День: 26 февраля 2025

• Սրտամկանի ինֆարկտ, առողջ սիրտ,
• Ինսուլտ՝գլխուղեղի կաթված- այս նյութը դասարանում քննարկել ենք․-էՋ 107-110:

Լրացուցիչ աշխատանք․

1. Ինչպե՞ս է առաջանում սրտամկանի ինֆարկտը։

Սրտամկանի ինֆարկտը առաջանում է, երբ սրտի արյունատար անոթները փակվում են, ինչի հետևանքով սիրտը չի ստանում բավարար թթվածին և կարող է վնասվել։

1. Ինչպե՞ս է առաջանում գլխուղեղի կաթվածը։

Գլխուղեղի կաթվածը տեղի է ունենում, երբ գլխուղեղին արյուն չի հասնում, որի արդյունքում որոշ հատվածներ սկսում են չաշխատել կամ վնասվում։

Ներկայացնում եմ նոր թեմա․

1. Շնչառական համակարգ:
2. Կառուցվածքը:

Շնչառության նշանակությունը

Հասարակագիտական ստուգատես

Տիգրան Հայրապետյան-Բացահայտիր՝ ով է Տիգրան Հայրապետյանը:

• Բնութագրիր այն ժամանակահատվածը , երբ է ապրել, գործել է  հայ քաղաքագետ, լրագրող, միջազգայնագետ-վերլուծաբան Տիգրան Հայրապետյանը:
• Ընտրիր նշված հոդվածներից մեկը վերլուծիր, տեղադրիր քո բլոգում:
• ՔՈ կարծիքով, ինչու է «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրում գործող գրադարանը կրում է Տիգրան Հայրապետյանի անունը:

Տիգրան Հայրապետյան

————

Գյուստավ Լը Բոն«Ամբոխի հոգեբանությունը»/Թարգմանություն, վերլուծություն

Ռոբերտ  Գրին«Պատերազմի 33 ստրատեգիաները»/Թարգմանություն, վերլուծություն

«Գինին հայոց միջնադարյան իրավունքում»-այս թեմայով ուսումնասիրություն:

 Սոցիալական գովազդների ազդեցությունը դեռահասների շրջանում:

Հոդվածները վերլուծում ենք հետևյալ կետերին անդրառանալով՝:

ՀՈԴՎԱծԻ ՎԵՐԼՈՒծՈՒՄ

1.Տեղադրել նախընտրած հոդվածի հղումը  :

ОГЛАВЛЕНИЕ

2.Ներկայացնել հոդվածի հեղինակին/հակիրճ/:

Հոդվածի հեղինակն է Գուստավ Լե Բոն՝ ֆրանսիացի սոցիոլոգ, հոգեբան և պատմաբան, ով հայտնի է իր զանգվածների հոգեբանության և սոցիալական դինամիկայի վերաբերյալ աշխատանքներով։ Լե Բոն է նաեւ «Պսիխոլոգիա масс» (1895) գրքի հեղինակը, որտեղ նա խորապես վերլուծում է, թե ինչպես են զանգվածները փոխում հասարակական և քաղաքական իրականությունը, ինչպես նրանց հոգեբանությունը կարող է բերել անընդհատ փոփոխությունների: Հեղինակը կարևորել է զանգվածների անհատականության կորուստը՝ որպես ուժ, որն ազդում է քաղաքական իրադարձությունների ընթացքի վրա: Նրա աշխատանքներն ունեն մեծ նշանակություն սոցիոլոգիայի և հոգեբանության բնագավառներում:

3.Հոդվածի վերնագիրը. հարկավոր է ուշադիր կարդալ հոդվածը, անգամ մեկից ավելի անգամ: Առաջին հերթին ուսումնասիրեք վերնագիրը ՝ որքանով է այն ճշգրիտ արտացոլում հոդվածում բարձրացված թեման: Եվ նաև, թե որքանով է նշանակալից թեման ինքնին: Ինչպես  է հեղինակը հասկանում ու բացահայտում : Խնդիրը նորույթի տեսանկյունից վերլուծելու նրա մոտեցումը:

Հոդվածի վերնագիրը՝ «Պսիխոլոգիա масс», շատ ճշգրիտ արտացոլում է հեղինակի բարձրացրած հիմնական թեման՝ զանգվածների հոգեբանությունը և նրանց ուժի զարգացումը: Հեղինակը ներկայացնում է, թե ինչպես են հասարակության զանգվածները սկսում ազդել քաղաքական և սոցիալական փոփոխությունների վրա, և ինչպես այդ ուժը, որը նախկինում անտեսվում էր, այսօր ստանում է մեծ նշանակություն:

Թեման ինքնին շատ կարևոր է, քանի որ հեղինակը համաշխարհային պատմության մեծ փոփոխությունների հիմքում տեսնում է զանգվածների հոգեբանության փոփոխությունը, ինչը նորությունների և քաղաքական փոփոխությունների համար կարևոր հենք է ստեղծում:

Հեղինակը վերլուծում է խնդիրը նորույթի տեսանկյունից՝ նշելով, որ այս փոփոխությունները սկսվում են գաղափարների, հավատալիքների և արժեքների մեջ փոփոխություններից, որոնք ազդում են զանգվածների գործողությունների վրա: Նրա մոտեցումը ցույց է տալիս, որ զանգվածները ոչ միայն քաղաքական ուժ են, այլև մտածողության խորքային փոփոխություններ են պատճառում, ինչը ստեղծում է նոր հասարակական համակարգեր:

4.Անդրադառնալ հետազոտական թեմայի արդիականությանը:

Հեղինակը քննարկում է զանգվածների ուժի աճը, որն այսօր նույնպես ունի մեծ նշանակություն։ Ժողովրդի ազդեցությունը քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական փոփոխությունների վրա այսօր ավելի ակնառու է, հատկապես սոցիալական մեդիայի և համաշխարհային շարժումների շնորհիվ։ Այս խնդիրը հսկայական արդիականություն ունի, քանի որ հասարակության մեջ գաղափարական փոփոխություններն ու նոր մոտեցումները շարունակում են ձևավորել մեր ժամանակի քաղաքական լանդշաֆտը։

5.Հիմնավորել փաստական ​​նյութի նորությունը, հուսալիությունը, ճշմարտացիությունը:

Օր.՝ Բացահայտելով իր դիրքն ու տեսակետները ՝ հեղինակը ապավինում է միայն իր ապրած դարաշրջանի փաստերին: Ներկայացվում է միայն փաստական ​​նյութ `անուղղակիորեն հաստատելով արված եզրակացությունների և առաջարկությունների ճիշտությունը: Այնպես որ, իմ կարծիքով, բավարար տվյալներ չկան, որոնք հաստատում են օգտագործված փաստերի իսկությունը:

Հեղինակը հիմնավորում է իր դիրքորոշումները ժամանակի քաղաքական և սոցիալական իրականության վրա, ապավինելով միայն այն փաստերին, որոնք տեղ էին գտնում իր ապրած դարաշրջանում: Նման մոտեցումը ցույց է տալիս, որ նա չի օգտագործում երկարաժամկետ, անկախ աղբյուրներ կամ հետազոտություններ, որոնք կարող էին հաստատել իր արած եզրակացությունները: Այնպես որ, ներկայացված փաստերի վերաբերյալ հնարավոր է առկա լինի որոշակի սուբյեկտիվություն, և դժվար է ճշգրտորեն խոսել դրանց իսկության մասին, քանի որ դրանք սահմանափակվում են միայն հեղինակի ժամանակաշրջանի փորձով ու դիտարկումներով:

6. Հոդվածում կոնկրետացնել ուսումնասիրվող թեմաները: Հաճախ հոդվածում մի քանի թեմաներ են արծարծվում, և պատահում է, որ հեղինակը մեկից մյուսը ցատկում է, և ի վերջո երկուսն էլ  ավարտվուն չեն: Նյութի բոլոր թեմաները պետք է բացահայտվեն հաջորդաբար `վերջում դրանցից յուրաքանչյուրի տրամաբանական եզրակացությամբ:

Հոդվածում քննարկվում են երեք հիմնական թեմաներ: Նախ, հեղինակը ուսումնասիրում է պատմական փոփոխությունների և գաղափարական վերափոխումների կապը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը քաղաքակրթության վրա: Երկրորդ, նա շեշտում է մարքսիստական գաղափարների տարածումը և հասարակական շարժումների ուժի աճը: Երրորդ, հեղինակը խոսում է masses-ի դերի մասին, որպես մի նոր ուժ, որը ազդում է հասարակական և քաղաքական գործընթացների վրա: Նպատակը ցույց տալն է, որ այս գաղափարներն ու ուժերը պարբերաբար փոխում են հասարակական դինամիկան:

7. Վերոնշյալ չափանիշներին համապատասխան այս կարևոր կետերը վերանայելուց հետո դուք պետք է որոշեք թեման ամբողջությամբ բացահայտվա՞ծ է: Պատահում է, որ հեղինակը հատուկ չի բացահայտում ամեն ինչ մինչև վերջ ՝ թողնելով հարցը բարձրացված ՝ ընթերցողին ստիպելու մտածել և վերլուծել ինքն իրեն: Սրանք որոշակի նյութեր են, որոնք իրենց առջև խնդիր են դնում չբացահայտել և լիովին չվերլուծել նկարագրված խնդիրները, այդպիսով, հետաքրքրում են ընթերցողին ՝ հնարավորություն տալով ինքնուրույն եզրակացնել: Եթե ​​նման հոդվածի եք հանդիպում, ապա այն պետք է նշել նյութը ուսումնասիրելիս:

Հեղինակը կարող է հատուկ չբացահայտել բոլոր հարցերը մինչև վերջ, որպեսզի ընթերցողին տրամադրի հնարավորություն ինքնուրույն մտածել և եզրակացություններ անել։ Սա հաճախ կիրառվում է, որպեսզի նյութը հետաքրքրաշարժ և խթանող մնա, իսկ ընթերցողը կարողանա ակտիվորեն ներգրավվել նրա վերլուծության մեջ։ Այն պահում է հոդվածը բաց և հրավեր է ընթերցողին ավելի խորությամբ ուսումնասիրելու թեման։

8. Դուրս գրել ձեզ համար կարևոր հատվածները, ձեր տեսակետը հիմնավորել:

Հոդվածից ինձ համար կարևոր հատվածներից մեկը այն է, որտեղ հեղինակը նշում է, որ իրական պատմական փոփոխությունները հաճախ ծագում են գաղափարների և համոզմունքների փոփոխությունից, այլ ոչ թե արտաքին քաղաքական պատճառներից, ինչպիսիք են ներխուժումները կամ դինաստիաների անկումը։ Սա ընդգծում է գաղափարների, մշակույթի և մարդկանց մտածելակերպի դերակատարությունը քաղաքակրթության մեջ։ Մարդկանց մտածելակերպը և համոզմունքները հաճախ վերափոխվում են շատ ավելի խորքային փոփոխություններ, որոնք ավելի խոր ազդեցություն ունեն, քան քաղաքական փոփոխությունները:

Ամբողջ գաղափարը ինձ համար կարևոր է, քանի որ այն հիշեցնում է, թե ինչպես գաղափարները կարող են լինել քաղաքակրթության իրական հիմքը, և որքան հեշտ է բաց թողնել կամ չնկատել այդ փոփոխությունները, քանի որ դրանք չեն երևում անմիջապես։

Սովորողների աշխատանքները

Իմ կատարած թարգմանությունը ՝ Թարգմանություն:

ОГЛАВЛЕНИЕ

Հեղափոխությունները, որոնք որոշում են քաղաքակրթությունների ելքն, հաճախ սկսվում են որպես քաղաքական կամ տնտեսական փոփոխություններ, սակայն դրանք իրականում ազդում են գաղափարների և համոզմունքների փոփոխությունների վրա: Մարդկանց մտքերն ու տեսլականները, ոչ միայն կառավարություններն ու պատերազմները, կարող են մղել մեծագույն փոփոխությունների:

Այսօր մենք ապրում ենք մի ժամանակաշրջանում, որտեղ հին գաղափարները մարում են, և նոր մտքեր են ծնվում՝ հիմնականում գիտության և արդյունաբերության մեջ: Անցյալը դեռևս ազդում է, բայց նոր գաղափարները ձևավորում են մեր ներկայիս հասարակությունը, ինչը անկեղծորեն անորոշ դարձնում է ապագան։ Միևնույն ժամանակ, զանգվածների ազդեցությունը մեծանում է, քանի որ իշխանությունները այլևս միայնակ չեն ձևավորում իրադարձությունները: Ժողովուրդը հիմա անմիջապես ազդում է կառավարությունների և քաղաքականության վրա:

Այսօր զանգվածների ուժը հիմնական դերակատարություն ունի մեր ժամանակի պատմության մեջ, քանի որ գաղափարները տարածվում են կազմակերպված խմբերի միջոցով, որոնք պահանջում են փոփոխություններ: Աշխատողները սկսում են որոշել իրենց աշխատավարձերն ու պայմանները, իսկ մարդիկ ընտրում են իրենց ներկայացուցիչներին: Նրանց պահանջները՝ աշխատաժամերի սահմանափակումից մինչև արդյունաբերության վերահսկողություն, սկսում են ազդել հասարակության կառուցվածքի վրա:

Չնայած որ զանգվածները հաճախ ավելի քիչ խորապես մտածում են, նրանք գործում են որոշակիորեն՝ հստակ ընկալելով նոր գաղափարները: Որոշ մտավորականներ, որոնք մտահոգված են այս փոփոխություններով, փորձում են վերադառնալ հին կրոնական գաղափարներին՝ կայունություն գտնելու համար, սակայն զանգվածները այլևս չեն փնտրում առաջնորդություն դրանցից:

Առաջնորդները, ովքեր հասկանում են զանգվածների հոգեբանությունը, կարող են ավելի արդյունավետ կերպով ձևավորել հասարակության կարծիքը: Օրինակ, կառավարությունը, եթե հարկեր է սահմանում, պետք է ուշադրություն դարձնի դրանց ընդունելիությանը՝ ավելի քիչ տեսանելի դարձնելու հաշվին, քան արդարացի դարձնելու: Մարդկանց վերաբերմունքը ավելի հաճախ կախված է նրանից, թե ինչպես են ընկալում այդ քայլերը, քան տրամաբանությունից:

Ամբոխի հոգեբանությունը կարևորվում է պատմական և տնտեսական մի շարք իրադարձությունների մեջ: Երբ այս գործոնը անտեսվում է, հեղափոխությունները հաճախ սխալ են մեկնաբանում: Հետաքրքիր է, որ այն տպավորում է գաղափարների ուժը և մարդկային հասարակության հոգեբանությունը։ Հիմնական ասելիքը այն է, որ մեր հասարակությունները ձևավորվում են ավելի շատ գաղափարներով ու համոզմունքներով, քան տնտեսական կամ քաղաքական գործոններով: Երբ այս գաղափարներն ու համոզմունքները փոխվում են, զանգվածները, առանց հաճախ խորապես մտածելու, սկսում են ազդել իրադարձությունների ընթացքի վրա։

