День: 30 октября 2023

1. Տրված դարձվածքները գրի՛ր հոմանիշ բառերի և արտահայտությունների փոխարեն և անհրաժեշտ փոփոխություններ արա՛:

Համեմատի՛ր տրված ու ստացված տեքստերը:

Աչքդ է մտնում, ցավին ուրիշ դարման է գտել, խելքը գնում է (ուշքն ու միտքն իրենը չէ), թուրը աջ ու ձախ կտրում է, աչքի չընկնեն, խելքին փչածը, ամպերի հետ է խաղում, իր կաշվից վախեցող, կողքով անցնեն:

Մարդուն դուր է գալիս անտեսանելի դառնալու գաղափարը, ու նա մտածածը հեքիաթի է վերածում անտեսանելի դարձնող գլխարկի, անտեսանելի մարդու մասին: Իսկ բնությունն այդ խնդրին այլ լուծում է գտել: Նա ներկում է իր ստեղծած էակներին, պաշտպանական գունավորում է տալիս, որ թշնամիները նրանց չնկատեն: Բնության մեջ դա ամեն քայլափոխի երևում է: Անապատային գորշ դեղնավուն գույնն ունեն անապատի կենդանիների մեծ մաս` և՛ սարդը, և՛ որդը: Հյուսիսի ձյունածածկ հարթավայրերում ապրող կենդանիներին էլ` լինի դա բևեռային արջ, որ ձյան ֆոնի վրա նրանք չնկատվեն: 

———

Մարդու խելքը գնում է անտեսանելի  դառնալու  գաղափարից,  ու նա խելքին փչածը վերածում է  հեքիաթի:  Իսկ  բնությունն այդ խնդրին այլ լուծում է գտել: Նա ներկում է  իր ստեղծած  էակներին,  պաշտպանական գունավորում է տալիս, որ աչքի չնկնեն, որ թշնամիները նրանց կողքով անցնեն: Բնությունը այդ ցավին ուրիշ դարման է գտել, նրա թուրը աջ ու ձախ կտրում է։  Անապատային  գորշ  դեղնավուն գույնն ունեն  անապատի կենդանիների  մեծ մաս` և՛ սարդը, և՛ որդը, որպեսզի աչքի չնկնեն:  Հյուսիսի ձյունածածկ հարթավայրերում ապրող կենդանիներին էլ` լինի դա բևեռային արջ, թե իր կաշվից վախեցող այլ կենդանի, ունի սպիտակ գույն որ ձյան  ֆոնի  վրա  նրանք  չնկատվեն: 

2. Տրված բարդ բառերի երկրորդ արմատը փոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր:

Բառապաշար – բառամթերք

վիրաբույժ – վիրահատել

միամիտ – միաբջիջ

սևահոգի – սևահող

մանրազնին – մանրամաս

սրբատաշ – սրբապատկեր

մազապուրծ – մազակալ

փայտահատ – փայտաշեն

մթնկա – մթնաձոր

դյուրահավան – դյորահավատ

մրրկածեծ – մրրկակործան

որմնադիր – որմնասյուն

3. Տրված բառերի բաղադրիչներով կազմի՛ր բաղադրյալ նոր բառեր:

Հայրապետ – հայրանուն – պետություն, վարպետ

դիմադիր – դիմախաղ – վրադիր

խաչակնքել – խաչակիր – կնքահայր

ծանրակշիռ – ծանրություն – կշռաքար

գլխարկ – գլխանոց – ձեռնարկ

զվարթաբան – զվարթություն – անբան

ձայնասփյուռ – ձայնալար – սփյուռքահայ

լուսապսակ – լուսային – ծաղկեպսակ

աստղագուշակ – աստղանիշ – գուշակություն

մեղմաշունչ – մեղմօրոր – շնչավոր

կանխավճար – կանխագուշակել – վճարունակ

բարետես – բարեխիղճ – տեսանյութ

ժպտալից – ժպտերես – տխրալից։

65. 7, 2, − 5, 0 թվերից որո՞նք են հետևյալ հավասարման արմատներ.

ա) x + 5 = 0

Պատ․՝ -5:

բ) 2x + 3 = 7

Պատ․՝ 2։

գ) 3x + 8 = 7x

Պատ․՝ 2:

դ) 2x + 4 = 4x + 9

Պատ․՝ ոչ մեկ։

ե) x ⋅ x = 25

Պատ․՝ -5:

զ) 2 ( x + 2 ) + 2x = 4 ( x + 1)

Պատ․՝ բոլորը լուծվում են։

է) − 2x ⋅ x = − 8

Պատ․՝ 2:

ը) 5x + 7 = 10 ( x + 2 ) − 5x − 10:

5x + 7 = 10x + 20 — 5x — 10

Պատ․՝ ոչ մեկ։

ա) a + 4 = 0

Պատ․՝ ոչ մեկ։

բ) 2a − 1 = 0

Պատ․՝ 1/2։

գ) 3a + 5 = 3 ( a + 2 ) − 1

Պատ․՝ բոլորը:

դ) a ⋅ a = 9/4

Պատ․՝ 3/2։

ե) 2a ⋅ a = 2

Պատ․՝ -1:

զ) a ⋅ a = − 1

Պատ․՝ լուծում չկա։

է) a ⋅ a = 16

Պատ․՝ 4:

ը) 5a + 7 = 3 ( a + 2 ) + 2 ( a + 1 )

Պատ․՝ ոչ մեկ։

67. Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) x + 4 = 0

x = -4

բ) 2a − 6 = 0

2a = 6

a = 3

գ) 8x = 40

x = 40 : 8

x = 5

դ) 1/8 x = 0

x = 0

ե) x = − x

2x = 0

x = 0

զ) 4 − y = 54 − 9y

-y + 9y = 54 — 4

8y = 50

y = 6 2/8

y = 6 1/4

է) − 17 − 6x = 5x + 27

6x + 5x = –27 –17

11x = –44

x = –4

ը) (10x − 5) − 2 = 3x + 21

10x — 5 — 2 = 3x + 21

7x = 28

x = 4

թ) (10y + 15) − 4y = 27y − 18

10y + 15 — 4y = 27y — 18

27y — 10y + 4y = 15 + 18

21y = 33

y = 33/21

y = 11/7

y = 1 4/7

ժ) x/4 + 1 = x

x/4 — x = -1

-3/4x = -1

x = 4/3

x = 1 1/3

68. Եթե մտապահած թիվը բազմապատկենք 8 -ով և արդյունքին գումարենք 2,
    ապա կստանանք մտապահած թվից 86 -ով մեծ թիվ։ Գտե՛ք մտապահած
    թիվը։

8x + 2 = x + 86

8x — x = 86 — 2

7x = 84

x = 12

Պատ․՝ 12:

69. Մի պարտեզում 4 անգամ ավելի շատ թուփ կա, քան մյուսում։ Երբ առաջին
    պարտեզից 24 թուփ տեղափոխեցին երկրորդ պարտեզ, թփերի քանակը
    հավասարվեց։ Քանի՞ թուփ կար յուրաքանչյուր պարտեզում:

4x -24 = x + 24

3x = 48

x = 16 — II Պարտեզ

I պարտեզ — 16 x 4 = 64:

Պատ․՝ I – 64, II — 16:

70. Խանութում հավասարակշռության վիճակում գտնվող նժարավոր կշեռքի ձախ
    նժարին դրված է 5 արկղ մանդարին և 10 կգ-անոց կշռաքար, իսկ աջ նժարին՝
    3 արկղ մանդարին և 50 կգ-անոց կշռաքար։ Հայտնի է, որ 1 կգ մանդարինն
    արժի 500 դրամ։ Որքա՞ն գումար է անհրաժեշտ 4 արկղ մանդարին գնելու
    համար:

5 — 3 = 2 (արկղ)

50 — 10 = 40 (կգ)– 2 արկղ

40 : 2 = 20 (կգ)

4 x 20 = 80 (դր)

500 x 80 = 40000 (դր)

Պատ․՝ 40000 դրամ։

1. Ընդգծված բառերով նախադասությունները ձևափոխի՛ր` ընդգծված բառերն ու արտահայտությունները փոխարինելով հականիշ բառերով ու արտահայտություններով:

Օրինակ`
Մարդը որ բարի ու ներողամիտ լինի, ավելի քիչ հիվանդ կլինի:-
Մարդը որ չար ու հիշաչար չլինի, ավելի շատ առողջ կլինի:

Անտառը ոչ մեկի թշնամին չէ:

Անտառը բոլորի բարեկամն է։

Անտարկտիդան գտնվում է երկրագնդի ծայր հարավում և ամբողջովին սառցապատ է: Այնտեղ շատ ցուրտ է, ձմռանը երբեմն մոտ իննսուն աստիճանի ցուրտ է լինում:
Չնայած «աշխարհի յոթ հրաշալիքներ» հանդիսացող բոլոր արձաններն ու շինությունները, բացի եգիպտական բուրգերից, կործանվել են, նրանց մասին հիշողությունն ապրում է դարեդար:

Անտարկտիդան գտնվում է երկրագնդի ծայր հարավում և ընդհանրապես կանաչապատ չէ։ է: Այնտեղ շատ տաք չէ, ձմռանը երբեմն մոտ իննսուն աստիճանի ցուրտ է լինում:
Չնայած «աշխարհի յոթ հրաշալիքներ» հանդիսացող ոչ մի  արձան ու շինություն, բացի եգիպտական բուրգերից, չի գոյատևել, նրանց մասին հիշողությունն ապրում է դարեդար:

Զարմանալի նյութ է ապակին: Վերցնում ես միանգամայն անթափանց ավազ, սոդա և նման մի քանի այլ նյութ, իրար խառնում ու բարձր ջերմաստիճանի վառարանում հալեցնում, և ահա թափանցիկ ապակին պատրաստ է:
Միջագետքցիներն իրենց քաղաքների փողոցների ուղիղ ու լայն լինելը շատ խիստ էին պահպանում:

Հասարակնյութ է ապակին: Չես վերցնում միանգամայն թափանցիք ավազ, սոդա և նման մի քանի այլ նյութ, իրար խառնում ու բարձր ջերմաստիճանի վառարանում հալեցնում, և ահա անթափանց ապակին պատրաստ է:
Միջագետքցիներն իրենց քաղաքների փողոցների ծուռ ու նեղ լինելը շատ խիստ չէին պահպանում:

Բոլորը գիտեն, որ արևը դեղին է, իսկ արևածագի և մայրամուտի ժամանակ`կարմիր: Բայց 1950 թվականի սեպտեմբերին Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում ոչ թե դեղին, այլ երկնագույն արև են նկատել: Դրա պատճառը Կանադայի տափաստանների ու անտառների հրդեհն է եղել: Մթնոլորտի վերին շերտերում ծուխ ու մուր է հավաքվել, և արևի գույնը փոխվել է:

Ոչմեկ չգիտի, որ արևը դեղին է, իսկ արևածագի և մայրամուտի ժամանակ`կարմիր: Բայց 1950 թվականի սեպտեմբերին Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում ոչ թե դեղին, այլ երկնագույն արև են նկատել: Դա եղել է  Կանադայի տափաստանների ու անտառների հրդեհի շնորհիվ: Մթնոլորտի վերին շերտերում ծուխ ու մուր չի հավաքվել, և արևի գույնը փոխվել է:

2.  . Տրված տեքստերը համեմատի՛ր և գրի՛ր, թե դրանք ինչո՛ վ են տարբերվում:

