Месяц: Март 2022

1․ Կետերի փոխարեն լրացրո՛ւ ջ, ճ կամ չ (անծանոթ բառերը բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր)։

 Ալոճ, ակնակապիճ, աղջատել, աղջամուղջ, աճպարար, անաչառ, անզիճում, անմիջապես, անջրդի (չջրած, չոր), անտերունջ (չքավոր), անրջել, աչալուրջ, աչքաբաց, աջակողմյան, աջափնյակ, աջլիկ, առաջարկություն, միջատ, միջոց, շուրջպար, վերջակետ, աղջիկ, ոչխար, ոջիլ, չղջիկ, փախչել, փարճ (կավե գավաթ), քրքիջ:

2․ Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը:
Ջրաղացի ճրագի լույսն էր կենդանության միակ նշանը համատարած մթության մեջ:
Ծերունին նայեց հանդիպակաց  ամպին, բարկացավ ամբարտակի վրա, քաշեց առակը հավաքված ճյուղերը, ապա մտավ ջրաղացը և դուռը կողպեց: Քամին վզվզում էր պատերի բացվածքներից, հափշտակում թափված հար-աշաղախ ալրափոշին և փախչում զվարթաձայն: Ծեր ջրաղացպանը կրկին անցավ իր հանապազօրյա գործին` անշտապ կապելով ալրաթաթախ գոգնոցը:

3․ Տրված բառաշարքից ընտրի՛ր ածանցավոր բառերը և արմատն ընդգծիր:
Շապիկ, մկնիկ, զատիկ, ծաղիկ, մայրիկ, աղջիկ, շնիկ, փիսիկ, գեղեցիկ, կապիկ, փոքրիկ, սիրունիկ, կողիկ (կոտլետ), թիթեռնիկ, ծիտիկ, քթիկ, տոտիկ, մատիկ,գնդակ, գետակ, վանդակ, ելակ, կատակ, նապաստակ, առվակ, զավակ, բակ, գուշակ, որդյակ, դղյակ, կտակ, պատանյակ, թիակ, թակ, բլրակ, վարդակ, սոխակ, մահակ, մոծակ,գայլուկ, բուկ, մանուկ, գառնուկ, ձագուկ, ձուկ, ձիուկ, բազուկ, մուկ, աղմուկ, հատուկ, մարդուկ, պոչուկ, վհուկ, ձմերուկ:

Մկնիկ, մայրիկ, շնիկ, փոքրիկ, սիրունիկ, թիթեռնիկ, ծիտիկ, քթիկ, գետակ, առվակ, որդյակ, պատանյակ, թիակ, բլրակ, սոխակ, գայլուկ, գառնուկ, ձագուկ, ձիուկ, մարդուկ, պոչուկ:

4․ Ընդգծված բառերը փոխարինի՛ր տրված հոմանիշներից մեկով:

ա) Խոցված, սրահարված, սվինահարված, նեղացած, վշտացած:

Վիրավորված ընկավ ձիուց ու օգնություն կանչեց: վիրավորված-խոցված

Ծաղրուծանակից վիրավորված հեռացավ ու որոշեց այդ մասին էլ ոչ մեկի հետ չխոսել:

բ) Տիրանալ, սեփականել, նվաճել, հրապուրել, հմայել:

Երիտասարդի անկեղծ ժպիտն ու համարձակ խոսքերը նրան գրավեցին:գրավեցին-տիրանալ

Որոշել էր անպայման գրավել այդ բերդը, որտեղ երկրի ողջ հարստությունն էին պահել:

գ) Բարձրացնել, վեր հանել, ոտքի հանել, հաստատել, կերտել, շինել, կառուցել, կասեցնել, դադարեցնել:

Այս պատվանդանի վրա հուշարձան են կանգնեցնելու:կանգնեցնելու-կասեցնել

Էլեկտրական լարերի համար այստեղ մի սյուն են կանգնեցրել:կանգնեցնել-դադարեցնել

Shop assistant: Hi there. Do you need any help?
Sam: Hi. Er … I really like these trainers. How much are they?
Shop assistant: Oh … they’re £45.
Sam: OK. Do you have them in a 10?
Shop assistant: I’ll have a look for you.
Sam: Thanks.
Shop assistant: Oh … what colour would you like?
Sam: Black, please.
Shop assistant: OK, just a moment, please. (The assistant goes to look for the trainers that Sam wants to try on.) We’ve got a 10 in white, but not in black.
Sam: Oh … do you have size 11 in black?
Shop assistant: Yeah, sure. Do you want to try them?
Sam: Yes, please. (The assistant gets Sam the trainers. Sam tries them on.)
Shop assistant: How are they?
Sam: I like them, but they’re a bit too big.
Shop assistant: Do you want to try the white ones in your size?
Sam: Mmm, no thanks. I don’t like the white ones too much.
Shop assistant: Ah, OK. I’m sorry about that.
Sam: Don’t worry … Thanks anyway. Bye.
Shop assistant: Thanks a lot. Bye now.

«Buying new boots»

Shop assistant: Hi there. Do you need any help?
Karolina: Hi. I like these boots. How much are they?
Shop assistant: they’re 7000 Armenian dram.
Karolina: Okay. Do you have them in a 32?
Shop assistant: I’ll have a look for you.
Shop assistant: Oh i forgot to ask what colour would you like?
Karolina: Soft pink, please.
Shop assistant: Okay, just a moment, please. (The assistant goes to look for the boots that Karolina wants to try on.) oh sorry but we don’t have 32 in soft pink but we have got soft blue.
Karolina: okay, can i try in soft blue?
Shop assistant: Yeah, sure. (The assistant gets Karolina the boots. Karolina tries them on.) How are they?
Karolina: Wow, I like them, i will buy them.
Shop assistant: Thanks for buying these boots, bye and have a good day

Karolina: thanks you too bye.

1366. Համեմատել խառը թվերը.

1367. Աճման կարգով դասավորել հետևյալ թվերը.

1379. Կատրել մնացորդով բաժանում.

Ա) 395 : 8 = 49 (3 մն)

Բ) 162 : 5 = 32 (2 մն)

Գ) 977 : 2 = 488 (1 մն)

Դ) 151 : 2 =  75 (1 մն)

Ե) 217 : 25 = 80 (17 մն)

Զ) 899 : 52 = 17 (15 մն)

Է) 379 : 4 = 94 (3 մն)

Ը) 1000 : 7 = 142 (6 մն)

Թ) 3451 : 28 = 123 (7 մն)

ЗАДАНИЕ 1. ОБРАЗУЙТЕ СЛОВОСОЧЕТАНИЯ.

Образец: кофе + молоко = кофе с молоком

1. Чай + лимон = чай с лимоном
2. Рыба + картошка = рыба с картошкой
3. Пицца + грибы + ветчина = пицца с грибами и ветчиной
4. Суп + курица = Суп из курицай
5. Торт + шоколад = шоколадный торт
6. Вода + газ =газировоная вода
7. Сок + лёд = сок со льдом
8. Рис + соус = рисовый соус
9. Салат + помидоры + огурцы = салат с помидорами и с огурцами
10. Бутерброд + колбаса + сыр = бутерброд с колбасой и с сыром
11. Мясо + картофель = мясо с картофелем
12. Борщ + сметана = борщ со сметаной
13. Тушёное мясо + овощи = тушёное мясо с овощами
14. Котлеты + грибы = котлеты с грибами
15. Компот + сухофрукты =компот с сухофруктами
16. Мороженое + орехи + шоколад = шокладое мороженое с орехоми
17. Суп + фрикадельки = сум с фрикадельками
18. Блинчики + сметана + варенье = блинчики со сметаной и варньем

ЗАДАНИЕ 2. НАПИШИТЕ, КОГДА ЭТО НУЖНО ДЕЛАТЬ, ИСПОЛЬЗУЯ ПРЕДЛОГИ ПЕРЕД И ПОСЛЕ.

Всегда мойте руки перед обедом	обед
Вам не надо волноваться перед экаменом	экзамен
Всегда проверяйте чемодан перед поездкой	поездка
Я всегда мою посуду после еды	еда
Я всегда поздравляю свою подругу с Новым Годом	Новый год
Мама желает доброй ночи ребёнку перед сном	сон
Студенты иногда ходят в библиотеку после лекции	лекция
Отцу нужно отдохнуть после роботы	работа
Врач посоветовал больному принять успокоительное лекарство перед операцией	операция

Մթնոլորտային ճնշում. Երկրի ձգողական ուժի շնորհիվ` մթնոլորտի վերին շերտերը ճնշում են ստորին շերտերի, իսկ վերջիններս՝ նաև Երկրի մակերևույթի վրա: Այսինքն՝ օդն իր կշիռով ազդում է Երկրի մակերևույթի վրա, առաջացնում ճնշում:

Մթնոլորտի կողմից Երկրի մակերևույթի և դրա վրա գտնվող առար­կաների վրա գործադրած ճնշումը կոչվում է մթնոլորտային ճնշում։

Մթնոլորտն ահռելի ուժով ազդում է նաև մարդու վրա, սակայն մարդը դա չի զգում, որովհետև օդի արտաքին ճնշմանը հակազդում է օրգանիզմի ներքին ճնշումը:

Մթնոլորտային ճնշումը չափում են ճնշաչափ (բարոմետր) կոչվող սար­քով, որր լինում է սնդիկային և մետաղային՝ աներոիդ (առանց հեղուկի): Սնդիկայինն օգտագործվում է օդերևութաբանական կայաններում և տեղաշարժման համար հարմար չէ, իսկ մետաղայինը հեշտ և հար­մար է տեղափոխման համար:

Մթնոլորտային ճնշումն առաջին անգամ սնդիկային ճնշաչափով չա­փել է Տորիչելլին 1649 թ.: Սնդիկային ճնշաչափը բաղկացած է 1 մ երկա­րությամբ, մի ծայրը փակ ապակե խողովակից, որի վրա կան միլիմետրային բաժանումներ (1000 մմ), և լցված է սնդիկով: Բաց ծայրով այդ խողովակը շրջված է սնդիկով լցված թասի մեջ ։

Այդ դիրքում խողովակում սնդիկի սյան բարձրությունը՝ արտահայտված միլիմետրերով, կլինի տվյալ վայրի մթնոլորտային ճնշումը:

Այն ճնշումը, որը դիտվում է օվկիանոսի մակարդակին, 0⁰C ջերմաս­տիճանում և հավասար է սնդիկի 760 մմ սյան գործադրած ճնշմանը, կոչ­վում է նորմալ մթնոլորտային ճնշում:

Եթե ցուցմունքը 760 մմ ֊ից ավելի է, ապա ճնշումը բարձր է, իսկ եթե պակաս է՝ ցածր:

Չափումները ցույց են տալիս, որ մթնոլորտային ճնշումն ըստ բարձրության ենթարկվում է փոփոխության: Ըստ բարձրության՝ օդը նոսրանում է, իսկ ճնշումը՝ ընկնում: Դա է պատճառը, որ լեռների վրա ճնշումն ավելի փոքր է, քան հարթավայրերում:

Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ ներքնոլորտի ստորին շեր­տում յուրաքանչյուր 1000 մ բարձրանալիս ճնշաչափի ցուցմունքը նվա­զում է մոտ 100 մմ-ով:

Օրինակ’ եթե լեռան բացարձակ բարձրությունը 4000 մ է, ապա գագա­թին մթնոլորտային ճնշումը կլինի 360 մմ (760 մմ — 4 ■ 100 մմ = 360 մմ):

Մթնոլորտային ճնշումը փոփոխվում է նաև՝ օդի ջերմաստիճանից կախված: Ջերմաստիճանի աճի դեպքում օդն ընդարձակվում է, դառնում է ավելի նոսր, ուստի ճնշումը նվազում է:

Հետևաբար՝ որքան օդի ջերմաստիճանը բարձր է, այնքան ճնշումը ցածր է, և հակառակը:

Մթնոլորտային ճնշման բաշխումը երկրագնդի վրա: Մթնոլորտային ճնշումը Երկրի մակերևույթի վրա տեղաբաշխված է խիստ անհավասա­րաչափ: Պատճառն այն է, որ երկրագնդի վրա կան տարբեր բարձրությամբ և տարբեր ջերմաստիճաններ ունեցող վայրեր:

Քարտեզի վրա հավասար մթնոլորտային ճնշումները պատկերում են հատուկ տարված գծերով, որոնք կոչվում են իզոբարեր ((հունարեն, իզոս՝ հավասար, բարոս՝ ծանրություն, ճնշում բառերից):

Երկրագնդի վրա մթնոլորտային ցածր ճնշման մարզն անվանում են ցիկլոն, իսկ մթնոլորտային բարձր ճնշման մարզը՝ անտիցիկլոն:

Ցիկլոններր երկրագնդի վրա հիմնականում ձևավորվում են հասարա­կածային և բարեխառն լայնությունների տաք ու խոնավ վայրերում:

Անտիցիկլոնները ձևավորվում են հիմնականում չորային շրջաննե­րում, ինչպես շոգ, այնպես էլ՝ ցուրտ կլիմայական պայմաններում:

(68) 8. Circle the correct item.

1) Dad didn’t buy a new car last week.

2) Mum always cooks chicken on Mondays.

3) Do you Like chips?

4) Mary left for Italy last month.

5) Do you brush your teeth every night?

6) The boys didn’t play football last Sunday.

7) Did Emily come to the party?

8) I didn’t watch TV last night.

(69) 10. Put the verbs in brackets into the present simple or the past simple.

1) We went to the beach last weekend.

2) Did your mum make a chocolate cake yesterday?

3) Dad doesn’t work on Sundays.

4) He didn’t came to the party last Saturday.

5) My cousins don’t visiting us every weekend.

6) did Julia wear  jeans to school yesterday?

7) The children always do their homework in their rooms.

8) I sent Claire an email yesterday afternoon.

(69) 11. Complete the sentences with the time expressions from the list.

1) We watched a really good film at the cinema last night.

2) I went to a beautiful exotic island Last summer. The weather was very hot.

3) My mother does the shopping every week.

4) I am working at the moment. I can’t come with you.

5) She always brushes her teeth before she goes to bed at night.

6) He is upset because he failed his driving test yesterday.

«Իմ ընկեր Նեսոն» պատմվածքը Հովհաննես Թումանյանի ամենահետաքրքիր և ուսանելի պատմվածքներից մեկն է:

Պատմվածքի սկզբում նա ներկայացնում է գյուղական կյանքի, ընկերության գեղեցկությունը, ջերմությունը: Նրանք իրարից ոչ մի բանով չեն տարբերվում: Ամբողջ օրը խաղում էին, վազում էին տուն մի կտոր հաց ու պանիր ուտում ու նորից գնում խաղալու: Մինչև ուշ գիշեր էլ, նստած գերաններին զրուցում էին, ծիծաղում: Ընկերներից մեկը ՝ Նեսոն բազմաթիվ և հետաքրքիր հեքիաթներ գիտեր: Ու պատմում էր նա Հուրի փերիներից, Զմրուխտ Ղուշից, Լիս ու մութ աշխարից, Կուր Թագավորի հեքիաթը, Քաչալի ու Քոսակի հեքիաթները:

Բայց ամենինչ փոխվեց, երբ գյուղում բացվեց ուսումնարան: Այնտեղ սովորելը վճարովի էր: Գյուղի երեխաներից շատերը ուզում էին սովորել, բայց չէին կարող: Նրանց ծնողները չէին կարող վճարել: Այդ երեխաներից մեկն էր Նեսոն: Նա շատ խելացի էր, գիտեր շատ հեքիաթներ, բայց քանի որ ծնողները աղքատ էին, չկարողացան վճարել: Նեսոն շատ էր լացում, շատ էր խնդրում: Բայց ցավոք, հայրը չկարողացավ նրան դպրոց ուղարկել:

Եվ այդպես գյուղի երեխաները սկեսցին իրարից տարբերվել: Նրանք, ովքեր չէին գնում դպրոց, գնում էին պատերի տակ նստում և սպասում ընկերներին:

Նրանց տարբերությունը ավելի զգացվեց, երբ երկու տարի հետո հերոսը գնաց գյուղաքաղաքի ուսումնարանում սովորելու: Երբ արձակուրդին, նա եկավ գյուղ, իր ընկերները զարմացել էին նրա հագուստի վրա: Համեմատելով, հերոսը հասկացավ, որ իրենց գյուղը աղքատ է և կեղտոտ, մարդկանց հագուստները կեղտոտ էին, մաշված: Այդ ուսումնարանը ավարտելուց հետո, Թումանյանի հայրը տարավ նրան ավելի մեծ քաղաքի ուսումնարան: Արձակուրդին նա գնաց գյուղ: Իր ընկերներն արդեն մեծ տղերք էին: Նրանք անուսում էին, անգրագետ, գյուղի հասարակ տղաներ: Հետ վերադառնալիս Թումանյանի հայրը վարձեց Նեսոի հոր ձին: Վերադարձի ճամփին շատ տհաճ դեպք պատահեց, Նեսոն գողցավ ընկերոջ դանակը: Թումանյանը ամեն կերպ արդարացնում էր ընկերոջը: Մի քանի տարի հետո Գյուղամեջում նա տեսավ որ Նեսոյին պատժում են գողության համար: Այդ անգամ էլ Թումանյանը արդարացնում նեսոյին:

Հովհաննես Թումանյանը ասում է, որ իր ընկերը այդպիսին դարձավ կյանքի դժվարությունների աղքատության պատճառով: Եթե Նեսոն ունենար հնարավորություն սովորելու, կրթվելու գուցե դառնար ավելի լավ մարդ: Չէ՞ որ նա շատ խելացի էր, ընդունակ:

Բայց կյանքի դառնությունները, դժվար պայմանները ուրիշ ճակատագիր տվեցին Նեսոյին:

92. Կարդալ թվերը:

Ա) 5058

Բ) 32001

Գ) 6340078

Դ) 76438499

Ե) 53810003

Զ) 73231

Է) 9876543210

Ը) 10101010

Թ) 10000001

94. Մեծ թվերը գրի առնելու համար oգտագործում են կրճատումներ ՝ հազ. (հազար),  մլն (միլիոն), միլդ (միլիարդ):

Ա) Օգտագորելով այդ կրճատումները ՝  գրե՛ք 504071223, 7250613704, 99320634001 թվերը:

Բ) Միայն թանշաններով գրի առեք հետևյալ թվերը.

302 մլն 35 հազ=, 93 միլդ 701 մլն 96 հազ=, 1 միլդ  200 հազ=,  65 միլդ 5 մլն  693 հազ=:

1. Մաթեմատիկա 01.02.2022
2. Մաթեմատիկա 03.02.2022
3. Մաթեմատիկա 04.02.2022
4. Մաթեմատիկա 09.02.2022
5. Մաթեմատիկա 11.02.2022
6. Դասարանական աշխատանք մաթեմ 15.02.2022
7. Մաթեմատիկա 15.02.2022
8. Մաթեմ դասարանական աշխատանք 16.02.2022
9. Մաթեմատիկա Նիկոլսկի 16.02.2022
10. Մաթեմատիկա 17.02.2022
11. Դասարանական աշխատանք Մաթեմ 18.02.2022
12. Մաթեմատիկա 22.02.2022
13. Մաթեմատիկա 23.02.2022
14. Մաթեմատիկա 24.02.2022
15. Մաթեմատիկայի ֆլեշմոբ 27.02.2022