Տիգրան Հայրապետյանը հայ քաղաքագետ, լրագրող և վերլուծաբան էր, ով մեծ ազդեցություն է ունեցել Հայաստանի հասարակական ու քաղաքական դաշտի վրա։ Նա գործել է 20-րդ դարի վերջում և 21-րդ դարի սկզբում՝ այն ժամանակ, երբ Հայաստանը նոր էր ձեռք բերել անկախություն և անցնում էր դժվարին ճանապարհ։

Այդ տարիները լի էին քաղաքական փոփոխություններով, տնտեսական դժվարություններով և միջազգային մարտահրավերներով։ Հայաստանի ժողովուրդը նոր էր սովորում ապրել անկախ պետության պայմաններում, իսկ քաղաքական կյանքը դեռ կայացման փուլում էր։ Այս ժամանակաշրջանում կարիք կար խելացի վերլուծաբանների, ովքեր կօգնեին մարդկանց հասկանալ իրադարձությունների խորքային պատճառները։ Տիգրան Հայրապետյանը հենց այդպիսի մարդ էր՝ նա իր հոդվածներով, ելույթներով և վերլուծություններով բացատրում էր, թե ինչ է կատարվում երկրում և աշխարհում։

Նա միշտ հանդես էր գալիս անկեղծ ու անկախ կարծիքով, չէր վախենում խոսել իրական խնդիրների մասին։ Նրա աշխատանքները կարևոր դեր ունեին՝ տեղեկացնելու ու կրթելու հասարակությանը։

Այս ամենի պատճառով «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի գրադարանը կրում է նրա անունը։ Տիգրան Հայրապետյանը խորհրդանիշ է գիտելիքի, վերլուծական մտքի և ազատ կարծիքի համար։ Նրա գաղափարները կարող են օգնել նոր սերունդներին զարգացնել քննադատական մտածողություն և ավելի լավ ճանաչել իրենց շրջապատող աշխարհը։

Նրա թողած ժառանգությունը դեռ երկար կմնա արժեքավոր և կարևոր Հայաստանի համար։

1. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ ժխտական: Ուշադրություն դարձրո՛ւ ընդգծված դերանուններին և մակբայներին:

Բոլոր մարդիկ վազում էին հոսանքի ուղղությամբ:
Այդպիսի երևույթները բավականին հաճախ են նկատվում:
 Լիովին հնարավոր է ուրիշ վայրերում էլ կիրառել նման միջոցառումներ:
Քամին դեռ փչում էր:
Ինչ-որ մեկը լուսամուտներին թուղթ էր կպցրել:
Պատերազմը քայքայել էր ամբողջ տնտեսությունը:
Այստեղ տարվա բոլոր տեղումները լինում են միայն գարնանը:

————

Ոչ մի մարդ չէր վազում հոսանքի ուղղությամբ:
Այդպիսի երևույթները հաճախ չեն նկատվում:
Հնարավոր չէ ուրիշ վայրերում էլ կիրառել նման միջոցառումներ
Քամին այլևս չէր փչում:
Ոչ ոք լուսամուտներին թուղթ չէր կպցրել:
Պատերազմը չէր քայքայել ամբողջ տնտեսությունը:
Այստեղ տարվա բոլոր տեղումները լինում են ոչ միայն գարնանը:

2. Տրված նախադասությունները դարձրո´ւ հաստատական: Ուշադրությո´ւն դարձրու ժխտական դերանուններին հ մակբայներին:

Ոչ մի հնար նրան չէր օգնի կրճատելու ժամանակը:
Ոչ մի առագաստանավ քամուն հակառակ շարժվել չի կարող:
 Ոչ ոք զբոսնելու ցանկություն չուներ:
Իբր միջատներին թունավորող այդ դեղը բոլորովին վնաս չէր տալու այլ կենդանի էակների:
Այդ փաստարկներն ամենևին չհամոզեցին մարդկանց:
Ոչ մեկը հիացած չէր այդ փոշով:
Վաղուց ոչինչ չենք լսել այդ մասին:

