Месяц: Сентябрь 2023

ա) a = 0:

բ) a = -17

գ) a = -1

դ) a = -14

ա) 10 + (-5) = 5

b = 5

բ) 6 +- 5 + 10 = 5 + 7

b = 5

ա) a = 1    բ) a = 3   գ) a = 7/4    դ) -3

1. Կետերի փոխարեն հերթով գրի՛ր տրված հոմանիշները: Բացատրի՛ր ստացված նախադասությունների իմաստային տարբերությունները կամ նրբերանգները:

Գնում էր կախարդական մատանին փախցնելու։

Գնում էր կախարդական մատանին գողանալու։

Իմաստային տարբերություն չկա։

———

Այս ձողը ծռի՛ր։ (ձևը փոփոխել)

Այս ձողը թեքի՛ր։ (դիրքը փոխել)

Այս ձողը խոնարհի՛ր։ (իջեցնել)

———

Ուզում ենք, որ մեր քաղաքը միշտ մաքուր ու գեղեցիկ տեսնենք: (պարտադրանք)

Ցանկանում ենք, որ մեր քաղաքը միշտ մաքուր ու գեղեցիկ տեսնենք: (նուրբ ցանկություն)

Տենչում ենք, որ մեր քաղաքը միշտ մաքուր ու գեղեցիկ տեսնենք: (շատ ուղել)

Մաղթում ենք, որ մեր քաղաքը միշտ մաքուր ու գեղեցիկ տեսնենք: (նուրբ ցանկություն)

———

Ինչ ուզում ես՝ գրիր, ես կկարդամ: (գրել)

Ինչ ուզում ես՝ շարադրիր, ես կկարդամ: (միտք արտահայտել)

Ինչ ուզում ես՝ փորագրիր, ես կկարդամ: (գործիքով գրել)

Ինչ ուզում ես՝ գրի առ, ես կկարդամ: (կարծիքը գրել)

2. Տրված բառերն ըստ հոմանիշության բաժանի՛ր հինգ խմբի:

Իջնել, սահմանել, հափշտակել, շռայլել, թեքվել, կարգել, հոշոտել, վատնել, խլել, կքվել, քամուն տալ, բզկտել, կորզել, ծվատել, խոնարհվել, ծախսել, պոկել, հաստատել, ճկվել, պատառոտել, հակվել, շորթել, մսխել, գզգզել, որոշել, կռանալ, գողանալ, ծռվել:

Իջնել — կքվել, թեքվել, խոնարհվել, ճկվել, կռանալ, ծռվել
սահմանել — կարգել, հաստատել, որոշել
հափշտակել — խլել, կորզել, գողանալ
շռայլել — վատնել, քամուն տալ, ծախսել, շորթել
բզկտել — ծվատել, պոկել, պատառոտել, գզգզել

3.Նախադասություններում սխալ գործածված բառեր և արտահայտություններ կան, գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Այդ հավաքին իր մասնակցությունը բերեց նրանց առաջնորդը:
Այդ հավաքին մասնակցեց նրանց առաջնորդը:

Սպիտակ գույնի զգեստը քեզ շատ է սազում:
Սպիտակ զգեստը քեզ շատ է սազում:

Ոսկեծամ մազերով մի աղջիկ գալիս է աղբյուրը՝ ջրի:
Ոսկեծամ մի աղջիկ գալիս է աղբյուրը՝ ջրի:

Մոտենում է աղջկա մոտ և տեսնում, որ մի վիշապ, գլուխը նրա ծնկներին, քնել է:
Մոտենում է աղջկան և տեսնում, որ մի վիշապ, գլուխը նրա ծնկներին, քնել է:

Ու հանկարծ սիրահարվել էր այդ աղջկա վրա:
Ու հանկարծ սիրահարվել էր այդ աղջկան:

Այլևս առավոտներն էլ չէին երգում:
Այլևս առավոտները  չէին երգում:

Գառնուկները հոտոտում էին հողի բույրը:
Գառնուկները հոտոտում էին հողը:

Այս տեսանյութում մասնակցում էին ՝ Կարոլինա Եսայանը, Վիկտորիա Զարկարյան և Աշխեն Շեյթանյանը։

Պատասխանել հարցերին․

1. Ինչպե՞ս է մարդն օգտագործում կաթնաթթվային բակտերիաները:

Կաթնաթթվային բակտերիաները թթվեցնում են կաթը, որի արդյունքում առաջանում են կաթնամթերքներ՝ , նարինե, մածուն կաթնաշոռ, պանիր և յոգուրտ:

1. Ինչո՞ւ առանց բակտերիաների գործունեության կյանքն անհնար կլինի երկրի վրա։

Որովհետև բակտերիաները ոչ միային նասում են, այլ նաև օգնում են մեր բնությունը և կենդանիների օրգանիզմը։

1. Գինեգործության մեջ ի՞նչ դեր ունեն օգտակար  բակտերիաները։

1. Բակտերիաների կողմից հարուցված ի՞նչ հիվանդություններ գիտես։

Oրինակ ՝ խոլերա, թոքախտ, ժանտախտ և այլն։

Լրացուցիչ աշխատանք․

«Ինչպե՞ս խաղողից պատրաստել տնական գինի» նախագիծ

Սևուկ ամպեր վար եկան
        Օրան, օրան,
Սարի վրա շար եկան։
        Ծագեց առավոտ
        Պաղեց, սառավ օդ։

Գոռաց երկինք, բուք արավ,
        Հևաց, հևաց.
Ծերուկ երկիր սուգ արավ։
        Ճաքեց հեռուն ամպ,
        Երկիր դողաց-բա՛մբ։

Բողբոջ արև շող կապեց,
        Դողաց, սողաց,
Արյուն-ամպից քող կապեց։
        Վառեց լեռան լանջ,
        Լեռան ցավատանջ։

Տեղաց անձրև մաղ տալով,
        Մարմանդ-մարմանդ,
Հոգնած տերև շաղ տալով։

Երկիր քուն դրավ:

Եվ թռչուն թռավ

Հուզված առուն փախ տվավ

 Սողուն-սողուն

Ձորում մշուշ կախ տվավ:

Քամին ելավ վեր

Արավ տար ու բեր:

Մոխիր ամպեր ժիր եկան

Դալուկ-դալուկ

Սարի վրա ցիր եկան:

Հալեց աշուն օր

Կյանքիս սևավոր:

Առաջադրանքներ

1. Գրի՛ր մգեցված բառերի հականիշները:

վար – վեր

առավոտ – գիշեր

Ծերուկ – երիտասարդ

սուգ – ուրախություն

կապել – բացել

Վառել – մարել

Հոգնած – ակտիվ։

2. Ի՞նչ տրամադրություն է արտահայտում բանաստեղծությունը, գրավոր շարադրի՛ր:

Բանաստեղծությունը ցույց է տալիս աշնան օրը, որը անձրևում է և ամպամած է։ Աշնան օրը բերում է տխրություն, հոգնածություն և քնկոտություն։

3. Դուրս գրի՛ր գործողություն պարունակող արտահայտություններ, փորձի՛ր ներկայացնել գործողությունները մեկ բառով:

Վար եկան – իջան

սուգ արավ – տխրեց

շար եկան – շարվեցին

Գոռաց երկինք – որոտաց

բուք արավ – ցրտեց

շող կապեց – շողաց

քող կապեց – ծածկեց

Տեղաց անձրև – անձրևել

մաղ տալով – մաղել

թռչուն թռավ – չվել

փախ տվավ – կտրվեց

կախ տվավ – կապել։

4. Ծանոթացի՛ր ,,անձնավորում,, ոճական հնարքին: Արդյոք այս բանաստեղծության մեջ բնությունն անձնավորվա՞ծ է: Հիմնավորի՛ր պատասխանդ: 

Այո անձնավորված է։

Գոռաց երկինք, բուք արավ,
        Հևաց, հևաց.
Ծերուկ երկիր սուգ արավ։
        Ճաքեց հեռուն ամպ,
        Երկիր դողաց-բա՛մբ։

բնության երևույթները կապում է մարդկանց հետ։

Պատ․՝ Ոչ։

Պատ․՝ հատվել են։

Պատ․՝ Այո։

ա)

Պատ․՝ 6:

բ)

Պատ․՝ 10:

Պատ․՝ Այո։

Պատ․՝ 7,5 սմ։

Պատ․՝ 24 սմ:

Դասի հղումը

1. Ի՞նչ տարբերություն կա բնական ռեսուրսների և բնական պայմանների միջև: 

Տարբերությունն այն է, որ բնական ռեսուրսները այն է։ երբ մարդիկ են ստեղծում, իսկ բնական պայմանները, երբ բնությունն է ստեղծում։

1. Կարո՞ղ է բնական պայմանը ժամանակի ընթացքում դառնալ բնական ռեսուրս, բերել օրինականեր:

Ինձ թվում է այո։ Օրինակ ՝ Անտառ գնալուց մարդ կարող է սոված լինել և որպեսզի ուտելիք պատրաստի պետք է փայտից կրակ վառի։ Ինձ թվում է այսպես։

1. Նշեք հինգ սպառվող չվերականգնվող ռեսուրս և հինգ սպառվող վերականգնվող ռեսուրս:

Սպառվող չվերականգնվող ռեսուրս — մետաղ, պղինձ, նավթ, ոսկի:
Սպառվող վերականգնվող ռեսուրս — ջուր, կենդանական ռեսուրսներ, ծառ, ծաղիկ:

1. Նշեք հինգ ռեսուրս, որոնց սպառվելու դեպքում կարելի է փոխարինել այլ ռեսուրսով: 

Նավթ, փայտ, գազ և բամբակ։

1. Լեզու բազմիմաստ  բառը նախադասությունների մեջ գործածի՛ր  քեզ հայտնի բոլոր իմաստներով: Որտեղ տրված բառը փոխաբերական իմաստով է գործածված, ընդգծի՛ր:

Ես սրում եմ իմ մայրենի լեզուն։

Հիվանդությունից նրա լեզուն սպիտակել էր։

Նա ճարտար լեզու ուներ։

2. Տրված բառերը գրի՛ր հոմանիշների փոխարեն: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:

Թվական, երբևէ, ընթացքում, գնահատվել, երկրպագու, վճարել, վաճառված, ձեռք բերել:

Հուշանվերների սիրահար ոմն անգլիացի մի գնդակ ունենալու համար հինգ հազար դոլար է տվել: Դա եղել է Անգլիայում ինչ-որ ժամանակ ծախված ամենաթանկ գնդակը: Գնդակն այդքան բարձր գին է ունեցել այն պատճառով, որ 1963 թվին գործածվել է ՖԻՖԱ-ի և Մեծ Բրիտանիայի հավաքականների խաղի ժամանակ:

—————

Հուշանվերների սիրահար ոմն երկրպագու մի գնդակ ձեռք բերելու համար հինգ հազար դոլար է վճարել: Դա եղել է Անգլիայում երբևէ վաճառված ամենաթանկ գնդակը: Գնդակն այդքան բարձր է գնահատվել, այն պատճառով, որ 1963 թվականին գործածվել է ՖԻՖԱ-ի և Մեծ Բրիտանիայի հավաքականների խաղի ընթացքում:

3. Տրված հոմանիշներով նախադասություններ կազմի՛ր:

ա) Երկարել, ձգվել:

Քաղաքից գյուղ տանող ճանապարհը շատ երկարեց։

Քաղաքից գյուղ տանող ճանապարհը ձգվում էր անտառով։

բ) Աղքատ, խեղճ:

Նրանց ընտանիքը աղքատ էր։

Խեղճ փոքրիկը վախեցավ մեծ տղաներից։

գ) Գույն, երանգ:

Ինձ դուր են գալիս բոլոր վառ գույները;

Կարմիրը ունի շատ երանգներ։

1. Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Ախթամար կղզու բոլոր շինություններից ամենահրաշափառը Սուրբ Խաչի տաճարն էր:

Բյուրավոր  նավեր ցամաքից կրում էին ամենաընտիր քարերը՝ տաճարի շինվածքի համար: Գագիկ թագավորը  մինչև  անգամ  հեթանոսական մի բերդ կործանել տվեց, որ դրա քարերն էլ բերեն Ախթամար: Տաճարի շինվածքի  համար օգտագործվեց ավելի քան երկու հարյուր լիտր կաթ: Պատերը զարդարված էին բարձրաքանդակ   պատկերներով,  որոնց մեծ Աստվածաշնչյան հերոսների և Փրկչի բոլոր կարևոր  պատմությունները երևում էին:

2. Բացատրի՛ր, թե ընդգծված բառը նախադասություններից յուրաքանչյուրի մեջ ի՞նչ իմաստով է կիրառված:

Ինչո՞ւ  էր այդքան կոպիտ քանդակ առել:

Կոպիտ – անտաշ

Կոպիտ է խոսում ընկերների հետ:

Կապիտ – անքաղաքավարի

Շատ կոպիտ դեմք ունի:

Կոպիտ – տգեղ

Մեր նոր ընկերուհուն Նազելի են կոչում:

Կոչել – անվանել

Եվ սրան էլ իմաստուն են կոչում:

կոչել – մեծարել

Ինչ ասում էին, սուս ու փուս կատարում էր:

կատարել – լսել

Իմ գործը կատարեցի, կարո՞ղ եմ հեռանալ:

կատարել – անել

Որոշումը որ չկատարի, չի հանգստանա:

կատարել – իրականացնել

Բազում հարցերին մի ձևով էր պատասխանում,լռում էր:

լռել – սուս մնալ

Դեռ լռում եմ,որ տեսնեմ, թե մինչև երբ է չարություն անելու:

լռել – համբերել

Արձագանքները լռեցին:

լռել – դադարել

Ափսեները դրեց պահարանում:

դնել – դնել

Եկավ ու իր օրենքը դրեց:

դնել – հաստատել

Ձեռքի գիրքը մի կերպ դրեց լիքը լցրած պայուսակի մեջ ու դուրս եկավ:

դրել – տեղավորել

պատ․՝ 0:

x = 3 — 1

x = 2

պատ․՝ 2:

3x — 2x — 10x = -9

-9x = -9

x = 1

պատ․՝ 1:

(x — 3) (x — 1) = 0

(x — 4) (x — 5) = 0

(x — 5) (x — 9) = 0

(x — 10) x = 0

(x — 1) x = 0

(x — 2) (x — 4) (x — 6) = 0

(x — 1) (x — 3) (x — 5) = 0

(x + 1) x (x — 1) = 0

x = 2 — 1

x = 1

x = 3 + 1

x = 4

x = 6

x = 5/15

x = 3

x = -2

x = 1 x 2

x = 2

x = 10 : 0,1

x = 100

x = 1 : (-0,1)

x = -10

0 . x = b

x ≠ b : 0 (քանի որ 0 — ի վրա չեն բաժանում)

0 . x = 0

x + x + 14 = 140

2x = 140 — 14

2x = 126

x = 63 — I

II — 63 + 14 = 77

Պատ․՝ I — 63, II — 77:

5x = x + 40

5x — x = 40

4x = 40

x = 10 — I

II = 10 + 40 = 50

Պատ․՝ I — 10, II — 50: