշխան Չանդրահուպտան: Նրան հաջողվեց միավորել հյուսիսի իշխանությունները և Հնդկաստանից վտարել մակեդոնացիներին:Չանդրահուպտայի ստեղծած պետությունը հայտնի է Մաուրյան կայսրություն անունով: Այն իր հզորությանը հասավ Աշոկա (Ք.ծ.ա. 180-145) արքայի կառավարման տարիներին: Նա միավորեց Հնդկաստանի գրեթե ողջ տարածքը, զարգացան քաղաքները, արհեստներն ու առևտուրը:Ծովային առևտրական կապեր հաստատվեցին Բաբելոնի և Եգիպտոսի հետ:

5. Չինաստանը գտնվում է Ասիա մայրցամաքի արևելյան մասում: Չինաստանով են հոսում երկու մեծ գետեր` Հուանհեն և Յանցզին: Չինական քաղաքակրթությունը սկիզբ է առել Հուանհեի միջին հոսանքի շրջանում:Չինաստանի տարածքը բնակեցված էր իրար ազգակից բազմաթիվ ժողովուրդներով: Ք.ծ.ա. II հազարամյակի կեսին այստեղ առաջացան մի շարք քաղաք — պետություններ, տարածվեցին բրոնզե գործիքները:Ք.ծ.ա. XII դ. քաղաք–պետությունները միավորվեցին՝ կազմելով Չժոու պետությունը: Կառուցվեց ոռոգման ցանց, աճեց բերքատվությունը, ավելացավ բնակչությունը: Սակայն Ք.ծ.ա. V դ. Չինաստանը տրոհվեց 7 ինքնուրույն իշխանությունների:

6. Պայքարը երկիրը նորից միավորելու համար գլխավորեց Ցին իշխանությունը: Մոտ 20 տարի տևած պատերազմների արդյունքում Ցին Շի Հուանդի արքան վերամիավորեց երկիրը և հռչակվեց կայսր։ Մայրաքաղաք դարձավ Սյանան քաղաքը: Միավորված երկիրը այդուհետ սկսեցին անվանել Ցինաստան / Չինաստան:Պետության տարածքն ընդարձակվեց դեպի հարավ՝ մինչև Յանցզի գետը: Տարածում ստացան երկաթե գործիքները։ Հյուսիսային սահմանի վրա սկսվեց Մեծ պատի կառուցումը, որը պետք է երկիրը պաշտպաներ քոչվորների հարձակումից։ Մտցվեցին չափ ու կշռի միասնական համակարգ, միասնական դրամ, սահմանվեցին պետական հարկեր։ Տարածվեց պարտային ստրկությունը: Ցին Շի Հուանդիի մահից հետո երկրում համաժողովրդական ապստամբություն սկսվեց: Ճնշելով ժողովրդական ապստամբությունը՝ Ք.ծ.ա. 202 թ. իշխանության եկավ Հան դինաստիան: Նոր կայսրը ստիպված էր թեթևացնել հարկերը: Վերացվեց պարտային ստրկությունը, հողազուրկ գյուղացիները պետությունից հողաբաժիններ ստացան:

7. Հյուսիսային սահմանի վրա սկսվեց Մեծ պատի կառուցումը, որը պետք է երկիրը պաշտպաներ քոչվորների հարձակումից։ Մտցվեցին չափ ու կշռի միասնական համակարգ, միասնական դրամ, սահմանվեցին պետական հարկեր։ Տարածվեց պարտային ստրկությունը: Ցին Շի Հուանդիի մահից հետո երկրում համաժողովրդական ապստամբություն սկսվեց:

8. «Մետաքսի ճանապարհ»-ով փոխադրվող հիմնական ապրանքը չինական մետաքսն էր։ «Մետաքսի ճանապարհը» սկիզբ էր առնում կենտրոնական Չինաստանից և Լանչ-ժոուով անցնելով Դունխան՝ երկատվում էր: