День: 5 октября 2023

9 урок. 

Дополнительное задание:

Упражнение 1. Назовите официальные названия перефразированных высказываний (названий государств или городов) и объясните данные значения։

1. Земля Обетованная — Израиль

2. Страна восходящего солнца — Япония

3. Поднебесная — Китай

4. Страна утренней свежести — Корея

5. Эллада  — Греция

6. Страна правды —Индия

7. Страна березового ситца — Россия.

Упражнение 2.  Найдите оксюморон в следующих текстах. Объясните его значение и выразительную роль.

1)        Таинственно шумит лесная тишина

Незримо по лесам поет и бродит Осень….

Темнеет день за днем-и вот опять слыщна

Тоскующая песнь под звон угрюмых сосен (И.А.Бунин)

2)        С того часу начались для Ильи сладостные мучения,светло опаляющие душу(И.С.Шмелев).3) В первый раз я от месяца греюсь.В первый раз от прохлады согрет…(С.А.Есенин) 4) В тревожно-радостном полусне я слышу это,все торопящееся кап,кап…Радостное за ним стучится,что непременно будет.,и оно-то мешает спать…кап-кап..кап-кап..кап-кап…(И.С.Шмелев)

5) Любуясь месяцем,оглядывая даль,

    Мы чувствуем в душе ту тихую печаль,

    Что слаще радости…

     Откуда чувства эти? (Н.А.Некрасов)

6) Убогая роскошь наряда (Н.А.Некрасов)

7) Есть тоска веселая в алостях зари. (С.А.Есенин)

8) Кому сказать,с кем поделиться

    Той грустной радостью,что я остался жив (С.А.Есенин)

      9) Звучит земля-последнее оружье-

    Сухая влажность черноземных га…(О.Э. Мандельштам)

10) Унылая пора! Очей очарованиье ,

      Приятна мне твоя прощальная краса_

      Люблю я пышное природы увяданье,

      В багрец и золото одетые леса (А.С.Пушкин)

Ես հասկանում եմ, որ նա պետք է իմանա, որ ոչ բոլոր մարդիկ են արդար, ոչ բոլորն են անկեղծ: Բայց սովորեցրեք նրան, որ եթե կա սրիկա, կա նաև հերոս, եթե կա եսասեր քաղաքական գործիչ, կա նաև նվիրյալ առաջնորդ: Սովորեցրեք նրան այն, որ եթե կա թշնամի, ապա կգտնվի և ընկեր:

Սա սովորեցնելու համար երկար ժամանակ կպահանջվի,  ես գիտեմ, բայց եթե կարող եք, նրան սովորեցրեք, որ վաստակած մեկ դոլարն ավելի արժեքավոր է, քան գտած հինգ դոլարը:

Սովորեցրեք նրան խաղալ, ինչպես նաև՝  վայելել հաղթանակները: Եթե կարող եք՝  նրան հեռու պահեք նախանձից, սովորեցրեք մեղմ ծիծաղելու գաղտնիքը:  Թույլ տվեք, որպեսզի նա շուտ հասկանա, որ զոռբաներին հաճոյանալը ամենահեշտ բանն է:

Եթե կարող եք՝ սովորեցրեք նրան հետաքրքրվել գրքերով…Եվ տվեք նրան նաև ազատ ժամանակ, որպեսզի նա կարողանա խորհել հավերժական գաղտնիքների՝ երկնքում ճախրող թռչունների, արևի շողերի մեջ երևացող մեղուների և բլուրի կանաչ ստորոտի ծաղիկների մասին:

Երբ նա դպրոցում լինի, նրան նաև սովորեցրեք, որ շատ ավելի պատվաբեր է համբերատար տանել անհաջողությունը, քան խաբել…

Սովորեցրեք նրան վստահել սեփական գաղափարներին, եթե անգամ կողքիններն ասեն, որ սխալվում է…

Սովորեցրեք նրան մեղմ լինել մեղմ մարդկանց հետ  և լինել դաժան՝ դաժանների հետ: Փորձեք իմ տղային ուժ փոխանցել, որպեսզի նա չտրվի և չհետևի հաղթողի կողմն անցած ամբոխին…

Սովորեցրեք նրան, որպեսզի լսի բոլոր մարդկանց, միայն թե սովորեցրեք նաև, որ իր լսածը ճշմարտության տեսանկյունից դիտարկի և վերցնի միայն լավը:

Եթե կարող եք՝  սովորեցրեք  ժպտալ տխրության պահերին: Սովորեցրեք նրան, որ արտասվելը ամոթ չէ: Նրան ցինիկներին ծաղրել սովորեցրեք, ինչպես նաև՝ խույս տալ մարդահաճությունից:

Սովորեցրեք նրան իր ուղեղն ու մկանների ուժը վաճառել ամենաբարձր գնով, բայց երբեք վաճառքի չհանել ոչ սիրտը, ոչ էլ հոգին:

Սովորեցրեք նրան չլսել ոռնացող ամբոխին, բայց նաև սովորեցրեք կանգնել ու պայքարել, եթե կարծում է, որ ինքը ճիշտ է:

Նրա հանդեպ մեղմ վարվեք, բայց առանց ավելորդ քնքշության, որովհետև միայն կրակի միջով անցնելու փորձությունից հետո են բացահայտվում պողպատի լավագույն որակները:

Թույլ տվեք, որպեսզի նա քաջ լինի, որպեսզի դառնա անհանդուրժող վատ բաների հանդեպ: Թույլ տվեք, որ նա համբերատար լինի, որպեսզի դառնա խիզախ:

Սովորեցրեք, որ նա միշտ ինքն իրեն հավատա, որովհետև այդ դեպքում նա միշտ հավատ կունենա մարդկության հանդեպ:

Այս ամենը հեշտ չէ, բայց տեսեք՝ ինչ կարող եք անել…Նա այնպիսի սիրուն տղուկ է՝  իմ որդին…

Առաջադրանքներ՝

Ո՞վ է Աբրահամ Լինկոլնը. կարդա՛ տեղեկություններ: 

Աբրահամ Լինքոլնը ծնվել է 1809 թվականի փետրվարի 12-ին։ ԱՄՆ-ի առաջին նախագահն է Հանրապետական կուսակցությունից (1861-1865), ամերիկյան ստրուկների ազատողը, համարվում է ԱՄՆ-ի ժողովրդի ազգային հերոս։ Աբրահամ Լինքոլնը ծնվել է աղքատ գյուղական ընտանիքում, դեռ վաղ տարիքից նա զբաղվել է ֆիզիկական ծանր աշխատանքով։ Նա հաճախել է դպրոց ընդամենը մեկ տարի, քանի որ ընտանիքը գտնվում էր նյութական ծանր վիճակում, սակայն նա հասցնում է սովորել տառերը և սկսում կարդալ գրքեր, որը նա շատ էր սիրում։ Երբ նա դարձավ չափահաս, սկսեց վարել ինքնուրույն կյանք, զբաղվեց ինքնուսուցմամբ և տալով քննություններ՝ կարողացավ ծավալել իրավաբանական գործունեություն։ Իլլինոյիս նահանգի հնդկացիների ապստամբության ժամանակ միացել է ոստիկանությանը, ընտրվել կապիտան, բայց չի մասնակցել մարտական գործողություններին։ Եղել է նաև Իլլինոյիսի օրենսդրական խորհրդի, ԱՄՆ-ի ներկայացուցիչների պալատի անդամ, որտեղ հանդես է եկել ամերիկա-մեքսիկական պատերազմի դեմ։ 1858 թ.-ին եղել է ԱՄՆ-ի սենատորի թեկնածու, սակայն պարտվել է ընտրություններում։

Լինելով նոր տարածքներում ստրկության ընդլայնման հակառակորդ՝ եղել է Հանրապետական կուսակցության նախաձեռնողներից մեկը, այդ կուսակցության կողմից առաջադրվել է նախագահի թեկնածու և հաղթել է 1860 թ.-ին կայացած ընտրություններում։ Նրա ընտրվելը եղել է հարավային նահանգների անջատման և Կոնֆեդերացիայի ստեղծման ազդակ։ Իր նախագահական երդման ժամանակ երկրի միավորման կոչ է արել, սակայն չի կարողացել կանխել ընդհարումը։

Լինկոլն անձամբ էր ուղղորդում պատերազմական գործողությունները, որոնք էլ հաղթանակ բերեցին Կոնֆեդերացիայի դեմ պայքարում 1861-1865 թ.-ների Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։ Նրա նախագահական գործունեությունը ամրապնդել է գործադիր իշխանությունը և վերացրել է ստրկությունը ԱՄՆ-ի տարածքում։ Լինկոլնը կառավարության մեջ է ընդգրկում նաև իր հակառակորդներին և կարողանում է նրանց ներգրավել ընդհանուր նպատակի մշակման մեջ^[17]։ Նախագահը պատերազմի ամբողջ ընթացքում պաշտպանեց Մեծ Բրիտանիային և այլ եվրոպական երկրներին ինտերվենցիայից։ Նրա նախագահության տարիներին կառուցվեց միջցամաքային երկաթգիծը, ընդունվեց ագարային հարցը լուծող Հոմսթեդ ակտը։ Լինկոլն աչքի ընկնող հռետոր էր, նրա ելույթները ոգեշնչել են բոլորին և վառ ժառանգություն են համարվում մինչև հիմա^[18][19]։ Պատերազմի ավարտից հետո առաջարկել է չափավոր վերակառուցման պլան՝ կապված ազգային համաձայնության և վրեժից հրաժարվելու հետ։ Հանդիսացել է ամերիկյան հասարակություն՝ սևամորթների ինտեգրման կողմնակիցը։ 1865 թ.-ի ապրիլի 14-ին Լինկոլնը մահացու վիրավորվեց թատրոնում և պատմության մեջ մտավ որպես ԱՄՆ-ի առաջին սպանված նախագահ։ Համաձայն համընդհանուր տեսակետին և սոցհարցումներին՝ նա առաջվա պես մնում է Ամերիկայի ամենալավ և ամենասիրված նախագահներից մեկը՝ չնայած իր նախագահության տարիներին ենթարկվել է սուր քննադատության:

Ներկայացրեք ձեր մտորումները՝ Ի՞նչ պետք է սովորեցնի ուսուցիչը: / 10 նախադասություն և ավել/։ 

1. Սովորեցրեք մեզ ճանաչել և տարբերակել լավն ու վատը։
2. Սովորեցրեք մեզ գնահատել սեփական աշխատանքը, բայց չվաճառվել։
3. Սովորեցրեք մեզ հաճույք ստանալ, թե՛ խաղից, թե՛ աշխատանքից, թե՛ հաղթանակից։
4. Սովորեցրեք մեզ սիրել գեղարվեստական գրականությունը։
5. Սովորեցրեք մեզ սիրել բնությունը ու մտորել բնության գրկում։
6. Սովորեցրեք մեզ , մեր անհաջողությունները թաքցնելու համար չխաբել, կամ մեղքը ուրիշի վրա չբարդել։
7. Սովորեցրեք մեզ, հասկանալ մեր սխալները և օգուտ քաղել նրանցից, որ այլևս չկրկնվեն։
8. Սովորեցրեք մեզ, լսել մարդկանց, բայց այնտեղից վերցնել միայն լավը , բարին ու ազնիվը։
9. Սովորեցրեք մեզ, արցունքների միջից ժպտալ։
10. Սովորեցրեք մեզ, քաջ լինել, անհանդուրժող լինել վատ բաների հանդեպ ու լինել համբերատար։

Փշուր մը 

Մտի՛ր խորը,
Գտիր՝ նորը.
Վանե՛ հինը,
Բանե՛ մինը։
Ելավ շինական 
Ելավ շինական՝ ցանեց առավ
Բուռը լի ցորեն.
Անցավ դաշտեն ու ձորեն,
Բարձավ տասը լիր ցորեն։

Այն ի՞նչ ամպ էր 

Այն ի՞նչ ամպ էր՝ աղոտ-աղոտ ծռվեցավ,
Ու թուխ պատեց կապուտեց․
Այն սև ամպ էր՝ մաղոտ-մաղոտ ցրվեցավ,
Ու պուխ կապեց պատուտեց


Անմար սեր 

Քեզ չըսիրե՞լ,
Գեհեն կորել
Ու կըրակով հոգին փորել։

― Քեզի սիրել՝
Դըրախտ երթալ
Ու վարդերով քընանալ։

Կյանք

Շառա՜չ, շառա՜չ․․․
 Սարեն հեղե՛ղ փրթավ,
   Վազո՛ւմ է առաջ ու շեշտակի․
     Հողեն ծառեր ծամելով,
       Հողեն քարեր քամելով,
         Գետը լցավ ու գալարեց,
           Սիրտը խցավ ու պալարեց․
             Ցելա՜վ, ցելա՜վ․․․
           Ամպեն արե՛վն ելավ,
         Նազում է կանաչ ու հեշտակի․
       Սարի խոցին ժպտելով,
   Ծառի ծոցին ծպտելով,
 Պաղաղ գետին ջե՜ր բերելու,
Խավար սրտին սե՜ր մերելու։

Առաջադրանքներ՝

Ըստ այս բանաստեղծությունների՝ գրի՛ր Կոմիտասի գրելաոճի մասին:

Կոմիտասի գրելաոճը շատ ուղիղ է ու անմիջական։ Նրա բանաստեղծությունները ունեն պատմողական բնույթ ու նաև ուսուցանող են։

Ի՞նչ առանձնահատկություններ ունեն Կոմիտասի ստեղծագործությունները:  (Ամենաքիչը վեցը նախադասություն): 

Նա իր բանաստեղծություններում գովերքում է ամեն տեսակի ազնիվ աշխատանք ու անպայման խոստանում է արդյունք։ Նրա բանաստեղծությունները բնական երևույթների նկարագրություն են, որոնք ունեն փոխաբերական իմաստ։ Վերջին բանաստեղծությունում, Կոմիտասն ասում է, որ այն սիրտը ով սիրել գիտի, կհայտնվի դրախտում ու կունենա հանգիստ քուն։ Հակառակ դեպքում կհայտնվես դժողքում ու կայրվես նրա կրակներում։ Կոմիտասի բանաստեղծությունները ոչ միային իմաստալից են, այլ նաև հետաքրքիր և զգացմունքային։ Նա սիրում էր կյանքը ու մարդկանց։