Ա. Հին Բաբելոնում գետի աղտոտման մեղավորը մահապատժի էր ենթարկվում: Պետրոս Մեծը Սիբիր էր աքսորում այն պետեբուրգցիներին, որոնք լվացքաջուր էին թափում Նևան: Իսկ այսօր մարդկության ունեցած ամբողջ ջուրն է ենթակա վտանգի: Մարդիկ անխնա թունավորում ու կեղտոտում են գետերն ու լճերը, ծովերն ու օվկիանոսները և դեռ ուրախանում են:
Հին Եգիպտոսի գրերի մեջ «զզվել» հիեորոգլիֆն արտահայտվել է թեք դիրքով պատկերված ձկան տեսքով: Հնագետները երկար ժամանակ չէին հասկանում այդ տարօրինակ զուգորդումը: Այժմ գիտենք, որ ձուկն աղտոտված ու թթվածնից աղքատացած ջրում է այդպիսի դիրք ընդունում:
Երբ թունավոր նյութն սկսում է ջրի մեջ տարածվել, ձկներն ահավոր վախենում են: Նրանք ջրի մակերևույթի մոտ են ելք փնտրում, ցատկում օդ, նետվում ափ: Հոգեվարքի պարը վերջանում է ջղաձգություններով, ապա ձկները սատկում են:
 Ի՞նչ է մտածում բանական մարդը:

Բ. Հին Բաբելոնում գետի աղտոտման մեղավորի աստղը խավարում էր: Պետրոս Մեծը Սիբիր էր քշում այն պետեբուրգցիներին, որոնք լվացքաջուր էին թափում Նևան: Իսկ այսօր մարդկության ունեցած ամբողջ ջրի գլխին է վտանգը կախված:Մարդիկ առանց սրտերը ցավելու թունավորում ու կեղտոտում են գետերն ու լճերը, ծովերն ու օվկիանոսները և դեռ աշխարհքով մեկ են լինում:
 Հին Եգիպտոսի գրերի մեջ «զզվել» հիեորոգլիֆը հանդես է գալիս թեք դիրքով պատկերված ձկան տեսքով: Հնագետները երկար ժամանակ գլխի չէին ընկնում այդ տարօրինակ կապը: Այժմ գիտենք, որ ձուկն աղտոտված ու թթվածնից աղքատացած ջրում է այդ օրն ընկնում:
Երբ թունավոր նյութն սկսում է ջրի մեջ տարածվել, ձկներին անպատմելի սարսափ է պատում: Նրանք ջրի երեսին են ճար ու ճամփա ման գալիս, իրենց ափ գցում: Հոգեվարքի պարը վերջանում է թալիկ-թալիկ գալով, ապա ձկները շունչները փչում են:
Ի՞նչ է մտքովն անցակցնում բանական մարդը:

Կարելի է ասել, տեքստերը նույն են արտահայտված, բայց առաջինը տարբերվում է երկրորդից նրանով, որ այն ավելի գրական է գրված, իսկ երկրորդը ավելի շատ խոսակցականի և գրաբարի խառնուրդ է ։

 3. Տրված բարդ բառերի առաջին արմատը փոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր:

Ոսկեշար – ատամնաշար

Բազմազբաղ – միազբաղ

Բազկատարած – ոտնատարած

գնդացիր – ալեցիր

ստրկահոգի – լուսահոգի

սիրահոժար – տխրահոժար

մեղմանվագ – միանվագ

սառցալեզու – քաղցրալեզու

բանաձև – գնդաձև

գաղտագողի – հարդագողի։

На самом деле мои осенние каникулы прошли очень хорошо. Я был со своей семьей, и мы пошли в торговые центры, чтобы купить много вещей и хорошо провести день. Также я был со своими друзьями. мы вместе играли в игры и делали уроки. Все шло хорошо, но однажды учителя задали нам столько домашнего задания, что мы не смогли встретиться вместе. Но это не проблема, потому что это был день рождения моей лучшей подруги, и он прошел так весело, что у меня захрипел голос. Но я думаю, это плохо, когда учителя дают нам так много уроков, потому что мы не можем расслабиться. Вот и всё, пока!!