———

Որև է հնար նրան կօգներ կրճատելու ժամանակը:

Ինչ-որ առագանտանավ քամուն հակառակ է շարժվում:

Բոլորը զբսնելու ցանկություն ունեին։

Հաստատ միջատներին թունավորող այդդեղը իովին վնաս կտա այլ կենդանի էակների։

Այդ փաստարկներն լիովին համոզեցին մարդկանց:

Բոլորը հիացած էին այդ փոշով:

Վաղուց ամեն ինչ լսել ենք դրա մասին։

Կապ
1. Դուրս գրի՛ր կապերը: 
Հարյուր իննսուներեք, թե, դու, անշուշտ, դանդաղ, վրա, թութակ, բոլորը, վա՜յ, մասին, հավանաբար,

 մտերմանալ, հովիվ, որպեսզի, արագ, երրորդ, կացին, ա՜խ, դեղին, ընկերանալ, երկար,  կրկնել, է՜, բացի, որովհետև, հնգական:

2. Ընդգծի՛ր կապերը:
Հայրենիքի համար պետք է պատրաստ լինի ամեն զոհողության:
Սեղանի վրա դրված էր ծաղկաման, իսկ ծաղկամանի մեջ ծաղիկներ կային:

Կապերն արտահայտում են հոլովական իմաստներ՝ կատարելով հոլովական վերջավորությունների դեր: Օրինակ՝ սեղանի վրա-սեղանին
Չեն հոլովում, նախադասության անդամ չեն դառնում:

3.Ընդգծված բառերը որտե՞ղ են գործածվել որպես կապ, որտե՞ղ` որպես այլ խոսքի մասեր (կապերն ընդգծի՛ր):

Առաջ նա բոլորովին չէր մտածում իր արարքների մասին:
 Որոշել էր ծովափ գնալուց առաջ լողալ սովորել: կապ
Սեղանի վրա  թափթփված թղթերի ու գրքերի մեջ մի կաշեկազմ տետր կար: կապ
Երեսից հասկացա, որ բոլորովին էլ գոհ չէ:

Կապերը դրվում են կապվող գոյականից, դերանունից և գոյականաբար գործածված այլ բառից առաջ կամ հետո. այդ պատճառով էլ կոչվում են նախադրություններ կամ հետադրություններ: Կան մի քանի կապեր, որոնք դրվում են կապվող բառից և՛ առաջ, և՛ հետո, օրինակ՝ բացի Արամից, Արամից բացի….

4. Տրված նախադասությունների մեջ ընդգծի՛ր կապերը, նշի՛ր տեսակը:

Ձիերի երամակը արածում է կանաչ լանջի տակ: Հետադրություն:

Ամպի տակից ջուր է գալիս: Հետադրություն:
Առանց նրա փաստաթղթերի, չէր կարող դուրս գալ: Նախադրություն:

5. Ուղղի՛ր սխալները:

Նվագում է դաշնամուր:
Այդ որոշմաը բոլորը ծանոթացան:
Կանգնել է մայթն:
Նորություն չկա:

6. Գրի՛ր տրված կապերի կազմությունը՝ դեպի, առ, դեմ, ի հաշիվ, նախքան, ընդդեմ, մեջ, մոտ, ըստ, նկատմամբ:
Պարզ
բարդ

7. Կետադրի՛ր նախադասությունները, ուշադրություն դարձրո՛ւ կապերի կետադրությանը

Բացի Կարենից բոլորն ընդունեցին իրենց մեղքը:
Իբրև ճանաչված վիրաբույժ՝ Սուրենի քեռին մրցակից չուներ:
Հերթով ներս էին մտնում և կանգնում նրա բոլոր զինվորները՝ որպես անդավաճան եղբայրներ:
Վաղուց մահացել է Օհան ամին և թաղված է այս ծառի տակ՝ իր սրտի ուզածի համաձայն: